ACM Beleidsregel ontheffingen codes voor gas en elektriciteit

De Autoriteit Consument en Markt;

gelet op de artikel 3.124 van de Energiewet, alsmede artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht,

Besluit:

Artikel 1. Definities

In dit besluit wordt verstaan onder:

– Aanvrager:

degene die bij de ACM een aanvraag indient om een ontheffing;

– ACM:

de Autoriteit Consument en Markt, genoemd in artikel 2, eerste lid, van de Instellingswet Autoriteit Consument en Markt;

– Code:

de door ACM goedgekeurde methoden of voorwaarden op grond van artikel 3.121, eerste lid, van de Energiewet;

– Ontheffing:

een ontheffing van de codes als bedoeld in artikel 3.124, eerste lid, van de Energiewet;

– Systeembeheerder:

systeembeheerder als bedoeld in artikel 1.1 van de Energiewet.

Artikel 2. Ontheffing van de codes

De ACM verleent op aanvraag alleen een tijdelijke ontheffing, indien naar haar oordeel onverkorte toepassing van de codes in individuele gevallen of onder specifieke omstandigheden een ongewenste uitwerking heeft.

Artikel 3. Aanvraag

• 1. De ACM stelt op haar website een aanvraagformulier ter beschikking voor het indienen van een ontheffingsaanvraag.

• 2. De ACM neemt de aanvraag in behandeling als de aanvrager het onder het eerste lid genoemde aanvraagformulier volledig ingevuld en ondertekend heeft en heeft voorzien van alle gevraagde informatie en relevante stukken genoemd in het aanvraagformulier.

• 3. De ACM zendt binnen vijf werkdagen na ontvangst van de aanvraag een ontvangstbevestiging, onder vermelding van de dag van ontvangst.

Artikel 4. Procedure

De ACM past de in afdeling 3.4 Algemene wet bestuursrecht geregelde uniforme openbare voorbereidingsprocedure toe op de voorbereiding van besluiten op de aanvraag van een ontheffing, tenzij gelet op de aard van de ontheffing daarvan wordt afgezien of op korte termijn ontheffing noodzakelijk is.

Artikel 5. Zienswijze

De ACM kan de betreffende systeembeheerder, of de gezamenlijke systeembeheerders, verzoeken om een reactie te geven op een ontheffingsaanvraag.

Artikel 6. Intrekking

De ACM Beleidsregel ontheffingen codes energie (Staatscourant 2021, 1549) wordt ingetrokken.

Artikel 7. Inwerkingtreding

Dit besluit treedt in werking op 1 januari 2026.

Artikel 8. Citeertitel

Dit besluit wordt aangehaald als: ACM Beleidsregel ontheffingen codes voor gas en elektriciteit.

Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

Den Haag, 27 november 2025

De Autoriteit Consument en Markt, namens deze, M.R. Leijten bestuurslid

TOELICHTING

In de Energiewet wordt verwezen naar methoden en voorwaarden. Voorbeelden hiervan zijn de tarievencodes en de technische codes. Deze worden in onderhavige beleidsregel aangeduid als ‘codes’. De ACM kan op aanvraag ontheffing verlenen van de codes. Deze beleidsregel verschaft duidelijkheid over de procedure voor aanvraag van een ontheffing.

Deze beleidsregel is een technische omzetting van de beleidsregel ‘ACM Beleidsregel ontheffingen codes energie’ die gebaseerd was op de Gaswet en de Elektriciteitswet. Deze wetten zijn op 1 januari 2026 vervangen door de Energiewet. Deze beleidsregel is inhoudelijk niet gewijzigd ten opzichte van zijn voorganger. Alleen is hij aangepast aan de terminologie van de Energiewet. Tevens is de mogelijkheid om een zienswijze op te vragen bij de NEDU vervallen, nu de Energiewet deze geen rol meer geeft in het besluitvormingsproces van de codes.

Zowel netbeheerders als marktpartijen moeten voldoen aan de methoden en voorwaarden in de codes. Afwijking van deze voorschriften dient dan ook zorgvuldig te worden gewogen. De ACM is van oordeel dat ontheffingen alleen kunnen worden verleend, wanneer onverkorte toepassing van tariefstructuren en voorwaarden in individuele gevallen of onder specifieke omstandigheden een ongewenste uitwerking heeft. De ontheffingen worden alleen voor een bepaalde termijn verleend. Indien een permanente uitzondering is gewenst, moet hiervoor niet een ontheffing worden aangevraagd, maar de code zelf gewijzigd worden. Een tijdelijke ontheffing is daarvoor niet het gewenste instrument.

De procedure voor de verlening van een ontheffing vangt aan met de indiening van een schriftelijke aanvraag. Hiervoor wordt door de ACM op haar website een webformulier ter beschikking gesteld. Voor de beoordeling van de aanvraag door de ACM is van belang dat de aanvrager voldoende gemotiveerd aangeeft waarom een ontheffing voor zijn specifieke geval en onder zijn specifieke omstandigheden verleend zou moeten worden, alsmede wat de termijn is waarvoor de ontheffing nodig is. Daarbij is tevens van belang welke gevolg(en) verlening van de gevraagde ontheffing voor de aanvrager en andere belanghebbenden heeft.

Wijzigingen van codes vinden plaats na overleg binnen de sector en meestal door toepassing van de uniforme openbare voorbereidingsprocedure (uov) op grond van afdeling 3.4 Awb. Mede om die reden en omdat op voorhand niet bekend is wie onder meer belanghebbende kan zijn, is er voor gekozen om de uov ook toe te passen bij aanvragen om een ontheffing. De ACM past de uov niet toe indien de aard van de ontheffing daartoe aanleiding geeft. Bijvoorbeeld indien inhoudelijk de gevolgen van de ontheffing gering zijn of indien verlening van de ontheffing binnen een korte termijn noodzakelijk is.

Bekendmaking van het besluit van de ACM geschiedt door toezending aan de aanvrager en aan partijen die een zienswijze hebben ingediend. Tevens wordt het besluit openbaar gemaakt op de website van de ACM en wordt van het besluit mededeling gedaan in de Staatscourant.