31 532 Voedingsbeleid

Nr. 183 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 23 mei 2017

Hierbij bied ik u een tweetal documenten aan die in mijn opdracht zijn opgesteld en welke betrekking hebben op de mate van voedselverspilling in Nederland:

• 1. Het rapport «Monitor voedselverspilling – Update 2009–2015»¹ geeft inzicht in de hoeveelheid voedsel die in de gehele Nederlandse voedselketen – van primaire producent tot en met consument – verspild wordt.

• 2. De oplegnotitie «Voedselverspilling bij huishoudens in Nederland in 2016»² waarin wordt ingezoomd op de hoeveelheid voedsel die in Nederlandse huishoudens wordt verspild. De onderzoeken die ten grondslag liggen aan dit rapport bied ik u hierbij ook aan³.

De Monitor voedselverspilling is indertijd door Wageningen Food&Biobased Research (WFBR) ontwikkeld om zo zicht te krijgen op de hoeveelheid voedsel die in de Nederlandse voedselketen verspild wordt. De monitor is opgesteld op basis van openbare gegevens over afval en voedselstromen. Door de gekozen werkwijze kennen de cijfers uit de monitor een bandbreedte van minimum en maximum aantal kilogrammen voedselverspilling. In de afgelopen jaren is diverse malen een update van de Monitor voedselverspilling uitgebracht.⁴

Uit het rapport «Monitor voedselverspilling – Update 2009–2015» blijkt dat in 2015 in Nederland minimaal 1,77 miljoen ton en maximaal 2,55 miljoen ton voedsel verspild werd. Omgerekend naar de omvang van de Nederlandse bevolking in 2015 is dat tussen de 105 kg en 152 kg per inwoner. De sinds 2011 licht dalende tendens in de (maximum) hoeveelheid voedsel die in Nederland verspild wordt, heeft zich daarmee voortgezet.

Eerder is in 2010 en daarna in 2013 een schatting gemaakt van de hoeveelheid voedsel die door de Nederlandse huishoudens verspild wordt. De basis daarvoor waren de uitkomsten van sorteeranalyses van vast huishoudelijk afval in 2010 en 2013 en een zelfrapportage door consumenten in 2010.⁵ Eind 2016 zijn beide onderzoeken weer uitgevoerd. Daarnaast is in opdracht van de Nederlandse zuivelindustrie en de Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI) onderzoek gedaan naar de verspilling van vloeistoffen, hetgeen nog niet eerder is onderzocht.

Uit de Oplegnotitie blijkt dat in de Nederlandse huishoudens in 2016 per persoon gemiddeld 41 kilogram aan vast voedsel (incl. sauzen, vetten en zuivel) werd weggegooid. Hoewel dit fors meer is dan dat consumenten zelf denken weg te gooien (21 kg), komt uit de oplegnotitie naar voren dat er ten opzichte van voorgaande jaren sprake lijkt te zijn van een dalende trend (2010: 48 kg; 2013: 47 kg). Verder blijkt dat in 2016 ook nog eens 57 liter aan drinken per persoon in de gootsteen of het toilet verdween.

De cijfers uit de aangeboden rapporten lijken er op te wijzen dat er sprake is van een dalende trend in de hoeveelheid voedsel die in Nederland verspild wordt. Zowel in de totale voedselketen (-/- 3% in 2015 t.o.v. 2009) als ook in de Nederlandse huishoudens (-/- 15% in 2016 t.o.v. 2010). De inspanningen van de afgelopen jaren die door bedrijfsleven en overheid zijn gedaan, lijken effect te sorteren.

Ik constateer dat er in Nederland op dit moment sprake is van een groot draagvlak om voedselverspilling tegen te gaan. Dat blijkt bijvoorbeeld uit allerlei lokale initiatieven, de samenwerking van de Alliantie Verduurzaming Voedsel met Voedselbanken Nederland en een initiatief als de Verspillingsfabriek om reststromen uit de voedselketen nuttig te hergebruiken. Ook de inspanningen van het Voedingscentrum hebben bijgedragen aan (meer) bewustwording bij consumenten over voedselverspilling.

Ik ben ook zeer verheugd dat diverse publieke, private en maatschappelijke organisaties uit de voedselketen zich verbonden hebben aan de Taskforce Circular Economy in Food. De taskforce, een initiatief van Wageningen University & Research in samenwerking met de Alliantie Verduurzaming Voedsel en mijn ministerie, is gelanceerd tijdens de Nationale Voedseltop van 26 januari 2017. De taskforce wil de aanwezige krachten (en initiatieven) tegen voedselverspilling bundelen. Dec taskforce zal in de tweede helft van 2017 een nationale strategie en roadmap om voedselverspilling verder te verminderen publiceren, met daarin concrete doelen en acties voor de korte en lange termijn.

De Staatssecretaris van Economische Zaken, M.H.P. van Dam

---

1 Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

2 Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

3 Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

4 Kamerstuk 31 532, nr. 115

Kamerstuk 31 532, nr. 137

Kamerstuk 31 532, nr. 148

Kamerstuk 31 352, nr. 165

5 Zie: http://www.voedingscentrum.nl/nl/pers/persmappen/voedselverspilling.aspx