Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 27 september 2022, nr. WJZ/32885190, houdende wijziging van de Subsidieregeling stimulering herbestemming monumenten in verband met een verhoging van het subsidieplafond voor haalbaarheidsonderzoeken of interactieve of procesgerichte onderzoeken, alsmede een verlenging van de regeling

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Gelet op de artikelen 7.5 en 7.7, eerste lid, van de Erfgoedwet;

Besluit:

ARTIKEL I. WIJZIGING SUBSIDIEREGELING STIMULERING HERBESTEMMING MONUMENTEN

De Subsidieregeling stimulering herbestemming monumenten wordt als volgt gewijzigd:

A

In artikel 7, eerste lid, onderdeel a, wordt ‘€ 1,7 miljoen’ vervangen door ‘€ 2,19 miljoen’.

B

In artikel 33a wordt ‘1 oktober 2022’ vervangen door ‘1 oktober 2027’.

ARTIKEL II. INWERKINGTREDING

Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, G. Uslu

TOELICHTING

Algemeen

In de beleidsbrief Modernisering Monumentenzorg werd aangekondigd dat een aantal maatregelen genomen zou worden waardoor eigenaren van beschermde monumenten beter in staat zouden zijn om tot tijdige en duurzame herbestemming van cultureel erfgoed te komen.¹ In 2011 heeft de Staatssecretaris van OCW daar invulling aan gegeven door de Subsidieregeling stimulering herbestemming monumenten (hierna: herbestemmingsregeling) in het leven te roepen.² De herbestemmingsregeling ondersteunt eigenaren en andere belanghebbenden bij het verrichten van haalbaarheidsonderzoeken naar herbestemming van monumenten. De fase van planvorming is gezien de complexiteit van een herbestemmingstraject cruciaal voor het doen slagen van herbestemmingen. De herbestemmingsregeling maakt daarnaast mogelijk dat subsidie wordt verstrekt voor het treffen van tijdelijke maatregelen gedurende deze beginnende fase, ter voorkoming van verval van het monument.

In 2014 is de herbestemmingsregeling voor het eerst geëvalueerd. Hieruit bleek dat de regeling een waardevolle bijdrage levert aan het realiseren van herbestemmingen. Die evaluatie gaf geen aanleiding om de regeling inhoudelijk aan te passen. In 2021 is de regeling opnieuw geëvalueerd. Uit deze evaluatie is gebleken dat de regeling nog steeds een waardevolle bijdrage levert aan het realiseren van herbestemmingen, maar dat het budget ontoereikend is. Specifiek op het onderdeel haalbaarheidsonderzoeken of interactieve of procesgerichte onderzoeken moet al een aantal jaren circa 35% van de aanvragen wegens het bereiken van het subsidieplafond worden afgewezen.

Naar aanleiding van de uitkomsten van deze evaluatie wordt de herbestemmingsregeling op twee punten gewijzigd. Ten eerste wordt vanuit het budget voor loon- en prijsbijstelling 2021 voor de erfgoedzorg € 490.000 ingezet om het budget voor deze onderzoeken te verhogen.

Ten tweede wordt de geldigheidsduur van de regeling verlengd. Het belang van herbestemming van monumenten (en vastgoed in het algemeen) is namelijk maatschappelijk steeds meer aan de orde en herbestemming is een complexe opgave voor een eigenaar. Zoals uit de voornoemde evaluatie is gebleken, is de herbestemmingsregeling een belangrijk instrument om herbestemmingen van monumenten te bewerkstelligen. Om te voorkomen dat er vanaf 1 oktober 2022 (de vervaldatum van de regeling) vanuit het Rijk geen financiële stimulans meer zou zijn voor herbestemming van monumenten, wordt de geldigheidsduur van de herbestemmingsregeling met vijf jaar verlengd, tot 1 oktober 2027.

Artikelsgewijs

Artikel I, onderdeel A

Artikel I, onderdeel A, voorziet in een structurele verhoging van het subsidieplafond voor haalbaarheidsonderzoeken of interactieve of procesgerichte onderzoeken, ten gevolge van een loon- en prijsbijstelling. Het subsidieplafond wordt met € 490.000,- verhoogd, van € 1,7 miljoen naar € 2,19 miljoen.

Artikel I, onderdeel B

Artikel I, onderdeel B, voorziet in een verlenging van de subsidieregeling met vijf jaar. Op grond van artikel 4.10, zevende lid, van de Comptabiliteitswet 2016, is het ontwerp van deze regeling schriftelijk ter kennis gebracht van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Op 6 september 2022 heeft de vaste Kamercommissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een aantal vragen gesteld over de regeling, die de Staatssecretaris op 16 september 2022 heeft beantwoord. De vaste Kamercommissie heeft de beantwoording van de vragen op 22 september 2022 voor kennisgeving aangenomen.

Artikel II

Deze wijzigingsregeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst. Hierbij wordt derhalve afgeweken van de uit het kabinetsbeleid voortvloeiende vaste verandermomenten, alsmede de minimale invoeringstermijn.

In dit geval is een afwijking van de vaste verandermomenten niet bezwaarlijk, omdat de regeling enkel wijzigingen bevat die begunstigend zijn voor de subsidieontvangers. Daarbij is van belang dat de subsidieontvangers tijdig duidelijkheid wordt geboden over de structurele verhoging van het subsidieplafond voor haalbaarheidsonderzoeken of interactieve of procesgerichte onderzoeken.

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, G. Uslu

---

1 Kamerstukken II 2009–10, 32 156, nr. 1.

2 Stcrt. 2011, nr. 19007.