Aanwijzing van de Minister voor Langdurige Zorg en Sport van 23 juni 2023, kenmerk 3599781-1048828-PZo, op grond van artikel 7 van de Wet marktordening gezondheidszorg, inzake de aanwijzing voor de tijdsinzet van diverse functionarissen betrokken bij het stappenplan op grond van de Wet zorg en dwang

De Minister voor Langdurige Zorg en Sport,

Gelet op artikel 7 van de Wet marktordening gezondheidszorg;

Na op 8 mei 2023 schriftelijk mededeling te hebben gedaan aan de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal (Kamerstukken II- 2022–23, 35 370, nr. 10) als bedoeld in artikel 8 van de Wet marktordening gezondheidszorg;

Besluit:

Artikel 1 Definities

In deze aanwijzing wordt verstaan onder:

– Wzd:

Wet zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten;

– wet:

Wet marktordening gezondheidszorg;

– zorgautoriteit:

Nederlandse Zorgautoriteit, genoemd in artikel 3 van de wet;

– prestatiebeschrijving:

prestatiebeschrijving als bedoeld in artikel 50, eerste lid, aanhef en onder d, van de wet;

– maximumtarief:

tarief als bedoeld in artikel 50, eerste lid, aanhef en onder c, van de wet, dat voor een prestatie in rekening mag worden gebracht.

– stappenplan:

het periodiek beoordelen van de inzet van onvrijwillige zorg bij een patiënt door betrokken functionarissen, zoals beschreven in de Wzd.

Artikel 2 Werkingssfeer

Deze aanwijzing is van toepassing op de tijdsinzet van de diverse functionarissen die betrokken zijn bij het stappenplan op grond van de Wzd in de extramurale setting, voor zover dit zorg als omschreven bij of krachtens de Zorgverzekeringswet betreft, geleverd door de Wzd-functionaris, de deskundige van een andere discipline, de bij de zorg betrokken arts, de niet bij de zorg betrokken deskundige en de onafhankelijke deskundige.

Artikel 3 Prestatiebeschrijvingen en tarieven

De zorgautoriteit stelt met ingang van 1 januari 2024 prestatiebeschrijvingen en maximumtarieven vast.

Artikel 4 Financieel kader en macrokostenbeheersing

De kosten van deze zorg vallen binnen het macrokader eerstelijnsverblijf, geriatrische revalidatiezorg en geneeskundige zorg voor specifieke patiëntgroepen en kunnen binnen de huidige financiële kaders worden opgevangen. Het macrobeheersinstrument is van toepassing (Stcrt. 2016, 36919).

Van deze aanwijzing wordt mededeling gedaan door plaatsing met de toelichting in de Staatscourant.

De Minister voor Langdurige Zorg en Sport, C. Helder

TOELICHTING

Algemeen

De Wet zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten (Wzd) is vanaf 1 januari 2020 in werking getreden. De Wzd regelt de rechten bij onvrijwillige zorg of onvrijwillige opname van mensen met een verstandelijke beperking en mensen met een psychogeriatrische aandoening, zoals dementie. Onvrijwillige zorg kan alleen in het zorgplan worden opgenomen aan de hand van een multidisciplinaire besluitvormingsprocedure. Deze multidisciplinaire procedure krijgt vorm via het zogeheten stappenplan. Dit stappenplan beschrijft de stappen die de zorgverantwoordelijke moet zetten bij de beoordeling of onvrijwillige zorg noodzakelijk is. Het opstellen, vaststellen, uitvoeren, evalueren en zo nodig periodiek aanpassen van het zorgplan is de taak van de zorgverantwoordelijke. In het stappenplan staat welke deskundigen de zorgverantwoordelijke daarbij op welk moment moet betrekken en op welke momenten het zorgplan geëvalueerd moet worden. Het doel van het stappenplan is om onvrijwillige zorg te voorkomen, zo snel mogelijk af te bouwen of minder ingrijpende alternatieven in te zetten.

Gezien de aard van de werkzaamheden hebben bepaalde betrokkenen in het stappenplan in de regel geen direct cliëntcontact. Voor deze betrokkenen bestaan op dit moment in de extramurale setting geen goede bekostigingsmogelijkheden. Dit betreft de Wzd-functionaris, de deskundige van een andere discipline, de bij de zorg betrokken arts, de niet bij de zorg betrokken deskundige en de onafhankelijke deskundige.

Met deze aanwijzing geef ik de Nederlandse Zorgautoriteit de opdracht om prestatiebeschrijvingen en maximumtarieven vast te stellen voor de tijdsinzet van de diverse functionarissen betrokken bij het stappenplan in de extramurale setting. Het gaat om zorg als omschreven bij of krachtens de Zorgverzekeringswet.

Functionarissen betrokken bij het stappenplan

De Wzd-functionaris beoordeelt of het zorgplan voldoet aan het uitgangspunt dat onvrijwillige zorg zoveel mogelijk wordt voorkomen en of het zorgplan geschikt is om ernstig nadeel te voorkomen.

De deskundige van een andere discipline is overlegpartner van de zorgverantwoordelijke en moet worden betrokken bij ieder besluit tot opname van onvrijwillige zorg in het zorgplan.

De bij de zorg betrokken arts – indien de zorgverantwoordelijke zelf geen arts is – wordt geraadpleegd en stemt in voor opname van onvrijwillige zorg in het zorgplan bij specifieke vormen van onvrijwillige zorg.

De niet bij de zorg betrokken deskundige heeft een rol als overlegpartner van de zorgverantwoordelijke bij beslissingen over verlenging van de periode waarin onvrijwillige zorg kan worden verleend.

De onafhankelijke deskundige is betrokken als de onvrijwillige zorg voor de tweede keer wordt verlengd en is deskundige op het gebied van langdurige of intensieve zorg.

De verschillende rollen kunnen door verschillende zorgprofessionals vervuld worden, waardoor de prestatiebeschrijvingen door eenieder die bevoegd en bekwaam is, in rekening kunnen worden gebracht. Zorgprofessionals die een rol kunnen vervullen bij het stappenplan zijn bijvoorbeeld de specialist ouderengeneeskunde, de arts verstandelijke gehandicapten, een gezondheidspsycholoog, een orthopedagoog-generalist, een verpleegkundige of een psychiater.

De Minister voor Langdurige Zorg en Sport, C. Helder