Besluit van de Autoriteit Consument en Markt van 14 november 2024, kenmerk ACM/UIT/632886 tot wijziging van de voorwaarden als bedoeld in artikel 31 eerste lid, onder a, juncto artikel 32, tweede lid, van de Elektriciteitswet 1998 betreffende aanvulling functie waterbeheer prioriteringskader

Zaaknummer: ACM/24/190305

De Autoriteit Consument en Markt,

Gelet op artikel 36 van de Elektriciteitswet 1998;

Besluit

ARTIKEL I

De Netcode elektriciteit wordt als volgt gewijzigd:

A

In bijlage 22 bij artikel 7.0a wordt in de tabel “Tabel 2 – categorie 2 ‘veiligheid’” de kolom met functie Waterbeheer, boven de rij met (sub)functie Waterschappen een rij ingevoegd met de (sub)functie en omschrijving, luidende:

Rijkswaterstaat

Het directoraat-generaal Rijkswaterstaat, als bedoeld in artikel 1, eerste lid, van het Instellingsbesluit directoraat-generaal Rijkswaterstaat 2013 en voor zover dat nodig is voor de taakuitoefening op het vlak van waterbeheer als bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdeel a, van het Instellingsbesluit directoraat-generaal Rijkswaterstaat 2013 op gebied van waterstaatswerken en waterwegen.

B

In bijlage 22 bij artikel 7.0a wordt in de tabel “Tabel 4 – benodigde bewijsstukken per (sub)functie in categorie 2 en 3” na de rij met (sub)functie Dienst Vervoer en Ondersteuning een rij ingevoegd, luidende:

Rijkswaterstaat

– Bestuursverklaring als bedoeld in artikel 7.0a, derde lid, onderdelen a tot en met f, namens de directeur-generaal Rijkswaterstaat

C

In bijlage 22 bij artikel 7.0a wordt in de tabel “Tabel 4 – benodigde bewijsstukken per (sub)functie in categorie 2 en 3” in de rij Waterbeheer de (sub)functie ‘Waterbeheer’ vervangen door ‘Waterschappen’.

ARTIKEL II

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst.

Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

’s-Gravenhage, 14 november 2024

Autoriteit Consument en Markt, namens deze: M.R. Leijten bestuurslid

Als u rechtstreeks belanghebbende bent, kunt u tegen dit besluit beroep instellen bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Het postadres is: College van Beroep voor het bedrijfsleven, Postbus 20021, 2500 EA Den Haag. Het beroepschrift moet binnen zes weken na de dag waarop dit besluit is bekendgemaakt zijn ontvangen. Het beroepschrift moet zijn ondertekend en moet ten minste de naam en het adres van de indiener, de dagtekening en een omschrijving van het besluit waartegen het beroep is gericht bevatten. Voorts moet het beroepschrift de gronden van het beroep bevatten en dient een afschrift van het bestreden besluit te worden meegezonden.

TOELICHTING

1 Inleiding en samenvatting

• 1. Op 18 april 2024 is het besluit van de Autoriteit Consument en Markt van 12 april 2024 met kenmerk ACM/UIT/605893 tot wijziging van de voorwaarden als bedoeld in artikel 31, eerste lid, onder a, juncto artikel 32, tweede lid, van de Elektriciteitswet 1998 betreffende de prioriteringsruimte bij transportverzoeken (hierna: codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken) gepubliceerd in de Staatscourant. Het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken schrijft onder andere voor welke functies en partijen in aanmerking kunnen komen voor prioriteit bij de toekenning van transportcapaciteit. Binnen categorie 2 ‘veiligheid’ is de functie waterbeheer opgenomen. De partijen die hieronder vallen zijn waterschappen en derden belast met waterbeheer.

• 2. Na publicatie van het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken heeft de ACM vastgesteld dat Rijkswaterstaat (hierna: RWS) ook activiteiten verricht die vallen onder de omschrijving van de functie waterbeheer zoals opgenomen in dat codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken. Met onderhavig besluit wijzigt de ACM de partijen die vallen onder de functie ‘waterbeheer’ in het prioriteringskader. De ACM voegt de activiteiten van RWS met betrekking tot waterbeheer hieraan toe. Meer specifiek worden met dit besluit onderdelen toegevoegd aan de sinds 1 oktober 2024 geldende Tabel 2 en Tabel 4 van bijlage 22 bij de Netcode Elektriciteit (hierna: Netcode).

2 Gevolgde procedure

• 3. Dit besluit betreft een ambtshalve wijziging van de Netcode op grond van de artikel 31, eerste lid, onder a, juncto artikel 32, tweede lid, van de Elektriciteitswet 1998 (hierna: E-wet).

• 4. Op 13 juli 2023 heeft de ACM het ontwerp voor het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken op haar website gepubliceerd. Als onderdeel van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure heeft de ACM het ontwerpbesluit ter inzage gelegd. De terinzagelegging is gemeld in de Staatscourant van 13 juli 2023.¹ De ACM heeft betrokken partijen tot en met 5 oktober 2023 in de gelegenheid gesteld om hun zienswijzen op het ontwerpbesluit kenbaar te maken. Binnen deze termijn heeft de ACM 78 zienswijzen ontvangen. De ACM heeft de zienswijzen op 31 oktober 2023 op haar website gepubliceerd.² RWS heeft geen zienswijze op het ontwerpbesluit ingediend.

• 5. Op 18 april 2024 heeft de ACM het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken gepubliceerd in de Staatscourant.³ Na publicatie van het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken is het gebleken dat RWS activiteiten verricht die vallen onder de omschrijving van de functie ‘waterbeheer’ zoals bedoeld in het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken.

• 6. De ACM heeft vervolgens tussen eind mei en juli 2024 contact gehad met RWS over de activiteiten die RWS verricht op het gebied van waterbeheer. Op basis van eigen onderzoek en informatie van RWS, stelt de ACM vast dat de activiteiten die RWS uitvoert met betrekking tot waterbeheer ook vallen onder de functie waterbeheer uit het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken.

• 7. Met het onderhavige besluit voegt de ACM de activiteiten van RWS met betrekking tot waterbeheer toe aan het prioriteringskader zoals opgenomen in de Netcode. Meer specifiek worden met dit besluit onderdelen toegevoegd aan de sinds 1 oktober 2024 geldende Tabel 2 en Tabel 4 van bijlage 22 bij de Netcode.

• 8. Als onderdeel van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure heeft de ACM het ontwerpbesluit en de bijbehorende stukken ter inzage gelegd en gepubliceerd op haar internetpagina.⁴ De terinzagelegging is gemeld in de Staatscourant van 22 juli 2024.⁵ De ACM heeft betrokken partijen in de gelegenheid gesteld binnen twaalf weken hun zienswijzen op het ontwerp kenbaar te maken. Hierop heeft één partij gereageerd.

• 9. De ACM is van mening dat dit besluit geen technische voorschriften bevat als bedoeld in Richtlijn (EU) 2015/1535 betreffende een informatieprocedure op het gebied van technische voorschriften en regels betreffende de diensten van de informatiemaatschappij. Om die reden zijn de voorwaarden in dit besluit niet in ontwerp ter notificatie aangeboden aan de Europese Commissie.

3 Wettelijk kader

• 10. De ACM is op basis van artikel 59, zevende lid, onderdeel a, van Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU (hierna: Elektriciteitsrichtlijn) bevoegd om regels goed te keuren of vast te stellen over de toegang tot de netten. De ACM stelt op grond van artikel 36 van de E-wet, regelgeving vast voor de elektriciteitsmarkt. Dit besluit betreft een ambtshalve wijziging van de Netcode op grond van de artikelen 31, eerste lid, onder a, en 32, tweede lid, van de E-wet.

• 11. Het recht op transport, zoals bedoeld in artikel 24 van de E-wet, is onderdeel van de Nederlandse uitwerking van het Europese recht op nettoegang. De ACM is bevoegd de voorwaarden over het recht op transport vast te stellen. Daarmee is de ACM ook bevoegd de voorwaarden voor de volgorde van het toekennen van het recht op transport vast te stellen.

• 12. Bij de vaststelling van deze voorwaarden dient de ACM de belangen als bedoeld in artikel 36, eerste en tweede lid, van de E-wet in acht te nemen. Dit betreffen de belangen van netbeheerders en afnemers en de concrete weging van deze belangen in het kader van het onderhavige besluit.

4 Toelichting

• 13. Het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken schrijft voor welke functies en partijen in aanmerking kunnen komen voor prioriteit bij het verkrijgen van transportcapaciteit en op welke wijze het prioriteringsproces is vormgegeven. Het codebesluit bevat drie voorrangscategorieën: (1) congestie-verzachters, (2) veiligheid en (3) basisbehoeften.⁶ De categorieën zijn opgedeeld in functies en deze functies zijn uitgewerkt in concrete partijen (subfuncties) die in aanmerking kunnen komen voor prioriteit.

• 14. Binnen categorie 2 ‘veiligheid’ is de functie waterbeheer opgenomen. De functie waterbeheer is onderverdeeld in de subfuncties ‘waterschappen’ en ‘derden belast met waterbeheer’.⁷ De ACM heeft in het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken gemotiveerd waarom de functie waterbeheer en de bijbehorende subfuncties zijn opgenomen in het prioriteringskader. De ACM heeft in de bijlage bij dit besluit alle relevante passages weergegeven.

• 15. Samenvattend is de categorie waterbeheer toegevoegd aan de categorie ‘veiligheid’ in het prioriteringskader van het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken, omdat deze functie samenhangt met het borgen van de nationale waterveiligheid.⁸ Waterveiligheid omvat alle maatregelen die nodig zijn om Nederland te beschermen tegen de gevolgen van hoog water en overstromingen. Het gaat daarbij onder meer om de inzet van pompen, gemalen en sluizen.⁹ De voor waterbeheer verantwoordelijke partijen die de ACM op grond van onder meer de Waterschapswet, de Omgevingswet en naar aanleiding van de zienswijzen op het ontwerp codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken heeft opgenomen in het definitieve codebesluit zijn de waterschappen en derden die door een waterschap zijn belast met waterbeheer. Van deze partijen hebben de waterschappen de taak om overstromingen, wateroverlast en waterschaarste te voorkomen en waar nodig te beperken.¹⁰ Om in aanmerking te komen voor prioriteit dienen de waterschappen verschillende bewijsstukken te overleggen aan de netbeheerder, zoals een bestuursverklaring en een afschrift van het instellingsbesluit van het waterschap.¹¹

• 16. Na vaststelling van het definitieve codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken heeft de ACM vernomen dat RWS (wettelijke) taken heeft ten aanzien van waterbeheer en het borgen van de waterveiligheid. De ACM was hiervan niet op de hoogte bij het vaststellen van het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken. Dit punt is ook niet aangevoerd in de zienswijzen op het ontwerp voor het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken. De ACM merkt daarbij op dat RWS geen zienswijze heeft ingediend op het ontwerpbesluit. In het licht van het voorgaande zijn de activiteiten op het gebied van RWS op het gebied van waterbeheer en waterveiligheid niet opgenomen in de categorie waterbeheer in het prioriteringskader.

• 17. De ACM heeft in de periode mei tot juli 2024 contact gehad met RWS over haar wettelijke taken en rol in het kader van waterbeheer en waterveiligheid. Op basis van eigen onderzoek en informatie van RWS stelt de ACM vast dat RWS een wettelijke taak heeft in het kader van waterbeheer en waterveiligheid.

• 18. Uit artikel 3, eerste lid, onderdeel a, van het Instellingsbesluit directoraat-generaal Rijkswaterstaat 2013 (hierna: Instellingsbesluit RWS), blijkt dat RWS is belast met “de navolgende hoofdtaken en daarmee samenhangende activiteiten: a. de aanleg, het beheer en het onderhoud van waterstaatswerken en wegen in beheer bij het Rijk.”¹²

• 19. In de toelichting bij (de voorloper van) het Instellingsbesluit RWS van december 2009 wordt opgemerkt:

  “Het begrip rijkswaterstaatswerken omvat rijkswateren, bepaalde waterkeringen in beheer bij Rijkswaterstaat, werken ten behoeve van de (hoofd)waterhuishouding, scheepvaartwegen, havens, wegen en oeververbindingen in samenhang met alle objecten die daar deel van uitmaken. In de dagelijkse praktijk worden deze tezamen aangeduid als hoofd(vaar)wegennet en hoofdwatersysteem. De activiteiten van Rijkswaterstaat richten zich op de verkeersdoorstroming en verkeersveiligheid op het hoofd(vaar)wegennet, op instandhouding van het hoofdwatersysteem en de waterkwaliteit en -kwantiteit.”¹³

• 20. In de toelichting bij de wijziging van het Instellingsbesluit RWS van december 2023 blijkt:

  “Anders dan onder de Wet beheer rijkswaterstaatswerken en de Waterwet wordt onder een ‘waterstaatswerk’ in de Omgevingswet uitsluitend verstaan: oppervlaktewaterlichaam, bergingsgebied, waterkering of ondersteunend kunstwerk. Daarbij gaat het bij oppervlaktewaterlichamen onder meer om rivieren inclusief het uiterwaardengebied dan wel het gebied tot de dijk of hoogwaterkerende gronden, de zee tot aan de duinvoet en het buitendijks gebied rond kanalen en meren. Met betrekking tot waterstaatswerken in beheer bij het Rijk zijn zgn. beperkingengebieden geometrisch begrensd bij de Omgevingsregeling. Rijkwaterstaat is in die gebieden niet alleen passief waterbeheerder, d.w.z. bevoegd voor besluiten, maatregelen en het advies- en instemmingsrecht ten aanzien van andere bevoegde gezagen (eerste lid, aanhef en onderdeel e), maar zorgt ook actief voor aanleg en onderhoud van die werken (onderdeel a).

  Daarnaast heeft Rijkswaterstaat tot taak de aanleg, beheer en onderhoud van rijkswegen en vaarwegen. Tot wegen behoren behalve de weg zelf ook de kunstwerken en verder wat naar zijn aard daartoe behoort. Deze wegen zijn onderdeel van het begrip ‘infrastructuur’ uit de Omgevingswet. Het gaat dan om auto(snel)wegen die in beheer zijn bij het Rijk. Bij vaarwegen gaat het om de vaarwegen die in beheer zijn bij het Rijk. Onder het begrip ‘oppervlaktelichaam’ worden ook rivieren en kanalen verstaan en voor zover deze vaarwegen bevatten, wordt onder het beheer van waterstaatswerken ook het beheer van vaarwegen verstaan.

  Waterkeringen, oppervlaktewaterlichamen of onderdelen daarvan die behoren tot de rijkswateren, wegen in beheer bij het Rijk en de beperkingengebieden met betrekking tot deze gebieden zijn of worden na aanleg aangewezen en geometrisch begrensd in de Omgevingsregeling (artikel 2.20 en 2.21a Omgevingswet). Het beheer van het rijkswater en de rijkswegen is bepalend geweest voor de wettelijke aanwijzing en geometrische begrenzing op grond van de afdelingen 2.2 (Water) en 2.3 (Infrastructuur) van de Omgevingsregeling en aangeduid op kaarten in de bijlagen bij deze Regeling.”¹⁴

• 21. De ACM stelt op basis van het voorgaande vast dat de activiteiten van RWS zoals bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdeel a, van het Instellingsbesluit RWS vallen onder de functie ‘waterbeheer’ in het prioriteringskader zoals vastgesteld met het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken. Met dit besluit voegt de ACM RWS daarom toe aan de categorie waterbeheer binnen het prioriteringskader, voor zover het gaat om specifieke taken die RWS heeft op het gebied van waterstaatswerken en waterwegen zoals bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdeel a, van het Instellingsbesluit RWS. De ACM licht hierna toe op welke wijze zij het prioriteringskader aanvult.

• 22. Ten eerste voegt de ACM ‘Rijkswaterstaat’ toe als subfunctie bij de functie ‘waterbeheer’ in Tabel 2 van bijlage 22 bij de Netcode. Zij omschrijft dit als volgt:

  Waterbeheer

  Rijkswaterstaat

  Het directoraat-generaal Rijkswaterstaat, als bedoeld in artikel 1, eerste lid, van het Instellingsbesluit directoraat-generaal Rijkswaterstaat 2013 en voor zover dat nodig is voor de taakuitoefening op het vlak van waterbeheer als bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdeel a, van het Instellingsbesluit directoraat-generaal Rijkswaterstaat 2013

• 23. Met de in randnummer 22 opgenomen omschrijving wordt mogelijk gemaakt dat RWS in aanmerking komt voor prioriteit bij haar transportverzoek voor zover het gaat om haar wettelijke taken ten aanzien van waterbeheer, voor zover dat nodig is om de waterveiligheid te borgen.

• 24. Om in aanmerking te komen voor die prioriteit dient RWS een bewijsstuk aan de netbeheerder te overleggen. De ACM legt dit vast door Tabel 4 van bijlage 22 bij de Netcode te wijzigen. Zij voegt aan deze tabel de volgende rij toe:

  Rijkswaterstaat

  – Bestuursverklaring als bedoeld in artikel 7.0a, derde lid, onderdelen a tot en met f, namens de directeur-generaal Rijkswaterstaat

• 25. Daarnaast wijzigt de ACM de naam van de subfunctie waterbeheer in tabel 4 in “Waterschappen”. Door RWS als partij toe te voegen aan het kader zijn er namelijk meerdere partijen belast met waterbeheer, zodat de subfunctie waterbeheer in tabel 4 aangepast dient de worden naar de specifieke partijen die zich bezig houden met waterbeheer. Dat zijn RWS, de waterschappen en derden belast met waterbeheer.

• 26. Bij een wijziging van de Netcode dient de ACM de belangen van netbeheerders en afnemers als bedoeld in artikel 36, eerste lid, van de E-wet, in acht te nemen. De ACM stelt dat de wijzigingen uit onderhavig besluit niet in strijd zijn met de belangen, regels en eisen bedoeld in artikel 36, eerste en tweede lid, van de E-wet. De ACM voegt met onderhavig besluit de activiteiten van RWS op het gebied van waterbeheer en waterveiligheid toe aan het prioriteringskader, zoals vastgesteld in het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken. Dit is nodig om de waterveiligheid in Nederland te borgen en leidt volgens de ACM niet tot een andere belangenafweging dan bij het oorspronkelijke codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken. Voor een toelichting bij de belangenafweging bij de invoering van het prioriteringskader voor transportverzoeken in de Netcode verwijst de ACM naar het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken.¹⁵ De vaststelling en inwerkingtreding van het prioriteringskader wordt namelijk geregeld in dat besluit. Onderhavig besluit betreft enkel een kleine wijziging in de (sub)functies van het prioriteringskader van het oorspronkelijke codebesluit.

5 Reactie op ontvangen zienswijzen

• 27. In dit hoofdstuk behandelt de ACM de zienswijze die is ingediend op het ontwerp codebesluit.

• 28. De ACM heeft de uniforme openbare voorbereidingsprocedure zoals bedoeld in afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) van toepassing verklaard op de totstandkoming van dit besluit. De ACM heeft betrokken partijen van 22 juli 2024 tot en met 14 oktober 2024 in de gelegenheid gesteld om een zienswijze op het ontwerpbesluit in te dienen.

• 29. De ACM heeft één zienswijze ontvangen. Het betreft de zienswijze van Vereniging van Nederlandse Projectontwikkeling Maatschappijen (hierna: NEPROM). De zienswijze is gepubliceerd op de website van de ACM. Op basis van de zienswijze verduidelijkt de ACM het besluit. De zienswijze leidt niet tot een inhoudelijke aanpassing van het besluit.

Samenvatting zienswijze

• 30. NEPROM spreekt waardering uit voor de door de ACM verrichte inspanningen op het gebied van netcongestie. NEPROM stelt dat haar leden behoefte hebben aan een bestendig overheidsbeleid. In dat verband wijst zij erop dat het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken, dat de ACM in april 2024 heeft gepubliceerd, zijn legitimiteit dreigt te verliezen als het continue aan verandering onderhevig zou zijn.

• 31. NEPROM verzoekt de ACM om te verduidelijken welke taken van RWS met betrekking tot waterveiligheid in aanmerking komen voor prioriteit, zodat helder is voor welke taken prioriteit kan worden verkregen.

Reactie ACM

• 32. In eerste plaats stelt de ACM de door NEPROM uitgesproken waardering op prijs. De ACM onderschrijft het belang van bestendig overheidsbeleid. De ACM past het prioriteringskader alleen aan als daarvoor gegronde redenen zijn. Zoals blijkt uit randnummers 15–21 van onderhavig besluit is daarvan in dit geval sprake, omdat de categorie waterbeheer incompleet was en de waterveiligheid daardoor niet (volledig) was geborgd.

• 33. Voor wat betreft het verzoek om te verduidelijken welke taken van RWS in aanmerking komen voor prioriteit merkt de ACM het volgende op. RWS is op grond van artikel 3, eerste lid, onderdeel a, van het Instellingsbesluit RWS belast met de aanleg, het beheer en het onderhoud van waterstaatswerken en wegen in het beheer van het Rijk. Zoals blijkt uit de toelichting in randnummers 18–23 van dit besluit zien die taken onder andere op het hoofdvaarwegennet en het hoofdwatersysteem. Dit zijn taken in het kader van waterbeheer. De ACM heeft geen nader onderscheid gemaakt binnen die taken van RWS op het gebied van waterbeheer. Dat betekent dat alle taken van RWS die zien het hoofdvaarwegennet en het hoofdwatersysteem in aanmerking kunnen komen voor prioriteit voor zover daarmee de waterveiligheid wordt geborgd.

• 34. Taken die RWS heeft op grond van artikel 3, eerste lid, onderdeel a, van het Instellingsbesluit RWS die zien op het beheer van auto(snel)wegen komen niet in aanmerking voor prioriteit. Alleen de taken die verband houden met waterbeheer en waterveiligheid van RWS, die vallen onder de reikwijdte van artikel 3, eerste lid, onderdeel a, van het Instellingsbesluit RWS komen in aanmerking voor prioriteit. De ACM heeft dit verduidelijkt in het besluit.

Conclusie

• 35. De zienswijze heeft geleid tot een aanpassing van het besluit. De ACM heeft verduidelijkt dat alleen de taken in het kader van waterbeheer als bedoeld in artikel 3, eerste lid, onderdeel a, van het Instellingsbesluit RWS in aanmerking kunnen komen voor prioriteit.

Redactionele wijzigingen ten opzichte van het ontwerpbesluit

• 36. Naast bovenstaande verduidelijking heeft de ACM een aantal tekstuele wijzigingen aangebracht in het codebesluit en de toelichting daarbij. Ten eerste heeft de ACM in bijlage 22 verduidelijkt dat prioriteit mogelijk is voor taken die volgen uit het “Instellingsbesluit directoraat generaal Rijkswaterstaat 2013” (dikgedrukt toegevoegd). Daarnaast heeft de ACM verduidelijkt dat het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken sinds 1 oktober 2024 in werking is getreden. Ten tijde van publicatie van het ontwerpbesluit op 22 juli 2024 was dit nog niet het geval.

BIJLAGE 1 - PASSAGES OVER WATERBEHEER IN CODEBESLUIT PRIORITERINGSRUIMTE TRANSPORTVERZOEKEN

Codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken:

Tabel 2 – categorie 2 ‘veiligheid’

Waterbeheer	Waterschappen	Het waterschap dat is aangewezen als bedoeld in artikel 3, eerste lid, van de Waterschapswet en voor zover dat nodig is voor de taakuitoefening als bedoeld in artikel 1, tweede en derde lid, van de Waterschapswet
	Derden belast met waterbeheer	Een partij die grond van artikel 2.17, tweede lid, van de Omgevingswet, door een waterschap is belast met de exploitatie van de zuivering van het stedelijk afvalwater en voor zover dat nodig is voor de uitvoering van die taak

Tabel 4 – benodigde bewijsstukken per (sub)functie in categorie 2 en 3

Waterbeheer

– Bestuursverklaring als bedoeld in artikel 7.0a, derde lid, onderdelen a tot en met f, namens de bestuurder van de partij die om prioriteit verzoekt, waarbij de bestuurder overeenkomt met de bestuurder op het uittreksel van het handelsregister van de Kamer van Koophandel – Uittreksel van het handelsregister van de Kamer van Koophandel, dat bij het indienen van het prioriteringsverzoek als bedoeld in artikel 7.0a, eerste lid, onderdeel a, niet ouder is dan één maand, en waaruit blijkt wie de bevoegde bestuurder is en dat de verzoekende partij geregistreerd staat met SBI 84.11 (algemeen overheidsbestuur) of 84.12 (openbaar bestuur op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs, cultuur en welzijn) – Een document waaruit blijkt dat de verzoekende partij als waterschap is ingesteld op grond van artikel 2, eerste lid, van de Waterschapswet

Derden belast met waterbeheer

– Bestuursverklaring als bedoeld in artikel 7.0a, derde lid, onderdelen a tot en met f, namens de bestuurder van de partij die om prioriteit verzoekt, waarbij de bestuurder overeenkomt met de bestuurder op het uittreksel van het handelsregister van de Kamer van Koophandel – Uittreksel van het handelsregister van de Kamer van Koophandel, dat bij het indienen van het prioriteringsverzoek als bedoeld in artikel 7.0a, eerste lid, onderdeel a, niet ouder is dan één maand, en waaruit blijkt wie de bevoegde bestuurder is – Een verklaring namens het waterschap waaruit blijkt dat het waterschap taken heeft uitbesteedt aan de verzoekende partij

• 58. In de tweede plaats is de categorie ‘veiligheid’ opgenomen in het prioriteringskader (Tabel 2 van Bijlage 22 bij de Netcode). In categorie 2 zijn (sub)functies opgenomen die samenhangen met de nationale veiligheid. Het betreft noodhulp (brandweer, ambulanceposten en meldkamers), politie en defensie (marechaussee, marine, landmacht, luchtmacht), veiligheidsdiensten (MIVD, AIVD, NCTV), justitie (de rechtspraak), het gevangeniswezen (penitentiaire inrichtingen, jeugdinrichtingen, inrichtingen voor forensische zorg en de ondersteunende Dienst Vervoer en Ondersteuning), waterbeheer en acute gezondheidszorg.

[...]

Waterbeheer

• 80. Op grond van artikel 1 van de Waterschapswet zijn waterschappen aangewezen voor het beheer van watersystemen en de zuivering van stedelijk afvalwater. 21 Waterschappen worden door de provinciale staten ingesteld op grond van artikel 2, eerste lid, van de Waterschapswet. Het beheer van watersystemen is er onder meer op gericht om overstromingen, wateroverlast en waterschaarste te voorkomen en waar nodig te beperken.22 Waterschappen hebben een essentiële functie in het kader van de nationale veiligheid. Waterschappen kunnen voor zover het gaat om hun wettelijke taakuitoefening als bedoeld artikel 1 van de Waterschapswet daarom in aanmerking komen voor prioriteit. Ook een partij die op grond van artikel 2.17, tweede lid, van de Omgevingswet, door een waterschap is belast met de exploitatie van de zuivering van het stedelijk afvalwater kan in aanmerking komen voor prioriteit, voor zover het gaat om de zuivering van het stedelijk afvalwater.

• 81. Om geprioriteerd te worden dient een waterschap de volgende bewijsstukken te sturen aan de netbeheerder. Ten eerste dient hij door middel van een KvK-uittreksel aan te tonen dat zijn activiteiten zijn geregistreerd onder SBI 84.11 (algemeen overheidsbestuur) of 84.12 (openbaar bestuur op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs, cultuur en welzijn). Het KvK-uittreksel dient bij het indienen van het prioriteringsverzoek niet ouder dan een maand te zijn. Uit het KvK-uittreksel dient ook te volgen wie de bevoegde bestuurder van de organisatie is. Ten tweede dient door middel van een bestuursverklaring namens de bevoegde bestuurder gemotiveerd te worden verklaard dat wordt voldaan aan onderdelen a tot en met f, van artikel 7.0a, derde lid, van de Netcode. Ten derde dient het waterschap een bewijsstuk te overleggen waaruit de instelling van het waterschap op grond van artikel 2, eerste lid, van de Waterwet blijkt. Indien het waterschap wettelijke taken heeft uitbesteed aan een derde partij, dient een bevestiging namens het waterschap te worden overlegd waarin wordt verklaard dat deze partij door het waterschap belast is met deze taken en voor de uitvoering van deze taken om prioriteit verzoekt.

[...]

• 176. Verder is ook waterveiligheid volgens de ACM onderdeel van nationale veiligheid. Waterveiligheid omvat alle maatregelen die nodig zijn om Nederland te beschermen tegen de gevolgen van hoog water en overstromingen. Het gaat daarbij onder meer om de inzet van pompen, gemalen en sluizen. Waterveiligheid wordt geborgd door de waterschappen. De taak van de waterschappen om de waterveiligheid in Nederland te borgen, valt daarmee onder nationale veiligheid.

[...]

• 201. Samenvattend heeft de ACM de volgende invulling gegeven aan de begrippen gezondheidszorg, essentiële sociale zorg, noodhulp, veiligheid, onderwijs, openbaar bestuur en stadsverwarmingsinstallaties en huishoudelijke afnemer voor de toepassing in het prioriteringskader in onderhavig besluit:

[...]

• De ACM verstaat onder het begrip ‘veiligheid’ in het onderhavige besluit de politie, brandweer, krijgsmacht, AIVD, MIVD en NCTV, omdat zij in Nederland de veiligheidsdiensten zijn die primair verantwoordelijk zijn voor het borgen van de nationale veiligheid. Voorts schaart de ACM de rechtspraak en penitentiaire inrichtingen onder ‘veiligheid’, vanwege hun bijdrage aan de bescherming en instandhouding van de nationale maatschappelijke stabiliteit. Verder is de waterveiligheid, zoals wordt geborgd door de waterschappen, onderdeel van de nationale veiligheid, aangezien dit alle maatregelen omvat die nodig zijn om Nederland te beschermen tegen de gevolgen van hoog water en overstromingen. Daarnaast is de veiligstelling van de openbare drinkwatervoorziening, zoals wordt geregeld door drinkwaterbedrijven, een zaak van nationale veiligheid.

Zienswijzebijlage bij het codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken:

• 264. In het definitieve prioriteringskader kunnen noodhulpdiensten zoals ambulance, centrale posten, brandweer en defensie; penitentiaire inrichtingen; waterveiligheid; ziekenhuizen; woonbehoefte; waterbeheer en onderwijs prioriteit krijgen. Deze functies stonden al in het ontwerpbesluit en blijven behouden in onderhavig besluit.

[...]

• 286. Voor wat betreft de zorgen van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht, Waternet en de Unie van Waterschappen de afbakening van de functie ‘waterveiligheid’ niet alle wettelijke taken van de waterschappen afdekken merkt de ACM het volgende op. De ACM is het ermee eens dat de wettelijke taakafbakening te nauw is afgebakend in het ontwerpbesluit. Zoals de ACM heeft toegelicht in randnummer 113, verbreedt de ACM deze wettelijke taakafbakening in onderhavig besluit. Als gevolg hiervan wijzigt de ACM ter verduidelijking ook de begrippen die zij hiertoe hanteert in het prioriteringskader. Zij spreekt van ‘waterbeheer’ waar het de wettelijke taken van de waterschappen betreft in categorie 2 van het prioriteringskader en van ‘openbare drinkwatervoorziening’ waar het de wettelijke taken van de drinkwaterbedrijven betreft in categorie 3 van het prioriteringskader.

---

1 Zie Staatscourant 2023, 19578 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl); ACM vraagt betrokkenen te reageren op concept-kader voor maatschappelijk prioriteren | ACM.nl en; Ontwerp codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken | ACM.nl.

2 Zie Zienswijzen ontwerp codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken | ACM.nl.

3 Zie Staatscourant 2024, 12928 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl).

4 https://www.acm.nl/nl/publicaties/ontwerp-codebesluit-aanvulling-functie-waterbeheer-prioriteringskader.

5 Staatscourant 2024, 24263 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen.

6 Deze categorieën zijn opgenomen in Tabel 1, Tabel 2 en Tabel 3 van bijlage 22 van de Netcode. Bijlage 22 van de Netcode is op 1 oktober 2024 in werking getreden.

7 Zie Tabel 2 van bijlage 22 van de Netcode.

8 Zie toelichting bij codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken, rnr. 58.

9 Zie toelichting bij codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken, rnr 176.

10 Zie toelichting bij codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken, rnr. 80.

11 Zie Tabel 4 van bijlage 22 van de Netcode.

12 Zie wetten.nl - Regeling - Instellingsbesluit directoraat-generaal Rijkswaterstaat 2013 - BWBR0026953 (overheid.nl).

13 Zie Staatscourant 2009, 20348 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl).

14 Zie Staatscourant 2023, 31912 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl).

15 Staatscourant 2024, 12928 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen (officielebekendmakingen.nl), zie rnrs. 214-216 van de toelichting bij het besluit.