34 878 Bundeling en aanpassing van regels over de registers met betrekking tot onderwijsdeelnemers (Wet register onderwijsdeelnemers)

H BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 28 juni 2021

Met deze brief informeer ik u over enkele ontwikkelingen in de wetgeving omtrent het register onderwijsdeelnemers. Op 1 juli 2020 zijn de Wet, het Besluit en de Regeling register onderwijsdeelnemers in werking getreden. Daarmee zijn de wettelijke bepalingen over vier registers die voorheen door DUO werden beheerd (het basisregister onderwijs, diplomaregister, meldingsregister relatief verzuim en register vrijstellingen en vervangende leerplicht) opgegaan in één nieuwe wet, amvb en regeling. Bij deze modernisering van de registerwetgeving stond het vergroten van de toegankelijkheid en de flexibiliteit van de wetgeving centraal.¹ De modernisering was grotendeels beleidsneutraal, in die zin dat de nieuwe registerwetgeving nagenoeg dezelfde gegevensuitwisselingen regelde als de oude. Met de komst van de Wet register onderwijsdeelnemers werden slechts enkele nieuwe gegevensuitwisselingen geregeld, zoals de verstrekking van gegevens over vo-leerlingen aan basisscholen ten behoeve van de evaluatie van de schooladviezen die deze leerlingen van de basisschool kregen.

Inmiddels zijn er verschillende aanleidingen om deze wetgeving omtrent het register onderwijsdeelnemers aan te passen. Er heeft afgelopen jaren een doorlichting plaatsgevonden van de gegevensverwerkingen (met name gegevensverstrekkingen) die plaatsvinden bij DUO. Mede naar aanleiding van de inwerkingtreding van de AVG in 2018 is bezien of voor de verschillende gegevensverwerkingen een toereikende grondslag aanwezig is, is opnieuw gekeken naar de noodzaak van de verwerkingen en is dataminimalisatie toegepast. Dit heeft geleid tot de constatering dat voor een aantal bestaande noodzakelijke gegevensverwerkingen een expliciete wettelijke grondslag nodig is. Het gaat hierbij onder meer om de levering van gepseudonimiseerde gegevens aan organisaties zoals Studiekeuze 123 ten behoeve van de Studiekeuzedatabase en aan de sectorraden ten behoeve van onderzoek en de ondersteuning van scholen en instellingen bij hun verantwoording.

In de tweede plaats bestaat het voornemen om particuliere en (in Nederland gevestigde) buitenlandse en internationale scholen – de zogenaamde B3- en B4-scholen in de zin van de Leerplichtwet 1969 – aan te sluiten op het register onderwijsdeelnemers. Hierdoor kunnen de leerplichtambtenaren van de gemeenten beter toezicht gaan houden op het verzuim op deze scholen en zal het melden van verzuim voor deze scholen gepaard gaan met minder administratieve lasten.

In de derde plaats hebben het Ministerie van OCW en DUO de afgelopen jaren een aantal verzoeken tot gegevensverstrekking uit het register ontvangen. Een aantal bestuursorganen heeft inschrijvings- of diplomagegevens waar DUO over beschikt nodig voor de uitvoering van hun wettelijke taken. Het gaat dan bijvoorbeeld om het gebruik van diplomagegevens waarmee beter kan worden vastgesteld of iemand die zich wil laten opnemen in een beroepsregister het daarvoor vereiste diploma heeft behaald.

Een aantal toekomstige en bestaande gegevensverwerkingen verdient derhalve een wettelijke verankering. Met het oog hierop is enerzijds een ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit register onderwijsdeelnemers in verband met de gegevensverstrekking aan bestuursorganen opgesteld en in procedure gebracht.² Anderzijds is er gewerkt aan een wetsvoorstel tot wijziging van de Wet register onderwijsdeelnemers. Dit wetsvoorstel is in internetconsultatie geweest en tevens voor advies voorgelegd aan de Autoriteit Persoonsgegevens.³ De verwachting is dat het wetsvoorstel voor medio juli voor advies zal worden voorgelegd aan de Raad van State en in het vierde kwartaal van dit jaar zal worden ingediend bij de Tweede Kamer. Aanvang van de behandeling van dit wetsvoorstel in uw Kamer wordt voorzien voor het tweede kwartaal van 2022.

Over deze ontwikkelingen in de registerwetgeving is de Tweede Kamer geïnformeerd bij de Verzamelbrief moties en toezeggingen primair en voortgezet onderwijs.⁴

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mede namens de Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media, I.K. van Engelshoven

---

1 Kamerstukken II 2017/2018, 34 878, nr. 3.

2 Het «Besluit tot wijziging van het Besluit register onderwijsdeelnemers in verband met de uitbreiding van de gegevensverstrekking uit het register onderwijsdeelnemers ten behoeve van de uitvoering van wettelijke taken door bestuursorganen» is van 1 juli tot en met 12 augustus 2020 in internetconsulatie geweest. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft op 20 augustus 2020 advies uitgebracht (advies nr. z2020–11303). Dit ontwerpbesluit heeft van 22 januari tot 26 maart 2021 voorgehangen bij de Tweede Kamer en van 22 januari tot 20 februari 2021 bij de Eerste Kamer. Het verslag van een schriftelijk overleg met de Tweede Kamer in het kader van de voorhangprocedure is gepubliceerd onder Kamerstukken II 2020/21, 34 878, nr. 16.

3 Het wetsvoorstel is van 8 februari tot en met 9 maart 2021 in internetconsultatie geweest (zie https://www.internetconsultatie.nl/gegevensverwerking).

4 Kamerstukken II 2020/21, 31 293, nr. 573.