Besluit van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat van 3  juli 2026, nr. IENW/BSK-2026/105811, tot wijziging van het Besluit mandaat, volmacht en machtiging ANVS in verband met het mandateren van enkele bevoegdheden op grond van de Cyberbeveiligingswet en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten aan de ANVS en enkele andere aanpassingen

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,

Gelet op afdeling 10.1.1 van de Algemene wet bestuursrecht,

Gezien de instemming van het bestuur van de ANVS;

BESLUIT:

ARTIKEL I

Het Besluit mandaat, volmacht en machtiging ANVS wordt als volgt gewijzigd:

A

Artikel 2, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:

1. De onderdelen b en e vervallen, onder verlettering van de onderdelen c en d tot b en c.

2. Na onderdeel c (nieuw) worden vijf onderdelen toegevoegd, luidende:

• d. de taken en bevoegdheden van de bevoegde autoriteit met betrekking tot de meldplicht, bedoeld in hoofdstuk 10 van de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten en hoofdstuk 8 van de Cyberbeveiligingswet, voor zover het betreft kritieke entiteiten uit de nucleaire sector die uit hoofde van nucleaire veiligheid en stralingsbescherming zijn aangewezen op grond van artikel 7, eerste lid, van de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten;

• e. het houden van toezicht door de bevoegde autoriteit op de naleving, bedoeld in artikel 36, eerste lid, van de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten en artikel 68, eerste lid, van de Cyberbeveiligingswet, inclusief het aanwijzen van toezichthouders, voor zover het betreft kritieke entiteiten als bedoeld in onderdeel d;

• f. de taken en bevoegdheden van de bevoegde autoriteit met betrekking tot de handhaving, bedoeld in hoofdstuk 16 van de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten en hoofdstuk 15 van de Cyberbeveiligingswet, voor zover het betreft kritieke entiteiten als bedoeld in onderdeel d;

• g. de taken en bevoegdheden van de bevoegde autoriteit, bedoeld in de artikelen 10, eerste lid, 10 tweede lid, aanhef en onder a, b en c, 25, 26 en 28 tot en met 30 van de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten en de artikelen 51, 55 en 57 tot en met 61 van de Cyberbeveiligingswet, voor zover het betreft kritieke entiteiten als bedoeld in onderdeel d;

• h. het verwerken van persoonsgegevens ten behoeve van uitvoering van de onder de onderdelen d tot en met g genoemde taken en bevoegdheden, voor zover de bevoegdheid daartoe in hoofdstuk 15 van de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten en hoofdstuk 14 van de Cyberbeveiligingswet is toebedeeld aan de Minister van Infrastructuur en Waterstaat als bevoegde autoriteit.

B

In artikel 2, tweede lid, wordt ‘onder b’ vervangen door ‘onder d tot en met h’.

ARTIKEL II

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag waarop artikel 7 van de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten in werking treedt.

Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat, V.P.G. Karremans

TOELICHTING

Deze wijziging van het Besluit mandaat, volmacht en machtiging ANVS regelt het volgende:

• 1) aan de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS wordt mandaat, volmacht en machtiging verleend voor:

  • a. de taken en bevoegdheden van de bevoegde autoriteit met betrekking tot de meldplicht als bedoeld in de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (verder: Wwke) en de Cyberbeveiligingswet (verder: Cbw), ten behoeve van kritieke entiteiten als bedoeld in de Wwke, voor zover deze kritieke entiteiten behoren tot de nucleaire sector en zijn aangewezen uit hoofde van nucleaire veiligheid en stralingsbescherming;

  • b. het toezicht op de naleving van de verplichtingen die voortvloeien uit de Wwke en de Cbw door kritieke entiteiten als bedoeld onder a, alsmede de aanwijzing van toezichthouders en alsmede de bijbehorende handhavingstaken;

  • c. een aantal andere taken en bevoegdheden die in de Wwke en de Cbw zijn toebedeeld aan de bevoegde autoriteit, met name verband houdende met ondersteuning van entiteiten en samenwerking en informatie-uitwisseling met andere instanties;

  • d. het verwerken van persoonsgegevens ten behoeve van de uitvoering van de onder a tot en met c bedoelde taken en bevoegdheden;

• 2) de mandaatverlening aan de ANVS voor het opleggen van een last onder bestuursdwang op grond van de Kernenergiewet (verder: Kew) wordt geschrapt;

• 3) de mandaatverlening aan de ANVS voor de voorbereiding van een besluit op een aanvraag om goedkeuring als bedoeld in artikel 15f, eerste lid, van de Kew, wordt geschrapt.

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) behoudt de bestuurlijke verantwoordelijkheid en de formele taken en bevoegdheden als bevoegde autoriteit (artikel 10:7 van de Algemene wet bestuursrecht), maar voor de onder 1 genoemde bevoegdheden wordt dus machtiging, volmacht en mandaat verleend aan de ANVS.

De bovenvermelde wijzigingen worden hieronder toegelicht.

Ad 1 – Meldplicht, toezicht, handhaving en verwerking van persoonsgegevens op grond van de Cbw en de Wwke

Ingevolge artikel 7 van de Wwke kan de Minister van IenW, na overleg met de Minister van Justitie en Veiligheid, bij ministeriële regeling een sector aanwijzen waarvoor hij beleidsverantwoordelijk is, waarbinnen op grond van artikel 6, eerste lid, van de Wwke kritieke entiteiten kunnen worden aangewezen. In de Regeling weerbaarheid kritieke entiteiten IenW heeft de Minister van IenW de nucleaire sector aangewezen als sector waarbinnen kritieke entiteiten kunnen worden aangewezen. Een kritieke entiteit kwalificeert ingevolge artikel 8, eerste lid, onder i, van de Cbw automatisch tevens als essentiële entiteit in de zin van de Cbw.

Kritieke entiteiten en essentiële entiteiten hebben de verplichting om aanzienlijk verstorende incidenten (artikel 17 van de Wwke) dan wel significante incidenten (artikel 25 van de Cbw) te melden bij de bevoegde autoriteit. Voor zover het gaat om de nucleaire sector, toegespitst op de nucleaire veiligheid en stralingsbescherming, is de Minister van IenW de bevoegde autoriteit. In dit besluit wordt aan de ANVS mandaat, machtiging en volmacht verleend voor het ontvangen van meldingen door nucleaire instellingen, alsmede alle andere taken en bevoegdheden die in de Wwke en Cbw in verband met de meldplicht zijn toebedeeld aan de bevoegde autoriteit (artikel 2, eerste lid, onderdeel d). Dit omdat de ANVS de meeste deskundigheid heeft om te reageren op incidenten in de nucleaire sector. Zij ontvangt immers nu ook al meldingen van incidenten in de nucleaire sector op grond van de Kew.

Het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens de Wwke en de Cbw en de bijbehorende handhaving zijn eveneens opgedragen aan de bevoegde autoriteit (hoofdstuk 16 van de Wwke en hoofdstuk 15 van de Cbw). Ook voor wat betreft de toezichts- en handhavingstaken wordt in dit besluit aan de ANVS mandaat, volmacht en machtiging verleend (artikel 2, eerste lid, onderdelen e en f). Ook hiervoor geldt dat de ANVS de meeste deskundigheid heeft om deze taken uit te voeren. In de praktijk zullen de toezichts- en handhavingstaken worden uitgeoefend door ambtenaren van de ANVS die ook het toezicht uitoefenen op de naleving van hetgeen bij en krachtens de Kew is bepaald. Deze ambtenaren staan daarbij onder het gezag van de ANVS. Het verdient de voorkeur dat deze gezagsverhouding in stand blijft voor wat betreft de toezichts- en handhavingstaken op grond van de Wwke en de Cbw. Daarom wordt ook de bevoegdheid om toezichthouders aan te wijzen gemandateerd aan de ANVS.

De verplichtingen voor nucleaire instellingen op grond van de Wwke en de Cbw overlappen deels met hun verplichtingen op grond van de Kew. Voor zover de eisen op grond van de Wwke en de Cbw overeenkomen met die in de Kew, kunnen het toezicht en de handhaving door de ANVS plaatsvinden binnen het kader van de Kew. In dat geval is het dus niet nodig om het Besluit mandaat, volmacht en machtiging ANVS te gebruiken, en is er ook geen bevoegdheid van de Minister van IenW om de ANVS instructies te geven. Dit raakt dus niet de onafhankelijke positie van de ANVS, die is vastgelegd in artikel 3, tweede lid, van de Kew. Voor zover er toezicht en handhaving nodig is op grond van aanvullende regels bij of krachtens de Wwke en de Cbw, kan de ANVS dat doen op grond van dit mandaatbesluit. In dat geval zal er, gelet op de bevoegdheden die de ANVS heeft ingevolge de Kew en de bijzondere onafhankelijke positie van de ANVS die in die wet is neergelegd, uiterst terughoudend worden omgegaan met de mogelijkheid die er op grond van artikel 10:6 van de Algemene wet bestuursrecht is om instructies te geven aan de ANVS. Dit besluit regelt dat de Minister van IenW van eventuele instructies mededeling doet in de Staatscourant (artikel 2, tweede lid¹). Deze publicatieverplichting vergroot de transparantie, wat van belang is gelet op de onafhankelijke positie van de ANVS op grond van de Kew en op het feit dat de te handhaven regels op grond van de Kew deels overlappen met die op grond van de Wwke en de Cbw.

Nucleaire instellingen kunnen verschillende essentiële diensten verlenen, en dus binnen verschillende sectoren en door verschillende Ministers worden aangewezen als kritieke entiteit. Er is dan een goede balans nodig tussen de verschillende ministeriële verantwoordelijkheden. Zo is er aan de ene kant de verantwoordelijkheid van de Minister van Klimaat en Groene Groei voor de leveringszekerheid van elektriciteit, en aan de andere kant de verantwoordelijkheid van de Minister van IenW voor de veiligheid van een nucleaire installatie die elektriciteit levert. Gezien het zwaarwegende belang van nucleaire veiligheid en stralingsbescherming bij nucleaire installaties, heeft de verantwoordelijkheid van de Minister van IenW, ondersteund door de inzet van de ANVS, prioriteit boven andere belangen, zoals de continuïteit van de elektriciteitsvoorziening². Het toezicht van de ANVS is dan ook gericht op de nucleaire veiligheid en stralingsbescherming. De ANVS vervult een leidende rol in het toezicht op nucleaire installaties. Toezichthoudende instanties binnen het kader van de Wwke moeten daarom ruimte hebben om te vertrouwen op de beoordelingen van de ANVS en deze, voor zover het gaat om nucleaire veiligheid en stralingsbescherming, als afdoende te beschouwen voor het toezicht op de naleving van de zorgplicht door kritieke entiteiten onder de Wwke. Indien nodig moeten toezichthoudende instanties ook de mogelijkheid hebben om in hun toezicht gebruik te maken van standaarden en eisen die voortvloeien uit de kernenergieregelgeving. Voor het toezicht op de naleving van de Wwke en de Cbw kunnen dus werkafspraken tussen deze toezichthouders aangewezen zijn. In die werkafspraken zullen de nucleaire veiligheid en stralingsbescherming steeds voorop moeten staan. Waar mogelijk kan voor dergelijke werkafspraken worden aangesloten bij ervaringen met de al bestaande samenloop van de Kew met de Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen (de voorloper van de Cbw).

Er wordt ten aanzien van nog enkele andere taken en bevoegdheden die in de Wwke en Cbw aan de bevoegde autoriteit zijn opgedragen, mandaat, volmacht en machtiging verleend aan de ANVS (artikel 2, eerste lid, onderdeel g). Het gaat om taken en bevoegdheden die verband houden met het bieden van ondersteuning aan kritieke entiteiten (artikel 10, eerste en tweede lid, van de Wwke, waarbij het verstrekken van advies aan en het opleiden van het personeel van kritieke entiteiten worden uitgezonderd, omdat deze taken zich niet goed verhouden met de toezichtstaak) en samenwerking en informatie-uitwisseling met andere instanties, waaronder andere bevoegde autoriteiten, ook in andere lidstaten.

Bij de uitoefening van de in dit besluit gemandateerde taken en bevoegdheden kan het nodig zijn om persoonsgegevens te verwerken. Daarom wordt in dit besluit tot slot de in de Wwke en de Cbw neergelegde bevoegdheid voor de bevoegde autoriteit, in casu de Minister van IenW, om dat te doen, eveneens gemandateerd aan de ANVS (artikel 2, eerste lid, onderdeel g).

Ad 2 – Schrappen mandaatverlening m.b.t. last onder bestuursdwang

In 2017 is aan de ANVS mandaat verleend voor het opleggen van bestuursdwang³. Dit was een tijdelijke oplossing. Bij de instelling van de ANVS zijn bepaalde taken en bevoegdheden opgedragen aan de ANVS, maar daarbij was de bevoegdheid tot het opleggen van een last onder bestuursdwang over het hoofd gezien. Inmiddels is de bevoegdheid tot het opleggen van een last onder bestuursdwang voor de ANVS geregeld in artikel 83c van de Kew⁴. Daarmee is deze mandaatconstructie (die in het oude mandaatbesluit was opgenomen in artikel 2, eerste lid, onder b) uitgewerkt en niet meer nodig.

Ad 3 – Schrappen mandaatverlening m.b.t. voorbereiding van een besluit op een aanvraag om goedkeuring als bedoeld in artikel 15f, eerste lid, van de Kew

Een besluit op een aanvraag om goedkeuring van financiële zekerheid als bedoeld in artikel 15f, eerste lid, van de Kew wordt inmiddels binnen het Ministerie van IenW zelf voorbereid. De noodzakelijke voorbereidende handelingen of procedurele brieven kunnen op grond van het Organisatie- en mandaatbesluit Infrastructuur en Waterstaat 2023 namens de Staatssecretaris van IenW worden verricht en gegeven. Het is niet meer nodig om hiervoor mandaat, machtiging of volmacht aan de ANVS te verlenen. Daarom wordt ook deze mandaatconstructie (die in het oude mandaatbesluit was opgenomen in artikel 2, eerste lid, onder e) geschrapt.

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat, V.P.G. Karremans

---

1 Deze bepaling was vóór de voorliggende wijziging van toepassing op het mandaat aan de ANVS inzake het opleggen van bestuursdwang. Dat mandaat wordt geschrapt (zie onder ad 2). Met de voorliggende wijziging wordt de publicatieverplichting van toepassing op het mandaat, de volmacht en de machtiging aan de ANVS krachtens dit wijzigingsbesluit.

2 Zie hierover de memorie van toelichting bij de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten: Kamerstukken II, 2024/25, 36 765, nr. 3, p. 40.

3 Stcrt. 2017, 36874.

4 Wet van 29 november 2017 tot wijziging van enkele wetten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (Stb. 2017, 480).

---

1 Deze bepaling was vóór de voorliggende wijziging van toepassing op het mandaat aan de ANVS inzake het opleggen van bestuursdwang. Dat mandaat wordt geschrapt (zie onder ad 2). Met de voorliggende wijziging wordt de publicatieverplichting van toepassing op het mandaat, de volmacht en de machtiging aan de ANVS krachtens dit wijzigingsbesluit.

2 Zie hierover de memorie van toelichting bij de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten: Kamerstukken II, 2024/25, 36 765, nr. 3, p. 40.

3 Stcrt. 2017, 36874.

4 Wet van 29 november 2017 tot wijziging van enkele wetten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (Stb. 2017, 480).