Besluit van de Minister van BZK van 16 februari 2026, nr. 2026-0000002953, tot vaststelling van het Kader Topstructuur en Topfuncties Rijk 2026

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

Gelet op artikel 3 van het Coördinatiebesluit organisatie, bedrijfsvoering en informatiesystemen rijksdienst;

Besluit:

Artikel 1

Het kader voor de niveau-indeling van de topfuncties op schaal 16 en hoger is het Functiegebouw Rijk.

Artikel 2

Over een voorgenomen wijziging van de topstructuur of topfuncties op schaal 16 en hoger van het ministerie of het wijzigen van de niveau-indeling van een topfunctie vragen de ministers advies aan een deskundige inzake het Functiegebouw Rijk.

Artikel 3

  • 1. Jaarlijks verantwoorden de ministers voor 15 februari aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de wijzigingen van de topstructuur en topfuncties op schaal 16 en hoger van het onder hen ressorterende ministerie in het voorafgaande jaar.

  • 2. De verantwoording geschiedt door middel van een tabel waarin de topstructuur en topformatie van een ministerie per 31 december van het voorafgaande jaar zijn weergegeven en de wijzigingen ten opzichte van het daaraan voorgaande jaar zijn vermeld, voorzien van een korte toelichting.

  • 3. Door middel van de verantwoording worden de wijzigingen van de topstructuur en topfuncties ter goedkeuring voorgelegd aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Indien naar het oordeel van de minister de gewijzigde topfuncties niet afdoende kunnen worden gebaseerd op het Functiegebouw Rijk, wordt de goedkeuring niet verleend.

Artikel 4

De door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties goedgekeurde topstructuur en topformatie van de ministeries wordt jaarlijks aan de secretarissen-generaal gezonden.

Artikel 5

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant, waarin het wordt geplaatst.

Artikel 6

Dit besluit wordt aangehaald als: Kader Topstructuur en Topfuncties Rijk 2026.

Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, F. Rijkaart

TOELICHTING

Algemeen

Kaderstelling

Op grond van het Coördinatiebesluit organisatie, bedrijfsvoering en informatiesystemen rijksdienst1 kan BZK rijksbrede kaders vaststellen ter bevordering van de eenheid, de kwaliteit of de efficiëntie van de bedrijfsvoering door de ministeries. Op basis daarvan zijn het Kader Topstructuur en Topfuncties Rijk 2007, 2017 en 2023 vastgesteld. Het Functiegebouw Rijk (FGR) is in de CAO Rijk verankerd.

Doel van het vaststellen van het nieuwe Kader Topstructuur en Topfuncties Rijk 2026, als vervanging van het Kader Topstructuur en Topfuncties Rijk 2023, is tot een effectieve en efficiënte werkwijze voor de topstructuur en topfuncties binnen het Rijk te komen. Dit wordt bewerkstelligd door het vereenvoudigen van het jaarlijkse verantwoordingsproces van de ministeries aan BZK van de topstructuur en topformatie van het ministerie. De toetsing vooraf voor een beperkt aantal topfuncties vervalt. Instemming vooraf van BZK voor het instellen van een topfunctie is niet langer nodig. De toetsing achteraf blijft. Echter versimpeld aan de hand van alleen een tabel.

Deze vereenvoudiging van het verantwoordingsproces draagt bij aan het verlagen van de interne controle en regeldruk, zoals aanbevolen door de Algemene Rekenkamer in de Staat van de rijksverantwoording 2023. De Algemene Rekenkamer beveelt aan om minder regels en meer vertrouwen te hanteren.

De in het Kader Topstructuur en Topfuncties Rijk 2023 genoemde rijksbrede doelstellingen van het topformatiebeleid blijven onverminderd van belang. Deze zijn:

  • • Het waarborgen van gelijkheid, kwaliteit en cohesie in de waardering, waarderingsverhoudingen, (top)formatie en (top)structuur van ministeries via monitoring, om wildgroei te voorkomen;

  • • Het voorkomen van opwaartse druk;

  • • Efficiënte omgang met formatie en middelen;

  • • Bevorderen van transparantie en interne mobiliteit.

Kabinetsbeleid inzake (vrijgestelde) plaatsvervangers

De functie van vrijgestelde plaatsvervanger (functionaris zonder eigen managementverantwoordelijkheid) komt in dit Kader en het FGR niet voor. Achterliggende gedachte is dat het niet wenselijk is deze vorm in de topstructuur te institutionaliseren.

Wijziging van een functie van de Topmanagementgroep (TMG)

Als de wijziging van de topstructuur een functie van de Topmanagementgroep (TMG) betreft, vindt dit in overleg met de DG ABD plaats.

Het kader zal periodiek door BZK worden geëvalueerd. Met het onderhavige besluit komt het Kader Topstructuur en Topfuncties Rijk 2023 te vervallen.

Artikelsgewijs

Artikel 1

Het kader is en blijft het Functiegebouw Rijk (FGR). Deze is thans ook in de CAO Rijk opgenomen. Omdat het ministerie van Defensie niet is aangesloten op het FGR wordt gebruik gemaakt van de eigen functiewaarderingssystematiek (thans: FUWADEF).

Artikel 2

Uitgangspunt is dat ministeries bij het wijzigen van de topstructuur en topfuncties op schaal 16 en hoger van het ministerie of het wijzigen van de niveau-indeling van een topfunctie gebruik maken van kennis van het Functiegebouw Rijk. Onder deze wijziging wordt ook het instellen van nieuwe topfuncties en nieuwe topstructuren verstaan. Bij een voorstel voor nieuwe topfuncties/topstructuren of het wijzigen van topfuncties en topstructuren zijn ministeries en uitvoeringsorganisaties verplicht over de indeling van deze functies in het FGR een advies te vragen aan Organisatieadvies van O&P Rijk. Indien een ministerie zelf beschikt over expertise met betrekking tot en ervaring heeft met het gebruik van het FGR, is een advies van O&P Rijk niet verplicht.2

Omdat het FGR slechts een algemene beschrijving geeft van de functie van topmanager-generaal N19 en het huidige functiewaarderingssysteem FUWASYS slechts waarderingscriteria geeft tot en met schaal 18, is op www.kennisbankopenbaarbestuur.nl een nadere omschrijving opgenomen van de voorkomende voorbeeldfuncties op niveau 19. Deze kan helpen bij de toepassing van het FGR.

Artikel 3

Jaarlijks verantwoorden de ministeries voor 15 februari aan BZK wijzigingen in de topstructuur en topfuncties van het ministerie en de niveau-indeling van topfuncties op het ministerie in het voorafgaande jaar. Alle mutaties in de topformatie van ministeries moeten worden gerapporteerd. Functies worden ook gerapporteerd als zij op tijdelijke basis voor de duur van tenminste 24 maanden worden ingesteld, bijvoorbeeld in het kader van een programma of project. De onderbouwing van de wijzigingen hoeft alleen op verzoek te worden aangeleverd aan BZK. Defensie geeft aan met welke functietypering uit het FGR de specifieke FUWADEF functie het meest overeenkomt en onderbouwt dit.

Eind 2020 is op verzoek van het Overleg van Secretarissen-Generaal (SGO) door DGDOO en DGABD een leidraad opgesteld met criteria voor de instelling van programma- en project-DG functies. Deze criteria zijn te vinden op www.kennisbankopenbaarbestuur.nl.

De jaarlijkse verantwoording aan BZK gebeurt aan de hand van een departementale tabel met een overzicht van alle topfuncties op schaal 16 en hoger, waarin de wijzigingen in de topstructuur en topformatie van het ministerie gemarkeerd zijn aangegeven. Hierbij wordt een korte toelichting van 1 of 2 zinnen opgenomen en verwezen naar het advies van O&P Rijk of het eigen onderzoek en de daarvoor binnen het ministerie beschikbare expertise met betrekking tot het FGR. Het advies van O&P Rijk of het eigen onderzoek ligt wel als onderbouwing onder de verantwoording, maar hoeft alleen op verzoek te worden aangeleverd aan BZK. BZK stelt voor de jaarlijkse verantwoording een format vast in de vorm van een tabel. BZK controleert de wijzigingen van de topstructuur en topfuncties van het ministerie en de niveau-indeling van topfuncties op het ministerie aan de hand van het Functiegebouw Rijk (FGR). Indien naar het oordeel van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de topfuncties niet afdoende kunnen worden gebaseerd op het Functiegebouw Rijk, keurt de minister de wijzigingen niet goed. Dit oordeel wordt voorzien van een korte motivatie. Dit betekent dat deze wijzigingen niet worden opgenomen in de geactualiseerde tabellen.

Artikel 4

De transparantie en rijksbrede monitoring bij wijzigingen in de topstructuur en topfuncties van de ministeries en de niveau-indeling van topfuncties op de ministeries is geborgd door kennisgeving van de departementale tabellen aan het overleg van secretarissen-generaal. Hierdoor blijft sprake van intercollegiale transparantie op het niveau van de secretarissen-generaal. De geactualiseerde departementale tabellen worden gepubliceerd op het Rijksportaal en op www.rijksoverheid.nl

Artikel 5

Het nieuwe kader zal terstond van kracht worden. De eerste verantwoording op grond van artikel 3 betreft de situatie per 31 december 2025.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, F. Rijkaart

X Noot
2

Dit geldt bijvoorbeeld voor het ministerie van Defensie met haar eigen dienstencentrum Organisatie & Formatie.

X Noot
2

Dit geldt bijvoorbeeld voor het ministerie van Defensie met haar eigen dienstencentrum Organisatie & Formatie.

Naar boven