35 200 A Jaarverslag en slotwet Infrastructuurfonds 2018

Nr. 1 JAARVERSLAG VAN HET INFRASTRUCTUURFONDS (A)

Aangeboden 15 mei 2019

Gerealiseerde uitgaven naar beleidsterrein voor 2018 (bedragen x € 1.000.000). Totaal € 5.809.564.000,–

Gerealiseerde uitgaven naar beleidsterrein voor 2018 (bedragen x € 1.000.000). Totaal € 5.809.564.000,–

Gerealiseerde ontvangsten naar beleidsterreinen voor 2018 (bedragen x € 1.000.000). Totaal € 6.005.069.000,–

Gerealiseerde ontvangsten naar beleidsterreinen voor 2018 (bedragen x € 1.000.000). Totaal € 6.005.069.000,–

INHOUDSOPGAVE

A.

ALGEMEEN

4

 

1.

Aanbieding van het Jaarverslag en verzoek tot dechargeverlening

4

 

2.

Leeswijzer

6

       

B.

BELEIDSVERSLAG

9

 

3.

Het Infrastructuurverslag 2018

9

 

4.

De productartikelen

11

   

Artikel 12 Hoofdwegennet

11

   

Artikel 13 Spoorwegen

31

   

Artikel 14 Regionaal, lokale infrastructuur

47

   

Artikel 15 Hoofdvaarwegennet

52

   

Artikel 17 Megaprojecten Verkeer en Vervoer

65

   

Artikel 18 Overige uitgaven

74

   

Artikel 19 Bijdragen andere begrotingen Rijk

77

       
 

5.

BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF

78

       

C.

JAARREKENING

79

 

6.

Verantwoordingsstaat 2018 van het Infrastructuurfonds

79

 

7.

Saldibalans

80

       

D.

BIJLAGEN

86

 

Bijlage 1: Artikel 13 Spoorwegen

86

 

Lijst van afkortingen

90

A. ALGEMEEN

1. AANBIEDING VAN HET JAARVERSLAG EN VERZOEK TOT DECHARGEVERLENING

Aan de voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer van de Staten-Generaal.

Hierbij bied ik, mede namens de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, het jaarverslag met betrekking tot de begroting van het Infrastructuurfonds (A) over het jaar 2018 aan.

Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van Infrastructuur en Waterstaat decharge te verlenen over het in het jaar 2018 gevoerde financiële beheer.

Voor de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek tot dechargeverlening stelt de Algemene Rekenkamer als externe controleur op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001 een rapport op. Dit rapport wordt separaat door de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de bevindingen en het oordeel van de Algemene Rekenkamer over:

  • a. het gevoerde financieel beheer en materieel beheer;

  • b. de bijgehouden administraties van het Rijk;

  • c. de financiële informatie in het jaarverslag;

  • d. de betrokken saldibalans;

  • e. de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering;

  • f. de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering.

Bij het besluit tot dechargeverlening worden verder de volgende, wettelijk voorgeschreven, stukken betrokken:

  • a. het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2018;

  • b. het voorstel van de slotwet dat met het onderhavige jaarverslag samenhangt;

  • c. het rapport van de Algemene Rekenkamer over het onderzoek van de centrale administratie van de schatkist van het Rijk en van het Financieel jaarverslag van het Rijk;

  • d. de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer over de in het Financieel jaarverslag van het Rijk, over 2018 opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten over 2018, alsmede over de saldibalans over 2018 (de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 83, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001).

Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat, C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Dechargeverlening door de Tweede Kamer

Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Tweede Kamer,

Handtekening:

Datum:

Op grond van artikel 64, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer.

Dechargeverlening door de Eerste Kamer

Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001 verklaart de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit, genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Eerste Kamer,

Handtekening:

Datum:

Op grond van artikel 64, van de Comptabiliteitswet 2001 wordt dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de Minister van Financiën.

2. LEESWIJZER

Algemeen

Voor u ligt het jaarverslag van het Infrastructuurfonds, Hoofdstuk (A) van de Rijksbegroting. Naast het Infrastructuurfonds kent IenW ook de Beleidsbegroting Infrastructuur en Waterstaat (Hoofdstuk XII) en het Deltafonds (Hoofdstuk J). Van deze begrotingen zijn separate jaarverslagen opgesteld.

Door een apart fonds voor infrastructuur kan beter invulling worden gegeven aan de doelstellingen zoals genoemd in de wet op het Infrastructuurfonds (Stb. 1993, nr. 319), te weten het bevorderen van een integrale afweging van prioriteiten en het bevorderen van continuïteit van middelen voor infrastructuur. Zo mag het fonds jaarlijkse saldi (meer of minder uitgaven in enig jaar) overhevelen – in tegenstelling tot de beleidsbegroting van IenW – waardoor (kasmatige) vertragingen en versnellingen van projecten niet hoeven te leiden tot budgettaire knelpunten.

Het Infrastructuurfonds wordt voor het grootste deel gevoed door een bijdrage uit de beleidsbegroting van IenW (artikelonderdeel 26.01). Daarnaast worden voor een aantal projecten uitgaven doorberekend aan derden, zoals andere departementen, lagere overheden, buitenlandse overheidsinstanties en de Europese Unie.

Opbouw

Het Jaarverslag van het Infrastructuurfonds bestaat uit de volgende onderdelen:

  • A. Een algemeen deel: hierin is naast deze leeswijzer de officiële aanbieding van het Jaarverslag aan de Staten-Generaal en het verzoek tot dechargeverlening opgenomen.

  • B. Het beleidsverslag 2018 van het Infrastructuurfonds, deze bestaat uit

    • Het Infrastructuurverslag 2018, waarin een korte terugblik is opgenomen met betrekking tot de realisatie van de belangrijkste uitvoeringsprioriteiten over het verslagjaar 2018;

    • De productartikelen van het Infrastructuurfonds;

    • De bedrijfsvoeringparagraaf.

  • C. De Jaarrekening 2018 van het Infrastructuurfonds, deze bestaat uit de verantwoordingstaat en saldibalans van het Infrastructuurfonds.

  • D. De volgende twee bijlagen:

    • De toelichting op artikel 13 Spoorwegen;

    • De afkortingenlijst.

De producten van het Infrastructuurfonds dragen bij aan het realiseren van de doelstellingen van de begroting van IenW (Hoofdstuk XII van de Rijksbegroting). Evenals in de begroting van het Infrastructuurfonds is in het Jaarverslag van het Infrastructuurfonds aan het begin van de artikelen aangegeven aan welk(e) beleidsartikel(en) het desbetreffende Infrastructuurfondsartikel is gerelateerd.

In de kabinetsreactie op het rapport van de Tijdelijke Commissie Onderhoud en Innovatie Spoor (Kamerstukken II 2011–2012, 32 707, nr. 16) is een pakket maatregelen aangekondigd om de informatievoorziening naar de Tweede Kamer beter en transparanter te maken. Als onderdeel hiervan is met betrekking tot het productartikel 13 Spoorwegen vanaf 2014 een aparte bijlage aan het Jaarverslag toegevoegd. Zowel voor spoor als de overige onderdelen uit het Infrastructuurfonds zijn in dit kader reeds speciale overzichten bij de suppletoire begrotingen gepresenteerd.

Normering Jaarverslag

De financiële informatie in het beleidsverslag (onderdeel B) wordt gepresenteerd door middel van de tabellen «Budgettaire gevolgen van de uitvoering». Verschillen tussen de begroting en de realisatie worden conform de Regeling rijksbegrotingsvoorschriften 2019 op het niveau van de financiële instrumenten toegelicht volgens onderstaande uniforme ondergrenzen.

Norm bij te verklaren verschillen

Omvang begrotingsartikel

(stand ontwerpbegroting

in € miljoen)

Beleidsmatige mutaties

(ondergrens in € miljoen)

Technische mutaties

(ondergrens in € miljoen)

 

< 50

1

2

 

=> 50 en < 200

2

4

 

=> 200 < 1.000

5

5

1

=> 1.000

5

5

1

X Noot
1

Naar aanleiding van de motie van de leden Van Helvert en Van Veldhoven (Kamerstukken II 2015–2016, 34 475 XII, nr. 12) worden bij alle begrotingsartikelen op het Infrastructuurfonds en Deltafonds groter dan € 1 miljard de begrotingsmutaties boven de € 5 miljoen toegelicht. Dit heeft als praktische uitwerking dat bij de artikelen tussen de € 200 miljoen en € 1 miljard de ondergrens voor technische mutaties ook neerwaarts is bijgesteld. Voor beleidsmatige mutaties was er bij de artikelen van deze omvang reeds sprake van een ondergrens van € 5 miljoen.

Inzicht in budgetten van verkenningen en planuitwerkingprogramma’s

Het inzicht in de budgetten van de verkenningen en planuitwerkingprogramma’s wordt vergroot door begrotingsmutaties expliciet in de MIRT tabellen zichtbaar te maken op projectniveau (toezegging WGO van 22 juni 2011). Deze MIRT tabellen zijn in ieder geval voorzien van toelichtingen indien sprake is:

  • Van een wijziging (anders dan door de verwerking van prijsbijstelling) in het taakstellend projectbudget groter dan 10% of meer dan € 10 miljoen;

  • Van een wijziging groter dan 1 jaar in de oplevering van het project.

Gevolgen herverkavelingen IenW

Groeiparagraaf

Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is naar aanleiding van het Regeerakkoord van het Kabinet Rutte III geconfronteerd met herverkavelingen. De budgettaire verwerking van deze herverkavelingen is middels nota’s van wijzigingen (TK 2017–2018, 34 775 XII, nr. 7, TK 2017–2018, 34 775 XII, nr. 62 en TK 2017–2018, 34 775 XII, nr. 63) in de begroting 2018 verwerkt. Naast de budgettaire gevolgen van de herverkaveling zijn er ook gevolgen voor de verantwoordelijkheden van de Minister en Staatssecretaris op bepaalde beleidsterreinen. Voor het Infrastructuurfonds betreft het hierbij artikel 18 «Overige uitgaven en ontvangsten», waarbij de budgetten en de beleidsverantwoordelijkheid met betrekking tot de Omgevingswet zijn overgedragen aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties.

Enveloppes

Het Infrastructuurfonds heeft naar aanleiding van het Regeerakkoord van het Kabinet Rutte III vanuit de enveloppe «Verhoging Infrastructuurfonds» aanvullende middelen ontvangen op de begroting. Over de bestemming van deze middelen bent u in de eerste suppletoire begroting 2018 (TK 2017–2018, 34 960, nr. 2) geïnformeerd.

Focusonderwerp: de onderbouwing van de ramingen van inkomsten en uitgaven

De vaste commissie voor Financiën heeft 15 maart 2018 haar werkprogramma rijksuitgaven voor de periode 2018–2021 aan de Kamer verstuurd (Kamerstuk 31597, nr. 14). De vaste commissie voor Financiën formuleert hierin de ambitie de controle van de rijksuitgaven door de Kamer te versterken en wijst hiertoe enkele prioriteiten aan in haar werkzaamheden. In het werkprogramma rijksuitgaven constateert de vaste commissie voor Financiën onder andere behoefte te hebben aan meer inzicht in de ramingen ten behoeve van de begrotingen en de totstandkoming daarvan. Teneinde het inzicht van de Tweede Kamer in de ramingen te vergroten heeft de Tweede Kamer «De onderbouwing van de ramingen van inkomsten en uitgaven» aangewezen als focusonderwerp voor in het Financieel Jaarverslag Rijk 2018. De uitwerking van dit focusonderwerp leidt niet tot aanpassingen in het Infrastructuurfonds.

Overgangsrecht Comptabiliteitswet

Op grond van het overgangsrecht in artikel 10.2 van de Comptabiliteitswet 2016 blijven voor de presentatie en inrichting van de jaarverslagen en slotwetten over 2018 de bepalingen uit de Comptabiliteitswet 2001 en de daarop berustende bepalingen van toepassing zoals deze golden voor de inwerkingtreding van de Comptabiliteitswet 2016 per 1 januari 2018. Voor de dechargeverlening inzake het jaar 2018 over het gevoerde financieel beheer en materieelbeheer zijn de bepalingen van de Comptabiliteitswet 2016 en de daarop gebaseerde regelgeving van toepassing. Dit is conform de brief aan het parlement over het overgangsrecht in de Comptabiliteitswet 2016 (Vergaderjaar 2018–2019, 34 426, nr. 33).Om die reden moet telkens bij de verwijzingen naar de bepalingen van de Comptabiliteitswet worden gelezen de artikelen van de Comptabiliteitswet 2001 voor de presentatie en inrichting en voor de begrotingsuitvoering de artikelen van de Comptabiliteitswet 2016 conform de transponeringstabel bij de Comptabiliteitswet 2016, Stb. 2017,139.

Art. in CW 2016

Art. in CW 2001

3.2–3.4

19, eerste lid; 21, eerste en tweede lid

3.5

22, eerste lid; 26, eerste lid

3.8

58, eerste lid, onderdeel a, en derde lid; 61, derde lid

3.9

58, eerste lid, onderdeel b en c

2.37

60, tweede en derde lid; 63, eerste en vierde lid

2.35

61, tweede tot en met vierde lid

2.40

64

7.12

82, eerste lid; 83, eerste lid

7.14

82, vijfde lid; 83, tweede tot en met vierde lid

B. BELEIDSVERSLAG

3. INFRASTRUCTUURFONDSVERSLAG 2018

In dit hoofdstuk wordt inzichtelijk gemaakt welke projecten in 2018 zijn opengesteld en bij welke projecten de uitvoering in 2018 is gestart.

Beheer, onderhoud en vervanging

In 2018 heeft het Ministerie van IenW onder meer de volgende activiteiten in het kader van beheer, onderhoud en vervanging uitgevoerd:

Beheer, onderhoud en vervanging

Mijlpaal

Project

Hoofdwegen

• Verkeersmanagement waaronder inzet weginspecteurs bij incidenten, het op alle bemeten wegvakken inwinnen van betrouwbare reis en route-informatie. Deze informatie tijdig aan de NDW te leveren, het realiseren van benuttingsmaatregelen en connecting mobility.

• Beheer en onderhoud waaronder verhardingsonderhoud, onderhoud aan kunstwerken en onderhoud aan Dynamisch Verkeersmanagement (DVM) systemen.

• Uitvoering van het programma vervangingen en renovaties waaronder het programma Stalen Bruggen.

Hoofdvaarwegen

• Verkeersmanagement waaronder activiteiten in het kader van verkeersbegeleiding, bediening van objecten en vaarwegmarkering.

• Beheer en onderhoud maatregelen om de breedte en diepte van de vaarweg te handhaven en maatregelen om de kunstwerken (sluizen en bruggen) en verkeersvoorzieningen blijvend te laten functioneren.

• Uitvoering van het programma vervangingen en renovaties en afronding «NoMo AOV» achterstallig onderhoud vaarwegen programma.

Spoorwegen

• Verkeersleiding en capaciteitsmanagement.

 

• Regulier beheer en onderhoud, waaronder het inspecteren en schouwen van de infrastructuur, functieherstel bij verstoringen, het saneren van geluidsschermen en het onderhouden en schoonmaken van stations.

 

• Groot onderhoud, waaronder het slijpen van spoorstaven en het seizoenbestendig houden van de sporen.

 

• Het vervangen van spoorstaven, dwarsliggers en wissels en de vervanging van andere systemen, zoals energie, transfer en treinbeveiliging en treinbeheersing.

Voor een nadere toelichting op de stand van zaken van beheer, onderhoud en vervanging wordt verwezen naar de toelichting op de productartikelen en naar het MIRT Overzicht 2019.

Aanleg

Hieronder volgen de mijlpalen die het Ministerie van IenW in 2018 heeft behaald binnen de verschillende netwerken.

Hoofdwegennet

Mijlpaal

Project

Openstelling

N18 Varsseveld–Enschede

N35 Zwolle Wijthem

A27/A1 Utrecht Noord–knooppunt Eemnes–Bunschoten

 

A4 Vlietland–N14 (de verbreding van het projectdeel A4)

Openstelling

N23 Alkmaar–Enkhuizen

Start realisatie

A4 Vlietland–N14 (onderdeel van de realisatie Rijnlandroute)

 

A1 Apeldoorn Azelo

 

A15 Papendrecht Sliedrecht

 

A16 Rotterdam

Hoofdvaarwegennet

Mijlpaal

Project

Openstelling

Sluis Limmel (naar de exploitatiefase)

Toekomstvisie Waal (deelproject haven Haaften en haven Tuindorp)

Start realisatie

Nieuwe Sluis Terneuzen

Spoorwegen en OV

Mijlpaal

Project

Openstelling

Programma Toegankelijkheid: Diverse deelprojecten

Fietsparkeren: Diverse deelprojecten

Programma kleine functiewijzigingen: Diverse deelprojecten

Randstadspoor Utrecht: deel Vleuten-Utrecht Centraal

Kleine Stations: Lansingerland-Zoetermeer

Behandelen en opstellen: Diverse deelprojecten

Faciliteiten aanlanding Eurostar

Maatregelen Spoorgoederen (NaNov): onderdoorgang bij Deventer

 

Sporen en perrontunnel in Assen.

 

Meerjarenprogramma Ontsnippering: Kleine faunavoorzieningen

Start realisatie

Programma Toegankelijkheid: Diverse deelprojecten

Fietsparkeren: Diverse deelprojecten

Programma kleine functiewijzigingen: Diverse deelprojecten

PHS Rijkswijk-Rotterdam

Programma Overwegen: Diverse deelprojecten

Behandelen en opstellen: Diverse deelprojecten

Maatregelen Spoorgoederen (NaNov): maatregelenpakket overwegen Rheden

Voor een nadere toelichting over de stand van zaken voor het lopende programma wordt verwezen naar de toelichting op de productartikelen en naar het MIRT Overzicht 2019.

4. DE PRODUCTARTIKELEN

Artikel 12 Hoofdwegennet

Omschrijving van de samenhang met het beleid

Op dit artikel worden de producten op het gebied van Rijkswegen verantwoord. Dit betreft de onderdelen verkeersmanagement, beheer, onderhoud en vervanging, aanleg, geïntegreerde contractvormen/PPS en netwerkgebonden kosten. Deze producten zijn gerelateerd aan de beleidsdoelen en -instrumenten zoals beschreven in het jaarverslag van Infrastructuur en Waterstaat(Hoofdstuk XII) bij beleidsartikel 14 Wegen en Verkeersveiligheid.

Overzicht van de budgettaire gevolgen van de uitvoering van artikel 12 Hoofdwegennet (x € 1.000)
         

Realisatie

Begroting

Verschil

 
 

2014

2015

2016

2017

2018

2018

2018

 

Verplichtingen

3.407.686

2.108.154

2.998.493

3.607.433

3.615.382

3.255.485

359.897

1

Uitgaven

2.568.873

2.393.669

2.089.020

2.231.569

2.472.330

2.575.982

– 103.652

 

12.01 Verkeersmanagement

21.589

14.510

10.502

4.498

3.736

3.680

56

 

– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

21.589

14.510

10.502

4.498

3.736

3.680

56

 

12.02 Beheer onderhoud en vervanging

665.071

662.460

636.513

595.154

717.007

645.593

71.414

 

12.02.01 Beheer en onderhoud

533.514

433.574

512.618

543.124

669.477

576.208

93.269

2

– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

533.514

433.574

512.618

543.124

669.477

576.208

93.269

 

12.02.04 Vervanging

131.557

228.886

123.895

52.030

47.530

69.385

– 21.855

3

12.03 Aanleg

873.067

618.288

528.355

429.918

558.823

781.590

– 222.767

 

12.03.01 Realisatie

863.803

600.289

475.612

415.269

537.107

545.870

– 8.763

4

– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

6.818

31.907

36.012

30.750

32.508

30.616

1.892

 

12.03.02 Verkenningen en planuitwerkingen

9.264

17.999

52.743

14.649

21.716

235.720

– 214.004

5

– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

6.055

12.317

10.016

10.301

17.670

12.407

5.263

 

12.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS

601.189

655.822

333.509

638.739

605.036

581.030

24.006

6

12.06 Netwerkgebonden kosten HWN

407.957

442.589

580.141

563.260

587.728

564.089

23.639

 

12.06.01 Apparaatskosten RWS

355.573

345.456

459.269

454.675

459.254

447.350

11.904

7

– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

355.573

345.456

459.269

454.675

459.254

447.350

11.904

 

12.06.02 Overige netwerkgebonden kosten

52.384

97.133

120.872

108.585

128.474

116.739

11.735

8

– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

52.384

97.133

105.072

94.385

122.474

110.739

11.735

 

12.07 Investeringsruimte

0

0

0

0

0

0

0

 

12.09 Ontvangsten

132.430

592.926

71.523

150.898

110.467

90.402

20.065

 

12.09.01 Ontvangsten

132.430

592.926

71.523

150.898

110.467

90.402

20.065

9

12.09.02 Tolopgave

0

0

0

0

0

0

0

 

Financiële toelichting

Onderstaand wordt een toelichting gegeven op de verschillen (de mutaties) tussen de begroting en de realisatie, zie voor de gehanteerde norm de toelichting «normering jaarverslag» zoals opgenomen in de leeswijzer.

  • Ad 1) In 2018 zijn per saldo hogere verplichtingen aangegaan. Onderstaand wordt bij onderdeel A een toelichting gegeven op de projecten waarbij sprake is van een hogere verplichtingen realisatie. Bij onderdeel B wordt een toelichting gegeven op de projecten waarbij sprake is ven een lagere verplichtingen realisatie.

    • A. Bij de volgende projecten is sprake van een hogere verplichtingenrealisatie:

      • A16 Rotterdam (€ 650,1 miljoen). Dit wordt veroorzaakt door de contract-close van het DBFM project. Hierbij wordt rekening gehouden met de langjarige financieringslasten over de looptijd van het project, waardoor er een hogere verplichting is aangegaan. Dit leidt niet tot meerkosten voor het kasbudget van het project.

      • A1 Apeldoorn-Azelo (€ 143,5 miljoen). Het aanbestedingstraject kent een langere doorlooptijd, waardoor het contract gegund is in 2018 in plaats van 2017. De daarbij horende verplichtingen zijn doorgeschoven naar 2018. Dit leidt niet tot een verschuiving van de MIRT mijlpaal.

      • A15 Maasvlakte-Vaanplein (€ 67,6 miljoen). Bij het project A15 Maasvlakte-Vaanplein treden extra werkzaamheden bij de Botlekbrug op bij de realisatie van het spoordeel. Hiertoe zijn middelen overgeheveld vanuit de investeringsruimte hoofdwegennet naar artikelonderdeel 12.04 Geïntegreerde contracten, zoals reeds is toegelicht in de begroting 2019.

      • Programma Aansluitingen (€ 40,1 miljoen). Dit wordt veroorzaakt door de verschuiving van de verplichting die in 2017 was voorzien naar 2018 voor de projecten A15-N3 en A16-N3. Zie hiervoor de toelichting bij de uitgaven 12.03.01.

      • N18 Varsseveld (€ 20,2 miljoen). Dit wordt met name veroorzaakt door een versnelling van de werkzaamheden.

    • B. Bij de volgende projecten is sprake van een lagere verplichtingenrealisatie:

      • A12/A15 Ressen-Oudbroeken (– € 413,7 miljoen). Zoals aangegeven in de MIRT-brief van juni 2018 schuift de start realisatie van 2019 naar 2020. De verwachting is nu om het contract in 2020 te kunnen gunnen. Hierdoor worden de geplande verplichtingen verschoven naar latere jaren.

      • Programma Groot Variabel Onderhoud Stalen Kunstwerken (– € 42,9 miljoen). Dit wordt met name veroorzaakt door een vertraging van de marktbenadering, ten behoeve van de renovatie van de Brienenoordbrug.

      • A24 Blankenburgverbinding (– € 42,6 miljoen). Dit betreft een technische mutatie. Als gevolg van de gunning van het contract eind 2017 is de verplichting geactualiseerd.

      • A10 Zuidas (– € 38,2 miljoen). Dit wordt veroorzaakt door een langere doorlooptijd van de herijkingsfase. Hierdoor is het aangaan van verplichtingen doorgeschoven naar 2019 en verder.

      • Aflossing tunnels (– € 23,8 miljoen). Dit wordt met name veroorzaakt door de bijstelling van het contract van de Noordtunnel (A15) als gevolg van lagere voertuigpassages.

      • Tot slot leiden diverse kleine mutaties bij meerdere projecten tot lagere verplichtingen (per saldo – € 0,4 miljoen).

    Daarnaast is er in 2018 sprake van een negatieve bijstelling van € 89,4 miljoen op de verplichtingen van het project zuidelijke Ringweg Groningen fase 2. De reden hiervoor is actualisatie van de planning van de aannemer.

  • Ad 2) Dit betreft voornamelijk de extra uitgaven aan het herstellen van schadegevallen en bergingswerkzaamheden (€ 82,8 miljoen). Daarnaast is bij het project A4 Delft Schiedam het budget voor de tunneltechnische installaties overgeheveld naar Beheer en Onderhoud Wegen (€ 5,3 miljoen) en zijn er door diverse kleine mutaties extra uitgaven gemaakt van per saldo € 5,2 miljoen.

  • Ad 3) De lagere realisatie van € 21,8 miljoen wordt met name veroorzaakt door de langere voorbereidingstijd van het herstel van de Van Brienenoordbrug. Bij nadere uitwerking van de opgave blijkt dat de werkzaamheden complexer zijn dan aanvankelijk verwacht.

  • Ad 4) Voor een toelichting op de lagere realisatie van € 8,8 miljoen wordt verwezen naar het projectenoverzicht en toelichting behorende bij het realisatieprogramma hoofdwegennet (tabel 12.01.03).

  • Ad 5) Door de overgang van projecten van planuitwerking naar realisatiefase neemt het budget op het planuitwerkingsartikel 12.03.02 af. Dit bedrag is overgeboekt naar het realisatieartikel 12.03.01. Ook wordt het verschil verklaard door overboekingen naar decentrale overheden (via gemeente- of provinciefonds). Ten slotte is een deel van de beschikbare middelen van Beter Benutten doorgeschoven.

  • Ad 6) De hogere realisatie is veroorzaakt door:

    • N18 Varsseveld-Enschede (€ 26,9 miljoen): Betreft met name een versnelling van werkzaamheden en extra kosten aan onder andere de vaststellingsovereenkomst, nadeelcompensatie en aan grondverwerving.

    • A15 Maasvlakte-Vaanplein (€ 19,1 miljoen): De hogere uitgaven in 2018 zijn het gevolg van vertraging en hogere kosten bij de afbouw van het spoor over de Botlekbrug.

    • A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere (– € 23,2 miljoen): De realisatie van het deelproject A1/A6 is in 2017 versneld afgerond. Hierdoor is budget uit 2018 al in 2017 uitgegeven.

    • Het saldo van hogere en lagere uitgaven op verschillende projecten (€ 1,2 miljoen).

  • Ad 7) De hogere realisatie op de apparaatskosten betreft met name de loon- en prijsbijstelling 2018.

  • Ad 8) De hogere realisatie op de overige netwerkgebonden kosten worden met name veroorzaakt door een bijdrage aan hogere ICT uitgaven (€ 5,0 miljoen), een bijdrage aan het Security Operations Centre van RWS (€ 3,4 miljoen) en een bijdrage aan de werkzaamheden in het kader van innovaties op het vlak van circulaire economie in de grond- weg- en waterbouw (€ 2,0 miljoen).

  • Ad 9) De hogere ontvangsten van € 20,1 miljoen zijn het gevolg van diverse mutaties bij de volgende projecten:

    • A7 Zuidelijke Ringweg Groningen (€ 10,6 miljoen): Door een juridisch geschil met de Opdrachtnemer zijn de ontvangsten doorgeschoven naar 2019.

    • Programma Aansluitingen (€ 10,4 miljoen): De Provincie Zuid-Holland heeft voor de projecten A16-N3 en A15-N3 een voorschot verstrekt aan subsidies van 80 procent in plaats van de verwachte 50 procent.

    • A4 Burgerveen-Leiden (€ 7,8 miljoen): Er zijn extra ontvangsten gerealiseerd als gevolg van verkoop van vastgoed.

    • A4 Dinteloord-Bergen op Zoom (€ 6,3 miljoen): Dit wordt veroorzaakt door extra ontvangsten als gevolg van verkoop vastgoed Halsteren en Steenbergen.

    • A4/ A9 Badhoevedorp (– € 13,8 miljoen). Dit wordt veroorzaakt doordat de ontvangsten van de provincie Noord-Holland en de Vervoersregio nog niet zijn ontvangen. Met de Regio wordt overlegd over hoe met de indexering van de bijdragen van derden dient te worden omgegaan.

    • Het saldo van hogere en lagere ontvangsten op verschillende projecten (– € 1,2 miljoen).

12.02 Verkeersmanagement

Motivering

Met verkeersmanagement streeft het Ministerie van IenW naar een optimaal en veilig gebruik van de beschikbare weginfrastructuur en het bereiken van een voorspelbare en betrouwbare reistijd van deur tot deur. Dit draagt bij aan het realiseren van de beleidsdoelen voor bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid in Nederland.

Producten

De ervaringen die de afgelopen jaren zijn opgedaan, hebben een beter inzicht gegeven in ontwikkelingen die op ons afkomen en bijbehorende kansen en risico’s voor de verkeersveiligheid, doorstroming en duurzaamheid. Aansluitend op de ambities uit het Regeerakkoord, is de koers op Smart Mobility herijkt, met een verschuiving in aandacht van testen en experimenteren naar (grootschalige) toepassing en realiseren van impact in de praktijk. Deze nieuwe koers is vastgelegd in de brief «Smart Mobility – Dutch Reality – die in oktober 2018 «naar de Tweede Kamer is gestuurd (Kamerstukken II 2018–2019, 31 305, nr. 264). De actieprogramma’s Beter Benutten en Connecting Mobility zijn afgerond; vervolgactiviteiten vinden plaats in de lijn (bij beleid en uitvoering). De publiek-private samenwerking wordt voortgezet, onder andere via de Community of Standards and Practices, terwijl het traject Krachtenbundeling Smart Mobility zorgt voor focus en versterking van de samenwerking tussen overheden.

In 2018 is uitvoering gegeven aan diverse projecten waarin draadloze communicatie tussen voertuigen en wegkantsystemen wordt ontwikkeld en gerealiseerd. Belangrijke voorbeelden hiervan zijn de internationale ITS-corridor Rotterdam-Frankfurt-Wenen (onder andere waarschuwen voor wegwerkzaamheden), Talking Traffic (onder andere intelligente verkeerlichten) en de internationale Data Task Force (samenwerking met de automobielindustrie om veiligheidsgerelateerde data uit voertuigen te ontsluiten).

In 2018 heeft de Minister van I&W in twee tranches maatregelen aangekondigd binnen de korte termijn fileaanpak, middels een brief aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II, 2018–2019, 31 305, nr. 270). De maatregelpakketten leiden tot het verminderen, voorkomen en kunnen vermijden van files. De aard van de maatregelen is divers, variërend van verhoging van het aantal weginspecteurs op de weg en het intensiveren van snelle berging na ongelukken, tot het uitvoeren van diverse kleinere infrastructurele maatregelen en het klaarmaken van infrastructuur voor de toekomst met smart mobility en gebruik van slimme camera’s voor het geautomatiseerd kunnen openen en sluiten van spitsstroken. In 2018 is gestart met de uitvoering van de maatregelen, realisatie van het grootste deel van het pakket is voorzien uiterlijk in 2021.

De uitgaven voor verkeersmanagement op artikel 12.01 en 12.02 hebben directe samenhang met uitgaven voor verkeersmanagement op het realisatieartikel (12.03) in het kader van programma’s zoals Beter Benutten.

Meetbare gegevens

Specificatie bedieningsareaal

Eenheid

Realisatie

2016

Realisatie

2017

Begroting

2018

Realisatie

2018

Toelichting

Verkeerssignalering op rijbanen

km rijbaan

2.716

2.777

2.728

2.781

1

Verkeerscentrales

aantal

6

6

6

6

 

Spitsstroken

km

324

321

310

319

2

Bron: Rijkswaterstaat, 2018

Toelichting:

  • Ad 1) De verkeerssignalering was in 2017 al verder toegenomen dan begroot, zoals toegelicht in het Jaarverslag 2017. In 2018 is de verkeerssignalering nog verder toegenomen door met name A27/A1 Utrecht Noord–Eemnes–Bunschoten.

  • Ad 2) In de begroting 2018 was een afname voorzien van de spitsstroken door het vervallen van de spitsstroken tussen Twello en Deventer bij de start van het project A1 Apeldoorn–Azelo (fase 1). Deze spitsstroken kunnen echter tot begin 2019 nog in gebruik blijven, waardoor de afname doorschuift naar 2019. De kleine afname in 2018 ten opzichte van 2017 is het gevolg van dataverbeteringen.

Indicator verkeersmanagement
 

Realisatie 2016

Realisatie 2017

streefwaarde 2018

realisatie 2018

Toelichting

Levering verkeersgegevens: op alle bemeten wegvakken wordt betrouwbare reis en route-informatie ingewonnen en tijdig geleverd aan de serviceproviders

 

1

a. beschikbaarheid data voor derden: % van de RWS-meetlocaties dat goed functioneert

93%

93%

90%

92%

 

b. actualiteit data voor derden: % van de gegevens van een meetminuut, dat binnen 75 sec. daarna door RWS wordt geleverd aan NDW

98%

98%

95%

99%

2

Bron: Rijkswaterstaat, 2018

Toelichting:

  • Ad 1) Deze indicator geeft aan in welke mate RWS intensiteit- en snelheidsgegevens van de meetlocaties beschikbaar heeft en het tijdig doorgeeft aan de Nationale Databank Wegverkeersgegevens (NDW).

    De indicator kent twee aspecten, namelijk de mate van beschikbaarheid van de RWS meetlocaties en de mate waarin meetgegevens tijdig (binnen 75 seconden) verstuurd zijn naar de NDW. De percentages zijn berekend ten opzichte van de bemeten rijbaanlengte.

  • Ad 2) Tot en met 2017 is een streefwaarde van 90% gehanteerd voor de PIN «actualiteit data voor derden». In het kader van de nieuwe meerjarige prestatieafspraken (2018–2021) tussen de directoraten-generaal en Rijkswaterstaat over het Beheer en Onderhoud, is ervoor gekozen om met ingang van het jaar 2018 een hogere streefwaarde te hanteren (95%), die beter aansluit bij de beleidsdoelstellingen met betrekking tot de informatievoorziening over het hoofdwegennet.

12.02 Beheer, onderhoud en vervanging

Motivering

Met het budget voor beheer, onderhoud en vervanging, zijn in 2018 uitgaven gedaan, die nodig zijn om het rijkswegennet en de onmiddellijke omgeving daarvan, in de staat te houden die noodzakelijk is, voor het vervullen van de primaire functie. Deze functie is het faciliteren van vlot, veilig en comfortabel vervoer van personen en goederen, onder de randvoorwaarde van een kwalitatief hoogwaardig milieu. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen regulier beheer en onderhoud enerzijds en vervangingen en renovaties anderzijds.

Producten

Het regulier beheer en onderhoud van rijkswegen omvat maatregelen aan verhardingen, kunstwerken (zoals bruggen, tunnels en viaducten), verkeersvoorzieningen, landschap en milieu en voorzieningen voor verkeersmanagement (zoals signalering en verkeerscentrales). Binnen het beschikbare onderhoudsbudget worden daartoe de noodzakelijke maatregelen opgenomen in de onderhoudsprogrammering.

Vervanging en renovatie (VenR) betreft het tijdig programmeren en nemen van maatregelen aan kunstwerken en wegen, waarbij regulier beheer en onderhoud niet meer voldoende is. Voornamelijk in de eerste helft en vanaf de jaren «60 van de vorige eeuw zijn veel kunstwerken gerealiseerd die, mede door het intensieve gebruik, nu of in de komende decennia het moment van einde levensduur naderen. Op basis van onderzoek wordt een analyse gemaakt voor welke kunstwerken wanneer vervanging of renovatie aan de orde is. Vervolgens worden deze opgenomen in het programma VenR.

12.02.01 Beheer en Onderhoud

Uitgesteld en achterstallig onderhoud

Conform toezegging aan de Tweede Kamer wordt in het jaarverslag aangeven wat de omvang van het uitgesteld en (eventueel) achterstallig onderhoud aan het einde van het jaar was.

Voor het Hoofdwegennet beliep het uitgesteld onderhoud per 31 december 2018 € 353 miljoen, daarvan was € 1 miljoen achterstallig. Ten opzichte van 2017 is het uitgestelde onderhoud met € 39 miljoen toegenomen en het achterstallig onderhoud met € 2 miljoen afgenomen.

 

2016

2017

2018

 

Volume uitgesteld onderhoud

Waarvan achterstallig

Volume uitgesteld onderhoud

Waarvan achterstallig

Volume uitgesteld onderhoud

Waarvan achterstallig

Hoofdwegen

226

15

314

3

353

1

Uitstel van onderhoud maakt onderdeel uit van de onderhoudsstrategie van Rijkswaterstaat. Het is een optimale keuze omdat er in veel gevallen mogelijkheden zijn om werkzaamheden te combineren met andere onderhouds- en aanlegmaatregelen. Dit leidt tot besparingen op de kosten en beperking van de hinder, omdat we maar één keer de weg op moeten en maar één keer verkeersmaatregelen genomen hoeven te worden. Deze keuze tot uitstel van onderhoud wordt gebaseerd op informatie uit risico gestuurde inspecties waarmee de werkelijke staat van objecten wordt bijgehouden. Bij het wetgevingsoverleg over de begrotingen 2019 van Hoofdstuk XII en het Infrastructuurfonds1 heb ik toegezegd u bij het jaarverslag 2018 nader te informeren over het uitgesteld onderhoud. Dat zal ik separaat doen.

Daarnaast is ook sprake van tegenvallers bij geprogrammeerde onderhoudsmaatregelen. Deze tegenvallers worden in de programmering ingepast waardoor oorspronkelijk geprogrammeerde maatregelen naar een later moment worden uitgesteld om binnen de beschikbare budgetten en capaciteit te kunnen blijven, waarbij achterstallig onderhoud zo veel mogelijk wordt voorkomen. Achterstallig onderhoud – waarbij niet meer aan deze normen en afspraken dreigt te worden voldaan – is uiteraard onwenselijk en wordt direct aangepakt indien dit noodzakelijk is voor het veilig functioneren van het hoofdwegennet.

Meetbare gegevens

Areaal rijkswegen
   

Eenheid

Realisatie

2016

Realisatie 2017

Begroting 2018

Realisatie 2018

Toelichting

Rijbaanlengte

Hoofdrijbaan

km

5.803

5.804

5.842

5.867

1

Rijbaanlengte

Verbindingswegen en op- en afritten

km

1.650

1.677

1.678

1.723

2

Areaal asfalt

Hoofdrijbaan

km2

76

76

77

77

 

Areaal asfalt

Verbindingswegen en op- en afritten

km2

14

15

14

15

 

Groen areaal

 

km2

182

181

182

182

 

Bron: Rijkswaterstaat, 2018

Toelichting:

  • Ad 1) De toename in de lengte van de hoofdrijbanen komt voornamelijk door de openstelling van de nieuwe N18 Varsseveld–Enschede en de N35 Zwolle–Wijthmen. De toename is groter dan begroot: in de begroting was ook een afname voorzien door de overdracht van beide oude tracé»s naar lokale wegbeheerders, maar beide overdrachten zijn doorgeschoven naar 2019.

  • Ad 2) In 2018 is de rijbaanlengte van de verbindingswegen en op- en afritten met name toegenomen door de nieuwe N18 Varsseveld–Enschede en de versnelde openstelling van de nieuwe parallelbaan bij de A6 Almere.

Omvang Areaal
 

Areaal

Eenheid

Begroting 2018

Omvang 2018

Begroting

x € 1.000

2018

Realisatie

x € 1.000

2018

Toelichting

Beheer, onderhoud en ontwikkeling

Oppervlakte wegdek1

km2

91

92

576.208

669.477

1

Bron: Rijkswaterstaat, 2018

X Noot
1

exclusief verzorgingsbanen

Toelichting:

  • Ad 1) De toename van het oppervlakte wegdek wordt met name veroorzaakt door de nieuwe N18 Varsseveld–Enschede en de versnelde openstelling van de parallelbaan bij de A6 Almere.

Indicatoren Beheer en Onderhoud
 

Realisatie 2016

Realisatie 2017

streefwaarde 2018

Realisatie 2018

Toelichting

Files door Werk in Uitvoering, als gevolg van aanleg en gepland onderhoud (in voertuigverliesuren)

t/m 2017: De verhouding verstoringen door aanleg, beheer en onderhoud ten opzichte van totale verstoringen (in km. min).

3%

4%

   

1

vanaf 2018: Files door Werk in Uitvoering, als gevolg van aanleg en gepland onderhoud (in voertuigverliesuren)

   

10%

2%

 

Technische Beschikbaarheid:

deel van lengte en tijd (%) dat de weg veilig beschikbaar is, zonder dat rij- of vluchtstroken zijn afgesloten als gevolg van aanlegwerkzaamheden, onderhoudswerkzaamheden of falen van areaal.

99%

99%

90%

99%

2

Veiligheid:

 

3

a. voldoen aan norm voor verhardingen (stroefheid en spoorvorming)

99,8%

99,8%

99,7%

99,8%

 

b. voldoen aan norm gladheidbestrijding (binnen 2 uur preventief strooien).

99%

99%

95%

97%

 

Bron: Rijkswaterstaat, 2018

Toelichting:

  • Ad 1) In het kader van de nieuwe prestatieafspraken, vanaf 2018, is gekozen voor indicatoren die beter aansluiten bij de beleidsdoelstellingen met betrekking tot de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van het hoofdwegennet:

    • De indicator uit de voorgaande begrotingen wordt tot en met 2017 uitgedrukt in een percentage van de totale «filezwaarte» (eenheid kilometerminuten). Bij deze definitie wordt alleen gekeken over welke lengte de snelheid lager is dan 50 km/uur, zonder rekening te houden met de snelheid in de file, het aantal voertuigen, het aantal rijstroken.

    • Vanaf 2018 wordt deze indicator uitgedrukt in een percentage van het totale «reistijdverlies» (eenheid voertuigverliesuren). Deze wordt berekend op basis van de gereden snelheid ten opzichte van de normsnelheid (100 km/uur), de hoeveelheid verkeer per rijstrook, het aantal rijstroken en de lengte waarover langzamer gereden wordt. Wanneer de snelheid daalt, neemt het reistijdverlies toe. Wanneer de hoeveelheid langzaam rijdend verkeer toeneemt, neemt ook het reistijdverlies toe. Opgeteld geeft dit de extra reistijd die de weggebruikers gezamenlijk ondervinden door files, ten opzichte van de reistijd bij een normsnelheid van 100 km/uur.

    De totale filezwaarte (in absolute zin) is in 2018, ten opzichte van 2017, gestegen. Het percentage «verstoringen door aanleg en gepland beheer & onderhoud» ten opzichte van «totale verstoringen» is in 2018 daarentegen gedaald naar 2%. Het hinderpercentage blijft daarmee nog steeds ruim onder de norm van 10%.

  • Ad 2) De technische beschikbaarheid van de weg is met 99% ruim boven de gestelde streefwaarde.

  • Ad 3) Het voorkomen van verkeersonveilige situaties op het hoofdwegennet, wordt aangepakt door het onderhoud van de wegverhardingen en in het voorkomen en bestrijden van wintergladheid. Tot en met 2017 werden beide aspecten hier in één waarde gecombineerd gerapporteerd. Vanaf 2018 worden beide aspecten afzonderlijk gerapporteerd.

    De wegverharding (voor wat betreft veiligheid) wordt aan de hand van de schadekenmerken stroefheid en spoorvorming gemonitord. In 2018 voldeed 99,8% van de wegverhardingen aan de streefwaarden op het gebied van stroefheid en spoorvorming.

    Bij de nieuwe prestatieafspraken van 2018 is gekozen voor de streefwaarde van «stroefheid en spoorvorming» (onderdeel a) aan te passen van 99,9% naar 99,7%. Dit voorkomt het onnodig vroeg uitvoeren van preventief onderhoud.

    Deel (b) van de indicator Veiligheid wordt uitgedrukt als percentage van het aantal situaties waarin binnen 2 uur preventief is gestrooid. Aan deze streefwaarden wordt net als in 2016 en 2017 voldaan.

12.02.04 Vervanging

Onder de categorie Vervanging vallen de uitgaven voor werkzaamheden die betrekking hebben op het programma Vervanging en Renovatie. Door de veroudering van de infrastructuur en het veel intensievere gebruik dan bij ontwerp was voorzien wordt geïnvesteerd in de vervanging dan wel renovatie van objecten zoals bruggen, viaducten en tunnels of in reconstructie van (delen van) wegen. In 2018 is gewerkt aan de realisatie van projecten uit de eerste drie tranches van het programma. Verder is gewerkt aan de voorbereiding van de vierde tranche van het programma.

Het MIRT-projectenoverzicht 2019 bevat een uitgebreid en actueel overzicht van de lopende projecten binnen dit programma inclusief beschikbaar budget en planning. Met het programma Vervanging en Renovatie wordt invulling gegeven aan de ambitie om de Nederlandse infrastructuur te verjongen, te vernieuwen en te verduurzamen. Dit conform de brief van de Minister van I&W aan de Tweede Kamer van 17 januari 2018 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 29 385, nr. 95).

12.03 Aanleg

Motivering

Door middel van voorbereiding en uitvoering van infrastructuurprojecten wordt bereikt dat de noodzakelijke capaciteit beschikbaar is en komt, met als doel de verwachte verkeersgroei te faciliteren en een betrouwbaar netwerk te realiseren met voorspelbare reistijden. Daarbij wordt rekening gehouden met de kaders van veiligheid en leefbaarheid.

12.03.01 Realisatie

Producten

Mijlpalen Realisatieprojecten

In 2018 zijn de volgende mijlpalen gerealiseerd, die betrekking hebben op de realisatie van projecten:

Hoofdwegennet

Mijlpaal

Project

Openstelling

N18 Varsseveld–Enschede

N35 Zwolle Wijthem

A27/A1 Utrecht Noord–knooppunt. Eemnes–Bunschoten

 

A4 Vlietland–N14 (de verbreding van het projectdeel van de A4)

Start realisatie

A4 Vlietland–N14 (onderdeel van de realisatie Rijnlandroute)

 

A1 Apeldoorn Azelo

 

A15 Papendrecht Sliedrecht

 

A16 Rotterdam

Ten opzichte van de begroting is het volgende project N23 Alkmaar–Enkhuizen eerder opengesteld.

Overige maatregelen

Meer veilig

Dit pakket bevat maatregelen om de verkeersveiligheid op het rijkswegennet te verbeteren. Het gaat dan om aanpassingen aan de infrastructuur op ongevalsgevoelige locaties, zoals aanleg van een rotonde in gelijkvloerse kruisingen. Vanuit Meer Veilig wordt ook gewerkt aan het veiliger maken van de N36 door deze gedeeltelijk te verbreden. Een groot deel van de maatregelen (95%) is in uitvoering of uitgevoerd. Een aantal maatregelen is in samenwerking met provincie of gemeente uitgevoerd.

De komende jaren zullen de verkeersveiligheidsmaatregelen in toenemende mate gericht zijn op het voorkomen van ongevallen. Zoals het obstakelvrij maken van de bermen of het met geleiderail afschermen van objecten in de berm.

Maatregelpakket Verzorgingsplaatsen

Dit pakket richt zich op het oplossen van de meest acute kwantitatieve en kwalitatieve knelpunten op verzorgingsplaatsen langs (inter-)nationale vrachtcorridors. Binnen dit pakket worden landelijk ruim 300 extra parkeerplaatsen voor vrachtwagens gecreëerd en zijn nog eens ruim 400 parkeerplaatsen meerjarig gehuurd. Daarnaast wordt ingezet op een structurele kwaliteitsverbetering van naar verwachting 35 tot 40 verzorgingsplaatsen. Het totaal hiervoor beschikbare budget bedraagt € 25 miljoen. Het programma is vrijwel afgerond. In Noord-Brabant zijn in 2018 nog enkele maatregelen gerealiseerd. Afronding daarvan is voorzien in 2019.

Meer Kwaliteit Leefomgeving

Dit pakket betreft het deel van het Meerjarenprogramma Ontsnippering (MJPO) dat betrekking heeft op het hoofdwegennet. De geplande werkzaamheden binnen het programma lopen door tot en met 2019. Een voorbeeld van een ontsnipperingsmaatregel is het plaatsen van een ecoduct of een dassentunnel. Hierdoor worden natuurgebieden in de ecologische hoofdstructuur, gescheiden door infrastructuur, weer met elkaar verbonden. Binnen het MJPO zijn er afgelopen jaar 14 knelpunten opgelost. Een mooi voorbeeld is de realisatie van de grote faunatunnel Monnikenberg onder de A27, nabij Hilversum. Ook is een ecoduct «Duinpoort» over het spoor tussen Haarlem en Zandvoort gereedgekomen en is er gestart met de bouw van ecoducten «De Mortelen» over het spoor nabij Eindhoven en «Asselsche Heide» over het spoor tussen Amersfoort en Apeldoorn. In totaal zijn er 49 maatregelen uitgevoerd, waaronder vele kleine faunavoorzieningen, zoals fauna-uittreedplaatsen, faunatunnels en het doortrekken van oevers onder bruggen. Het jaarverslag MJPO 2018, dat uitgebreide informatie bevat over de voortgang én afronding van het MJPO zal, halverwege 2019 aan de Tweede Kamer worden gezonden.

Projectoverzicht behorende bij 12.03.01: Realisatieprogramma Hoofdwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Openstelling

Toelichting

 

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 

Projectomschrijving

2018

   

2018

 

2018

   

Nationaal

               

Kleine projecten / Afronding projecten

10

6

– 4

53

53

     

Programma 130 km

1

1

0

44

45

     

Programma aansluitingen

38

11

– 27

114

116

   

1

Quick Wins Wegen

0

0

0

12

12

     

ZSM 1+2 (spoedwet wegverbreding)

3

1

– 2

1.544

1.490

2016

2016

2

Noordwest-Nederland

               

A10 Amsterdam praktijk-proef FES

8

2

– 6

51

51

2018

2018

3

A10 Knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel (Zuidas)

26

11

– 15

301

305

2028

2028

4

A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere

66

35

– 32

1.356

2.094

2024–2026

2024–2026

5

A1 Bunschoten-Knooppunt Hoevelaken

0

0

0

20

20

2015

2015

 

A28 Knooppunt Hoevelaken

31

25

– 6

763

774

2023–2025

2023–2025

6

A28 Utrecht-Amersfoort

0

0

0

202

196

2013

2013

 

A2 Holendrecht-Oudenrijn

0

1

1

1.216

1.210

2012

2012

7

A7/A8 Purmerend-Zaandam-Coenplein

0

1

0

21

21

2015

2015

 

A9 Badhoevedorp

8

16

9

327

328

2017

2017

8

N50 Ens-Emmeloord

 

0

0

20

20

2016

2016

 

Zuidwest-Nederland

               

A24 Blankenburgtunnel (excl. tolopgave)

86

88

2

782

789

2022––2024

2022–2024

9

A4/A44 Rijnlandroute

102

83

– 19

558

566

REGIO

REGIO

10

A4 Burgerveen-Leiden

 

0

0

548

548

2015

2015

 

A4 Delft-Schiedam

10

4

– 6

659

639

2015

2015

11

A4 Vlietland / N14

 

14

14

16

16

2020–2024

2023

12

N57/59 EuroRAP (verkeersveiligheid)

5

0

– 4

11

11

2020

2020

 

N61 Hoek-Schoondijke

0

1

1

111

111

2015

2015

 

A16 Rotterdam

57

40

– 16

984

998

2021–2023

2022–2024

13

Zuid-Nederland

               

A2 Maasbracht– Geleen 1e fase

0

0

0

154

154

2013

2013

 

A2 Passage Maastricht

0

4

4

679

679

2016

2016

 

A4 Dinteloord– Bergen op Zoom

0

1

1

258

264

2014

2014

 

A67 Aanpak toerit Someren

0

0

0

6

5

2015

2015

 

A76 Aansluiting Nuth

14

0

– 14

59

59

REGIO

REGIO

14

Oost-Nederland

               

A1 Apeldoorn Zuid-Beekbergen

5

2

– 4

32

32

2017

2017

 

A50 Ewijk-Valburg

0

0

0

271

271

2017

2017

 

N35 Combiplan Nijverdal

 

0

0

321

319

2015

2015

 

N35 Wijthmen-Nijverdal

4

0

– 4

15

15

2018

2018

 

N35 Zwolle-Wijthmen

7

12

6

48

54

2018

2018

15

Noord-Nederland

               

A7 Zuidelijke Ringweg Groningen fase 2

87

64

– 23

681

689

2019–2021

2021–2023

16

N31 Leeuwarden (De Haak)

0

1

1

217

219

2013

2014

 

Overige maatregelen

               

Meer kwaliteit leefomgeving

20

21

1

177

178

     

Meer Veilig

10

10

0

49

49

     

Fileaanpak

 

1

1

– 

       

Afronding

               

Totaal uitvoeringsprogramma

598

472

– 126

12.680

13.029

     

Realisatieuitgaven op IF 12.03.01 mbt planuitwerking

100

81

35

         

Programma Realisatie (IF12.03.01)

698

537

– 161

         

Budget Realisatie (IF12.03.01)

546

537

– 9

         

Overprogrammering

– 152

0

           

Toelichting:

  • Ad 1) Programma aansluitingen: Er resteren twee grote projecten. Het grootste gedeelte van de begrootte uitgaven zal vanaf 2019 gemaakt worden.

    • A15-N3. Het realiseren van de aansluiting heeft technische gevolgen voor het spoor. De afstemming met ProRail vraagt meer tijd.

    • A16-N3. Dit is het gevolg van vertraging in de bestemmingsplanprocedure.

  • Ad 2) ZSM 1+2 (spoedwet wegverbreding): Dit betreft een aanbestedingsmeevaller. Het budget is vrijgevallen ten behoeve van de investeringsruimte.

  • Ad 3) A10 Amsterdam praktijkproef FES: Door een zachte meevaller in fase 1 en 2 en een vertraging door extra voorbereidingstijd bij het opstarten van fase 3, is er in 2018 minder budget uitgegeven.

  • Ad 4) A10 Knooppunten De Nieuwe Meer en Amstel (Zuidas): Tijdens de herijkingsfase is gebleken dat het project meer voorbereidingstijd vraagt dan vooraf werd ingeschat. De herijkingsfase is bedoeld om te komen tot een integraal uitvoeringsontwerp en duurt langer dan voorzien, waardoor er in 2018 minder is uitgegeven dan verwacht.

  • Ad 5) A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere: De lagere uitgaven worden voornamelijk veroorzaakt door lagere vastgoeduitgaven en doordat er bij deelproject A1/A6 minder risico’s zijn opgetreden, dan waarmee rekening was gehouden. Daarnaast is er in 2018 minder betaald omdat facturen te laat zijn ontvangen. De toename in het projectbudget wordt veroorzaakt doordat er na het uitvoeringsbesluit A9 Badhoevedorp-Holendrecht, budget van artikel 12.03.02 Verkenningen en planuitwerkingen is overgeheveld naar artikel 12.03.01 Realisatieprogramma.

  • Ad 6) A28 Knooppunt Hoevelaken: De lagere uitgaven worden veroorzaakt doordat er minder vastgoed aankopen benodigd waren dan gepland.

  • Ad 7) A2 Holendrecht-Oudenrijn: Betreft een meevaller na dechargeverlening. Het resterend budget is overgeheveld naar de investeringsruimte.

  • Ad 8) A9 Badhoevedorp: De hogere uitgaven worden veroorzaakt door een scope wijziging zoals toegelicht in de MIRT-brief van november 2018. De werkzaamheden voor het onderdeel ringvaartviaduct zijn eind 2018 aan dit project toegevoegd.

  • Ad 9) A24 Blankenburgtunnel: De toename in projectbudget betreft de prijsbijstelling 2018.

  • Ad 10) A4/A44 Rijnlandroute: Deze werkzaamheden maken deel uit van het subsidieproject Rijnlandroute. Subsidievoorschotten worden uitgekeerd op basis van het bouwtempo (mijlpalen). De lagere bevoorschotting is het gevolg van (beperkte) vertraging in de uitvoering van dit subsidieproject. Mede hierdoor is ook de afdracht van BTW aan het BTW-Compensatiefonds uitgesteld naar 2019.

  • Ad 11) A4 Delft-Schiedam: De lagere uitgaven en afname in het projectbudget worden veroorzaakt doordat het onderhoudsbudget van de tunnel technische installatie is overgeheveld naar artikel 12.02 Beheer Onderhoud en Vervanging.

  • Ad 12) A4 Vlietland/N14: In 2018 is het werk aan de A4 versneld uitgevoerd en betaald.

  • Ad 13) A16 Rotterdam: Het verschil in 2018 komt doordat de budgettaire DBFM inpassing van artikel12.03.01 naar 12.04.01 later plaatsvindt dan oorspronkelijk gepland.

  • Ad 14) A76 Aansluiting Nuth: Betreft een kasschuif naar 2021. In het convenant met de Provincie Limburg is afgesproken dat de laatste betalingstermijn bij oplevering van het project zal plaatsvinden.

  • Ad 15) N35 Zwolle-Wijthmen: Een deel van de restwerken en nadeelcompensaties is na openstelling sneller uitgevoerd. Daarnaast zijn er in 2018 extra uitgaven gedaan aan de realisatie van een fietsbrug.

  • Ad 16) A7 Zuidelijke Ringweg Groningen fase 2: De oorzaak is gelegen in een juridisch geschil met de opdrachtnemer. De openstelling is vertraagd naar 2023.

12.03.02 Verkenningen en Planuitwerkingen

Hieronder is het Projectoverzicht behorende bij 12.03.02 Verkenningen en Planuitwerkingen opgenomen.

Projectoverzicht behorende bij 12.03.02: Verkenningen en planuitwerkingen Hoofdwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
 

Projectbudget

Planning

     
     

TB

Openstelling

Toelichting

 

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 

Projectomschrijving

2018

 

2018

 

2018

   

Realisatieuitgaven op IF12.03.01 mbt planuitwerkingsprojecten

– 234

– 380

   

nvt

nvt

 

Projecten Nationaal

             

Beter Benutten

394

313

   

nvt

nvt

1

Geluidsaneringprogramma - weg

260

263

   

nvt

nvt

 

Kosten voorbereiden tol

29

29

         

Lucht - weg (NSL hoofdwegennet)

198

201

   

nvt

nvt

 

Reservering voor LCC

289

298

   

nvt

nvt

2

Snelfietsroutes

18

34

       

3

Tolreservering Blankenburgverbinding en ViA15

108

109

   

nvt

nvt

 

Vervolgprogramma Meer Veilig

30

80

       

4

Voorbereiding vrachtheffing

 

4

       

5

Bijdrage aan agentschap t.b.v. externe kosten planuitwerkingen

176

185

   

nvt

nvt

 

Projecten Noordwest-Nederland

             

A1/A6/A9 Schiphol–Amsterdam–Almere, deeltraject A9 Amstelveen (deel 4)

717

0

2017

 

2024–2026

 

6

A12/A27 Ring Utrecht

1.153

1.171

2017

2017

2024–2026

2024–2026

 

A7/A8 Corridor Amsterdam-Hoorn

300

300

         

Landzijdige Bereikbaarheid Lelystad Airport: Verbreding A6

51

52

2020

2020

2021–2023

2021–2023

 

Landzijdige Bereikbaarheid Lelystad Airport: Aansluiting A6

13

0

       

7

Rijksbijdrage aan de Noordelijke Randweg Utrecht

168

171

nvt

nvt

Regio

Regio

 

Stedelijke Bereikbaarheid Almere

26

27

nvt

nvt

nvt

nvt

 

Projecten Zuidwest-Nederland

             

A15 Papendrecht–Sliedrecht

15

16

2018

2018

2018–2020

2018–2020

 

A20 Nieuwekerk a/d IJssel–Gouda

175

178

2020

2020

2024–2026

2024–2026

 

A4 Passage Den Haag/A4 Haaglanden–N14

453

460

2019

2019

2026–2028

2026–2028

 

A4 Leiden/Knooppunt Burgerveen–N14

50

50

         

Rijksbijdrage aan kwaliteitsprogramma Blankenburgverbinding

26

23

nvt

nvt

nvt

nvt

 

N59 Verkeersveiligheid

 

5

     

nvt

8

Projecten Zuid-Nederland

             

A2 't Vonderen–Kerensheide

265

269

2017

2017

2025–2027

2025–2027

 

A27 Houten–Hooipolder

1.263

1.345

2017

2017

2023–2025

2023–2030

9

A67/A73 Knooppunt Zaarderheiken

5

5

2019

2019

 

2022

 

Landzijdige Bereikbaarheid Eindhoven Airport

25

26

nvt

nvt

     

N65 Vught–Haaren 1)

98

99

nvt

nvt

2023

2023

 

Programma SmartwayZ.NL: A67 Leenderheide-Zaarderheiken

152

154

2020

2020

     

Programma Bereikbaarheid Zuid-Nederland: InnovA58

405

412

2020

2020

2022–2024

2022–2024

 

Programma Bereikbaarheid Zuid-Nederland: ITS en Smart Mobility

30

31

nvt

nvt

nvt

nvt

 

Projecten Oost-Nederland

             

A1 Apeldoorn–Azelo

429

440

2018

2018

Fase 1: 2020–2021

Fase 1: 2020–2022

 
         

Fase 2: 2026–2028

Fase 2: 2026–2028

 

A1/A30 Barneveld

10

10

         

A12/A15 Ressen–Oudbroeken (excl. tolopbrengsten) (ViA15)

547

554

2017

2017

2021–2023

2022–2024

 

N35 Nijverdal–Wierden

105

107

2018

2018

2022–2024

2022–2024

 

N35 Raalte

 

13

         

N50 Kampen–Kampen Zuid

5

5

       

10

Reservering terugbetaling voorfinanciering A1 Apeldoorn–Azelo

29

29

nvt

 

nvt

2022–2024

 

Projecten Noord-Nederland

             

N33 Zuidbroek-Appingedam

97

99

2019

2019

2021–2023

2021–2023

 

Overige projecten en reserveringen

148

120

         

Projecten in voorbereiding

             

Projecten Nationaal

             

Studiebudget Verkenningen / MIRT onderzoeken

             

Projecten Zuidwest-Nederland

             

Overige projecten in voorbereiding

             

Gesignaleerde Risico's

             

Gebiedsprogramma's

             

Projecten Noordwest-Nederland

             

Gebiedsprogramma regio Amsterdam

200

         

11

Projecten Zuidwest-Nederland

             

Gebiedsprogramma Rotterdam–Den haag

200

         

11

Projecten Oost-Nederland

             

Goederencorridor Oost

200

         

11

               

Projecten Zuid-Nederland

             

Totaal programma planuitwerking en verkenning

8.628

7.307

         

Begroting (IF 12.03.02)

8.628

7.307

         

Toelichting:

  • Ad 1) Beter Benutten. Vanuit het programma Beter Benutten zijn overboekingen gedaan naar decentrale overheden voor de uitvoering van de maatregelen die in het programma zijn vastgelegd.

  • Ad 2) Reservering voor LCC. Deze zijn geactualiseerd voor de verlenging van het Infrastructuurfonds van 2031 naar 2032.

  • Ad 3) Snelfietsroutes. In het regeerakkoord is eenmalig € 100 miljoen opgenomen voor fietsinfrastructuur. Hieruit zijn middelen beschikbaar gesteld voor snelfietsroutes (provinciale investeringen in fietsinfrastructuur) (€ 26 miljoen) en zijn overboekingen gedaan naar decentrale overheden voor de uitvoering van de maatregelen die in het programma zijn vastgelegd. Tevens is € 6 miljoen toegevoegd aan het taakstellend budget van A27 Houten-Hooipolder om een fietsbrug over de Lek mee te nemen in de scope van het project.

  • Ad 4) Vervolgprogramma Meer Veilig. In de MIRT-brief van het najaar 2017 is aangegeven dat € 50 miljoen is gereserveerd vanuit de investeringsruimte Wegen voor het Vervolgprogramma Meer Veilig in het kader van verkeersveiligheid op N-wegen. Met de brief van 23 april 2018 (Kamerstukken II 2017–2018, 34 775 A, nr. 64) is aangegeven hoe deze middelen ingezet zullen worden. De financiële middelen zijn toegevoegd aan het bestaande programma Meer Veilig op artikel 12.03.02.

  • Ad 5) Voorbereiding vrachtheffing. In het regeerakkoord is opgenomen dat er zo spoedig mogelijk een vrachtwagenheffing wordt ingevoerd. De inkomsten uit de heffing worden in overleg met de sector teruggesluisd naar de vervoerssector. Om dit mogelijk te maken is in 2018 besloten € 4 miljoen (exclusief € 1 miljoen apparaatskosten) uit het Infrastructuurfonds vooralsnog ter beschikking te stellen voor de voorbereidingskosten en onderzoekskosten voor dit nieuwe beleid.

  • Ad 6) A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere (deeltraject A6 Almere). Het projectbudget is in 2018 naar het realisatie programma (12.03.01) overgeheveld.

  • Ad 7) Landzijdige bereikbaarheid Lelystad Airport. Voor de aansluiting A6 Lelystad Airport zijn middelen beschikbaar gesteld aan de provincie Flevoland zoals is vastgelegd in de bestuursovereenkomst.

  • Ad 8) N59 Verkeersveiligheid. In het BO MIRT najaar 2017 is bestuurlijk afgesproken dat het Rijk maximaal € 5 miljoen beschikbaar stelt voor verkeersveiligheidsmaatregelen op de N59.

  • Ad 9) A27 Houten–Hooipolder. Zoals aangekondigd in de Kamerbrief over de vervanging van de bruggen op dit traject (23 oktober 2017, Kamerstukken II 2017–2018, 34 775 A, nr. 9) wordt er € 56 miljoen toegevoegd aan het taakstellend budget omdat een grotere overspanning van de Merwedebrug noodzakelijk is om te voldoen aan de Akte van Mannheim.

  • Ad 10) N35 Raalte. In het BO MIRT najaar 2017 is bestuurlijk afgesproken om de eerder toegezegde Rijksbijdrage van € 12,5 miljoen beschikbaar te stellen zonder de meevallers op de andere projecten op de N35 af te wachten.

  • Ad 11) Gebiedsprogramma. De budgetten zijn bij 2e suppletoire begroting 2018 naar artikel 20 Verkenningen, reserveringen en investeringsruimte overgeheveld en worden daar verantwoord.

12.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS

Motivering

Bij infrastructuurprojecten boven het drempelbedrag van € 60 miljoen en huisvestingsprojecten boven de € 25 miljoen wordt door middel van een Publiek Private Comparator (PPC) getoetst of een DBFM- (Design, Build, Finance en Maintain) contract meerwaarde op kan leveren. Infrastructuurprojecten die via een DBFM-contract worden aanbesteed, hebben als kenmerk dat sprake is van de overdracht van de integrale onderdelen van een bouwproject (ontwerp, bouw, onderhoud en financiering) aan een private opdrachtnemer. In plaats van een product wordt een dienst uitgevraagd, te weten de beschikbaarheid van de infrastructuur. De betaling voor deze dienst vindt plaats aan de hand van de overeengekomen prestatie die wordt afgezet tegen de daadwerkelijk geleverde prestatie: de beschikbaarheid.

De beschikbaarheidsvergoeding wordt pas uitgekeerd na openstelling van het project. Tijdens de bouw dient de DBFM-opdrachtnemer daarom zelf de financiering te regelen. Omdat het project gefinancierd is door banken en/of institutionele beleggers, is sprake van een sterke druk vanuit de financiers op de opdrachtnemer om de afgesproken prestatie ook te leveren: op tijd en binnen de geraamde kosten. Een lager prestatieniveau leidt tot lagere betalingen, die op hun beurt de terugbetaling van de financiering moeten zekerstellen. In de bouwfase is doorgaans wel sprake van een gedeeltelijke betaling (de partiële beschikbaarheidsvergoeding), als sprake is van de uitbreiding van een bestaande weg die ook tijdens de verbouwing beschikbaar moet blijven voor het wegverkeer. Bij openstelling van de weg wordt overgegaan naar een volledige beschikbaarheidsvergoeding. Het afronden van een aanbesteding resulteert in een meerjarige verplichting van zowel aanleg als ook beheer en onderhoud op het desbetreffende project. Op dit begrotingsartikel bestaat daarmee geen enkele budgetflexibiliteit. Slechts bij onderpresteren van de opdrachtnemer kunnen boetes en kortingen worden aangebracht.

De verplichting aan de opdrachtnemer vervalt aan het einde van de looptijd van het contract, waarna het beheer en onderhoud van deze wegvakken terugkomen bij RWS en de bijbehorende budgetten weer vallen onder het reguliere onderhoudsartikel (artikelonderdeel 12.02 Beheer, Onderhoud en Vervanging). Pas aan het einde van de looptijd kan de definitieve meerwaarde van de PPS-contractvorm worden bepaald en geconcludeerd of binnen het meerjarig budget is gebleven. Inmiddels is wel duidelijk dat mijlpalen rond tijdige beschikbaarheid bij deze projecten gehaald zijn, en ook de hoeveelheid meerwerk gedurende de bouwfase beperkt is gebleven.

In de DBFM(O)-Voortgangsrapportage 2016–2017 (Kamerstukken II 2016–2017, 28 753, nr. 43) zijn indicatoren opgenomen om deze prestaties te monitoren. In de Voortgangsrapportage is ook aangegeven dat de risicoverdeling in het standaardcontract mogelijk op een aantal punten zal worden bijgesteld ten aanzien van enkele specifieke risico’s, zoals het management van stakeholders, waarmee marktpartijen in het verleden op moeilijkheden stuitten. Eerder was al besloten om niet langer gebruik te maken van lijstrisico’s. Op deze wijze wordt proactief gezocht naar een betere verdeling van de risico’s, waarbij alle betrokkenen hun mogelijkheden inbrengen om risico’s zo veel mogelijk te beheersen.

Producten

Bij de projecten N31 Leeuwarden–Drachten, A12 Lunetten–Veenendaal, 2e Coentunnel en N33 Assen-Zuidbroek, A15 Maasvlakte-Vaanplein, A12 Veenendaal–Ede–Grijsoord en A1/A6 Diemen–Almere Havendreef is sprake van volledige beschikbaarheidsvergoedingen. Ook de projecten A27/A1 Utrecht Noord–Eemnes–Bunschoten en N18 Varsseveld–Enschede zijn in 2018 overgegaan naar de beheerfase. De looptijd van deze contracten varieert.

De projecten A6 Almere en de A9 Holendrecht–Diemen (Gaasperdammerweg) verkeren in de bouwfase en kennen een partiële beschikbaarheidsvergoeding. De volledige beschikbaarheidsvergoeding wordt na openstelling betaald.

Het afgelopen jaar heeft Financial Close plaatsgevonden van de A24 Blankenburgverbinding en de A16 Rotterdam, deze zijn daarmee overgegaan naar de realisatiefase. Verder is in 2018 gestart met de aanbesteding van de A9 Badhoevedorp–Holendrecht en de A12/A15 Ressen-Oudbroeken.

De DBFM-conversie, overheveling van de begrotingsbedragen vanuit de budgetten voor aanleg (artikelonderdeel 12.03) en onderhoud (artikelonderdeel 12.02) naar dit begrotingsartikel, vindt plaats na de «financial close» van deze contracten. Na afloop van het DBFM-contract zal het budget voor Beheer en Onderhoud weer worden toegevoegd aan artikelonderdeel 12.02 Beheer, Onderhoud en Vervanging. Bij verlenging van de periode van het Infrastructuurfonds worden deze budgetten gezien als een doorlopende verplichting.

Projectoverzicht behorende bij 12.04: Geïntegreerde contractvormen/PPS Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Openstelling

Toelichting

 

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 

Projectomschrijving

2018

   

2018

 

2018

   

Hoofdwegen

               

Noordwest-Nederland

               

A10 Tweede Coentunnel

52

53

1

2.141

2.162

2013

2013

1

A12 Lunetten-Veenendaal

24

25

1

669

677

2012

2012

2

A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere (deeltraject A1/A6)

98

69

– 28

1.774

1.798

2019

2019

3

A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere (deeltraject A6 Almere)

9

10

1

374

381

2020

2019

4

A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere (deeltraject A9 Gaasperdammerweg)

200

206

5

1.103

1.122

2021

2021

5

Aflossing tunnels

47

46

– 1

939

944

   

6

A27/A1 Utrecht Noord-knooppunt Eemnes-aansluiting Bunschoten

10

10

0

349

354

2018–2020

2018–2020

7

Zuidwest-Nederland

               

A15 Maasvlakte-Vaanplein

84

103

19

2.111

2.230

2015

2015

8

N11 Alphen aan de Rijn

 

0

0

77

77

     

Tolgefinancierde uitgaven A24 Blankenburgtunnel

     

320

234

     

Zuid-Nederland

               

A59 Rosmalen-Geffen PPS

1

1

0

277

277

2005

2005

 

Oost-Nederland

               

A12 Ede-Grijsoord

10

9

– 1

168

171

2016

2016

 

N18 Varsseveld-Enschede

26

54

27

446

450

2018

2018

9

Tolgefinancierde uitgaven A12/A15 Ressen-Oudbroeken (ViA15)

     

289

293

     

Noord-Nederland

               

N31 Leeuwarden-Drachten

6

6

0

166

167

2007

2007

 

N33 Assen-Zuidbroek

14

13

– 1

331

335

2014

2014

 

Totaal uitvoeringsprogramma

581

605

24

11.534

11.672

     

Toelichting

  • Ad 1 t/m 9) De verhoging van het projectbudget wordt veroorzaakt door de toevoeging van de prijsbijstelling.

  • Ad 3) A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere (deeltraject A1/A6): De realisatie van het deelproject A1/A6 is in 2017 versneld afgerond. Hierdoor is budget uit 2018 al in 2017 uitgegeven.

  • Ad 5) A1/A6/A9 Schiphol-Amsterdam-Almere (deeltraject A9 Gaasperdammerweg): Er zijn uitgaven gedaan met betrekking tot schadeafhandeling; hierdoor zijn er uitgaven vanuit latere jaren naar voren geschoven. Daarnaast waren er hogere uitgaven voor het verleggen van kabels en leidingen.

  • Ad 8) A15 Maasvlakte-Vaanplein (€ 67,6 miljoen). Bij het project A15 Maasvlakte-Vaanplein treden extra werkzaamheden bij de Botlekbrug op bij de realisatie van het spoordeel.

  • Ad 9) N18 Varsseveld-Enschede: Betreft een kasschuif van 2019 naar 2018 in verband met de, aan de openstelling van het project gekoppelde, eenmalige betaling.

12.06 Netwerkgebonden kosten Hoofdwegennet

Motivering

Op dit artikelonderdeel worden de aan het netwerk te relateren apparaatskosten van RWS en de overige netwerkgebonden kosten verantwoord. Dit artikelonderdeel is in de Voorjaarsnota 2011 ingesteld als gevolg van de herstructurering van de bekostiging van RWS per 1 januari 2011. De Tweede Kamer is op 10 januari 2011 en 3 maart 2011 over de herstructurering van de bekostiging nader geïnformeerd (Kamerstukken II 2010–2011, 30 119, nr. 4 en Kamerstukken II 2010–2011, 30 119, nr. 5).

12.07 Investeringsruimte

Motivering

Op dit artikelonderdeel wordt de voor dit artikel beschikbare investeringsruimte verantwoord. In 2018 hebben geen mutaties plaatsgevonden.

12.09 Ontvangsten

Motivering

Op dit artikelonderdeel worden de bijdragen van derden aan de producten op het gebied van Rijkswegen, die rechtstreeks aan IenW worden betaald, verantwoord.

Artikel 13 Spoorwegen

Omschrijving van de samenhang met het beleid

Op dit artikel worden de producten op het gebied van Spoorwegen verantwoord. Het productartikel Spoorwegen is gerelateerd aan de beleidsdoelstellingen en beleidsinstrumenten zoals beschreven in het jaarverslag Hoofdstuk XII over 2018 bij beleidsartikel 16 Openbaar vervoer en spoor.

Overzicht van de budgettaire gevolgen van de uitvoering van artikel 13 Spoorwegen (x € 1.000)
         

Realisatie

Begroting

Verschil

 
 

2014

2015

2016

2017

2018

2018

2018

 

Verplichtingen

1.635.883

2.727.356

1.842.244

1.810.157

1.436.876

2.527.321

– 1.090.445

1

Uitgaven

2.241.221

1.999.985

2.074.004

2.154.280

2.123.334

2.190.386

– 67.052

 

13.02 Beheer onderhoud en vervanging

1.304.521

1.225.522

1.214.109

1.372.035

1.514.397

1.245.258

269.139

2

13.03 Aanleg

784.844

625.037

708.115

604.096

457.267

766.273

– 309.006

 

13.03.01 Realisatieprogramma personenvervoer

710.202

540.437

540.172

534.509

382.065

505.834

– 123.769

3

13.03.02 Realisatieprogramma goederenvervoer

51.621

57.291

21.073

28.178

57.867

62.124

– 4.257

 

13.03.04 Verk. en planuitw. personenvervoer

17.307

22.441

29.841

38.142

16.652

195.706

– 179.054

4

13.03.05 Verk. en planuitw. goederenvervoer

5.714

4.868

117.029

3.267

683

2.609

– 1.926

 

13.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS

135.279

132.285

134.760

161.552

141.680

162.258

– 20.578

5

13.07 Rente en aflossing

16.577

17.141

17.020

16.597

9.990

16.597

– 6.607

6

13.08 Investeringsruimte

0

0

0

0

0

0

0

 

13.08.01 Programmaruimte

0

0

0

0

0

0

0

 

13.08.03 Investeringsruimte

0

0

0

0

0

0

0

 

13. 09 Ontvangsten

117.966

240.852

348.132

242.727

222.780

314.250

– 91.470

7

Financiële toelichting

Onderstaand wordt een toelichting gegeven op de verschillen (de mutaties) tussen de begroting en de realisatie, zie voor de gehanteerde norm de toelichting «normering jaarverslag» zoals opgenomen in de leeswijzer.

  • Ad 1) Het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) en OV SAAL projecten is door de Tweede Kamer aangemerkt als Groot Project. Dit heeft tot gevolg dat de budgetten voor PHS en OV SAAL verantwoord worden op artikel 17.10 Programma Hoogfrequent Spoorvervoer. Hiermee zijn de verplichtingen op artikel 13 verlaagd (– € 1.332 miljoen). Verder is de geraamde verplichting voor het project Spooraansluiting 2e Maasvlakte verschoven in afwachting van besluitvorming over de definitief op te pakken scope (– € 74 miljoen) en is sprake van een versnelling binnen het programma beheer, onderhoud en vervanging (€ 407 miljoen). Daarnaast is er in 2018 sprake van een negatieve bijstelling van € 28,7 miljoen op de verplichtingen van het project emplacement Den Haag spoor 11/12. De reden hiervoor is het intrekken van de eerder verleende realisatiebeschikking, omdat er wordt gekozen voor een robuuster en meer toekomstvast ontwerp. Hiervoor is een nieuwe subsidiebeschikking aangevraagd.

  • Ad 2) In 2018 is € 269 miljoen (inclusief btw) meer subsidie aan ProRail betaald dan oorspronkelijk was begroot. Voor een verdere toelichting op dit verschil wordt verwezen naar de specifieke toelichting bij dit artikelonderdeel.

  • Ad 3/4) De realisatie op de realisatie- en planstudieprogramma’s personenvervoer is € 309 miljoen lager dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de overheveling van PHS naar artikel 17 (in verband met de status Groot Project) en doordat werkzaamheden zijn verschoven naar latere jaren. De specifieke redenen verschillen per project. Voor een toelichting op deze verschillen (per project) wordt verwezen naar de specifieke toelichtingen bij deze artikelonderdelen.

  • Ad 5) De uitgaven vallen € 20 miljoen lager uit dan begroot. Hiervan heeft € 5 miljoen betrekking op doorgeschoven afrekeningen naar 2019. De overige € 15 miljoen is een incidentele rentemeevaller en wordt toegevoegd aan de investeringsruimte spoor. In de kamerbrief over de VGR HSL-zuid is aangegeven hoe deze middelen worden ingezet. (zie VGR HSL-Zuid 41, Kamerstukken II 2018–2019, 22 026, nr. 505).

  • Ad 6) Als gevolg van de aflossing van een lening eind 2017 zijn de rentelasten in 2018 € 7 miljoen lager uitgevallen dan was begroot. Deze € 7 miljoen is toegevoegd aan het budget voor beheer, onderhoud en vervanging (zie ook de toelichting bij artikel 13.02).

  • Ad 7) De ontvangsten vallen € 91 miljoen lager uit dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door de overboeking van de PHS-ontvangst naar artikel 17 van het Infrastructuurfonds in verband met de status groot project (– € 127 miljoen)2. Daarnaast is er sprake van de verantwoording van de afrekening van het voorschot op de subsidie aan ProRail voor aanlegprojecten van 2017 en sprake van een terugontvangt in het kader van Spoorse doorsnijdingen (+ € 44 miljoen, waarvan € 38 miljoen weer als uitgaven op artikel 13.03 in 2018 is verantwoord en € 6 miljoen als meevaller aan de investeringsruimte is toegevoegd). Daarnaast schuift een deel van de ontvangsten door naar latere jaren omdat het tarief voor de HSL-heffing nog niet definitief kan worden vastgesteld (– € 10 miljoen) en is er sprake van versnelde bijdragen aan aanlegprojecten van decentrale overheden (+ € 2 miljoen).

13.02 Beheer, onderhoud en vervanging

Motivering

Op grond van richtlijn nr. 91/440/EEG van de Raad van de Europese Gemeenschap van 29 juli 1991 wordt de taakorganisatie ProRail via de beheerconcessie belast met het beheer en onderhoud van de landelijke spoorweginfrastructuur.

De subsidie aan ProRail wordt jaarlijks vastgesteld met een beschikking overeenkomstig het bepaalde in de Wet en het Besluit Infrastructuurfonds. De subsidie wordt door ProRail aangewend voor het in goede gebruikstoestand houden van de landelijke spoorweginfrastructuur. Per 1 januari 2008 wordt ProRail aangestuurd op output. Dat betekent dat de Minister van IenW afspraken maakt met ProRail over de te realiseren prestaties op basis van een resultaatverplichting. Met ingang van de Beheerconcessie 2015–2025 worden voor de kernprestatie-indicatoren (KPI’s) bodemwaarden afgesproken. Die prestaties worden jaarlijks opgenomen in het beheerplan van ProRail. De Minister van IenW moet instemmen met de prestaties waarvoor bodemwaarden gelden. Het beheerplan wordt aan de Tweede Kamer toegezonden.

Verleende subsidie aan ProRail

Producten

In 2018 is € 269 miljoen (inclusief BTW) meer aan subsidie aan ProRail betaald dan oorspronkelijk was begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het versneld uitvoeren van werkzaamheden. ProRail heeft in de periode 2016–2018 werkzaamheden uitgevoerd waarvoor de beschikbare middelen na 2018 zijn opgenomen. Hierover is de Tweede Kamer geïnformeerd met de brief van 19 december 2017 (Kamerstukken II 2017–2018, 29 984, nr. 735). Afrekening met IenW vindt plaats via de vaststelling van de subsidie na afloop van het jaar. In 2018 is de subsidie voor 2017 vastgesteld. De subsidie voor 2018 wordt in 2019 vastgesteld.

Toelichting:

In onderstaand overzicht zijn de mutaties tussen begroting en realisatie opgenomen.

 

Begroting 2018

VJN 2018 kasschuif uit eerdere jaren (vaststelling subsidie 2016)

MN 2019 toevoeging prijscompensatie

MN 2019 overboeking 13.07 <-> 13.02

MN 2019 kasschuif uit latere jaren (verlening subsidie 2018)

NJN 2018 overboeking naar 13.04 (overgedragen taken)

NJN 2018 kasschuif uit latere jaren (i.v.m. vaststelling 2017)

Beheerplan 2018 / Jaarrekening 2017

SW 2018 kasschuif naar latere jaren (dec. betaald in jan.)

Realisatie 2018

Subsidie ProRail 2018: BOV

970

– 58

21

6

178

– 1

 

1.116

 

1.116

* Compensatie BTW subsidie

204

– 12

4

1

37

0

 

234

 

234

* Compensatie BTW gebruiksvergoeding

71

           

71

– 6

65

Vaststelling subsidie ProRail 2017

           

81

81

 

81

* Compensatie BTW subsidie

           

17

17

 

17

* Compensatie BTW gebruiksvergoeding

           

1

1

 

1

Totaal verantwoording artikel 13.02

1.245

– 70

25

7

215

– 1

99

1.520

– 6

1.514

Subsidie ProRail 2018: rente

14

   

– 6

     

8

 

8

* Compensatie BTW subsidie

3

   

– 1

     

2

 

2

Totaal verantwoording artikel 13.02 en 13.07

1.262

– 70

25

0

215

– 1

99

1.530

– 6

1.524

 

Beheerplan ProRail 2018 (Kamerstukken II 2017–2018, 29 984, nr. 737)

1.431

 

Jaarrekening ProRail 2017 (Kamerstukken II 2017–2018, 29 984, nr. 771)

99

Totaal Beheerplan ProRail 2018 en Jaarrekening ProRail 2017

1.530

Besteding door ProRail

Uit de Jaarrapportage 2018 van ProRail blijkt dat de gerealiseerde productie in 2018 (€ 1.107 miljoen, exclusief btw) nagenoeg uitkomt op de productie zoals opgenomen in het Beheerplan 2018 (€ 1.124 miljoen exclusief btw, zie Kamerstukken II 2017–2018, 29 984, nr. 737). Het verschil van € 17 miljoen wordt voor het grootste deel (€ 10 miljoen) veroorzaakt door een hogere doorbelasting aan derden en investeringen, zie onderstaande tabel. Voor gedetailleerdere informatie over de bestedingen door ProRail wordt verwezen naar het jaarverslag ProRail dat aan de Tweede Kamer wordt verzonden zodra dit is vastgesteld.

13.03 Aanleg spoor

Motivering

IenW is verantwoordelijk voor de uitbreiding van de hoofdspoorweginfrastructuur. Deze wordt in belangrijke mate gefinancierd met middelen uit de Rijksbegroting. Op dit artikelonderdeel worden alle uitgaven verantwoord die noodzakelijk zijn voor:

  • uitvoering van nieuwbouwprojecten spoor;

  • voorbereiding van de uitvoering van deze projecten;

  • door ProRail uit te voeren planuitwerkingen en verkenningen;

  • door IenW uit te voeren planuitwerkingen en verkenningen.

Producten

Projectoverzicht behorende bij 13.03.01: Realisatieprogramma personenvervoer (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

   

Projectbudget

 

Indienststelling

 

Toelichting

 

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 

Projectomschrijving

2018

   

2018

 

2018

   

Projecten nationaal

               

Benutten

               

Be- en bijsturing toekomst

4

2

– 2

15

15

2019

2019

1

ERTMS-pilot Amsterdam-Utrecht en expertisecentrum

1

0

– 1

9

9

2015

2015

2

Geluidsanering Spoorwegen

16

18

2

594

600

divers

divers

 

Opstellen reizigerstreinen korte termijn

6

 

– 6

43

 

2020

2020

3a

Programma behandelen en opstellen

 

4

4

 

196

divers

divers

3b

Uitvoeringsprogramma geluid emplacementen (UPGE)

4

0

– 4

30

30

divers

divers

4

Verbeteraanpak stations

6

1

– 5

13

12

2018

2018

5

Verbeteraanpak trein

5

13

8

55

50

2019

2018/2019

6

Vervolgfase Beter en Meer / Opstelcapaciteit

6

10

4

32

44

divers

divers

 

Programma Hoogfrequent Spoorvervoer

             

7

PHS Ede

1

art. 17.10

43

Art. 17.10

2021

   

PHS DSSH (incl. voorinvestering)

16

art. 17.10

315

Art. 17.10

     

PHS Diezebrug

 

art. 17.10

2

Art. 17.10

2013

   

PHS Meteren–Boxtel

 

art. 17.10

10

Art. 17.10

2017

   

PHS Overweg Klompersteeg Veenendaal

2

art. 17.10

9

 

2019

   

PHS Rijswijk–Rotterdam

0

art. 17.10

10

 

2023

   

PHS Spooromgeving Geldermalsen

36

art. 17.10

133

 

2021

   

Stations en stationsaanpassingen

               

Cameratoezicht op stations

2

1

– 1

13

13

2017

2017

8

Kleine stations

8

0

– 8

17

52

divers

divers

9

Toegankelijkheid stations

39

33

– 6

488

493

divers

divers

10

Overige projecten/programma's /lijndelen etc.

               

Aanleg ATBvv

11

1

– 10

68

68

2023

divers

11

Aanleg ATBvv op A2 corridor en Brabantroute

3

1

– 2

20

18

2017

2017

12

AKI-plan en veiligheidsknelpunten

10

6

– 4

392

393

divers

divers

13

Booggeluid

0

1

0

4

4

divers

divers

14

Fietsparkeren bij stations

24

21

– 3

266

341

divers

divers

15

Kleine projecten personenvervoer

6

6

0

21

28

divers

divers

 

Nazorg gereedgekomen lijnen/halten

4

2

– 2

26

14

divers

divers

16

Niet Actief Beveiligde Overwegen (NaBo's)

7

2

– 5

39

65

divers

divers

17

Ontsnippering

15

13

– 2

79

80

divers

divers

18

Programma aanpak suïcidepreventie

4

1

– 3

14

15

2021

2021

19

Programma Kleine Functiewijzigingen

37

23

– 14

379

460

divers

divers

20

Punctualiteits-/capaciteitsknelpunten

2

2

0

179

180

divers

divers

 

Projecten Noordwest-Nederland

               

Amsterdam-Almere-Lelystad

               

OV SAAL korte termijn

38

art. 17.10

688

598

2016

 

7

OV SAAL Naarden Bussum

12

art. 17.10

24

2

2019

 

7

Stations en stationsaanpassingen

               

Amsterdam CS, Cuypershal

2

0

– 2

26

26

2020

2020

21

Amsterdam CS, Fietsenstalling

1

 

– 1

11

 

2019

 

22

OV-terminal stationsgebied Utrecht (VINEX/NSP)

25

25

0

412

413

2016

2016

 

Overige projecten/lijndelen etc.

               

Regionet (inclusief verkeersmaatregelen Schiphol)

2

 

– 2

177

176

divers

 

23

Vleuten–Geldermalsen 4/6 sporen (incl. RSS)

28

25

– 3

914

911

divers

divers

24

Projecten Zuidwest-Nederland

               

Stations en stationsaanpassingen

               

Den Haag CS perronsporen 11 en 12

1

1

0

39

39

2022

2023–2025

 

Overige projecten/lijndelen etc.

               

Rijswijk–Schiedam incl. spoorcorridor Delft

6

1

– 5

607

607

2017

2017

25

Projecten Zuid-Nederland

               

Stations en stationsaanpassingen

               

Breda Centraal (t.b.v. NSP)

0

 

0

89

86

2017

2017

 

Projecten Oost Nederland

               

Utrecht-Arnhem-Zevenaar

               

Traject Oost uitv. convenant DMB

30

47

17

235

237

divers

divers

26

Overige projecten/lijndelen etc.

               

Regionale lijnen Gelderland

1

0

– 1

16

15

divers

divers

 

Zwolle–Herfte

 

35

35

 

200

 

2021

27

Projecten Noord Nederland

               

Partiële spooruitbreiding Groningen-Leeuwarden

23

3

– 20

49

50

divers

2020

28

Sporendriehoek Noord-Nederland1

13

3

– 10

140

134

divers

divers

29

Afrondingen

1

 

– 1

         

Totaal ProRail projecten

458

301

– 53

6.745

6.949

     

Overige (niet ProRail) projecten

   

0

         

Intensivering Spoor in steden (I)

   

0

215

 

2017

2017

 

Spoorzone Ede

   

0

42

 

2017

2017

 

NS compensatie

 

57

   

161

     

Totaal overige (niet ProRail) projecten

0

57

0

257

161

     

Totaal uitvoeringsprogramma

458

358

– 53

7.002

7.110

     

Uitgaven op IF 13.03.01 mbt planuitwerking

24

 

– 24

         

Afrekening voorschotten

 

24

         

30

Programma Realisatie (IF 13.03.01)

482

382

– 100

         

Budget Realisatie (IF 13.03.01)

506

382

– 124

         

Overprogrammering (–)

24

0

– 24

         
X Noot
1

Onderdeel van dit project is ook het project LMCA Spoor. Dit project staat ook opgenomen bij projectoverzicht artikel 14.03.

Toelichting:

  • Ad 1) Be- en Bijsturing toekomst. De lagere realisatie wordt veroorzaakt omdat eerst is ingezet op een nieuwe visie voor de toekomst van de verkeersleiding. Gezien de nauwe verwevenheid met be- en bijsturing van de toekomst heeft dit ertoe geleid dat met onderdelen van het programma een pas op de plaats is gemaakt en een herijking plaatsvindt. Op deze manier wordt verzekerd dat de juiste maatregelen in gang worden gezet en dat in 2019 effectief en gericht middelen kunnen worden ingezet.

  • Ad 2) ERTMS Pilot Amsterdam-Utrecht en expertisecentrum. De voor 2018 geplande betaling aan NS is doorgeschoven naar 2019 in verband met het niet tijdig verkrijgen van de bijbehorende accountantsverklaring.

  • Ad 3a) Opstellen Reizigerstreinen korte termijn. Het programma «Opstellen Reizigerstreinen korte termijn» is gewijzigd in «Programma Behandelen en Opstellen», omdat de looptijd en reikwijdte is veranderd.

  • Ad 3b) Programma Behandelen en Opstellen. Om de treindienst veilig en robuust te kunnen uitvoeren is aanvullende opstel- en behandelcapaciteit nodig. Hiervoor is in de Miljoenennota 2019 € 150 miljoen aanvullend beschikbaar gesteld vanuit de investeringsruimte Spoorwegen bovenop het reeds beschikbare budget.

  • Ad 4) Uitvoeringsprogramma geluid emplacementen (UPGE). Dit programma bestaat uit meerdere deelprojecten. Bij het deelproject Dordrecht is sprake van vertraging in verband met een Raad van State procedure naar aanleiding van een bezwaar/beroep van omwonenden op de milieuvergunning. Daarnaast is er nog geen overeenstemming met de gemeente in Venlo over de uitgangspunten van de milieuvergunning en is er in de gemeente Heerlen nog geen definitieve uitspraak over het niet hoeven plaatsen van een scherm. Ten slotte zijn de werkzaamheden bij het emplacement Den Haag vertraagd en heeft de realisatie van de gevelmaatregelen in Maastricht een aantal maanden vertraging opgelopen als gevolg van het aanvragen van een omgevingsvergunning en het niet tot moeilijk verkrijgen van medewerking van de bewoners/eigenaren van de te isoleren woningen. Dit heeft geleid tot een verschuiving van de gepande uitgaven naar latere jaren.

  • Ad 5) Verbeteraanpak stations. Vanwege vertraging in de besluitvorming in de ontwerpfase en aanbestedingsfase verschuift een deel van de voor 2018 geplande uitgaven naar latere jaren. De maatregelen maken onderdeel uit van het programma Beter en Meer.

  • Ad 6) Verbeteraanpak trein. De voor 2017 geplande uitgaven zijn grotendeels doorgeschoven naar 2018, omdat een aantal aanpassingen pas eind 2017 zijn uitgevoerd. De maatregelen maken onderdeel uit van het programma Beter en Meer.

  • Ad 7) Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) en OV SAAL. Op 24 januari 2018 is aan de Tweede Kamer voorgesteld om PHS aan te wijzen als een groot project (Kamerstukken II 2017–2018, 32 404, nr. 82). De kamer heeft hiermee ingestemd. Dit betekent dat de budgetten PHS en OV SAAL overgeheveld zijn naar artikel 17 Megaprojecten Verkeer en Vervoer, onderdeel 17.10 Programma Hoogfrequent Spoorvervoer.

  • Ad 8) Cameratoezicht op stations. De lagere realisatie wordt met name verklaard doordat een voor 2018 geplande betaling reeds in 2017 heeft plaatsgevonden.

  • Ad 9) Kleine stations. In de kasreeks was rekening gehouden met de aanleg van het station Grubbenvorst. Dit project gaat na het besluit van provincie Limburg niet door zoals gecommuniceerd aan de Kamer in de MIRT-brief (Kamerstuk 35 000 A, nr. 78). Het zoeken naar financiering voor de aanleg van het station Maastricht Noord 2 kostte meer tijd dan gepland. Tenslotte verloopt de voortgang van de besluitvorming over de aanleg van het station Hoogkerk minder voorspoedig dan verwacht.

  • Ad 10) Toegankelijkheid stations. De scope en planning van het programma is in 2017 (na het opstellen van de begroting 2018) herijkt. Dit heeft geresulteerd in een herziene kasreeks met als gevolg een lagere kasrealisatie in 2018.

  • Ad 11) Aanleg ATB-Verbeterde versie (ATBvv). Momenteel wordt als onderdeel van de ATB-Vv-implementatie de zogenaamde tranche 5 gerealiseerd. Hierbij worden circa 130 seinen bij beweegbare bruggen en op routes voor het vervoer van gevaarlijke stoffen met ATB-Vv uitgerust. Op basis van de huidige realisatieplanning zal afronding hiervan in 2020 plaatsvinden. Omdat de definitieve gunning hiervan door ProRail aan de aannemer pas eind 2018 heeft plaatsgevonden zijn de gerealiseerde bestedingen in 2018 substantieel lager dan aanvankelijk ingeschat.

  • Ad 12) Aanleg ATBvv op de A2 corridor en Brabantroute. De lagere realisatie wordt met name veroorzaakt door een scopewijziging (verlaging van seinlocaties) alsmede gerealiseerde kostenbesparingen.

  • Ad 13) AKI-plan en veiligheidsknelpunten. De lagere realisatie wordt met name veroorzaakt doordat bij diverse deelprojecten de afstemming met de omgeving en stakeholders meer tijd vergt dan verwacht. Daarnaast speelt ook de moeizame grondverwerving en het verkrijgen van buitendienststellingen een rol. Hierdoor zal een deel van de uitgaven plaatsvinden in 2019 en verder.

  • Ad 14) Booggeluid. Voor dit programma is in februari 2018 een subsidiebeschikking afgegeven. Bij het opstellen van de begroting 2018 was dit project nog niet voorzien.

  • Ad 15) Fietsparkeren bij stations. De lagere realisatie bij het programma heeft met name te maken met de voortgang van de maatregelen bij Den Haag CS en Den Haag HS.

  • Ad 16) Nazorg gereedgekomen lijnen/halten. De lagere realisatie wordt met name veroorzaakt door een bijgesteld betalingsschema van de aannemer met betrekking tot het deelproject NSP Breda (geluidsschermen) en een aantal kleinere mutaties op de diverse andere deelprojecten. Hierdoor schuift een deel van de uitgaven door van 2018 naar 2019.

  • Ad 17) Niet actief beveiligde overwegen. Omdat de voorbereiding, verkenning en planuitwerking van maatregelen, samen met wegbeheerders langer duurt dan eerder voorzien, is de realisatie in 2018 lager uitgevallen.

  • Ad 18) Ontsnippering. De aanbestedingen van De Mortelen en Asselsche Heide zijn later gegund dan gepland. Hierdoor verschuift een deel van de kasstroom 2017 en 2018 naar latere jaren. Er zijn geen consequenties voor prognose eindstand of dienstregeling.

  • Ad 19) Programma aanpak suïcidepreventie. Een deel het programma bevat werkzaamheden die gelet op de aard van de werkzaamheden uitgevoerd worden binnen het programma Beheer, onderhoud en vervanging. Deze middelen worden overgeboekt naar IF 13.02

  • Ad 20) Programma kleine functiewijzigingen. De lagere realisatie wordt met name veroorzaakt door vertraging van de aanbestedingen bij de deelprojecten «Emplacementen op orde» en «Ommen, vergroten veiligheid eilandperron». Hierdoor schuift een deel van de uitgaven door naar 2019 en latere jaren. Daarnaast is het bestemmingsplan van project «Valleilijn, Capaciteitsknelpunt volle treinen» gewijzigd. Gelet op de benodigde doorlooptijd van het bestemmingsplan (9–11 maanden) en verkrijgen van de omgevingsvergunning verschuiven ook hierdoor de uitgaven van 2018 naar latere jaren.

  • Ad 21) Amsterdam CS Cuypershal. In 2018 is een onderzoek en marktconsultatie gehouden om een aanpak en aanbestedingswijze te bepalen welke het beste past bij de huidige marktsituatie. Hierdoor is de planning gewijzigd. De realisatie start in 2019 en de uitgaven die waren voorzien in 2018 verschuiven naar 2019 en verder.

  • Ad 22) Amsterdam CS Fietsenstaling. Dit project is na subsidievaststelling per 1-1-2018 naar de post «Nazorg gereedgekomen lijnen en halten» overgeheveld. Derhalve zijn er geen uitgaven in 2018.

  • Ad 23) Regionet. Dit project is na subsidievaststelling per 1 januari 2018 afgesloten. Derhalve zijn er geen uitgaven in 2018.

  • Ad 24) Vleuten–Geldermalsen. De lagere realisatie wordt veroorzaakt doordat er minder geld is opgevraagd door de Regio dan voorzien.

  • Ad 25) Rijswijk–Schiedam incl. spoorcorridor Delft. De lagere realisatie in 2018 wordt veroorzaakt doordat de werkzaamheden inzake de luchtdrukmaatregelen zijn vertraagd als gevolg van een faillissement van de aannemer. Hierdoor moet het werk opnieuw worden aanbesteed waardoor de geplande uitgaven verschuiven naar 2019. Daarnaast zijn bij de aanleg van het DSM-emplacement maatregelen doorgevoerd om tot een beheerste realisatie te komen.

  • Ad 26) Traject Oost (Driebergen-Zeist). De hogere realisatie in 2018 wordt veroorzaakt door een aangepaste termijnregeling met de aannemer in verband met optimalisaties in het project. Het gaat onder meer om het eerder openstellen van het eerste deel van de onderdoorgang Hoofdstraat (N225) en eerder gereedgekomen werkzaamheden.

  • Ad 27) Zwolle-Herfte. Zie toelichting bij artikel 13.03.04; ad 5.

  • Ad 28) Partiële spooruitbreiding Groningen–Leeuwarden. De realisatie 2018 betreft de afrekening over het derde tertaal 2017. Het opdrachtgeverschap is per 1 januari 2018 overgedragen van IenW naar de provincies Groningen en Friesland. In 2018 zijn er geen uitgaven gedeclareerd. Het budget wordt beschikbaar gesteld aan de Regio door stortingen in het Provinciefonds.

  • Ad 29) Sporendriehoek Noord-Nederland. Dit programma bestaat uit meerdere deelprojecten. In 2018 zijn onder andere lagere uitgaven gedaan ten aanzien van het project Hoogeveen (planuitwerking loopt langer door) en Knoop Groningen (opdrachtgeverschap naar Groningen en daarmee middelen gedecentraliseerd).

  • Ad 30) Afrekening voorschotten. De gemaakte kosten van ProRail voor aanlegprojecten vielen in 2017 lager uit dan het voorschot. Een deel hiervan betreft een uitgestelde kasreeks naar 2018. Dat kasbudget wordt op deze post geboekt om dubbeltelling op projectniveau te voorkomen.

13.03.02 Realisatieprogramma goederenvervoer spoor
Projectoverzicht behorende bij artikelonderdeel 13.03.02: Realisatieprogramma goederenvervoer (bedragen x € 1 mln.)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Openstelling

Toelichting

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 

Projectomschrijving

2018

   

2018

 

2018

   

Projecten Nationaal

               

Kleine projecten goederenvervoer

0

1

1

3

1

divers

divers

 

Optimalisering Goederencorridor Rotterdam-Genua

24

34

10

167

169

divers

divers

1

PAGE risico reductie

1

1

0

19

19

divers

divers

 

Programma Emplacementen op orde

12

4

 

59

59

2.020

divers

2

Projecten Zuidwest-Nederland

               

Geluidmaatregelen Zeeuwselijn

8

6

– 2

27

27

2018

divers

3

Spooraansluiting 2e Maasvlakte achterlandverbinding

4

0

– 4

220

222

divers

divers

4

Calandbrug

     

159

160

2020

2020/2021

 

Projecten Zuid-Nederland

               

Venlo Logistiek multimodaal knooppunt

     

30

 

2019

   

Projecten Oost Nederland

               

Uitv.progr Goederenroute Elst-Deventer-Twente (NaNov)

13

12

– 1

139

140

2021

divers

 

Overige projecten

               

Nazorg gereedgekomen projecten

0

 

0

3

 

divers

divers

 

Afrondingen

1

 

– 1

– 1

       

Totaal uitvoeringsprogramma

63

58

3

825

797

     

Programma Realisatie (IF 13.03.02)

63

58

– 5

825

797

     

Uitgaven op IF 13.03.05 mbt realisatie

– 1

– 1

0

         

Afrekening voorschotten

 

1

         

5

Programma Realisatie (IF 13.03.02)

62

58

– 4

825

797

     

Budget Realisatie (IF 13.03.02)

62

58

– 4

825

797

     

Overprogrammering (–)

0

0

0

         

Toelichting:

  • Ad 1) Rotterdam-Genua. De hogere realisatie in 2018 wordt met name veroorzaakt door opgetreden meerwerk met betrekking tot drainage op het deelproject Zevenaar–Grens 3e spoor. Tevens zijn op basis van een nadere uitwerking het termijnschema de voor 2018 geplande uitgaven verschoven naar 2019. Bij het deelproject «Zevenaar opheffen systeemeiland» zijn er kosten voor kabels en leidingen bijgekomen om maatregelen te treffen tegen beïnvloeding van kabels en leidingen van derden alsmede extra kosten voor aanpassingen aan 25Kv.

  • Ad 2) Programma emplacementen op orde. Vertraging in de aanbestedingsprocedure en de procedure om van subsidieaanvraag tot beschikking te komen heeft meer tijd gekost dan eerder ingeschat. De uitgaven voor 2018 worden daarom doorgeschoven naar 2019.

  • Ad 3) Geluidmaatregelen Zeeuwselijn. De schermen op de Van Hertumweg in Goes worden pas opgeleverd na sanering van de huidige overweg omdat ze anders gedurende de bouwperiode van de onderdoorgang verwijderd moeten worden en niet op dezelfde manier teruggebouwd kunnen worden. Nu worden ze (deels) geïntegreerd in het ontwerp van de onderdoorgang. De geplande kasuitgaven verschuiven hierdoor van 2018 naar latere jaren.

  • Ad 4) Spooraansluiting 2e Maasvlakte achterlandverbinding. Er vindt nog overleg plaats over de definitieve scope passend binnen de beschikbare financiële middelen. Derhalve zijn er geen uitgaven gedaan in 2018.

  • Ad 5) Afrekening voorschotten. De gemaakte kosten van ProRail voor aanlegprojecten vielen in 2017 lager uit dan het voorschot. Een deel hiervan betreft een uitgestelde kasreeks naar 2018. Dat kasbudget wordt op deze post geboekt om dubbeltelling op projectniveau te voorkomen.

13.03.04 Planuitwerkingsprogramma personenvervoer
Projectoverzicht behorende bij 13.03.04: Realisatieprogramma personenvervoer (bedragen x € 1 miljoen)
 

Projectbudget

 

Planning

       
     

PB of TB

 

Indienststelling

 

Toelichting

 

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 

Projectomschrijving

2018

 

2018

 

2018

   

Verplicht

             

Uitgaven op IF 13.03.01 mbt planuitwerking

– 72

           

Projecten Nationaal

             

Beter Benutten Decentraal Spoor (Decentraal Spoor, fase 2 (NMCA))

39

26

   

divers

divers

1

Grensoverschr. Spoorvervoer

49

60

   

divers

divers

2

Kleine projecten Personenvervoer

7

2

   

divers

divers

 

Landelijk Verbeterprogramma Overwegen (LVO)

197

197

   

divers

   

Programma Hoogfrequent Spoor (PHS)

2.432

     

divers

 

3

Reizigersfonds

3

3

   

nvt

nvt

 

Geluidsmaatregelen HSL-Zuid

 

72

     

divers

 

Prestatieverbetering HSL-Zuid

 

61

     

divers

 

NS compensatie

160

     

divers

divers

4

Projecten Zuidwest-Nederland

             

Sporen Schiedam-Rotterdam

 

25

         

Projecten Oost-Nederland

             

Quick scan decentraal spoor Gelderland

19

20

   

divers

divers

 

Zwolle–Herfte

200

     

2021

2021

5

Projecten Noordwest-Nederland

             

OV Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystad

334

     

divers

   

Multimodale knoop Schiphol

253

256

   

divers

divers

 

Overige projecten en reserveringen

13

28

       

6

Projecten in voorbereiding

             

Overige projecten in voorbereiding

             

Gesignaleerde risico's

             

Totaal planuitwerkingsprogramma

3.634

750

         

Begroting (IF 13.03.04)

3.634

750

         

Toelichting:

  • Ad 1) Beter Benutten. Van de in de begroting 2018 geraamde € 17 miljoen voor 2018 is € 9 miljoen overgeboekt naar het Provinciefonds en btw-compensatiefonds. De uitgaven worden daar verantwoord. Daarnaast is de kasreeks geactualiseerd (€ 4 miljoen van 2018 naar 2021) op basis de voortgang van de projecten in de regio. Dit heeft geleid tot een verschuiving van een deel van de geplande uitgaven van 2018 naar 2019.

  • Ad 2) Grensoverschrijdend Spoorvervoer. In het BO MIRT van najaar 2017 is afgesproken dat Rijk en regio beide € 10 miljoen reserveren voor de ontwikkeling van Eindhoven Centraal. Onderdeel hiervan is de verbinding Eindhoven-Düsseldorf. Deze middelen zijn overgeboekt vanuit de investeringsruimte Spoorwegen.

  • Ad 3) PHS. PHS is aangemerkt als Groot Project. In 2018 zijn de geplande uitgaven vanaf 2018 overgeboekt naar IF 17.10. De binnen dit programma geplande uitgaven voor de deelprojecten Spoorweb 2018 en Meteren-Boxtel (aanvullende grondverwerving) zijn overgeboekt van het planuitwerkingsprogramma naar het realisatieprogramma en worden verantwoord op artikelonderdeel 17.10.01

  • Ad 4) Reservering opbouw compensatie NS. De reservering (€ 160 miljoen) was in de begroting 2018 geraamd op artikelonderdeel 13.03.04 maar is overgeboekt naar artikelonderdeel 13.03.01 waar de realisatie is verantwoord.

  • Ad 5) Zwolle-Herfte. De op artikelonderdeel 13.03.04 geraamde uitgaven zijn in verband met het afgeven van de realisatiebeschikking overgeboekt naar artikelonderdeel 13.03.01. Hierna is de kasreeks aangepast aan het herziene termijnschema van aannemer wat heeft geleid tot een verschuiving van de uitgaven van 2018 naar 2019 en latere jaren.

  • Ad 6) Topsector Logistiek. Onderdeel van deze post waren de gereserveerde gelden voor de Topsector Logistiek. Deze gelden zijn overgeboekt naar HXII en worden daar verantwoord.

13.03.05 Planuitwerkingsprogramma goederenvervoer
Projectoverzicht behorende bij 13.03.05: Planuitwerlingsprogramma personenvervoer (bedragen x € 1 miljoen)
 

Projectbudget

 

Planning

       
     

PB of TB

 

Indienststelling

 

Toelichting

 

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 

Projectomschrijving

2018

 

2018

 

2018

   

Verplicht

             

Uitgaven op IF 13.03.02 mbt realisatie

48

45

         

Projecten Nationaal

             

Kleine projecten Goederenvervoer

16

17

   

divers

divers

1

Overige projecten in voorbereiding

             

Gebonden

             

Projecten in voorbereiding

             

Gesignaleerde Risico's

             

Totaal planuitwerkingsprogramma

64

62

         

Begroting (IF 13.03.05)

64

62

         
  • Ad 1) Kleine projecten Goederenvervoer. De hogere realisatie (€ 0,6 miljoen) wordt veroorzaakt door hogere planuitwerkingskosten voor het deelproject Veiligheidsmaatregelen Drechtsteden. Dit is te verklaren door voortschrijdend inzicht, ontwerpknelpunten en scopewijzigingen tijdens de planstudie van het project.

13.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS

Motivering

De Staat betaalt voor de beschikbaarheid van de hsl-infrastructuur, zoals deze door het consortium Infraspeed is ontworpen, gebouwd (enkel de bovenbouw) en wordt onderhouden (onder- en bovenbouw), conform de contractuele overeenkomst tussen beide partijen. Het contractbeheer wordt uitgevoerd door ProRail, onder regie van IenW.

Producten

Projectoverzicht Geïntegreerde contractvormen/PPS (13.04) (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Contractduur

 

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Start

Eind

Beschikbaarheidsvergoeding

150

151

1

3.632

3.632

2006

2031

Rente- en belastingaanpassingen

– 16

– 17

– 1

– 135

– 139

   

Diverse verwachte afrekeningen

28

8

– 20

80

91

   

Totaal

162

142

– 20

3.577

3.584

   

Toelichting:

De rente wordt halfjaarlijks verrekend op basis van de werkelijke Euribor-stand. De belastingaanpassingen is een technische, voor de Staat budget neutrale, correctie die bij de Belastingdienst leidt tot even grote ontvangsten. De diverse overige verrekeningen hebben met name betrekking op de maatregelen in het kader van zettingsproblematiek en de aanpassing van ERTMS in verband met de Intercity Nieuwe Generatie.

13.07 Rente en Aflossing

Motivering

Onder deze categorie uitgaven vallen de rente en aflossing van de bij ProRail uitstaande leningen, waarmee in het verleden spoorinfrastructuur gefinancierd is.

Producten

Uitgavenoverzicht rente en aflossing (13.07) (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

 

Begroting

Realisatie

Verschil

Rente leningen

17

10

– 7

Aflossing leningen

     

Totaal

17

10

– 7

Toelichting:

  • Ad 1) Als gevolg van de aflossing van een lening eind 2017 zijn de rentelasten in 2018 € 7 miljoen lager uitgevallen dan was begroot. Deze € 7 miljoen is toegevoegd aan het budget voor beheer, onderhoud en vervanging (zie ook de toelichting bij artikel 13.02).

13.08 Investeringsruimte

Op dit artikelonderdeel wordt de voor dit artikel beschikbare investeringsruimte verantwoord. In 2018 hebben geen mutaties plaatsgevonden.

13.09 Ontvangsten

Motivering

Op dit artikelonderdeel worden de bijdragen van derde partijen voor spooruitgaven verantwoord. De gebruiksvergoeding die vervoerders aan ProRail betalen is in mindering gebracht op de subsidie die aan ProRail wordt betaald voor beheer, onderhoud en vervanging (artikel 13.02).

Producten

Ontvangstenoverzicht spoorwegen (13.09) (bedragen x € 1 mln.)
 

Kasbudget 2018

 

Begroting

Realisatie

Verschil

Concessievergoedingen NS

184

174

– 10

Afrekeningen ProRail

 

32

32

Terugontvangst Spoorse doorsnijdingen

 

12

12

Bijdragen van derden

130

5

– 125

Totaal

314

223

– 91

Toelichting:

De ontvangsten vallen € 91 miljoen lager uit dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door de overboeking van de PHS-ontvangst naar artikel 17 van het Infrastructuurfonds in verband met de status groot project (– € 127 miljoen)3 Daarnaast is er sprake van de verantwoording van de afrekening van het voorschot op de subsidie aan ProRail voor aanlegprojecten van 2017 en sprake van een terugontvangt in het kader van Spoorse doorsnijdingen (+ € 44 miljoen, waarvan € 38 miljoen weer als uitgaven op artikel 13.03 in 2018 is verantwoord en € 6 miljoen als meevaller aan de investeringsruimte is toegevoegd). Daarnaast schuift een deel van de ontvangsten door naar latere jaren omdat het tarief voor de HSL-heffing nog niet definitief kan worden vastgesteld (– € 10 miljoen) en is er sprake van versnelde bijdragen aan aanlegprojecten van decentrale overheden (+ € 2 miljoen).

Artikel 14 Regionaal, lokale infrastructuur

Omschrijving van de samenhang met het beleid

Op dit artikel worden de producten op het gebied van regionale/lokale infrastructuur, de impulsen inzake de Regionale Mobiliteitsfondsen en het Regiospecifiek Pakket Zuiderzeelijn (RSP-ZZL) toegelicht. De producten van dit artikel zijn gerelateerd aan de beleidsdoelstellingen en beleidsinstrumenten zoals beschreven in de Begroting hoofdstuk XII 2018 bij beleidsartikel 16 Openbaar vervoer en Spoor.

Overzicht van de budgettaire gevolgen van de uitvoering van artikel 14 Regionale, lokale infrastructuur (x € 1.000)
         

Realisatie

Begroting

Verschil

 
 

2014

2015

2016

2017

2018

2018

2018

 

Verplichtingen

240.876

2.994

113.677

107.860

8.201

59.087

– 50.886

1

Uitgaven

163.374

134.964

141.544

236.352

97.268

246.600

– 149.332

 

14.01 Grote regionaal/lokale projecten

149.178

128.658

100.603

148.786

94.429

194.764

– 100.335

 

14.01.02 Planuitw. Progr. Reg/lok

11.159

25

0

0

253

0

253

 

14.01.03 Realisatieprogr. Reg/lok

138.019

128.633

100.603

148.786

94.176

194.764

– 100.588

2

14.01.04 Investeringsruimte

0

0

0

0

0

0

0

 

14.02 Regionale Mob. Fondsen

9.334

0

0

0

0

0

0

 

14.03 RSP-ZZL: Pakket Bereikbaarheid

4.862

6.306

40.941

87.566

2.839

51.836

– 48.997

3

14.03.01 RSP-ZZL: RB projecten

4.862

6.306

4.891

5.526

2.839

2.595

244

 

14.03.02 RSP-ZZL: mob. Fondsen

0

0

36.050

82.040

0

33.034

– 33.034

 

14.03.03 RSP-ZZL: REP

0

0

0

0

0

16.207

– 16.207

 

14.09 Ontvangsten

1.210

844

175

0

2.219

0

2.219

 

Financiële toelichting

Onderstaand wordt een toelichting gegeven op de verschillen (de mutaties) tussen de begroting en de realisatie, zie voor de gehanteerde norm de toelichting «normering jaarverslag» zoals opgenomen in de leeswijzer.

  • Ad 1) De lagere verplichtingenrealisatie wordt veroorzaakt door (versnelde) stortingen in Provinciefonds, Gemeentefonds en btw-compensatiefonds.

  • Ad 2) Voor een toelichting op de lagere realisatie van € 100,6 miljoen wordt verwezen naar het projectenoverzicht behorende bij 14.01.03.

  • Ad 3) Voor een toelichting op de lagere realisatie van € 49 miljoen wordt verwezen naar het projectenoverzicht bij 14.03.

14.01 Grote regionale/lokale projecten

Motivering

Binnen dit artikel zijn de budgetten opgenomen voor de aanlegprojecten waarvoor een aparte projectsubsidie wordt of is verleend. Om in aanmerking te komen voor een aparte projectsubsidie moeten de kosten van de meest kosteneffectieve oplossing hoger zijn dan de grenswaarden voor de ontvangers buiten de G3 (de drie grote steden) en voor de G3 (respectievelijk € 112,5 miljoen en € 225 miljoen) en moet het project passen binnen de beleidsdoelstellingen voor regionale bereikbaarheid zoals verwoord in het jaarverslag Hoofdstuk XII 2018 bij beleidsartikelen 14 Wegen en verkeersveiligheid en 16 Openbaar vervoer en Spoor.

Algemeen

Producten

Regionale/lokale projecten worden uitgevoerd onder de verantwoordelijkheid van de regionale overheid. IenW levert een bijdrage in de aanlegkosten van die projecten. Dit betekent ook dat de uitvoeringsperiode van een project niet gelijk hoeft te lopen met de periode waarin de rijksbijdrage beschikbaar komt in het MIRT.

Verkenningen

Voor regionale/lokale infrastructuurprojecten is geen apart verkenningenprogramma opgenomen in het MIRT. In de begroting zijn dan ook geen middelen voor dit product opgenomen. De verkenningen worden onder verantwoordelijkheid van de regionale overheid uitgevoerd en pas na toetsing al dan niet opgenomen in het planuitwerkingsprogramma.

Projectoverzicht behorende bij 14.01.02 Planuitwerkingsprogramma Regionaal, lokale infrastructuur (bedragen x € 1 miljoen)
 

Projectbudget

Planning

 
     

PB of TB

Openstelling

Toelichting

 

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 

Projectomschrijving

2018

 

2018

 

2018

   

Overige projecten en reserveringen

48

49

         

Projecten in voorbereiding

             

Overige projecten in voorbereiding

             

Gesignaleerde risico's

             

Afronding

             

Programma

48

49

         

Begroting (IF 14.01.02)

48

49

         
14.01.03 Realisatieprogramma regionaal/lokaal

Hieronder vallen de uitgaven (subsidies) voor de realisatie van grote infrastructuurprojecten die door derden worden aangelegd.

Projectoverzicht behorende bij 14.01.03 Realisatieprogramma Regionaal, lokale infrastructuur (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Oplevering

Toelichting

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 

Projectomschrijving

2018

   

2018

 

2018

   

Projecten Noordwest-Nederland

               

Noord/Zuidlijn Noord-WTC

31

31

0

1.186

1.186

2018

   

Utrecht Trams naar De Uithof

30

 

– 30

111

112

2018

 

1

Ombouw Amstelveenlijn

25

 

– 25

78

79

2020

 

2

Projecten Zuidwest-Nederland

               

A12/A20 Parallelstructuur Gouwe

     

101

99

Regio

   

HOV netwerk Zuid-Holland Noord (voorheen

             

Rijn-Gouwelijn)

47

15

– 32

205

207

2021

 

3

Rotterdamsebaan

62

48

– 14

309

294

Regio

 

4

Hoekse Lijn

     

18

18

Regio

   

Afronding

   

0

         

Programma Realisatie (IF 14.01.03)

195

94

– 101

2.008

1.878

     

Budget Realisatie (IF 14.01.03)

195

94

– 101

         

Overprogrammering (–)

0

0

0

         

Toelichting:

  • Ad 1) Utrecht Tram Uithof. De planning voor de Uithoflijn is verschoven van juli 2018 naar de tweede helft van 2019. Het uitgavenritme is hierop aangepast.

  • Ad 2) Amstelveenlijn. In verband met een herziene planning van de werkzaamheden verschuiven de mijlpalen op basis waarvan de betalingen plaatsvinden. De voor 2018 geplande kasuitgaven verschuiven hierdoor naar latere jaren.

  • Ad 3) HOV Net Zuid Holland. Dit project bestaat uit drie deelprojecten. Het deelproject bus corridor Leiden-Katwijk-Noordwijk zit nog in de planuitwerkingsfase. Een groot deel van de in 2018 gepande kasuitgaven verschuift hierdoor naar latere jaren.

  • Ad 4) Rotterdamsebaan. Er is in 2018 minder uitgegeven dan verwacht, nadat in 2017 een flink hogere subsidie gegeven kon worden dan eerder was geraamd. Verder is er voor dit project € 8 miljoen gestort in het btw-compensatiefonds in 2018.

14.01.04 Investeringsruimte

Motivering

In 2016 is besloten om de resterende Investeringsruimte Regionaal/Lokaal over te hevelen naar de Investeringsruimte Spoorwegen en de Investeringsruimte Hoofdwegennet zodat men beter in staat is een integrale afweging te maken. Indien een regio aanspraak wil maken op een subsidie voor een groot regionaal/lokaal project zal dit worden afgewogen tegenover andere investeringen vanuit artikel 12 Hoofdwegennet en artikel 13 Spoorwegen. Zie ook Ontwerpbegroting 2017 voor een nadere toelichting.

14.02 Regionale mobiliteitsfondsen

Motivering

Over heel Nederland worden verschillende Regionale Mobiliteitsfondsen (RMF) gebruikt.

Producten

In 2018 zijn conform de begroting geen uitgaven gedaan op dit artikelonderdeel.

14.03 RSP Zuiderzeelijn, pakket Regionale Bereikbaarheid (ad 4)

Motivering

Betreft het RSP-convenant Rijk-regio (Kamerstukken II 2007–2008, 27 658, nr. 43). Het pakket omvat projecten ter verbetering van de regionale bereikbaarheid (concrete bereikbaarheidsprojecten en regionaal mobiliteitsfonds) en een Ruimtelijk Economisch Programma (REP).

Producten

Projectoverzicht Regiospecifiek Pakket Zuiderzeelijn (14.03) (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Oplevering

Toelichting

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 

Projectomschrijving

2018

   

2018

 

2018

   

Projecten Noord-Nederland

               

14.03.01 Concrete bereikbaarheidsprojecten

3

3

0

120

90

   

1

14.03.02 Regionaal Mobiliteitsfonds

33

0

– 33

536

537

   

2

14.03.03 Ruimtelijk economisch programma

16

0

– 16

50

5

   

3

Afronding

   

0

         

Begroting (IF 14.03)

52

3

– 49

706

632

     

LMCA Spoor: spoordriehoekSporendriehoek Noord-Nederland1

13

3

– 10

140

       

Totale rijksbijdrage Noord-Nederland

65

6

– 59

846

632

     
X Noot
1

Het project LMCA Spoor is onderdeel van het project Sporendriehoek Noord-Nederland dat wordt verantwoord op artikel 13.03.01. Dit betreft het Pakket Noorden.

Toelichting:

  • Ad 1) Concrete Bereikbaarheidsprojecten. Het opdrachtgeverschap van het project ESGL is overgedragen aan de Provincie Friesland. In 2018 heeft om die reden een storting in het Provinciefonds plaatsgevonden. Het resterende budget zal de komende jaren eveneens via het Provinciefonds beschikbaar worden gesteld.

  • Ad 2) Regionaal Mobiliteitsfonds. De voor 2018 en latere jaren geplande uitgaven zijn, gelet op de voortgang van de in uitvoering zijnde projecten, op verzoek van de Regio deels al in 2017 uitbetaald.

  • Ad 3) Ruimtelijk economisch programma. De voor 2018 en latere jaren geplande uitgaven zijn, gelet op de voortgang van de in uitvoering zijnde projecten, op verzoek van de Regio deels al in 2017 uitbetaald.

Artikel 15 Hoofdvaarwegennet

Omschrijving van de samenhang met het beleid

Op dit artikel worden de producten op het gebied van Rijksvaarwegen verantwoord. Dit betreffen de onderdelen verkeersmanagement, beheer, onderhoud en vervanging, aanleg, geïntegreerde contractvormen/PPS, netwerkgebonden kosten en de investeringsruimte. De realisatie van de doelstellingen van het onderliggende beleid zijn terug te vinden in het jaarverslag van Hoofdstuk XII 2018 en vinden hun oorsprong in de SVIR en de Nota Mobiliteit (NoMo) (Kamerstukken II 2004–2005, 29 644, nr. 6). Het artikel Hoofdvaarwegennet op het Infrastructuurfonds is gerelateerd aan beleidsartikel 18 Scheepvaart en havens op de begroting van Hoofdstuk XII.

Overzicht van de budgettaire gevolgen van de uitvoering van artikel 15 Hoofdvaarwegennet (x € 1.000)
         

Realisatie

Begroting

Verschil

 
 

2014

2015

2016

2017

2018

2018

2018

 

Verplichtingen

468.336

1.660.126

1.392.685

1.632.806

724.468

863.989

– 139.521

1

Uitgaven

894.465

871.615

861.930

899.296

845.570

964.746

– 119.176

 

15.01 Verkeersmanagement

13.986

7.545

8.428

8.525

8.655

8.525

130

 

– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

13.986

7.545

8.428

8.525

8.655

8.525

130

 

15.02 Beheer onderhoud en vervanging

363.939

401.328

410.159

322.961

334.496

376.866

– 42.370

 

15.02.01 Beheer en onderhoud

202.742

208.340

310.851

287.799

288.844

269.466

19.378

2

– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

197.713

204.205

307.117

282.128

283.007

264.728

18.279

 

15.02.04 Vervanging

161.197

192.988

99.308

35.162

45.652

107.400

– 61.748

3

– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

94.437

80.140

25.080

0

0

0

0

 

15.03 Aanleg

269.264

210.556

124.309

218.819

159.164

227.570

– 68.406

 

15.03.01 Realisatieprogramma

264.018

196.320

119.948

199.287

157.949

218.362

– 60.413

4

15.03.02 Verkenningen en planuitwerkingen

5.246

14.236

4.361

19.532

1.215

9.208

– 7.993

5

– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

5.202

14.236

4.361

1.609

444

379

65

 

15.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS

0

679

11.565

39.105

28.867

44.839

– 15.972

6

15.06 Netwerkgebonden kosten HVWN

247.276

251.507

307.469

309.886

314.388

306.946

7.442

 

15.06.01 Apparaatskosten RWS

233.811

225.493

278.244

281.666

285.741

278.254

7.487

7

– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

233.811

225.493

278.244

281.666

285.741

278.254

7.487

 

15.06.02 Overige netwerkgebonden kosten

13.465

26.014

29.225

28.220

28.647

28.692

– 45

 

– Waarvan bijdrage aan agentschap RWS

13.465

26.014

29.225

28.220

28.647

28.692

– 45

 

15.07 Investeringsruimte

0

0

0

0

0

0

0

 

15.09 Ontvangsten

48.344

213.179

94.081

97.115

81.365

131.197

– 49.832

8

Financiële toelichting

Onderstaand wordt een toelichting gegeven op de verschillen (de mutaties) tussen de begroting en de realisatie, zie voor de gehanteerde norm de toelichting «normering jaarverslag» zoals opgenomen in de leeswijzer.

  • Ad 1) In 2018 zijn per saldo lagere verplichtingen gerealiseerd. Onderstaand wordt bij onderdeel A een toelichting gegeven op de projecten waarbij sprake is van een lagere verplichtingen realisatie. Bij onderdeel B wordt een toelichting gegeven op de projecten waarbij sprake is van een hogere verplichtingen realisatie.

    • A. Bij de volgende projecten is sprake van een lagere verplichtingenrealisatie:

      • Programma Vervanging en Renovatie (– € 153,6 miljoen): op de reservering voor VenR is € 81,1 miljoen aan verplichtingen niet nodig gebleken in 2018. In de uitvoering van het programma VenR is € 72,5 miljoen minder verplicht, dit wordt met name veroorzaakt door de projecten 1) Groot Onderhoud Stuwen; betreft een vertraging doordat de areaal gegevens geactualiseerd dienen te worden en 2) Modernisering Object Bediening Zeeland; betreft een vertraging doordat gebleken is dat de huidige installaties niet voldoen aan de eisen ten behoeve van het nieuwe bedienconcept.

      • Nieuwe Sluis Terneuzen (– € 8,0 miljoen): Als gevolg van het aantreffen van onverwachte verontreiniging, zijn de werkzaamheden naar achter verschoven en worden deze verplichtingen niet in 2018 maar in 2019 aangegaan.

      • Averijhavendepot IJmuiden (– € 4,8 miljoen): er zijn minder verplichtingen aangegaan voor de voorbereidende werkzaamheden Averijhavendepot IJmuiden (zie ad 5).

      • Havenimpuls Caribisch Nederland (€ 2,6 miljoen): zijn de geplande havenverbeteringen uit de havenimpuls-gelden voor Caribisch Nederland vertraagd, waardoor er in 2018 minder verplichtingen zijn aangegaan (zie ad 5).

    • B. Bij de volgende projecten is sprake van een hogere verplichtingenrealisatie:

      • 3e Kolk Beatrixsluis (€ 8,1 miljoen). De hogere verplichting wordt veroorzaakt door een contractwijziging voor het verstellen van de rol- en geleidewielen van de sluisdeuren en door de prijsbijstelling 2018.

      • Sluis Eefde (€ 6,0 miljoen): Door scopewijzigingen voor wacht- en opstelplaatsen en drijvend remmingwerk.

      • Tot slot leiden diverse kleine mutaties bij meerdere projecten tot hogere uitgavenverplichtingen (per saldo € 15,4 miljoen).

  • Ad 2) Dit betreft voornamelijk de extra uitgaven aan het herstellen van schadegevallen en bergingswerkzaamheden (€ 14,4 miljoen). Tevens zijn er diverse relatief kleine mutaties van per saldo € 5,0 miljoen.

  • Ad 3) De lagere uitgaven worden met name veroorzaakt door vertraging bij de projecten binnen het Programma Vervanging en Renovatie (– € 47,3 miljoen). Het betreft met name de projecten:

    • Renovatie Waalbrug; als gevolg van de resultaten uit het Chroom-VI onderzoek, is gebleken dat de complexiteit voor het aanbrengen van de conservering groter is dan verwacht. Hierdoor verschuiven geplande uitgaven naar 2019.

    • Damwanden Eemskanaal; In de voorbereiding zijn door het ingenieursbureau ontwerpfouten gemaakt in de damwandberekening. Deze worden hersteld, de planning is gewijzigd en geplande uitgaven schuiven naar 2019.

    • Bediening op Afstand Friesland; De ombouw van de Prinses Margrietsluis en brug zijn vertraagd, doordat de vergunning ten behoeve van de graafwerkzaamheden later is verkregen.

    • Modernisering Objecten Bediening Zeeland; betreft een vertraging doordat gebleken is dat de huidige installaties niet voldoen aan de eisen ten behoeve van het nieuwe bedienconcept.

    • Daarnaast is een reservering binnen het programma Vervanging en Renovatie niet tot realisatie gekomen, maar doorgeschoven naar de periode 2021–2028 (– € 9,4 miljoen).

    • Tot slot leiden diverse kleine mutaties bij meerdere projecten tot lagere uitgaven (– € 5,0 miljoen).

  • Ad 4) De lagere realisatie dan begroot wordt voornamelijk veroorzaakt door de lagere realisaties bij de projecten:

    • Verruiming Twentekanalen fase 2 (– € 45,6 miljoen): Wordt veroorzaakt doordat er besloten is om de aanbesteding definitief niet te gunnen. De aangeboden oplossing was technisch niet maakbaar. De aanbesteding is opnieuw in gang gezet. Hierdoor zijn de geplande uitgaven verschoven naar latere jaren.

    • Maasroute, modernisering fase 2 (– € 10,8 miljoen): Door een verschil van mening over contractuele eisen, is er besloten om het huidige contract met de Opdrachtnemer te ontbinden. Hierdoor verschuiven de werkzaamheden naar latere jaren.

    • Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Beneden-Lek (– € 5,6 miljoen): Door de latere vaststelling van het bestemmingsplan en het ingediende bezwaar en beroep daartegen, is de start van de uitvoering vertraagd. De geplande uitgaven schuiven door naar 2019.

    • Tot slot leiden diverse kleine mutaties bij meerdere projecten tot hogere realisaties (per saldo € 1,6 miljoen).

  • Ad 5) De lagere realisatie wordt met name veroorzaakt door een opdracht voor de voorbereidende werkzaamheden Averijhavendepot IJmuiden. Deze wordt gebruikt voor de start van de aanbesteding met als scope het verwijderen van de baggerspecie uit het slibdepot (exclusief de staalslakken). Het budget is overgeboekt naar artikel 15.03.01, waar de uitgaven plaatsvinden. Daarnaast zijn door orkaanschade de geplande havenverbeteringen uit de havenimpuls-gelden voor Caribisch Nederland vertraagd.

  • Ad 6) De per saldo lagere realisatie is voornamelijk het gevolg van lagere realisaties op het project:

    • Zeetoegang IJmond (– € 23,2 miljoen): Dit wordt met name veroorzaakt door de vertraging van het project, onder andere vanwege het toepassen van een andere bouwmethodiek voor de deurkassen van de sluis.

    • Kleine diverse mutaties bij meerdere projecten leiden tot een hogere realisatie van (per saldo € 7,2 miljoen).

  • Ad 7) De hogere uitgave betreft met name de loon- en prijsbijstelling 2018.

  • Ad 8) De in totaal lagere ontvangsten van € 50,2 miljoen is het gevolg van diverse mutaties.

    • Lagere ontvangsten waren er voornamelijk bij de Nieuwe Sluis Terneuzen (– € 64,1 miljoen), als gevolg van de vertraging, vanwege het aantreffen van onverwachte verontreiniging, zijn werkzaamheden en de daaraan gekoppelde ontvangsten vertraagd. De geplande ontvangsten worden in 2019 en verder verwacht.

    • Hogere ontvangsten werden met name gerealiseerd bij:

      • het Verkeersbegeleidingstarief (€ 4,5 miljoen),

      • het programma Vervanging en Renovatie op het hoofdvaarwegennet (€ 4,0 miljoen)

      • het Impuls Dynamische Verkeersmanagement Vaarwegen (€ 2,3 miljoen).

      • Daarnaast waren er diverse kleine mutaties bij meerdere projecten van per saldo € 3,1 miljoen.

15.01 Verkeersmanagement

Motivering

De activiteiten binnen verkeersmanagement worden uitgevoerd om een vlot, betrouwbaar en veilig scheepvaartverkeer op het hoofdvaarwegennet te realiseren. Er zijn met RWS ten behoeve van het verkeersmanagement en Beheer en Onderhoud prestatieafspraken gemaakt en er zijn indicatoren opgesteld om aan te sluiten op de beleidsdoelen.

Producten

Bij verkeersmanagement gaat het voornamelijk om de volgende activiteiten:

  • Verkeersbegeleiding, bediening van objecten en vaarwegmarkering

  • Monitoring en informatieverstrekking

  • Vergunningverlening en handhaving

  • Crisisbeheersing en preventie

In bestuurlijk overleg zijn afspraken gemaakt die in 2014 zijn uitgewerkt en, waar nodig, in overleg met de sector aangepast. De doelstelling van het nieuwe bedienregime is om voor alle vaarwegen tot een optimale invulling van de taakstelling te komen. In het «vergezicht bediening sluizen en bruggen» (Kamerstukken II 2015–2016, 34 300, nr. A56) is opgenomen hoe er op de middellange en lange termijn met bediening wordt omgegaan. Samenwerking met andere vaarwegbeheerders is hierin opgenomen. Het uitgangspunt is dat de belangrijkste verbindingen op het internationaal kernnet goederenvervoer en de hoofdvaarwegen uit de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), waarover de grootste volumes worden vervoerd, prioriteit blijven houden.

Meetbare gegevens

Specificatie bedieningsareaal

Eenheid

2016

2017

Begroot 2018

Realisatie 2018

Toelichting

Begeleide vaarweg

km

592

592

592

592

1

Bediende objecten

stuks

244

245

242

242

2

Bron: Rijkswaterstaat, 2018

Toelichting:

  • Ad 1) Alleen de vaarwegen, die vanuit vaste verkeersposten worden begeleid, zijn in het hierboven opgenomen areaal meegeteld. De vaarwegen in beheer bij RWS die met patrouillevaartuigen worden bestreken zijn niet meegerekend.

  • Ad 2) De afname van het aantal bediende objecten in 2018 is het gevolg van zowel de vervanging van een schutsluis met twee kolken door een keersluis bij Limmel als het overgaan van de Hooivaartbrug van nat beheer naar droog beheer.

15.02 Beheer, onderhoud en vervanging

Motivering

Beheer en onderhoud wordt uitgevoerd om het hoofdvaarwegennet in een staat te houden, die noodzakelijk is voor het faciliteren van vlot, veilig en duurzaam vervoer van goederen. Wat betreft de vervanging voert RWS nader onderzoek uit, waarmee steeds concreter wordt wanneer kunstwerken in aanmerking komen voor vervanging of renovatie en wat de precieze omvang hiervan is.

15.02.01 Beheer en Onderhoud

Uitgesteld en achterstallig onderhoud

Conform toezegging aan de Tweede Kamer wordt in het jaarverslag aangeven wat de omvang van het uitgesteld en (eventueel) achterstallig onderhoud aan het einde van het jaar was. Er is sprake van achterstallig onderhoud als de assets niet meer voldoen aan de geldende veiligheidsnormen en/of prestatieafspraken. Achterstallig onderhoud wordt direct aangepakt indien dit noodzakelijk is voor het veilig functioneren van de netwerken.

Voor het Hoofdvaarwegennet beliep het uitgesteld onderhoud per 31 december 2018 € 414 miljoen, daarvan was € 37 miljoen achterstallig. Ten opzichte van 2017 is het uitgestelde onderhoud met € 64 miljoen toegenomen en het achterstallig onderhoud met € 1 miljoen toegenomen.

 

2016

2017

2018

 

Volume uitgesteld onderhoud

Waarvan achterstallig

Volume uitgesteld onderhoud

Waarvan achterstallig

Volume uitgesteld onderhoud

Waarvan achterstallig

Hoofdvaarwegen

244

24

350

36

414

37

Uitstel van onderhoud maakt onderdeel uit van de onderhoudsstrategie van Rijkswaterstaat. Het is een optimale keuze omdat er in veel gevallen mogelijkheden zijn om werkzaamheden te combineren met andere onderhouds- en aanlegmaatregelen. Dit leidt tot besparingen op de kosten en beperking van de hinder, omdat we maar één keer de vaarweg op moeten en maar één keer verkeersmaatregelen genomen hoeven te worden. Deze keuze tot uitstel van onderhoud wordt gebaseerd op informatie uit risicogestuurde inspecties waarmee de werkelijke staat van objecten wordt bijgehouden. Bij het wetgevingsoverleg over de begrotingen 2019 van Hoofdstuk XII en het Infrastructuurfonds4 heb ik toegezegd u bij het jaarverslag 2018 nader te informeren over het uitgesteld onderhoud. Dat zal ik separaat doen.

Daarnaast is ook sprake van tegenvallers bij geprogrammeerde onderhoudsmaatregelen. Deze tegenvallers worden in de programmering ingepast waardoor oorspronkelijk geprogrammeerde maatregelen naar een later moment worden uitgesteld om binnen de beschikbare budgetten en capaciteit te kunnen blijven, waarbij achterstallig onderhoud zo veel mogelijk wordt voorkomen. Achterstallig onderhoud – waarbij niet meer aan deze normen en afspraken dreigt te worden voldaan – is uiteraard onwenselijk en wordt direct aangepakt indien dit noodzakelijk is voor het veilig functioneren van het hoofdwegennet.

Kustwacht

Producten

De Kustwacht Nederland is een organisatie met eigen taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden. De directeur Kustwacht maakt jaarlijks een Activiteitenplan en Begroting (APB) en legt dit voor aan de raad voor de kustwacht. De ministerraad stelt het APB vervolgens vast. De directeur Kustwacht heeft onvoorwaardelijke zeggenschap over vier schepen, die (vrijwel) fulltime kustwachttaken uitvoeren. Daarnaast heeft de directeur trekkingsrechten voor een aantal dagen per jaar op schepen van de Rijksrederij en schepen, vliegtuigen en helikopters van het Ministerie van Defensie.

De Minister van IenW is als coördinerend Minister voor Noordzee-aangelegenheden verantwoordelijk voor het proces van totstandkoming van geïntegreerd beleid voor de Noordzee en het Gecombineerd Jaarplan voor de uitvoeringtaken door de Kustwacht. De Minister van Defensie is beheerder van de Kustwacht.

Meetbare gegevens

Beheer en onderhoud kent het volgende areaal:

Areaal

Eenheid

2016

2017

Begroot 2018

Realisatie 2018

Toelichting

Vaarwegen

km

7.004

7.082

7.089

7.082

1

Bron: Rijkswaterstaat, 2018

Toelichting:

Het totale areaal is een optelling van enerzijds hoofdtransportassen, hoofdvaarwegen en overige vaarwegen van in totaal afgerond 3.437 kilometer en anderzijds zeecorridors en zeetoegangsgeulen van in totaal afgerond 3.646 kilometer. Tezamen is dit afgerond 7.082 kilometer.

  • Ad 1) De lengte vaarwegen is in 2018 lager dan de begroting 2018. Dit komt doordat de volgende onvoorziene veranderingen hebben plaatsgevonden:

    • Het laatste deel van de vaarweg van de gekanaliseerde Dieze is overgedragen naar de gemeente ’s-Hertogenbosch;

    • De wijze van registratie is verbeterd, waaronder een vaargeul door de Eems die nu gedeeltelijk niet meer als overige vaarweg maar als zeecorridor is geregistreerd.

Indicatoren Beheer en Onderhoud
 

2016

2017

Streefwaarde 2018

Realisatie 2018 (%)

Geplande stremmingen (gehele areaal)

0,2%

0,5%

0,8%

0,8%

Ongeplande stremmingen (gehele areaal)

0,1%

0,2%

0,2%

0,4%

Bron: Rijkswaterstaat, 2018

Toelichting:

De geplande en ongeplande stremmingen geven een beeld van de betrouwbaarheid en beschikbaarheid van de sluizen en bruggen op de vaarwegen. De percentages zijn berekend door de gestremde uren af te zetten tegen de totale bedientijd van deze objecten.

Voor de geplande stremmingen ligt de gerealiseerde score voor het gehele areaal met 0,8% op de streefwaarde. De ongeplande stremmingen liggen met 0,4% boven de streefwaarde. Door uitgesteld onderhoud, ouderdom en intensiever gebruik dan bij het ontwerp was voorzien neemt de kans op ongeplande uitval van objecten toe.

15.02.04 Vervanging

Het is van belang dat de veiligheid en de beschikbaarheid van het hoofdvaarwegennet in stand worden gehouden tegen de achtergrond van een beperkte technische levensduur van kunstwerken. Het einde van de levensduur kan ontstaan door de ouderdom van het kunstwerk of door intensiever gebruik dan bij het ontwerp is voorzien. Door de intensieve aanleg in de jaren ’60 van de vorige eeuw is de vervangingsopgave toegenomen. De projecten behorende bij deze opgave zijn opgenomen in het MIRT Overzicht.

Vervangingen en renovaties van kunstwerken worden ondergebracht binnen het programma Vervanging en Renovatie. De scope van het programma omvat alle kunstwerken waar zich binnen de duur van het programma een levensduurproblematiek voordoet met mogelijke ernstige gevolgen voor de veiligheid en beschikbaarheid van het hoofdvaarwegennet. De projecten in het programma Vervanging en Renovatie verlengen de levensduur van de kunstwerken, zodat de veiligheid en de beschikbaarheid van de bestaande infrastructuur in stand wordt gehouden. De projecten met een projectbudget van meer dan 10 miljoen zijn opgenomen in het MIRT Overzicht.

Het resterende deel van het programma Nota Mobiliteit Achterstallig Onderhoud Vaarwegen (NoMo AOV) is niet in het programma Vervanging en Renovatie opgenomen, maar is wel onderdeel van 15.02.04. In onderstaande tabel een overzicht van objecten NoMo AOV-onderdelen die nog niet zijn afgerond.

Overzicht objectenprogramma Vervangingen en renovaties

Vaarweg

Objecten/maatregel

Oost-Nederland

Onderhoud vaargeulen NederRijn, IJssel, Twentekanalen/Meppelerdiep en Zwarte Water

Bron: Rijkswaterstaat

15.03 Aanleg

Motivering

Onder dit programma vallen alle activiteiten die noodzakelijk zijn voor de aanleg- en planuitwerking activiteiten bij het hoofdvaarwegen netwerk.

15.03.01 Realisatie

Mijlpalen Realisatieprojecten

Producten

In 2018 zijn de volgende mijlpalen gerealiseerd:

Hoofdvaarwegennet

Mijlpaal

Project

Openstelling

Sluis Limmel (naar de exploitatiefase)

Toekomstvisie Waal (deelproject haven Haaften en haven Tuindorp)

Start realisatie

Nieuwe Sluis Terneuzen

Bron: Rijkswaterstaat

Ten opzichte van de begroting 2018 zijn er de volgende wijzigingen:

Openstellingen:

  • Toekomstvisie Waal: de openstelling van de resterende deelprojecten zijn vooralsnog in 2019–2021 begroot.

  • Maasroute: door een verschil van mening over contractuele eisen, is er een vertraging in de uitvoering ontstaan. De openstelling is verschoven naar 2023.

Projectoverzicht behorende bij 15.03.01: Realisatieprogramma Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Openstelling

Toelichting

 

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 

Projectomschrijving

2018

   

2018

 

2018

   

Projecten Nationaal

               

Quick Wins Binnenhavens

0

0

0

61

61

2009–2017

2019

1

Impuls Dynamisch Verkeersmanagement Vaarwegen

2

4

2

97

97

2015

2018

2

Walradarsystemen

1

2

1

25

26

2018

divers

3

Beter Benutten

3

0

– 3

18

18

     

Projecten Noordwest-Nederland

               

De Zaan (Wilhelminasluis)

0

0

0

13

13

2019

2021

4

Projecten Zuidwest-Nederland

               

Nieuwe Sluis Terneuzen

99

114

15

1.010

1.025

2022

2022

5

Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Beneden-Lek

6

0

– 6

13

13

2019

na 2020

6

Quick Wins Volkeraksluizen

0

0

0

3

3

2017

2017

 

Projecten Zuid-Nederland

               

Wilhelminakanaal Tilburg

0

2

2

96

99

na 2017

na 2018

 

Zuid-Willemsvaart: aanleg Maximakanaal en opwaarderen tot Veghel

0

2

2

430

430

2015

2015

 

Maasroute, modernisering fase 2

28

17

– 11

629

630

2018

2023

7

Projecten Oost-Nederland

               

Vaarweg Meppel-Ramspol (keersluis Zwartsluis)

1

1

0

65

65

2017

2017

 

Verruiming Twentekanalen fase 2

47

1

– 46

93

95

2019

na 2019

8

Toekomstvisie Waal

13

7

– 6

132

134

2019–2021

2021

9

Projecten Noord-Nederland

               

Vaarweg Lemmer-Delfzijl fase 1: verbetering tot klasse Va

7

4

– 3

284

284

2017

2019

10

Verruiming vaarweg Eemshaven-Noordzee

5

1

– 4

30

39

2017

2017

11

Overige projecten

               

Kleine projecten / Afronding projecten

0

0

0

2

2

     

Afrondingen

– 1

1

2

0

0

     

Totaal uitvoeringsprogramma

211

156

– 55

3.001

3.034

     

Realisatieuitgaven op IF 15.03.01 mbt planuitwerking

2

2

0

         

Programma Realisatie (IF 15.03.01)

213

158

– 55

         

Budget Realisatie (IF 15.03.01)

219

158

– 61

         

Overprogrammering (-)

6

 

– 6

         

Toelichting:

  • Ad 1) Quick Wins Binnenhavens Impuls Dynamische Verkeersmanagement Vaarwegen: Alle projecten die met deze regeling zijn ondersteund zijn inmiddels, na hernieuwde vertraging tijdens de bouwfase, (financieel) afgerond met uitzondering van de projecten in Venray/Wanssum, Oss en Waalwijk die later zijn gestart en door de desbetreffende gemeenten de komende periode zullen worden opgeleverd. De evaluatie zal begin 2019 richting de Tweede Kamer worden verzonden.

  • Ad 2) Impuls Dynamisch Verkeersmanagement: de vertraging wordt met name veroorzaakt doordat er extra veiligheidsmaatregelen genomen worden op het scheepvaartvolgsysteem IVS-Next. De oplevering verschuift naar 2019.

  • Ad 3) Walradarsystemen: dit is een doorlopend realisatieprogramma met diverse openstellingsdata, zoals in het MIRT-overzicht is toegelicht

  • Ad 4) De Zaan (Wilhelminasluis): het project heeft vertraging opgelopen door de complexiteit van de ontwerpwerkzaamheden en een arbitragezaak tussen de provincie en de aannemer over het ontwerp. Inmiddels is het project hervat en wordt de openstelling verwacht in 2020.

  • Ad 5) Nieuwe Sluis Terneuzen: Vanwege het aantreffen van onverwachte verontreiniging, zijn er in 2018 extra uitgaven gedaan.

  • Ad 6) Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Beneden-Lek: Door de latere vaststelling van het bestemmingsplan en het ingediende bezwaar en beroep daartegen, zijn de start uitvoering en openstelling van het project vertraagd.

  • Ad 7) Maasroute, modernisering fase 2: Door een verschil van mening over contractuele eisen, is er besloten om het huidige contract met de opdrachtnemer te ontbinden. Hierdoor verschuiven de werkzaamheden naar latere jaren.

  • Ad 8) Verruiming Twentekanalen fase 2: Wordt veroorzaakt doordat er besloten is om de aanbesteding definitief niet te gunnen (december 2017). De aangeboden oplossing was technisch niet maakbaar. De aanbesteding is opnieuw in gang gezet. Hierdoor zijn de geplande uitgaven verschoven naar latere jaren.

  • Ad 9) Toekomstvisie Waal: De uitvoering van een aantal projecten die onderdeel zijn van de toekomstvisie Waal is vertraagd door onder andere de PAS regeling. De openstelling van het hele project blijft uiterlijk 2021.

  • Ad 10) Vaarweg Lemmer-Delfzijl verbetering tot klasse Va: Oplevering is aangepast aan de planning van de brug Aduard, die bij de provincie Groningen in uitvoering is. Voor de nieuwe brug is verlegging van de weg nodig. Na grondverwerving door de provincie bleek het terrein verontreinigd. De noodzakelijke sanering zorgt voor een vertraging, waardoor de oude brug nog niet kan worden verwijderd. Openstelling vindt plaats in 2019.

  • Ad 11) Verruiming vaarweg Eemshaven-Noordzee: Het project is eind 2017 opengesteld. In 2018 zijn kosten gemaakt ten behoeve van de afhandeling van restpunten.

15.03.02 Verkenningen en planuitwerkingen
Projectoverzicht behorende bij 15.03.02: Verkenningen en planuitwerkingen Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
 

Projectbudget

Planning

 
     

TB

Openstelling

Toelichting

 

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 

Projectomschrijving

2018

 

2018

 

2018

   

Realisatieuitgaven op IF 15.03.01 mbt planuitwerkingsprojecten

– 1

– 36

   

nvt

   

Projecten Nationaal

             

Bijdrage aan agentschap tbv externe kosten planuitwerkingen

9

8

         

Reservering voor LCC

205

230

       

1

Projecten Noordwest-Nederland

             

Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen Amsterdam-Lemmer

6

6

   

2025–2027

2025–2027

 

Lichteren buitenhaven IJmuiden

65

65

nnb

 

nnb

nnb

 

Vaarweg IJsselmeer-Meppel

36

36

   

2023

2023

 

Projecten Zuidwest-Nederland

             

Capaciteitsuitbreiding overnachtingplaatsen Merwedes

20

20

2019

2018

2021

2021

 

Verkeerssituatie splitsing Hollandsch Diep-Dordtsche Kil

10

10

2010

2016

2025–2027

2025–2027

 

Capaciteit Volkeraksluizen

152

152

   

2024–2026

2024–2026

 

Projecten Oost-Nederland

             

Bovenloop IJssel (IJsselkop tot Zutphen)

36

36

   

2026–2028

2026–2028

 

Capaciteitsuitbreiding ligplaatsen IJssel

28

28

2018

2019

2021–2022

2021–2022

 

Projecten Noord-Nederland

             

Vaarweg Lemmer-Delfzijl fase 2

102

102

2017

2017

2023–2025

2023–2025

 

Overige projecten en reserveringen

357

462

         

Projecten in voorbereiding

             

Projecten Zuidwest-Nederland

             

Kreekraksluizen

       

2026–2028

2026–2028

 

Projecten Oost-Nederland

             

Verkenning IJssel fase 2

       

2028

2028

 

Reservering garantstelling Twentekanalen

       

2018–2020

2018–2020

 

Overige projecten in voorbereiding

             

Gesignaleerde risico's

             

afrondingen

             

Totaal programma planuitwerking en verkenning

1.025

1.119

         

Begroting (IF 15.03.02)

1.025

1.118

         

Toelichting:

  • Ad 1) Reservering Life Cycle Costs (LCC): door de extrapolatie naar 2032 en prijsbijstelling over 2018 is de reservering voor LCC met € 25 miljoen opgehoogd.

15.04 Geïntegreerde contractvormen/PPS

Motivering

Bij infrastructuurprojecten boven het drempelbedrag van € 60 miljoen en huisvestingsprojecten boven de € 25 miljoen wordt middels een Publiek Private Comparator (PPC) getoetst of een DBFM- (Design, Build, Finance en Maintain) contract meerwaarde kan opleveren. Infrastructuurprojecten die via een DBFM worden aanbesteed, hebben als kenmerk dat sprake is van de overdracht van de integrale onderdelen van een bouwproject (ontwerp, bouw, onderhoud en financiering) aan een private opdrachtnemer. In plaats van een product wordt een dienst uitgevraagd, te weten de beschikbaarheid van de infrastructuur. De betaling voor deze dienst vindt plaats, aan de hand van de overeengekomen prestatie, die wordt afgezet tegen de daadwerkelijk geleverde prestatie: de beschikbaarheid. De beschikbaarheidsvergoeding wordt pas uitgekeerd na openstelling van het project. Tijdens de bouw dient de DBFM-opdrachtnemer daarom zelf de financiering te regelen. Omdat het project gefinancierd is door banken en/of institutionele beleggers, is sprake van een sterke druk vanuit de financiers op de private opdrachtnemer om de afgesproken prestatie ook te leveren: op tijd en binnen de geraamde kosten. Een lager prestatieniveau leidt tot lagere betalingen, die op hun beurt de terugbetaling van de financiering moeten zekerstellen. In de bouwfase is doorgaans wel sprake van een gedeeltelijke betaling (de partiële beschikbaarheidsvergoeding) als sprake is van de uitbreiding van een bestaande vaarweg of sluis die ook tijdens de verbouwing beschikbaar moet blijven voor het vaarwegverkeer. Bij openstelling van de vaarweg of sluis wordt overgegaan naar een volledige beschikbaarheidsvergoeding. Het afronden van een aanbesteding resulteert in een meerjarige verplichting van zowel aanleg als ook beheer en onderhoud op het desbetreffende project. Op dit begrotingsartikel bestaat daarmee geen enkele budgetflexibiliteit. Slechts bij onderpresteren van de opdrachtnemer kunnen boetes en kortingen worden aangebracht.

De verplichting aan de DBFM-opdrachtnemer vervalt aan het einde van de looptijd van het contract waarna het beheer en onderhoud van deze vaarwegen / kunstwerken terugkomen bij RWS en de bijbehorende budgetten gaan vallen onder het reguliere onderhoudsartikel (artikelonderdeel 15.02 Beheer, Onderhoud en Vervanging). Pas aan het einde van de looptijd kan de definitieve meerwaarde van de PPS-contractvorm worden bepaald en geconcludeerd of binnen het meerjarig budget is gebleven. Inmiddels is wel duidelijk dat mijlpalen rond tijdige beschikbaarheid bij deze projecten meestal gehaald worden, en ook de hoeveelheid meerwerk gedurende de bouwfase in de meeste gevallen beperkt is gebleven. In de DBFM(O)-Voortgangsrapportage 2016–2017 zijn indicatoren opgenomen om deze prestaties te monitoren. In de Voortgangsrapportage is ook aangegeven dat de risicoverdeling in het standaardcontract mogelijk op een aantal punten zal worden bijgesteld ten aanzien van enkele specifieke risico’s, zoals het management van stakeholders, waarmee marktpartijen in het verleden op moeilijkheden stuitten. Eerder was al besloten om niet langer gebruik te maken van lijstrisico’s. Op deze wijze wordt proactief gezocht naar een betere verdeling van de risico’s, waarbij alle betrokkenen hun mogelijkheden inbrengen om risico’s zo veel mogelijk te beheersen.

Producten

In 2013 is het DBFM Sluizenprogramma in werking gesteld, waar de volgende projecten in ondergebracht zijn: keersluis Limmel, 3e Kolk Beatrixsluis, Sluis bij Eefde en Zeetoegang IJmond. Het contract voor de Sluis Limmel is het eerste project uit het DBFM Sluizenprogramma en is in 2014 afgesloten. Dit project is in 2018 opengesteld en overgegaan naar de exploitatiefase.

Het DBFM-contract voor de Zeetoegang IJmond is in september 2015 getekend, en dat voor de 3e Kolk Beatrixsluis en sluis Eefde in 2016. Deze projecten verkeren in de bouwfase en kennen een partiële beschikbaarheidsvergoeding. De volledige beschikbaarheidsvergoeding wordt na openstelling betaald.

Projectoverzicht behorende bij 15.04: Geïntegreerde contractvormen/PPS Hoofdvaarwegennet (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Openstelling

Toelichting

 

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 

Projectomschrijving

2018

   

2018

 

2018

   

Projecten Noordwest-Nederland

               

Lekkanaal: 3e kolk Beatrixsluis en verbreding kanaalzijde/uitbreiding ligplaatsen

4

6

2

409

415

2019

2019

1

Zeetoegang IJmond

32

9

– 23

927

940

2019

2022

2

Projecten Zuid-Nederland

               

Keersluis Limmel

6

10

4

90

91

2018

2018

 

Capaciteitsuitbreiding sluis Eefde

3

5

2

153

155

2020

2020

 

Afrondingen

 

– 1

           

Totaal

45

29

– 15

1.579

1.601

     

Toelichting:

  • Ad 1): De toegenomen projectbudgetten zijn het gevolg van de prijsbijstelling 2018.

  • Ad 2) Zeetoegang IJmond: Dit wordt met name veroorzaakt door de vertraging van het project, onder andere vanwege het toepassen van een andere bouwmethodiek voor de deurkassen van de sluis (Kamerstukken II 2018–2019, 35 000 A, nr. 28). Geplande uitgaven schuiven door naar latere jaren.

15.06 Netwerkgebonden kosten Hoofdvaarwegennet

Motivering

Op dit artikelonderdeel worden de aan het netwerk te relateren apparaatskosten (inclusief afschrijving en rente) van RWS en de overige netwerkgebonden kosten verantwoord. De overige netwerkgebonden kosten komen ten goede aan verkeersmanagement, beheer, onderhoud, vervanging, aanleg en DBFM, en betreffen taken die gecentraliseerd binnen RWS worden opgepakt. Het gaat bij deze zogeheten landelijke taken onder meer om het verzamelen van basisinformatie, onderhouden van ICT systemen, het inspecteren van het areaal en de ontwikkeling van kennis en innovatie. Er is gekozen voor centrale uitvoering met het oog op enerzijds uniformiteit in werkwijze en anderzijds kostenbesparing.

15.07 Investeringsruimte

Motivering

Op dit artikelonderdeel wordt de voor dit artikel beschikbare investeringsruimte verantwoord. In 2018 hebben geen mutaties plaatsgevonden.

Artikel 17 Megaprojecten verkeer en Vervoer

Omschrijving van de samenhang in het beleid

Onder dit artikel vallen de megaprojecten Verkeer en Vervoer:

  • Westerscheldetunnel;

  • Betuweroute;

  • Hogesnelheidslijn-Zuid;

  • Project Mainport Rotterdam;

  • ERTMS Landelijke invoer;

  • Zuidasdok;

  • Programma Hoogfrequent Spoorvervoer.

Megaprojecten betreffen projecten die door de Tweede Kamer zijn aangewezen als Groot Project.

Dit productartikel is gerelateerd aan de beleidsartikelen 14 Wegen en Verkeersveiligheid, 16 Openbaar Vervoer en Spoor en 18 Scheepvaart en havens in het jaarverslag van Hoofdstuk XII.

Overzicht van de budgettaire gevolgen van de uitvoering van artikel 17 Megaprojecten Verkeer en Vervoer (x € 1.000)
         

Realisatie

Begroting

Verschil

 
 

2014

2015

2016

2017

2018

2018

2018

 

Verplichtingen

5.505

168.273

73.174

972.816

1.039.763

310.309

729.454

1

Uitgaven

8.473

82.329

69.430

112.472

269.333

262.497

6.836

 

17.01 Westerscheldetunnel

182

0

0

0

0

0

0

 

17.02 Betuweroute

1.709

778

1.689

1.289

1.599

4.942

– 3.343

2

17.03 Hogesnelheidstrein-Zuid

751

383

416

154

80

8.894

– 8.814

3

17.03.01 Realisatie HSL-zuid

751

383

416

154

80

8.894

– 8.814

 

17.06 Project Mainportontwikkeling Rotterdam

2.993

4.650

6.687

5.020

20.185

34.940

– 14.755

4

17.07 ERTMS

2.838

18.921

26.755

19.585

50.733

98.823

– 48.090

5

17.08 ZuidasDok

0

57.597

33.883

86.424

78.938

114.898

– 35.960

6

17.10 Programma Hoogfrequent Spoorvervoer

       

117.798

0

117.798

7

17.10.01 Programma Hoogfrequent Spoorvervoer; realisatieprogramma

       

90.826

0

90.826

8

17.10.02 Programma Hoogfrequent Spoorvervoer; Planuitwerking

       

26.972

0

26.972

9

17.09 Ontvangsten

9.719

32.932

40.124

35.935

37.373

30.436

6.937

10

Financiële toelichting

Onderstaand wordt een toelichting gegeven op de verschillen (de mutaties) tussen de begroting en de realisatie, zie voor de gehanteerde norm de toelichting «normering jaarverslag» zoals opgenomen in de leeswijzer.

  • Ad 1) De hogere verplichtingenrealisatie wordt met name veroorzaakt doordat het programma PHS is overgeboekt van artikel 13 naar artikel 17 in verband met de Status groot project.

  • Ad 2) De realisatie is € 3 miljoen minder dan begroot omdat de uitvoering van het deelproject «plasbrand verkleinende maatregelen» is doorgeschoven naar latere jaren.

  • Ad 3) De realisatie voor het HSL-Zuid project is € 9 miljoen lager dan begroot. Hiervan heeft € 3 miljoen betrekking op de overboeking naar artikel 13.04 voor de zettingsproblematiek en € 2 miljoen op de overboeking naar artikel 13.03 voor de planuitwerking geluidsmaatregelen. De resterende € 4 miljoen is doorgeschoven naar latere jaren.

  • Ad 4,5) voor een toelichting op de verschillen (per object) wordt verwezen naar de specifieke toelichtingen bij deze artikelonderdelen.

  • Ad 7) Tijdens de herijkingsfase is gebleken dat het project meer voorbereidingstijd vraagt dan vooraf werd ingeschat. De herijkingsfase is bedoeld om te komen tot een integraal uitvoeringsontwerp en duurt hierdoor langer, waardoor er in 2018 minder is uitgegeven dan verwacht.

  • Ad 6, 8, 9) Voor een toelichting op de verschillen (per project) wordt verwezen naar de specifieke toelichtingen bij deze artikelonderdelen.

  • Ad 10) De hogere realisatie op ontvangsten wordt veroorzaakt door een afrekening van voorschotten met ProRail met betrekking tot de uitvoering van het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer.

17.02 Betuweroute

Motivering

De Betuweroute is een 160 kilometer lange, tweesporige spoorlijn die exclusief bestemd is voor het goederenvervoer. De spoorlijn is aangelegd tussen de Rotterdamse haven en de Duitse grens bij Zevenaar-Emmerich en is in gebruik sinds juni 2007. De status van Groot Project is formeel beëindigd op 28 april 2011.

Producten

Projectoverzicht Betuweroute (17.02) (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Oplevering

Toelichting

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 
 

2018

   

2018

 

2018

   

Betuweroute

5

2

– 3

4.895

4.895

2007

2007

1

Begroting (IF 17.02)

5

2

– 3

4.895

4.895

     

Toelichting:

  • Ad 1) Voor de afwikkeling van de restpunten is aan ProRail de nazorgbeschikking afgegeven. Hierop is in 2018 € 1 miljoen gerealiseerd. Dit is € 4 miljoen minder dan begroot omdat de uitvoering van het deelproject «plasbrand verkleinende maatregelen» is doorgeschoven naar latere jaren.

17.03 Hogesnelheidslijn-Zuid

Motivering

Met het vaststellen van de Planologische Kernbeslissing (PKB) HSL-Zuid is besloten tot aansluiting van Nederland op het Europese net van hogesnelheidslijnen. De HSL-Zuid bewerkstelligt een milieuvriendelijke verbinding tussen de Europese mainports en vormt daarmee een belangrijke schakel in het internationale en nationale lange afstandsverkeer. In 2018 is de status van Groot Project nog van kracht. De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu van de Tweede Kamer heeft op 13 februari 2017 besloten de grootprojectstatus voor het HSL-Zuid project te handhaven, maar de informatieafspraken te wijzigen door voortaan één voortgangsrapportage per jaar te willen ontvangen in plaats van twee en bij iedere voortgangsrapportage een controle van de Auditdienst Rijk te willen ontvangen die zich beperkt tot de restpunten (betonkwaliteit, zettingen, geluidsreductie en de afhandeling van schades en grondzaken). In het najaar van 2018 is de 41e Voortgangsrapportage (Kamerstukken II 2018–2019, 22 026, nr. 505) aan de Tweede Kamer verstuurd.

Producten

Projectoverzicht HSL-Zuid (17.03) (bedragen x € 1 mln.)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Oplevering

Toelichting

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 
 

2018

   

2018

 

2018

   

HSL-Zuid (IF 17.03.01)

9

0

– 9

6.225

6.154

2009

2009

1

HSL-Zuid spoorwegen (17.03.02)

     

115

115

     

HSL-Zuid hoofdwegen (17.03.03)

     

1.012

1.012

     

Totaal

9

0

– 9

7.352

7.281

     

Begroting (IF 17.03)

9

0

– 9

         

Toelichting:

  • Ad 1) De realisatie voor het HSL-Zuid project is € 9 miljoen lager dan begroot. Hiervan heeft € 3 miljoen betrekking op de overboeking naar artikel 13.04 voor de zettingsproblematiek en € 2 miljoen op de overboeking naar artikel 13.03 voor de planuitwerking geluidsmaatregelen. De resterende € 4 miljoen is doorgeschoven naar latere jaren.

    De afname van het projectbudget met € 71 miljoen wordt veroorzaakt door de overboeking van het budget voor geluidsmaatregelen naar artikel 13.03 (€ 71 miljoen), de toevoeging van budget uit de investeringsruimte voor zettingsproblematiek (€ 6 miljoen), de toevoeging van prijscompensatie (€ 1 miljoen), de overboeking van budget voor zettingsproblematiek naar artikel 13.04 (€ 7 miljoen) en diverse kleinere mutaties.

17.06 Project Mainportontwikkeling Rotterdam

Motivering

De voormalige vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu van de Tweede Kamer heeft op voorstel van de Minister (Kamerstukken II 2015–2016, 24 691 nr. 125), vanwege de fase waarin PMR zich bevindt, ingestemd met een eenvoudiger governance structuur en ermee ingestemd dat de voortgangsrapportage voortaan bestaat uit toezending van de jaarlijkse monitorinformatie van de Tafel van Borging. De laatste Voortgangsrapportage van de Minister van Infrastructuur en Milieu betreft de veertiende Voortgangsrapportage (Kamerstukken II 2015–2016, 24 691 nr. 123 en Kamerstukken II 2015–2016, 24 691 nr. 124). De voortgangsrapportages op grond van de Regeling Grote Projecten zijn daarmee vervallen, waaronder de accountantsrapportage.

Producten

Projectoverzicht Project Mainportontwikkeling Rotterdam (17.06) (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Oplevering

Toelichting

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 
 

2018

   

2018

 

2018

   

Project Mainportontwikkeling Rotterdam

               

Uitvoeringsorganisatie

0

0

0

24

24

nnb

nnb

 

750 ha

     

30

30

nnb

nnb

 

Groene verbinding

     

31

31

2011

2011

 

Bestaand Rotterdams Gebied (BRG)

         

2021

2021

 

Landaanwinning

               

Voorfinanciering FES monitoringsprogramma

     

2

2

2007

2007

 

Voorfinanciering FES natuurcompensatie

3

2

– 1

114

115

nnb

nnb

 

Landaanwinning

     

742

742

2013

2013

 

BTW Buitencontour

     

138

138

2013

2013

 

Onvoorzien

32

18

– 14

78

80

nnb

nnb

1

Afrondingsverschillen

   

0

1

0

     

Programma

35

20

– 15

1.160

1.162

     

Begroting (IF 17.06)

35

20

– 15

         

Toelichting:

  • Ad 1) De voorziene uitgaven op de post onvoorzien betreft de uitgaven voor het project verdieping Nieuwe Waterweg. Vanwege een vertraging in de uitvoering verschuift € 14 miljoen budget naar 2019.

17.07 ERTMS

Motivering

Het hoofddoel van het Rijk in de Lange Termijn Spooragenda (LTSa) voor het spoorsysteem is om de kwaliteit van het spoor als vervoersproduct te verbeteren zodat de reizigers en verladers de trein in toenemende mate als een aantrekkelijke vervoersoptie zien en gaan/blijven gebruiken. Om in Nederland een stap voorwaarts te kunnen zetten in de prestaties van het spoorsysteem, zal ERTMS ingezet worden als (onderdeel van) het verkeersmanagement systeem. ERTMS is in de eerste plaats bedoeld ter vervanging van het huidige beveiligingssysteem, de verhoging van de spoorwegveiligheid en de interoperabiliteit. In de tweede plaats moet voldaan worden aan de Europese eisen ten aanzien van de invoering van ERTMS voor de EU-TEN corridors.

De doelstellingen van (de invoering van) ERTMS zijn:

  • Verhogen van de veiligheid van het spoorsysteem;

  • Verhogen van de interoperabiliteit van het spoorsysteem;

  • Vergroten van de capaciteit van het spoorsysteem;

  • Verhogen van de snelheid van de treinen;

  • Verhogen van de betrouwbaarheid van het spoorsysteem.

Producten

Op 11 april 2014 heeft de Kamer ingestemd met de voorkeursbeslissing ERTMS (Kamerstukken II 2013–2014, 33 652, nr. 14). Sindsdien werkt het programma ERTMS, conform MIRT-systematiek, aan de zogenoemde programmabeslissing. Het programma ERTMS heeft een grootprojectstatus, wat met zich meebrengt dat de Kamer twee keer per jaar een voortgangsrapportage ontvangt. In 2018 zijn de achtste (Kamerstukken II 2017/18, 33 652, nr. 62) en de negende (Kamerstukken II, vergaderjaar 2018–2019, 33 652, nr. 63) voortgangsrapportage aan de Kamer aangeboden.

Het jaar 2018 stond in het teken van het toetsen, het finaliseren van de aanpak en het optimaliseren van een doelmatige en tijdige uitrol van ERTMS. In navolging op de aanbevelingen van Boston Consulting Group (BCG) zijn drie belangrijke keuzes heroverwogen. De infrastructuur wordt in één perceel aanbesteed in plaats van twee percelen, er komt een proefbaanvak op de Hanzelijn en de uitrolvolgorde is aangepast. Door één leverancier zal vanuit twee locaties (Kijfhoek-Roosendaal en OV-SAAL) naar elkaar worden toegewerkt. Middels de interne toetsen, het CIO-oordeel en de gate review zijn de programmabeslissingsdocumenten door experts getoetst. De belangrijkste aanbevelingen hadden betrekking op het verder uitwerken en aanscherpen van de governance structuur en het explicieter maken van de scope en de opdracht aan het programma. De beslisinformatie is vervolgens verder aangescherpt ter voorbereiding op de toets van het Bureau ICT Toetsing (BIT). Deze BIT-toets is in oktober 2018 aangevangen en zal in februari 2019 worden afgerond. Gelijktijdig is een internetconsultatie gestart om alle stakeholders uit te nodigen hun zienswijze te geven op de voorgenomen programmabeslissing. Parallel aan de afronding van de planuitwerkingsfase zijn stappen gezet om de realisatiefase zo goed mogelijk voor te bereiden. De kwartiermakers bij ProRail en NS hebben hun implementatieteams ingericht en ProRail heeft tevens een programmadirectie ERTMS ingericht om uitvoering te geven aan de coördinatie van het Programma ERTMS. Voor een soepele overgang naar de realisatiefase is aan de vervoerders en aan ProRail gevraagd de aanbesteding van de ombouw van de infrastructuur en de aanpassingen aan de bedrijfsvoering voor te bereiden, maar geen onomkeerbare stappen te zetten.

Projectoverzicht ERTMS (17.07) (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Oplevering

Toelichting

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 
 

2018

   

2018

 

2018

   

ERTMS

               

Realisatiefase (17.07.01)

42

33

– 9

113

123

 

divers

1

Planuitwerkingsfase (17.07.02)

57

18

– 39

2.259

2.278

 

divers

2

Studiekosten

14

 

– 14

80

       

Pilotkosten

   

0

0

       

Overige planuitwerking OV-SAAL

   

0

229

       

Overige planuitwerking (excl. OV-SAAL)

42

 

– 42

1.949

       

Afrondingsverschillen

1

 

– 1

1

       

Programma

99

51

– 48

2.372

2.401

     

Afrekening voorschotten

               

Begroting (IF 17.07)

99

51

– 48

         

Toelichting:

  • Ad 1) Door het verschuiven van de programmabeslissing naar 2019 vindt de uitvoering en betaling van bepaalde activiteiten/projecten, zoals bijvoorbeeld projecten als GSM-R en STM ATB-2 later plaats.

  • Ad 2) Een groot deel van het budget betreft realisatiebudget dat gealloceerd stond op het begrotingsartikel Planuitwerkingsfase en pas in de realisatiefase wordt aangewend. Door het verschuiven van de programmabeslissing naar 2019 vindt de uitvoering en betaling van bepaalde activiteiten en projecten later plaats.

17.08 ZuidasDok

Motivering

De ruimtelijke ontwikkelingen in de corridor Haarlemmermeer-Almere en op de Zuidas versterken de toename van reizigers en verkeer. Door opening van de Noord-Zuidlijn, Hanzelijn en OV-SAAL neemt het aantal reizigers op station Amsterdam Zuid toe. De vergroting en kwalitatieve opwaardering van de stationscapaciteit is nodig om de groeiende reizigerstrein te accommoderen en te voldoen aan de NSP kwaliteitsnorm. Om ruimte te bieden aan de uitbreiding van de OV-terminal en de wegcapaciteit te vergroten, wordt de A10 ondergronds gebracht en verbreed. De investering in de ruimtelijke kwaliteit van de Zuidas draagt verder bij aan de versterking van een internationale toplocatie.

Producten

In 2012 is de voorkeursbeslissing genomen voor het project Zuidasdok. In deze begroting zijn de uitgaven van het project volledig begroot op dit artikel van het Infrastructuurfonds. Hiertoe zijn de Rijksbudgetten overgeheveld vanuit artikel 12 Hoofdwegennet en artikel 13 Spoorwegen.

Het integrale project Zuidasdok is te onderscheiden in verschillende projectonderdelen.

Overzicht van de bijdragen (bedragen x € 1 miljoen)
 

Begroting 2018

Realisatie 2018

Afwijking

Bijdrage IenW

86

54

– 32

Bijdrage Provincie Noord-Holland

0

0

0

Bijdrage Vervoerregio Amsterdam

12

11

– 1

Bijdrage gemeente Amsterdam

17

14

– 3

Derden

0

0

0

EU-ontvangsten

0

0

0

Totaal

115

79

– 36

Toelichting:

De bijdragen van Vervoerregio Amsterdam en gemeente Amsterdam worden berekend op basis van de afspraken in de Bestuursovereenkomst van juli 2012. De in 2018 ontvangen bijdragen bestaan zowel uit een voorschot op de bijdrage over 2018 als uit een afrekening tot en met 2017 op basis van de werkelijke kasrealisatie van 2017. De bijdrage van IenW wordt via de begroting beschikbaar gesteld en vormt de sluitpost voor het totaal aan bijdragen.

De lagere realisatie in 2018 wordt hieronder toegelicht:

Projectoverzicht ZuidasDok (17.08) (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Oplevering

Toelichting

 

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 
 

2018

   

2018

 

2018

   

ZuidasDok

         

2028

2028

 

Projectorganisatie en voorbereiding

18

14

– 4

270

278

   

1

OVT incl. keerspoor

17

19

2

362

382

   

2

Tunnel en A10

49

20

– 29

797

808

   

3

Generiek en ruimtelijke inrichting

31

26

– 5

179

175

   

4

Afrondingsverschillen

   

0

– 1

1

     

Programma

115

79

– 36

1.607

1.644

     

Begroting (IF 17.08)

115

79

– 36

         

Toelichting:

  • Ad 1/3/4) Tijdens de herijkingsfase is gebleken dat het project meer voorbereidingstijd vraagt dan vooraf werd ingeschat. De herijkingsfase is bedoeld om te komen tot een integraal uitvoeringsontwerp en duurt langer, waardoor er in 2018 minder is uitgegeven dan verwacht

  • Ad 2) De hogere uitgave in 2018 is het gevolg van de voorbereidende werkzaamheden voor de voorinvestering voor 5e en 6e spoor. Het projectbudget is met name toegenomen door uitbreiding van de scope voor aanpassingen aan station Amsterdam Zuid (€ 15 miljoen). Dit betreft:

    • extra waterberging;

    • uitbreiding van commerciële voorzieningen en fietsparkeervoorziening;

    • funderingen en kolommen als voorinvestering voor 5e en 6e spoor.

    De overige mutatie in het projectbudget is veroorzaakt door prijsbijstelling met IBOI 2018.

17.10 Programma Hoogfrequent Spoorvervoer
Projectoverzicht Programma Hoogfrequent Spoor (17.10) (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

 

Oplevering

 

Toelichting

 

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 
 

20181

   

2018

 

2018

   

Programma Hoogfrequent Spoorvervoer

               

Realisatiefase (17.10.01)

105

81

– 24

1.234

1.621

     

PHS: Doorstroomstation Utrecht

16

21

5

315

317

 

2017

 

PHS: Spooromgeving Geldermalsen

36

7

– 29

133

135

 

2021

2

PHS: Meteren–Boxtel

0

5

5

10

52

 

2026–2028

3

PHS: Rijswijk–Rotterdam

0

5

5

10

318

 

2023–2025

4

PHS OV-SAAL Korte termijn

38

31

– 7

688

690

 

2016

5

PHS OV-SAAL middellange termijn

12

7

– 5

24

45

 

2026–2028

6

PHS: Projecten < € 50 miljoen

3

5

2

54

64

 

divers

7

Afrondingen

               

Planuitwerkingsfase (17.10.02)

 

27

 

2.432

2.570

     

Afrondingsverschillen

 

– 1

   

– 1

     

Programma

0

107

 

0

4.190

     

Afrekening voorschotten

 

11

           

Begroting (IF 17.10)

0

118

           
X Noot
1

gedurende het jaar zijn de budgetten voor PHS van artikel 13 naar artikel 17 overgeboekt. Het begrote kasbudget en projectbudget zijn daarom opgenomen in de begroting van het Infrastructuurfonds 2018 op artikel 13.03.01 en de realisatie 2018 is opgenomen in bovenstaande tabel. Voor het overzicht is de begrotingsstand op projectniveau opgenomen in deze tabel.

Toelichting:

  • Ad 2) PHS Spooromgeving Geldermalsen. Er is gewacht met gunning tot de beroepen op het Tracébesluit en de status van de grondverwerving bekend en geanalyseerd was. Daarnaast zal de (minnelijke) grondverwerving van een groot deel van de benodigde gronden in 2019 plaatsvinden in plaats van in 2018. De gunning van het Alliantiecontract is vanwege het ontbreken van de zekerheid omtrent de eigendom van de gronden verplaatst van eind 2017 naar medio 2018. Dit resulteert in een kasschuif van 2018 naar 2019. Vooralsnog leidt dit niet tot vertraging in de oplevering van het project.

  • Ad 3) PHS Meteren–Boxtel. De aankoop van woningen verliep in 2017 minder voorspoedig dan verwacht. Hierdoor is een deel van de voor 2017 geplande uitgaven verschoven naar 2018.

  • Ad 4) PHS Rijswijk–Rotterdam. Ten tijde van het opstellen van de begroting 2018 waren de uitgaven 2018 nog opgenomen in het planuitwerkingsbudget. Bij Slotwet 2017 is het realisatiebudget overgeboekt van planuitwerking naar de realisatiefase.

  • Ad 5) OV SAAL korte termijn. De lagere realisatie in 2018 is vanwege positieve afrekeningen met aannemers en minder gebruik van project onvoorzien.

  • Ad 6) PHS-project OV SAAL Naarden Bussum maakt onderdeel uit van het artikelonderdeel PHS OV-SAAL middellange termijn. Dit project heeft een langere doorlooptijd aangezien een langere aaneengesloten buitendienststelling nodig bleek en het inplannen hiervan complex was. Dit heeft geleid tot een herziene kasreeks.

  • Ad 7) PHS-projecten met een projectbudget onder € 50 miljoen zijn samengevoegd op dit artikelonderdeel. Het verschil wordt met name veroorzaakt door het project PHS-Klompersteeg. Om de hinder op het baanvak voor 2019 te verminderen is een deel van de voor 2019 geplande werkzaamheden al in 2018 uitgevoerd.

17.09 Ontvangsten

Motivering

Op dit artikelonderdeel worden de bijdragen van derde-partijen voor de realisatie van de Megaprojecten verkeer en vervoer, die rechtstreeks aan IenW worden betaald, verantwoord.

Producten

Ontvangsten Megaprojecten verkeer en vervoer (bedragen x € 1 miljoen)
 

Begroting 2018

Realisatie 2018

Verschil

Toelichting

Project Mainport Rotterdam

1

0

– 1

 

ERTMS

0

1

1

 

PHS

0

0

0

1

Zuidasdok

29

25

– 4

 

Afrekening voorschotten

0

11

11

2

Totaal

30

37

7

 
  • Ad 1) Ontvangst PHS Meteren–Boxtel (onderdeel Vught). Met de Provincie en de gemeente zijn in het kader van het PHS-project Meteren-Boxtel afspraken gemaakt over de bijdragen aan de verdiepte ligging Vught. Gepland was om deze bijdragen nog in 2018 te ontvangen. Het is echter niet gelukt om deze ontvangsten nog in 2018 te realiseren waardoor deze doorschuiven naar 2019. Deze ontvangsten zijn begroot op artikel 13.09 voor de overgang van PHS naar groot project status.

  • Ad 2) Afrekening voorschotten. De gemaakte kosten van ProRail voor aanlegprojecten in 2017 op artikel 17 vallen lager uit dan het voorschot. De afrekening hiervan vond plaats in 2018.

Artikel 18 Overige uitgaven en ontvangsten

Omschrijving van de samenhang met het beleid

Dit artikel bevat een aantal uiteenlopende onderwerpen.

Het projectartikel is gerelateerd aan de beleidsartikelen 18 Scheepvaart en havens (Intermodaal vervoer), 22 Omgevingsveiligheid en milieurisico’s (Externe veiligheid) en 13 Ruimtelijke ontwikkeling (Reservering Omgevingswet) van het jaarverslag Hoofdstuk XII.

Budgettaire gevolgen van de uitvoering

Overzicht van de budgettaire gevolgen van de uitvoering van artikel 18 Overige uitgaven en ontvangsten (x € 1.000)

18. Overige uitgaven en ontvangsten

       

Realisatie

Begroting

Verschil

 
 

2014

2015

2016

2017

2018

2018

2018

 

Verplichtingen

219.465

227.281

833

2.116

1.666

1.094

572

 

Uitgaven

231.754

235.889

1.677

2.113

1.729

1.094

635

 

18.01 Saldo van de afgesloten rekeningen

0

0

0

0

0

0

0

 

18.02 Beter Benutten

0

0

0

0

0

0

0

 

18.03 Intermodaal vervoer

1.437

1.272

192

0

0

0

0

 

18.04 Gebiedsgerichte aanpak (UPR)

118

1

0

0

0

0

0

 

18.06 Externe veiligheid

186

1.085

1.485

2.113

1.729

1.016

713

 

18.07 Mobiliteitsonafhankelijke kennis en expertise

0

0

0

0

0

0

0

 

18.08 Netwerkoverstijgende kosten

230.013

233.531

0

0

0

0

0

 

18.08.01 Apparaatskosten RWS

205.329

212.266

0

0

0

0

0

 

18.08.02 Overige netwerkoverstijgende kosten

24.684

21.265

0

0

0

0

0

 

18.08.03 Afroming Eigen Vermogen Rijkswaterstaat

0

0

0

0

 

18.11 Investeringsruimte

0

0

0

0

0

0

0

 

18.12 Nader toe te wijzen BenO

0

0

0

0

0

0

0

 

18.13 Tol gefinancierde uitgaven

0

0

0

0

0

0

0

 

18.14 Minregel: rentevrijval

0

0

0

0

0

0

0

 

18.15 Ramingsbijstelling en Kasschuif

0

0

0

0

0

0

0

 

18.15.01 Ramingsbijstelling

0

0

0

0

0

0

0

 

18.15.02 Kasschuif

0

0

0

0

0

0

0

 

18.16 Reservering Omgevingswet

0

0

0

0

0

78

– 78

 

18.17 Verkenningen nieuwe stijl

0

0

0

 

18.09 Ontvangsten

0

0

0

32.511

12.381

0

12.381

 

18.09.01 Ontvangsten

0

0

0

0

12.381

0

12.381

1

18.09.02 Tolopgave

0

0

0

0

0

0

0

 

18.10 Saldo van de afgesloten rekeningen

– 12.260

24.166

207.606

550.804

78.728

0

78.728

2

Financiële toelichting

Onderstaand wordt een toelichting gegeven op de verschillen (de mutaties) tussen de begroting en de realisatie, zie voor de gehanteerde norm de toelichting «normering jaarverslag» zoals opgenomen in de leeswijzer.

  • Ad 1) De maximale omvang van het eigen vermogen is in 2017 door Rijkswaterstaat met € 12,4 miljoen overschreden. Conform de regeling agentschappen is het surplus aan eigen vermogen afgedragen aan de eigenaar (IenW).

  • Ad 2) De begroting van het Infrastructuurfonds vertoont over het jaar 2017 een voordelig saldo van circa € 78,7 miljoen. Dit saldo wordt gevormd door de saldering van de in dat jaar gerealiseerde uitgaven en ontvangsten op het fonds. Het voordelig saldo is ten gunste van ontvangstenartikel 18.10 (Saldo van de afgesloten rekeningen) gebracht.

18.03 Intermodaal vervoer

Motivering

Realisatie van de doelen is in belangrijke mate afhankelijk van andere factoren, zoals het gedrag van verladers, vervoerders en consumenten en bestuurlijke afspraken over het ruimtelijk beleid. Het effect van deze beleidsdoelstelling is dat de bereikbaarheid van economisch belangrijke gebieden verbetert.

Producten

RSC Maasvlakte (Rail Service Center Rotterdam)

Uit het BCI-onderzoek Goederenvervoer per spoor, marktontwikkelingen en beleid (2009) is naar voren gekomen dat spoorgoederenknooppunten in het achterland een belangrijke rol kunnen spelen voor het havennetwerk en voor binnenlandse verladers in het achterland. Als vervolg hierop is in 2010 een beleidskader spoorgoederenknooppunten ontwikkeld. Op basis van dit beleidskader is in 2012–2013 een stimuleringsprogramma tot uitvoering gekomen, de subsidieregeling Bundeling van Goederenstromen voor vervoer over het Spoor (BGS).

Projectoverzicht Intermodaal Vervoer (18.03) (bedragen x € 1 miljoen)
 

Kasbudget 2018

Projectbudget

Oplevering

Toelichting

Begroting

Realisatie

Verschil

Begroting

Huidig

Begroting

Huidig

 
 

2018

   

2018

 

2018

   

Multi- en modaalvervoer

               

RSC Maasvlakte

0

0

0

0

0

2016

   

Totaal

0

0

0

0

0

     

Begroting (IF 18.03)

0

0

0

         
18.06 Externe veiligheid

Het budget is bestemd voor het oplossen van externe veiligheidsknelpunten in het kader van de Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen (NVGS), (Kamerstukken II 2005–2006, 30 373, nr. 2). De opgenomen kasreeks heeft betrekking op het RWS-programma «aankopen en saneren van kwetsbare objecten in het kader van basisnet».

18.11 Investeringsruimte

Motivering

Op dit artikelonderdeel wordt de investeringsruimte die nog niet concreet is toebedeeld aan modaliteiten verantwoord. Binnen de investeringsruimte wordt onderscheid gemaakt tussen programmaruimte en beleidsruimte. In beginsel is alle investeringsruimte aangemerkt als programmaruimte, tenzij wordt besloten om (delen van) de investeringsruimte als beleidsruimte aan te merken. De programmaruimte betreft ruimte die reeds in de huidige kabinetsperiode ingezet kan worden voor ambities en risico’s. De beleidsruimte betreft ruimte waarover de besluitvorming wordt overgelaten aan een volgend kabinet.

18.12 Nader toe te wijzen BenO en Vervanging

Motivering

Op dit artikelonderdeel zijn noodzakelijke middelen opgenomen voor Vervanging en Renovatie vanaf 2031. Deze middelen worden nog niet toegewezen aan de afzonderlijke netwerken. Op een later moment worden deze middelen toegewezen aan het artikel 12 Hoofdwegennet, het artikel 13 Spoorwegen en artikel 15 Hoofdvaarwegennet van het Infrastructuurfonds. Toewijzing van deze middelen zal geschieden op grond van een nadere onderbouwing van de onderhouds- en vervangingsbehoefte per netwerk (inclusief Deltafonds).

18.16 Reservering Omgevingswet

Motivering

Voor de eerste investeringen ten behoeve van het Digitale Stelsel Omgevingswet als onderdeel van het programma Omgevingswet zijn middelen vrijgemaakt uit de investeringsruimten van alle modaliteiten op de investeringsfondsen. Op dit artikelonderdeel is de reservering opgenomen voor de implementatie van de Omgevingswet, naar aanleiding van het ondertekenen van het Hoofdlijnenakkoord financiële afspraken stelselherziening omgevingsrecht door de Minister van IenW en de koepels VNG, IPO en UvW op 21 april 2016. Deze reservering is bestemd voor de eenmalige kosten waaronder de investeringen voor het digitale stelsel en de invoeringsondersteuning voor de Omgevingswet. Deze reservering is niet tot uitbetaling tot realisatie gekomen.

Artikel 19 Bijdragen andere begrotingen Rijk

Omschrijving van de samenhang met het beleid

Op dit artikel worden de ontvangen bijdragen verantwoord die ten laste van de begroting Hoofdstuk XII komen. De doelstellingen van het onderliggende beleid zijn terug te vinden in het jaarverslag Hoofdstuk XII 2018.

Het productartikel is gerelateerd aan artikel 26 Bijdrage Investeringsfondsen van het jaarverslag van Hoofdstuk XII.

Overzicht van de budgettaire gevolgen van de uitvoering van artikel 19 Bijdragen andere begrotingen Rijk (x € 1.000)
         

Realisatie

Begroting

Verschil

 
 

2014

2015

2016

2017

2018

2018

2018

 

Ontvangsten

5.834.916

4.821.159

5.026.766

4.604.822

5.459.756

5.675.020

– 215.264

 

19.09 Ten laste van begroting IenW

5.834.916

4.821.159

5.026.766

4.604.822

5.459.756

5.675.020

– 215.264

1

Financiële toelichting

Onderstaand wordt een toelichting gegeven op de verschillen (de mutaties) tussen de begroting en de realisatie, zie voor de gehanteerde norm de toelichting «normering jaarverslag» zoals opgenomen in de leeswijzer.

  • Ad 1) Het verschil tussen de begroting en de realisatie is het gevolg van een groot aantal mutaties die in het verslagjaar op de in de oorspronkelijke begroting opgenomen raming zijn aangebracht. De belangrijkste oorzaken hebben betrekking op de hieronder vermelde oorzaken. Een volledig inzicht is verstrekt in de verschillende suppletoire begrotingen over 2018.

    • Toevoegen van de aanvullende post infrastructuur (€ 542,5 miljoen)

    • Kasschuif infrastructuurfonds (– € 700 miljoen)

    • Voordelig saldo (– € 195 miljoen)

    • Extra snelle trein Groningen en Friesland (– € 32 miljoen)

    • Afrekening ProRail derde tertaal 2017 (€ 41 miljoen)

    • Herverkaveling Omgevingswet (– € 23 miljoen)

    • Overige oorzaken (€ 151,2 miljoen)

5. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF

Scope

In de bedrijfsvoeringparagraaf in het jaarverslag van het begrotingshoofdstuk Infrastructuur en Waterstaat (HXII) wordt gerapporteerd over het financieel en materieel beheer en overige aspecten van de bedrijfsvoering, over de Rijksbrede bedrijfsvoeringonderwerpen en belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de bedrijfsvoering. Hieronder wordt gerapporteerd over de uitzonderingsrapportage rechtmatigheid en totstandkoming niet financiële verantwoordingsinformatie van het Infrastructuurfonds

Rechtmatigheid

Bij de financiële verantwoording van het Infrastructuurfonds over 2018 is geen sprake van overschrijdingen van door de Rijksbegrotingsvoorschriften voorgeschreven rapportagetoleranties vastgesteld.

Totstandkoming niet-financiële verantwoordingsinformatie

De niet-financiële verantwoordingsinformatie betreft de indicatoren en kengetallen die beogen inzicht te bieden in de doeltreffendheid en de doelmatigheid van de beleidsuitvoering en de doelmatigheid van de bedrijfsvoering. Indien de totstandkoming van de niet-financiële verantwoordingsinformatie tekortkomingen vertoont, worden deze tekortkomingen hieronder expliciet vermeld.

De informatie over spoor is verwerkt in de beleidsartikelen 14 en 16. De bedrijfsvoering van ProRail wordt in het jaarverslag ProRail verantwoord op de aandeelhoudersvergadering. Ik zal u dit jaarverslag ter informatie aanbieden zodra het daar is vastgesteld.

Over de totstandkoming van de niet-financiële verantwoordingsinformatie zijn verder geen bijzonderheden te melden.

C. JAARREKENING

6. VERANTWOORDINGSSTAAT 2018 VAN HET INFRASTRUCTUURFONDS

   

(1)

(2)

(3) = (2)–(1)

Art.

Omschrijving

Oorspronkelijk vastgestelde begroting

Realisatie1

Verschil realisatie en oorspronkelijk vastgestelde begroting

   

Verplichtingen

Uitgaven

Ontvangsten

Verplichtingen

Uitgaven

Ontvangsten

Verplichtingen

Uitgaven

Ontvangsten

12

Hoofdwegennet

3.255.485

2.575.982

90.402

3.615.382

2.472.330

110.467

359.897

– 103.652

20.065

13

Spoorwegen

2.527.321

2.190.386

314.250

1.436.876

2.123.334

222.780

– 1.090.445

– 67.052

– 91.470

14

Regionaal, lokale infrastructuur

59.087

246.600

0

8.201

97.268

2.219

– 50.886

– 149.332

2.219

15

Hoofdvaarwegennet

863.989

964.746

131.197

724.468

845.570

81.365

– 139.521

– 119.176

– 49.832

17

Megaprojecten Verkeer en Vervoer

310.309

262.497

30.436

1.039.763

269.333

37.373

729.454

6.836

6.937

182

Overige uitgaven en ontvangsten

1.094

1.094

0

1.666

1.729

12.381

572

635

12.381

19

Bijdragen andere begrotingen Rijk

   

5.675.020

   

5.459.756

   

– 215.264

                     
 

Subtotaal

7.017.285

6.241.305

6.241.305

6.826.356

5.809.564

5.926.341

– 190.929

– 431.741

– 314.964

 

Voordelig eindsaldo (cumulatief) vorig jaar

0

0

0

0

0

78.728

0

0

78.728

 

Subtotaal

7.017.285

6.241.305

6.241.305

6.826.356

5.809.564

6.005.069

– 190.929

– 431.741

– 236.236

 

Voordelig eindsaldo (cumulatief) huidig jaar

0

0

0

 

0

– 195.505

0

0

– 195.505

 

Totaal

7.017.285

6.241.305

6.241.305

6.826.356

5.809.564

5.809.564

– 190.929

– 431.741

– 431.741

X Noot
1

De gerealiseerde bedragen zijn steeds naar boven afgerond (EUR 1.000)

X Noot
2

Exclusief artikelonderdeel 18.10 Saldo van de afgesloten rekeningen

7. SALDIBALANS

Saldibalans per 31 december 2018 van het Infrastructuurfonds (bedragen x € 1.000)

Activa:

         

Passiva:

       
     

31-12-2018

 

31-12-2017

       

31-12-2018

 

31-12-2017

 

Intra-comptabele posten

                     

1)

Uitgaven ten laste van de begroting

5.809.561

5.636.081

 

2)

Ontvangsten ten gunste van de begroting

6.005.066

5.714.810

3)

Liquide middelen

0

0

             

4)

Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding

195.506

78.729

 

4a)

Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding

0

0

5)

Rekening-courant RHB Begrotingsreserve

0

– 

0

 

5a)

Begrotingsreserves

– 

0

– 

0

6)

Vorderingen buiten begrotingsverband

– 

0

– 

0

 

7)

Schulden buiten begrotingsverband

– 

0

– 

0

8)

Kas-transverschillen

– 

0

 

0

             
 

Afrondingsverschil

– 

0

– 

0

   

Afrondingsverschil

– 

1

– 

0

 

subtotaal intra-comptabel

6.005.067

5.714.810

   

subtotaal intra-comptabel

6.005.067

5.714.810

 

Extra-comptabele posten

                     

9)

Openstaande rechten

– 

0

 

0

 

9a)

Tegenrekening openstaande rechten

– 

0

– 

0

10)

Vorderingen

– 

306.273

– 

220.859

 

10a)

Tegenrekening vorderingen

– 

306.273

– 

220.859

11a)

Tegenrekening schulden

– 

0

– 

0

 

11)

Schulden

– 

0

– 

0

12)

Voorschotten

– 

1.197.662

– 

1.386.475

 

12a)

Tegenrekening voorschotten

– 

1.197.662

– 

1.386.475

13a)

Tegenrekening garantieverplichtingen

– 

237.605

– 

294.336

 

13)

Garantieverplichtingen

– 

237.605

– 

294.336

14a)

Tegenrekening andere verplichtingen

– 

20.165.215

– 

19.148.421

 

14)

Andere verplichtingen

– 

20.165.215

– 

19.148.421

15

Deelnemingen

– 

1.714.477

– 

1.714.477

 

15a)

Tegenrekening deelnemingen

1.714.477

1.714.477

 

subtotaal extra-comptabel

23.621.232

22.764.568

   

subtotaal extra-comptabel

23.621.232

22.764.568

 

Overall Totaal

29.626.299

28.479.378

   

Overall Totaal

29.626.299

28.479.378

Toelichting samenstelling saldibalans

Als een Minister meer dan één begroting beheert, in dit geval Infrastructuur en Waterstaat (XII), het Infrastructuurfonds en het Deltafonds, wordt per begroting een saldibalans opgesteld. Voor de begroting van Hoofdstuk XII, het Infrastructuurfonds en het Deltafonds worden geen gescheiden administraties gevoerd waardoor posten die niet zonder meer toewijsbaar zijn aan een bepaalde begroting, zijn opgenomen in de saldibalans van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (XII).

Wat betreft de toelichtingen zijn de volgende uitgangspunten toegepast. Een post, welke in verhouding tot de totale omvang van de balansregel een grote omvang heeft of de grens van € 25 miljoen overschrijdt, is tekstueel toegelicht.

4) Rekening-courantverhouding Rijkshoofdboekhouding

Deze balansregel geeft normaliter de financiële verhouding met de Rijksschatkist weer en het saldo van het Saldobiljet per 31 december 2018. Dit is nu niet het geval omdat het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een rekening-courantverhouding met de Rijkshoofdboekhouding onderhoudt voor begroting Hoofdstuk XII gecombineerd met het Infrastructuurfonds en het Deltafonds en niet voor de beide begrotingsfondsen afzonderlijk.

Om de consolidatie van het Financieel Jaarverslag Rijk niet te verstoren wordt desondanks in het jaarverslag van beide begrotingsfondsen gebruik gemaakt van de balanspost 4) Rekening-courantverhouding Rijkshoofdboekhouding. De drie balansposten Rekening-courantverhouding Rijkshoofdboekhouding Hoofdstuk XII, Infrastructuurfonds en Deltafonds samen zijn gelijk aan het Saldobiljet per 31 december 2018.

Deze stelselwijziging is doorgevoerd vanaf 2018 en impliceert dat de balanspost Sluitrekening IenW vanaf verslagjaar 2018 is komen te vervallen. Het bedrag over het jaar 2017 van deze sluitrekening, die was vermeld in de saldibalans behorend tot het Jaarverslag 2017, is in het Jaarverslag 2018 in de ter vergelijking opgenomen cijfers dienovereenkomstig nu onder balanspost 4) Rekening-courantverhouding Rijkshoofdboekhouding verantwoord.

10 en 10a) Vorderingen en Tegenrekening vorderingen

Extra-comptabele vorderingen zijn vorderingen die zijn voortgevloeid uit uitgaven ten laste van de begroting.

Opeisbaarheid

Direct opeisbaar

125.972

Op termijn opeisbaar

180.301

Geconditioneerd

0

Totaal

306.273

Specificatie

Artikel 12 Hoofdwegennet

12.099

Artikel 13 Spoorwegen

293.960

Overig

214

Totaal

306.273

Toelichtingen

Artikel 13 Spoorwegen

Op NS stond ultimo 2017 een vordering open van circa € 213,1 miljoen met betrekking tot HSA. In 2018 is op deze vordering € 32,8 miljoen afgelost, waardoor ultimo 2018 de openstaande vordering circa € 180,3 miljoen bedraagt. Daarnaast heeft NS in 2018 een rentebedrag betaald van € 6,5 miljoen over de openstaande vordering.

Een vordering van € 113,7 miljoen staat open op de provincie Noord-Brabant. In de bestuursovereenkomst PHS Vught zijn (financiële) afspraken vastgelegd voor de realisering van een verdiepte ligging van het spoor in de gemeente Vught. Als gevolg van deze afspraken vormt BTW een kostenpost voor de partijen.

Destijds, tussen 2015 en februari 2017, zijn twee mogelijke werkwijzen met betrekking tot de financiële afspraken verkend. De gekozen werkwijze bleek bij uitvoering in 2018 een onwettigheid in zich te hebben en dat betekent een wijziging in de financiële afspraken tussen de drie betrokken partijen. Zodoende vindt nu overleg plaats om de destijds al onderkende tweede mogelijke werkwijze uit te werken.

Dit moet leiden tot een meer gebruikelijke gang van zaken bij medefinanciering van andere overheden aan rijks-spoorprojecten waarbij sprake is van een directe financiële relatie tussen ProRail en PNB en tussen ProRail en de gemeente Vught. Totdat de afspraken schriftelijk zijn vastgelegd blijft de vordering op de provincie Noord-Brabant zichtbaar in de administratie van IenW.

12 en 12a) Voorschotten en Tegenrekening voorschotten

Voorschotten zijn bedragen die aan derden zijn betaald vooruitlopend op later definitief vast te stellen of af te rekenen bedragen.

Openstaand naar jaar van betaling

Tot en met 2016

614.305

2017

315.383

2018

267.974

Totaal

1.197.662

Specificatie

Artikel 12 Hoofdwegennet

10.760

Artikel 13 Spoorwegen

611.827

Artikel 14 Regionaal, lokale infrastructuur

346.885

Artikel 15 Hoofdvarenwegennet

76.439

Artikel 17 Megaprojecten verkeer en vervoer

151.751

Totaal

1.197.662

Toelichtingen

Artikel 13 Spoorwegen

Bij ProRail en een aantal gemeenten zijn diverse aanlegprojecten voor personen- en goederenvervoer, zoals opgenomen in het MIRT-projectenboek, gefinancierd. In dit kader staat eind 2018 nog voor een gezamenlijk bedrag van circa € 395 miljoen aan voorschotten open waarvan de afwikkeling in de jaren 2019 tot en met 2022 plaatsvindt.

Aan een aantal gemeenten zijn in het kader van regeling spoorse doorsnijdingen voorschotten ten bedrage van circa € 129 miljoen verstrekt. Gemeenten geven in de SISA-verantwoording aan wanneer de subsidie kan worden vastgesteld.

Verder zijn voorschotten van circa € 47 miljoen aan het Bureau Sanering Verkeerslawaai verstrekt voor de saneringen bij het spoor. Naar verwachting worden deze voorschoten in de periode 2019 tot en met 2025 afgewikkeld.

Artikel 14 Regionaal, lokale infrastructuur

Er zijn voorschotten verstrekt ten behoeve van Regionaal, lokale infrastructuur.

Zo zijn voor het uitvoeren van decentrale projecten voor regio specifieke oplossingen ter verbetering van de bereikbaarheid conform het RSP-convenant Rijk-Regio aan het samenwerkingsverband Noord Nederland gelden verstrekt, waarvan eind 2018 circa € 246 miljoen aan voorschotten openstaat. De afwikkeling wordt in 2021 verwacht.

Ook staat circa € 82 miljoen nog open op de provincie Utrecht voor de tramlijn Utrecht Centraal naar de Uithof. Afwikkeling vindt vermoedelijk in 2020 plaats vanwege de financiële problematiek en politieke besluitvorming die bij de gemeente en provincie speelt.

Daarnaast is in het kader van onder andere het Bereikbaarheidsoffensief Randstad (BOR) een pakket van maatregelen getroffen welke is gericht op de verbetering van de bereikbaarheid in het algemeen en de Randstad in het bijzonder. Daartoe zijn aan kaderwetgebieden subsidies verstrekt voor een gezamenlijk bedrag van ruim € 8 miljoen. Deze subsidies worden aan verkeer- en vervoerprojecten besteed en moeten voldoen aan de door de regionale partijen vastgestelde criteria die worden gebruikt bij de prioriteitenstelling. Afwikkeling wordt verwacht in de jaren 2019 tot en met 2021.

Artikel 15 Hoofdvaarwegennet

Op de provincie Groningen staat circa € 40 miljoen aan voorschotten open voor de vervanging van de Noordzeebrug, de Hoge wegbrug bij Zuidhorn en een brug bij Dorkwerd. De provincie Friesland heeft een subsidie ontvangen voor het project realisatie brug Burgum/bochtafsnijding Prinses Margriet Kanaal. Ultimo 2018 staat nog € 26 miljoen open. De afwikkeling vindt vermoedelijk in 2019 plaats.

Artikel 17 Megaprojecten verkeer en vervoer

Ultimo 2018 staat op dit artikel voor circa € 152 miljoen aan voorschotten open die onder andere zijn verstrekt aan ProRail in het kader van het Programma Hoogfrequent Spoor (ruim € 107 miljoen) en voor het verrichten van planstudies European Rail Traffic Management System (ERTMS) (ruim € 29 miljoen) De afwikkeling wordt in 2019 verwacht.

Verloopoverzicht

Stand per 1 januari 2018

 

1.386.475

In 2018 vastgelegde voorschotten

 

2.009.254

In 2018 afgerekende voorschotten

 

– 2.198.067

Verdeeld naar jaar van betaling:

 

• 2016 en eerder

– 80.480

 

• 2017

– 376.539

 

• 2018

– 1.741.048

 

Openstaand per 31 december 2018

1.197.662

13 en 13a) Garantieverplichtingen en Tegenrekening garantieverplichtingen

Dit zijn verplichtingen waarvan betaling op een later moment afhankelijk is van een bepaalde omstandigheid (een bepaald risico of een bepaalde onzekere gebeurtenis) bij de partij die de garantie ontvangt. Dit zijn dus voorwaardelijke financiële verplichtingen.

Verloopoverzicht

Stand per 1 januari 2018

294.336

Verstrekt in 2018

0,00

Afname risico 2018

– 56.731

Openstaand per 31 december 2018

237.605

Toelichtingen

In 2018 is het openstaande garantiebedrag aan de NS in het kader van de vervoersconcessie ten bedrage van € 56,7 miljoen volledig terugbetaald en daarmee is de garantiestelling komen te vervallen.

14 en 14a) Andere verplichtingen en Tegenrekening andere verplichtingen

De post Andere verplichtingen vormt een saldo van de verplichtingen per 1 januari van het begrotingsjaar, de aangegane verplichtingen, hierop verrichte betalingen en negatieve bijstellingen van in eerdere begrotingsjaren aangegane verplichtingen.

Verloopoverzicht

Stand per 1 januari 2018

19.148.421

Aangegaan in 2018

6.826.355

Tot betaling gekomen in 2018

– 5.809.561

Openstaand per 31 december 2018

20.165.215

Toelichtingen

De negatieve bijstellingen worden niet separaat in de toelichting op de saldibalans weergegeven. Daarentegen worden omvangrijke negatieve bijstellingen op de verplichtingen wel toegelicht bij de tabellen Budgettaire gevolgen van de uitvoering van het artikel waar de negatieve bijstelling betrekking op heeft.

Niet uit de saldibalans blijkende bestuurlijke verplichtingen

In het kader van infrastructurele werken op het terrein van regionale en lokale infrastructuur, maar ook op het terrein van het waterbeheer, het hoofdwegen- en spoorwegennet worden bestuurlijke afspraken gemaakt. Deze afspraken staan in het MIRT Projectenboek, welke jaarlijks als bijlage bij de begroting Infrastructuurfonds wordt uitgebracht.

In het kader van de NUBBBV zijn de bestuurlijke afspraken geïnventariseerd voor zover al niet deel uitmakend van de juridische verplichtingen, zoals opgenomen in de financiële administratie. Deze bestuurlijke afspraken zijn zeer divers in aard en omvang. Soms zijn bestuurlijke afspraken enkel samenwerkingsafspraken, soms in meer of mindere mate concrete afspraken over te realiseren projecten of beleidsdoelstellingen, waarvoor het financieel belang nog niet is gekwantificeerd, ofwel sprake is van een raming, dan wel een maximum of van een zeker bedrag. Gezien de bestuurlijke toezeggingen in financiële termen in hardheid verschillen zijn deze niet optelbaar. Hierdoor is geen totaalbedrag aan bestuurlijke toezeggingen te geven. Indien sprake is van een zekere hardheid – en bovendien juridisch gebonden – worden deze toezeggingen als aangegane verplichting in de financiële administratie opgenomen.

15 en 15a) Deelnemingen en Tegenrekening deelnemingen

Deze balansregel geeft de deelnemingen in besloten en naamloze vennootschappen en internationale instellingen weer.

Specificatie

Railinfratrust B.V.

1.714.477

Openstaand per 31 december 2018

1.714.477

Toelichtingen

Het aandelenbezit in Railinfratrust B.V. bestaat uit 44 aandelen met een nominale waarde van elk € 450,00.

D. BIJLAGEN

BIJLAGE 1. ARTIKEL 13 SPOORWEGEN

Deze spoorbijlage is onderdeel van de kabinetsreactie op het rapport van de Tijdelijke Commissie Onderhoud en Innovatie Spoor (Kamerstukken II, 2011/12, 32 707, nr. 16), waarin een pakket maatregelen is genoemd om de informatievoorziening naar de Tweede Kamer beter en transparanter te maken. Onderdeel van de kabinetsreactie5 is dat het vastgestelde jaarverslag van ProRail BV aan de Tweede Kamer wordt gezonden. In het jaarverslag van ProRail zijn de volgende maatregelen uit het genoemde pakket opgenomen:

  • Aansluiting6 tussen de uitgaven op artikel 13 en artikel 17 van het Infrastructuurfonds (de betalingen door IenW aan ProRail) en de totale ontvangsten en uitgaven van ProRail.

  • Een specificatie7 van de financiële gegevens inzake de bestedingen door ProRail.

In de voorgaande jaren stond deze informatie behalve in het jaarverslag van ProRail ook in deze bijlage opgenomen, echter dan op basis van voorlopige, niet vastgestelde jaarcijfers van ProRail. De definitieve ProRail cijfers zijn ten tijde van het vaststellen van de verantwoording over het Infrastructuurfonds voor de Audit dienst Rijk (ADR) nog niet beschikbaar. De praktijk wijst uit dat de definitieve ProRail cijfers op onderdelen beperkt afwijken van de in deze bijlage opgenomen voorlopige, niet vastgestelde jaarcijfers.

Het hanteren van meerdere plekken van deze informatie, waarbij cijfers niet op elkaar aansluiten, kan voor de gebruikers van deze informatie onduidelijkheid geven over de cijfers. Daarnaast is het ook voor de ADR volgens de huidige controlevoorschriften niet mogelijk om, bij het hanteren van voorlopige, niet vastgestelde jaarcijfers in het jaarverslag van Infrastructuurfonds, de vereiste afweging te kunnen uitvoeren dat in het jaarverslag van het Infrastructuurfonds geen materiële onjuistheden zijn opgenomen.

Om deze reden is de extra informatie gebaseerd op voorlopige, niet vastgestelde cijfers in de verantwoording van het Infrastructuurfonds achterwege gelaten. Deze extra informatie wordt voortaan op basis van de definitieve ProRail cijfers opnemen in de Spoorbijlage van de begroting van het Infrastructuurfonds. Hiermee is de opzet van voorliggende bijlage gewijzigd ten opzichte van voorgaande jaren.

Onderstaand wordt in onderdeel A een overzichtstabel8 gepresenteerd waarin per begrotingsnota de mutaties tussen ontwerpbegroting en de realisatie worden gespecificeerd en toegelicht. In onderdeel B zijn de kasstromen van het Infrastructuurfonds op artikel 13 en artikel 17 opgenomen, waaruit de betalingen door IenW aan ProRail blijken.

Onderdeel A – overzichtstabel begrotingsmutaties

Overzichtstabel begrotingsmutaties (bedragen x € 1.000)
 

Beheer, onderhoud en vervanging

Aanleg-projec-ten

Geïntegreerde contract-vormen

Rente en aflossing

Investerings-ruimte

Ontvangsten

Spoorwegen

Totaaloverzicht begrotingsmutaties 2018

IF 13.02

IF 13.03

IF 13.04

IF 13.07

IF 13.08

IF 13.09

IF 13 Totaal

Ontwerpbegroting 2018

1.245

766

162

17

0

– 314

1.876

               

Desalderingen en overboekingen binnen het artikel

31

30

1

– 7

– 11

– 44

0

Overboekingen van/naar andere artikelen IF en HXII

0

– 146

3

 

231

127

215

Kasschuiven en saldoboekingen

238

– 193

– 24

 

– 220

8

– 191

Totaal begrotingsmutaties

269

– 309

– 20

– 7

0

91

24

               

Realisatie 2018

1.514

457

142

10

0

– 223

1.900

In 2018 is er op artikel 13 per saldo € 24 miljoen meer uitgegeven dan oorspronkelijk was begroot. Hiervan heeft € 215 miljoen betrekking op overboekingen uit andere begrotingsartikelen en € 191 miljoen op doorgeschoven uitgaven.

De belangrijkste mutaties waren:

  • de toevoeging van de aanvullende post uit het Regeerakkoord. Hiervan is in eerste instantie ruim € 200 miljoen in het jaar 2018 toegevoegd, maar dit is later doorgeschoven naar latere jaren.

  • de overboeking van de uitgaven en ontvangsten met betrekking tot PHS naar artikel 17 in verband met het instellen van de grootprojectstatus.

  • Het naar voren halen van ruim € 200 miljoen aan budget voor beheer, onderhoud en vervanging en het doorschuiven van bijna € 200 miljoen aan budget voor aanlegprojecten.

Specificatie per begrotingsnota (bedragen x € 1.000):
 

Beheer, onderhoud en vervanging

Aanleg-projecten

Geïnte-greerde contract-vormen

Rente en aflossing

Investerings-ruimte

Ontvangsten

Spoorwegen

Mutaties per begrotingsnota 2018

IF 13.02

IF 13.03

IF 13.04

IF 13.07

IF 13.08

IF 13.09

IF 13 Totaal

Desalderingen en overboekingen binnen het artikel

– 1

49

   

– 4

– 44

0

Overboekingen van/naar andere artikelen IF en HXII

 

– 12

3

 

210

 

201

Kasschuiven en saldoboekingen

– 70

11

14

 

20

– 12

– 37

Mutaties Voorjaarsnota 2018

– 71

48

17

0

226

– 56

164

               

Desalderingen en overboekingen binnen het artikel

33

– 6

 

– 7

– 7

– 13

0

Overboekingen van/naar andere artikelen IF en HXII

 

– 131

   

21

127

17

Kasschuiven en saldoboekingen

215

– 171

– 20

 

– 240

 

– 216

Mutaties Miljoenennota 2019

248

– 308

– 20

– 7

– 226

114

– 199

               

Desalderingen en overboekingen binnen het artikel

– 1

 

1

     

0

Overboekingen van/naar andere artikelen IF en HXII

 

– 3

       

– 3

Kasschuiven en saldoboekingen

99

– 29

– 16

   

22

76

Mutaties Najaarsnota 2018

98

– 32

– 15

0

0

22

73

               

Desalderingen en overboekingen binnen het artikel

 

– 13

     

13

0

Overboekingen van/naar andere artikelen IF en HXII

             

Kasschuiven en saldoboekingen

– 6

– 4

– 2

   

– 2

– 14

Mutaties Slotwet 2018

– 6

– 17

– 2

0

0

11

– 14

Onderdeel B kasstromen Infrastructuurfonds (inclusief BTW)

BIJLAGE 2 LIJST VAN AFKORTINGEN

AIS

Automatic Identification System

AKI

Automatische Knipperlichtinstallaties

AOV

Achterstallig Onderhoud Vaarwegen

APB

Activiteitenplan en Begroting

ATB-Vv

Automatische Treinbeïnvloeding – Verbeterde versie

BCF

BTW-Compensatiefonds

BDU

Brede Doeluitkering

BenO

Beheer en Onderhoud

BOV

Beheer, Onderhoud en Vervanging

BR

Betuweroute

BRG

Bestaand Rotterdams Gebied

BZK

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

CSZK

Commando Zeestrijdkrachten

DBFM

Design, Build, Finance and Maintain

DF

Deltafonds

DSSU

Doorstroommaatregelen station Utrecht

DVM

Dynamisch Verkeersmanagement

ERMTS

European Rail Traffic Management System

EU

Europese Unie

EVT

Eigen Veerdienst Terschelling

EZ

Ministerie van Economische Zaken

G3

de drie stadsregio’s Amsterdam, Rotterdam en Haaglanden

GF

Gemeentefonds

GIV

Geïntegreerde contractvormen

GSM-R

GSM-Rail

HRN

Hoofdrailnet

HSA

High Speed Alliance

HSL

Hogesnelheidslijn

HVWN

Hoofdvaarwegennet

HWN

Hoofdwegennet

IenW

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

IBOI

Index voor de Bruto Overheidsinvesteringen

IF

Infrastructuurfonds

IMPULS

Plan van aanpak Beheer en Onderhoud

IPO

Interprovinciaal Overleg

KPI

Kernprestatie indicatoren

LocoV

Landelijk Overleg Consumentenbelangen Openbaar Vervoer

LTSa

Lange Termijn Spooragenda

KWC

Kustwachtcentrum

LCC

Life Cycle Costs

LVO

Landelijk Verbeterprogramma Overwegen

MIRT

Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport

MJPO

Meerjarenprogramma Ontsnippering

MKS

Missiekritieke Systemen

MOBZ

Modernisering Object Bediening Zeeland

NDW

Nationale Databank Wegverkeergegevens

NoMo

Nota Mobiliteit

NS

Nederlandse Spoorwegen

NSP

Nieuwe Sleutelprojecten

OTB

Ontwerp Tracébesluit

OV

Openbaar Vervoer

OVS

Openbaar Vervoer en Spoor

OV SAAL

Openbaar Vervoer Schiphol-Amsterdam-Almere-Lelystad

OVT

Openbaar Vervoer Terminal

PF

Provinciefonds

PHS

Programma Hoogfrequent Spoorvervoer

PB

Projectbesluit

PKB

Planologische Kernbeslissing

PMR

Project Mainportontwikkeling Rotterdam

PPS

Publiek-Private Samenwerking

PVVO

Programma Verbeteren Veiligheid Overwegen

REP

Ruimtelijk Economisch Programma

RINK

Risico inventarisatie natte kunstwerken

RMf

Regionale Mobiliteitsfondsen

RSP

Regiospecifiek Pakket

RVB

Rijksvastgoedbedrijf

RWS

Rijkswaterstaat

SAA

Schiphol–Amsterdam–Almere

SLA

Service Level Agreement

SVIR

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte

SWUNG

Samen Werken aan de Uitvoering van Nieuw Geluidbeleid

TB

Tracébesluit

TEN-T

Trans Europese Transport Netwerken

TPN

Trade Port Noord

UvW

Unie van Waterschappen

V&R

Vervanging en Renovatie

VNG

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

WenR

Ministerie van Wonen en Rijksdienst

ZZL

Zuiderzeelijn


X Noot
1

31 oktober 2018

X Noot
2

Zie Februaribrief 2019: Kamerstukken II 2018–2019, 35 000 A, nr. 75

X Noot
3

Zie Februaribrief 2019: Kamerstukken II 2018–2019, 35 000 A, nr. 75

X Noot
4

31 oktober 2018

X Noot
5

kabinetsreactie op aanbeveling 14

X Noot
6

kabinetsreactie op aanbeveling 14, zevende bullet

X Noot
7

kabinetsreactie op aanbeveling 14, zesde bullet

X Noot
8

kabinetsreactie op aanbeveling 15, laatste bullet.

Naar boven