4 Telecomraad d.d. 29-30 april 2026

Telecomraad d.d. 29-30 april 2026

Aan de orde is het tweeminutendebat Telecomraad d.d. 29-30 april 2026 (21501-33, nr. 1195).

De voorzitter:

Dan is aan de orde het tweeminutendebat Telecomraad. Ik heet de staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat van harte welkom. Ik wil graag het woord geven aan mevrouw Kathmann als eerste spreker van de zijde van de Kamer. Het woord is aan mevrouw Kathmann. Gaat uw gang.

De heer Heutink (Groep Markuszower):

Ik heb niet meegedaan aan het schriftelijk overleg, maar ik zou wel graag ...

De voorzitter:

Ik gaf u niet het woord. U neemt niet het woord. Mevrouw Kathmann had het woord. Als u toestemming wilt, komt u dan zo dadelijk nog even terug. Dan gaan we kijken of de leden daarmee kunnen instemmen. Mevrouw Kathmann.

Mevrouw Kathmann (GroenLinks-PvdA):

Dank, voorzitter. Naar aanleiding van het schriftelijk overleg over de Telecomraad heb ik nog een aantal vragen.

Kan de staatssecretaris toezeggen dat het haar uitgangspunt is om in overeenstemming met vertegenwoordigers van Bonaire, Sint-Eustatius en Saba het internationale kaderverdrag over kunstmatige intelligentie zo snel mogelijk te ondertekenen?

Kan de staatssecretaris ook toezeggen dat ze de Kamer tijdig en volledig zal informeren over de onderhandelingen rondom het Tech Sovereignty Package, ook buiten de reguliere Telecomraad om, en dat de Kamer de kans krijgt om zich uit te spreken bij belangrijke beslismomenten?

De Tweede Kamer loopt vooruit op het kabinet in de ambitie om digitaal onafhankelijk te worden. Het past bij een minderheidskabinet om daarvoor ruimte te geven aan de Kamer, zodat wij de Nederlandse inzet kunnen controleren en waar nodig kunnen bijsturen. Maar misschien is dit wel te veel een wijzend vingertje, want ik weet ook dat deze staatssecretaris heus wel ambitie heeft.

En dan een motie.

Motie

De Kamer,

gehoord de beraadslaging,

overwegende dat Nederland in 2027 voorzitter is van de Raad van Europa en de kans heeft om urgente onderwerpen op de agenda te zetten bij de 47 aangesloten landen;

verzoekt de regering om in de voorbereiding van het voorzitterschap van de Raad van Europa te verkennen of en hoe de gevolgen van kunstmatige intelligentie voor mensenrechten en de democratie als onderwerp in het programma meegenomen kan worden, en de Kamer voor het herfstreces te informeren over de mogelijkheden,

en gaat over tot de orde van de dag.

De voorzitter:

Deze motie is voorgesteld door de leden Kathmann en El Boujdaini.

Zij krijgt nr. 1196 (21501-33).

Dank u wel. De heer Heutink heeft een verzoek.

De heer Heutink (Groep Markuszower):

Mijn nederige excuses, voorzitter, want ik dacht dat u mij het woord gaf.

De voorzitter:

Aanvaard!

De heer Heutink (Groep Markuszower):

Ik zou graag toch voor nul minuten willen intekenen, zodat ik eventueel nog wat vragen kan stellen aan het kabinet.

De voorzitter:

Ik kijk of daar bezwaar tegen is bij de leden. Dat is niet het geval. We zetten u voor nul minuten op de sprekerslijst. Het woord is aan mevrouw El Boujdaini namens D66.

Mevrouw El Boujdaini (D66):

Voorzitter. Vorige week was ik in Brussel, niet alleen in mijn rol als rapporteur voor de Omnibus en het digitale pakket, maar ook voor een interparlementaire bijeenkomst over AI: de Interparliamentary Committee Meeting over de institutionele aspecten van kunstmatige intelligentie binnen de Europese integratie. Het is een hele mond vol, maar de kern was helder: juist bij AI is Europese samenwerking essentieel. De AI-ontwikkelingen gaan namelijk razendsnel, en alleen samen kunnen we onze democratische waarden goed verankeren in de digitale wereld en ruimte creëren voor sterke Europese en Nederlandse AI-initiatieven. Het is dus aan de politiek om ervoor te zorgen dat deze technologie zich op een verantwoorde manier ontwikkelt die de samenleving ook echt dient. Daarom is het belangrijk dat we scherp blijven op de AI-Omnibus. Vanuit de EU is duidelijk geworden dat er geen formeel impactassessment wordt uitgevoerd op de Omnibusvoorstellen. Dat maakt het des te belangrijker dat de gevolgen goed in beeld blijven. Positief is dat het kabinet hierop blijft aandringen en in de beantwoording van onze vragen aangeeft dat het zelf de gevolgen van de voorstellen in kaart zal brengen. Maar wat wordt hiermee bedoeld? Gaat het kabinet zelf eventueel impactassessments uitvoeren op Nederlands niveau voor deze Omnibus?

Voorzitter. Dan de European Business Wallets. Mijn fractie ziet hierbij veel kansen, niet alleen voor digitale identiteit, maar ook om echt stappen te zetten richting dataminimalisatie bij organisaties en bedrijven. Dat is hard nodig, want we worden bijna wekelijks met datalekken geconfronteerd. Minder data opslaan betekent simpelweg minder risico. Juist daarom is het belangrijk dat we de ontwikkeling van dit soort wallets goed blijven volgen en sturen. Daarom heb ik de volgende vraag aan de staatssecretaris. In de beantwoording is te lezen dat er voldoende interesse is vanuit private partijen om deze business wallets aan te bieden en dat de overheid daarom niet hoeft in te grijpen. Maar als de markt de wallets ontwikkelt en aanbiedt, wie heeft dan uiteindelijk de regie, en hoe zorgt de overheid ervoor dat die regie in publieke handen blijft?

De voorzitter:

Dank u wel. Het woord is aan mevrouw Zwinkels namens het CDA.

Mevrouw Zwinkels (CDA):

Voorzitter. Voor het CDA is de inzet van het kabinet voor de Telecomraad helder: we moeten niet alleen praten over een veiliger internet voor kinderen, maar in Europa nu ook echt stappen zetten. Ik was vorige week ook bij die interparlementaire bijeenkomst over AI in Brussel. De boodschap was duidelijk: de bescherming van mensen, en zeker van kinderen, loopt achter, terwijl de urgentie enorm is. Het kabinet zegt dat het wil pleiten voor een minimumleeftijd voor social media, met privacyvriendelijke leeftijdsverificatie. Dat steunen wij, maar dan willen wij ook dat Nederland daarin niet afwacht, maar naar voren stapt. Daarom vraag ik de staatssecretaris: wil zij in deze Telecomraad actief werken aan een coalitie van landen die samen optrekt, zodat dit niet blijft hangen in losse nationale discussies?

Voorzitter. Hetzelfde geldt voor seksuele deepfakes. Vanochtend lazen wij in De Telegraaf dat seksuele afpersing met AI-naaktbeelden sterk toeneemt en dat ook minderjarigen daarvan slachtoffer zijn. Het kabinet zegt terecht dat het wil inzetten op een Europees verbod, maar voor het CDA is een verbod op papier nog niet genoeg. Wij willen dat Nederland in Brussel ook nadrukkelijk inzet op echte handhaving. Daarom vraag ik of het kabinet in Europa ook wil bepleiten dat platforms en appstores een actieve verantwoordelijkheid krijgen om dit soort apps en beelden snel te weren en de verspreiding tegen te gaan.

Voorzitter. Onze boodschap aan het kabinet is simpel: niet afwachten, maar aanjagen.

Dank u wel.

De voorzitter:

Dank u wel. Ik schors een kort ogenblik voordat we doorgaan naar de beantwoording van de zijde van het kabinet.

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

De voorzitter:

Ik heropen de vergadering en geef het woord aan de staatssecretaris.

Staatssecretaris Aerdts:

Voorzitter, dank u wel. Mevrouw Kathmann vroeg aan mij of ik kan toezeggen dat het uitgangspunt is om in overeenstemming met vertegenwoordigers van Bonaire, Sint-Eustatius en Saba het internationale Kaderverdrag inzake kunstmatige intelligentie zo snel mogelijk te ondertekenen. In de beantwoording van de vragen over de informele Telecomraad is over de medegelding van het kaderverdrag aangegeven dat er voor Caraïbisch Nederland deels ambtelijk contact is geweest met de vertegenwoordigers, maar er is nog geen besluit genomen. Ondertekening voor het Koninkrijk der Nederlanden zal plaatsvinden op het moment dat er meer duidelijkheid is en er een besluit is genomen, ook door de leden van het Caribisch deel van het Koninkrijk. De regering zal uw Kamer voor de zomer informeren over het vervolgtraject.

Verder vroeg mevrouw Kathmann of ik kan toezeggen dat ik de Kamer tijdig en volledig zal informeren over de onderhandelingen rondom het Tech Sovereignty Package, ook buiten de reguliere Telecomraad om, en of de Kamer de kans krijgt om zich uit te spreken bij belangrijke beslismomenten. De Kamer zal volgens de staande EU-informatieafspraken over het Commissievoorstel geïnformeerd worden, ook over de voortgang van de onderhandelingen over de voorstellen binnen het Tech Sovereignty Package. Dat zijn eigenlijk dezelfde afspraken. Dat omvat ook de momenten waarop de Kamer zich uit kan spreken over het voorstel. We maken wat dat betreft geen afwijkende afspraken.

Dan was er de motie op stuk nr. 1196, die de Kamer verzoekt om in de voorbereiding van het voorzitterschap van de Raad van Europa te verkennen of en hoe de gevolgen van kunstmatige intelligentie voor mensenrechten en democratie als onderwerp in het programma kunnen worden meegenomen. Die kunnen we oordeel Kamer geven. Momenteel wordt door het kabinet gewerkt aan de prioriteiten en inzet voor het voorzitterschap. Hierover wordt uw Kamer voor het aanstaande herfstreces geïnformeerd. Daarom kan ik de motie oordeel Kamer geven.

Mevrouw El Boujdaini vroeg naar aanleiding van de AI-Omnibus naar impactassessments en of ik kan aangeven dat we zelf de gevolgen in kaart gaan brengen en impactassessments gaan uitvoeren. De Commissie presenteert geen impactassessment voor die Omnibuswetgeving in Europa. Er is een apart traject afgesproken. Onze inzet daarop was, denk ik, heel duidelijk. Aanvullend proberen wij natuurlijk wel om zelf de gevolgen van die Omnibuswetgeving zo goed mogelijk in kaart te brengen. Daarvoor spreken we ook met belangenorganisaties en onder andere VNO-NCW. Wij hopen dat we in combinatie met deze inzichten voldoende zicht krijgen op de impact en de gevolgen van de voorstellen.

Dan over de business wallets. "Als de markt die wallets ontwikkelt, wie heeft dan uiteindelijk de regie?" Als overheid houden we de regie op die European Business Wallets door als marktmeester te bewaken dat er ook een eerlijke markt voor is. Dat doen we onder andere door eisen te stellen aan Europese wetgeving en standaarden. De Europese aanbieders van business wallets moeten zich melden bij de toezichthouder voordat zij de European Business Wallets mogen uitgeven. De toezichthouder onderzoekt de aanbieder en of de uitgegeven business wallet aan de eisen van de verordening voldoet. Omdat we dit toezicht als Nederland van groot belang achten, is dat ook echt nadrukkelijk onze inzet tijdens de onderhandelingen. Denk aan verzwaarde voorafgaande controles binnen een toelatingsstelsel in plaats van enkel een meldplicht. Het is toegestaan dat overheden ook zelf European Business Wallets aanbieden voor gebruik tussen publieke entiteiten. Daar zal de toezichthouder ook toezicht op houden.

Mevrouw Zwinkels vroeg wat onze inzet nou zal zijn. Wij vinden elkaar daar, denk ik, helemaal in. Vorige week hebben we onder anderen gesproken met president Macron, maar ook met Meloni en Merz — uit mijn hoofd waren het dertien Europese landen — juist om dit initiatief een duidelijke push te geven. Wij zullen alle gelegenheden die we daarvoor hebben, aangrijpen om hier in Europees verband actie op te ondernemen, via de Telecomraad en de informele Raad, maar ook via al mijn contacten met Europese partners.

De laatste vraag die mevrouw Zwinkels stelde, ging over seksuele deepfakes. Wat ons betreft is er geen verbod zonder handhaving. Actieve handhaving is nadrukkelijk ook onze inzet in Europa.

De voorzitter:

Ik dank de staatssecretaris. Daarmee zijn we aan het einde gekomen van dit tweeminutendebat Telecomraad.

De beraadslaging wordt gesloten.

De voorzitter:

Over de ingediende motie zal bij aanvang van de middagvergadering worden gestemd. Ik schors een enkel ogenblik, waarna we gaan beginnen met het debat over de Voorjaarsnota.

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.