Vragen van het lid Janmaat aan de minister van Justitie, over de landing van een Boeing met Tamil-asielzoekers.

De heer Janmaat (CD):

Mijnheer de voorzitter! Turkmenistan Airlines lijkt een nieuwe vorm van instroom van asielzoekers te gaan ontwikkelen. De CD wil graag klaarheid van de regering. Wij vinden dit in hoge mate ongewenst. Het valt ons eigenlijk nog mee dat transportvliegtuigen niet op grote hoogte overvliegen en asielzoekers aan parachutes door het wolkendek naar beneden laten komen. Dat neemt niet weg dat de CD een aantal vragen aan de regering heeft.

Een vliegtuig van een maatschappij van een ander land is vreemd grondgebied. Als dat geacht wordt Nederland niet aan te doen, heeft de CD de vraag of de regering de marechaussee opdracht wil geven om dat vliegtuig onmiddellijk af te schermen, vol te tanken en te laten vertrekken. Op die manier stelt de regering een daad, waarmee dergelijke vluchten in het vervolg worden voorkomen.

Verder is een vliegmaatschappij aansprakelijk voor de passagiers die zij hier ongewenst achterlaat. Naar de mening van de CD zijn deze asielzoekers ongewenst. Is het mogelijk de asielzoekers, die geacht worden Nederland niet te hebben aangedaan, onmiddellijk met het vertrekkende vliegtuig te laten vertrekken? Als dat niet het geval is, wil de minister dan alvast een claim bij die luchtvaartmaatschappij neerleggen voor de kosten van de terugvoer van de asielzoekers als die hier zijn uitgeprocedeerd? Turkmenistan Airlines kan die kosten dan bijvoorbeeld voldoen, omdat het toestel hier aan de ketting ligt.

Minister Sorgdrager:

Mijnheer de voorzitter! Ik wil eerst reageren op de vragen die zijn gesteld tijdens de regeling van werkzaamheden, waarin informatie is gevraagd van de regering over de gang van zaken. Ik kan hierbij toezeggen dat de regering een brief zal sturen, waarin zal worden aangegeven wat de feiten zijn. Het is inderdaad een wonderlijke situatie. Dat heeft ons ook gebracht tot het intensief onderzoeken van de feitelijke gang van zaken. Bovendien wordt onderzoek gedaan naar achterliggende kwesties, eventuele organisatorische verbanden etc. Verder zal ik de Kamer informeren over de afhandeling van het feit dat in strijd met de Luchtvaartwet is gehandeld, over de situatie in en rond Turkmenistan en over het verloop van de rechterlijke uitspraken inzake Sri Lanka. Ook dat staat namelijk nog op de rol. Ik heb begrepen dat de Rechtseenheidkamer medio maart een uitspraak zal doen.

Er is een aantal ministeries bij betrokken en het justitiegedeelte gaat over de afhandeling van het feit dat een aantal asielzoekers op Schiphol zijn geland. Verder zijn erbij betrokken het ministerie van Verkeer en Waterstaat – een deel van de vragen van de heer Janmaat heeft daar betrekking op – het ministerie van Binnenlandse Zaken en wellicht dat van Buitenlandse Zaken en dat van Justitie.

Dit alles staat los van de situatie met betrekking tot de asielzoekers, mannen, vrouwen, kinderen en soms gezinnen, persoonlijk. Zij zijn allen opgevangen in het opvangcentrum in Schalkhaar en worden in de procedure genomen. Er zal zo snel mogelijk een beslissing worden genomen, maar zoals ik zei, moet de Rechtseenheidkamer eerst een uitspraak doen. De situatie van de individuele asielzoekers is altijd losgekoppeld van de vraag hoe zij Nederland bereiken. Ook in dit geval blijft dat beginsel overeind staan. Ik denk dat ik hiermee tevens de vragen van de heer Janmaat heb beantwoord.

De heer Janmaat (CD):

Voorzitter! Dat heeft de minister in het geheel niet gedaan. De CD heeft namelijk niet gevraagd om onderzoeken. De procedures om zaken jarenlang uit te stellen, kennen wij hier van jaar tot jaar en van kabinet tot kabinet. Wij vragen geen onderzoek, maar wij vragen stappen van de regering. Wij vragen dat de regering zich houdt aan de wettelijke mogelijkheden. Ik vraag het opnieuw. Het vliegtuig werd geacht hier niet te landen; de marechaussee zou het vliegtuig dus apart moeten zetten, het voltanken en weer laten vertrekken. Dat zijn de wettelijke mogelijkheden. Daar is helemaal geen onderzoek voor nodig.

Minister Sorgdrager:

Voorzitter! De heer Janmaat vraagt stappen van de regering. De regering zal stappen nemen indien nodig, nuttig en mogelijk. De regering zal zich ook aan de wettelijke mogelijkheden houden. Het vliegtuig staat op dit moment op Schiphol. Ik denk dat de heer Janmaat zichzelf tegenspreekt als hij enerzijds vraagt het vliegtuig zo snel mogelijk te laten vertrekken en anderzijds vraagt het aan de ketting te laten totdat er een claim is ingediend. Wij zullen dat nader onderzoeken.

De voorzitter:

Dan zijn wij hiermee gekomen aan het einde van het vragenuur aangezien het uur is verstreken. De vragen van de heren Kamp en Rabbae kunnen volgende week tijdens het vragenuur bij voorrang worden gesteld. Ik wijs ook op de mogelijkheid van het stellen van schriftelijke vragen.