Staatscourant van het Koninkrijk der Nederlanden

Datum publicatieOrganisatieJaargang en nummerRubriek
Ministerie van Infrastructuur en MilieuStaatscourant 2016, 34472Besluiten van algemene strekking

Voorpublicatie tot wijziging van de Activiteitenregeling milieubeheer (invoering tweede lichting erkende maatregellijsten energiebesparing)

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu maakt bekend dat een ieder gedurende vier weken na de dagtekening van deze Staatscourant schriftelijk zijn zienswijze naar voren kan brengen over onderstaand ontwerp van een ministeriële regeling.

Uw zienswijze kunt u op de volgende manieren indienen:

  • 1. bij voorkeur per e-mail naar: activiteitenbesluit@minienm.nl of

  • 2. per brief naar het volgende adres:

Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Directie KLG

Postbus 20901

2500 EX Den Haag

Ontwerpregeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, van ......., nr. IENM/BSK-..., tot wijziging van bijlage 10 van de Activiteitenregeling milieubeheer (invoering tweede lichting erkende maatregellijsten energiebesparing)

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,

Gelet op artikel 1.7, eerste lid, onderdeel a, van het Activiteitenbesluit milieubeheer;

BESLUIT:

ARTIKEL I

Bijlage 10 bij de Activiteitenregeling milieubeheer wordt als volgt gewijzigd:

A

Het opschrift komt te luiden:

BIJLAGE 10. ERKENDE MAATREGELLIJSTEN ENERGIEBESPARING

B

De opsomming van bedrijfstakken in de paragraaf Overzicht erkende maatregelen energiebesparing per bedrijfstak komt te luiden:

  • 1. metalelektro en mkb-metaal;

  • 2. autoschadeherstelbedrijven;

  • 3. gezondheidszorg- en welzijnszorginstellingen;

  • 4. kantoren;

  • 5. onderwijsinstellingen;

  • 6. commerciële datacenters;

  • 7. rubber- en kunststofindustrie;

  • 8. levensmiddelenindustrie;

  • 9. agrarische sector;

  • 10. mobiliteitsbranche;

  • 11. sport en recreatie;

  • 12. hotels en restaurants.

C

De titel van tabel 5.1 komt te luiden:

Tabel 1. Erkende maatregelen voor energiebesparing in de metalelektro en mkb-metaal

D

Het opschrift van de paragraaf Autoschadeherstelbedrijven komt te luiden:

2. Autoschadeherstelbedrijven

E

De titel van tabel 5.2 komt te luiden:

Tabel 2. Erkende maatregelen voor energiebesparing bij de autoschadeherstelbedrijven

F

Het opschrift van de paragraaf Gezondheidszorg- en welzijnszorginstellingen komt te luiden:

3. Gezondheidszorg- en welzijnszorginstellingen

G

De titel van tabel 5.3 komt te luiden:

Tabel 3. Erkende maatregelen voor energiebesparing bij de gezondheidszorg- en welzijnszorginstellingen

H

Het opschrift van de paragraaf Kantoren komt te luiden:

4. Kantoren

De titel van tabel 5.4 komt te luiden:

Tabel 4. Erkende maatregelen voor energiebesparing in kantoren

I

Het opschrift van de paragraaf Onderwijs komt te luiden:

5. Onderwijsinstellingen

J

De titel van tabel 5.5 komt te luiden:

Tabel 5. Erkende maatregelen voor energiebesparing voor de onderwijsinstellingen

K

Het opschrift van de paragraaf Commerciële datacenters komt te luiden:

6. Commerciële datacenters

L

De titel van tabel 5.6 komt te luiden:

Tabel 6. Erkende maatregelen voor energiebesparing voor commerciële datacenters

M

Het opschrift van de paragraaf Rubber- en kunststofindustrie komt te luiden:

7. Rubber- en kunststofindustrie

N

De titel van tabel 5.7 komt te luiden:

Tabel 7. Erkende maatregelen voor energiebesparing in de rubber- en kunststofindustrie

O

Aan het slot worden vijf paragrafen, zoals opgenomen in de bijlage behorende bij deze regeling, toegevoegd.

ARTIKEL II

Deze regeling treedt inwerking met ingang van 1 januari 2017.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, S.A.M. Dijksma

BIJLAGE BEHORENDE BIJ DE REGELING VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU VAN ..., NR. IENM/BSK-2016/, TOT WIJZIGING VAN BIJLAGE 10 VAN DE ACTIVITEITENREGELING MILIEUBEHEER (INVOERING TWEEDE LICHTING ERKENDE MAATREGELLIJSTEN ENERGIEBESPARING)

8. Levensmiddelenindustrie

Het gaat hier om de volgende subsectoren binnen de sectoren Groente- en Fruitverwerkende industrie, Frisdranken-, Water- en Sappenproducenten en Bakkerij- en Zoetwarenindustrie (NVB en VBZ) binnen de Levensmiddelenmiddelenindustrie:

vervaardiging van fruit- en groentesap (SBI-code 10.32), verwerking van groente en fruit (niet tot sap en maaltijden) (SBI-code 10.39), vervaardiging van frisdranken waaronder productie van mineraalwater en overig gebotteld water waaronder ook vruchtensiropen (SBI-code 11.07), vervaardiging van limonadesiroop (SBI -code 10.89), vervaardiging van brood, banketbakkerswerk en deegwaren (SBI-code 10.7), verwerking van cacao en vervaardiging van chocolade en suikerwerk (SBI-code 10.82), verwerking van cacao (SBI-code 10.82.1) en vervaardiging van chocolade en suikerwerk (SBI-code 10.82.2).

Voor de overige subsectoren zoals genoemd in de SBI-codes 10 en 11 gelden geen erkende maatregellijsten.

Maatregelen

Tabel 8. Erkende maatregelen voor energiebesparing in de levensmiddelenindustrie

Type maatregel

Nummers

Gebouwschil

1, 4

Ruimteventilatie

5–8

Ruimteverwarming

9–13

Ruimte- en buitenverlichting

15–25

Liftinstallatie

63, 64

Serverruimten

65–71

Informatie- en communicatietechnologie

72, 73

Persluchtinstallatie

28–32

Faciliteiten

26–32, 61

Stoominstallatie, niet zijnde stookinstallatie

40, 42

Processen

39, 47, 49

Activiteit

 

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

14, 41, 43–46, 48

In werking hebben van een koelinstallatie

2, 3, 33–38

Industrieel vervaardigen of bewerken van voedingsmiddelen of dranken

50–54, 56–60, 62

Mechanische bewerkingen van rubber, kunststof of rubber- of kunststofproducten

55

Type maatregel

Gebouwschil

Nummer maatregel

1

Omschrijving maatregel

Kantoor: Warmte- en koudeverlies via buitenmuur beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Spouwmuur isoleren.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Isolatie in spouwmuur ontbreekt.

a) Kantoor wordt verwarmd.

b) Kantoor wordt verwarmd en gekoeld.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

a) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

b) N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

b) Zelfstandig moment: Ja, indien aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

In kantoorgebouwen met minimaal energielabel C dan wel in nieuwbouw met een bouwjaar van 2003 of daarna en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

2

Omschrijving maatregel

Koudeverlies vriescel via wand naar aangrenzende niet-gekoelde ruimte en/of buitenruimte beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Spouwmuur of wand isoleren.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Isolatie van wand ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie.

Nummer maatregel

3

Omschrijving maatregel

Koudeverlies koel- of vriescel via beglazing naar aangrenzende verwarmde ruimte beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

HR++-glas toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Kozijn met enkel glas is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

Sponningdiepte is minimaal 16 mm.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Gebouwschil

Nummer maatregel

4

Omschrijving maatregel

Warmte- en/of koudeverlies via openstaande bedrijfsdeur in gebouwschil beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Snelsluitende of automatische bedrijfsdeur toepassen.

b en c) Loopdeur toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) Handmatige bediende bedrijfsdeur is aanwezig.

b) Sectionaaldeur is aanwezig en wordt gebruikt voor personentoegang.

c) Kantelddeur is aanwezig en wordt gebruikt voor personentoegang.

Technische randvoorwaarden

a) N.v.t.

b) Ruimte aanwezig in gevel.

c) Ruimte aanwezig in gevel of in kanteldeur.

Economische randvoorwaarden

a) Deur kan 1 uur per werkdag extra gesloten worden.

b en c) N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a) Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

b en c) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteventilatie

Nummer maatregel

5

Omschrijving maatregel

Warmte- en/of koudeverlies via openstaande bedrijfsdeur in binnengevel tussen verwarmde en gekoelde ruimte beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Snelsluitende of automatische bedrijfsdeur toepassen.

b en c) Loopdeur toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) Handmatige bediende bedrijfsdeur of scheiding van plastic stroken is aanwezig.

b) Sectionaaldeur is aanwezig en wordt gebruikt voor personentoegang.

c) Kantelddeur is aanwezig en wordt gebruikt voor personentoegang.

Technische randvoorwaarden

a) N.v.t.

b) Ruimte aanwezig in gevel.

c) Ruimte aanwezig in gevel of in kanteldeur.

Economische randvoorwaarden

a) Deur kan 1 uur per werkdag extra gesloten worden.

b en c) N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a) Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

b en c) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type Maatregel

Ruimteventilatie

Nummer maatregel

6

Omschrijving maatregel

Warmteverlies ventilatiekanalen beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Isolatie om ventilatiekanalen aanbrengen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Isolatie om ventilatiekanalen ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Temperatuur kanaal is minimaal 10 °C hoger dan omgevingstemperatuur.

Economische randvoorwaarden

Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd ventilatie is minimaal 2.700 uur per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteventilatie

Nummer maatregel

7

Omschrijving maatregel

Onnodig aanstaan van ventilatie voorkomen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Tijdschakelaar met weekschakeling (met of zonder overwerktimer) toepassen.

b) CO2-meter toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Automatische aan- en uitschakeling ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

a) N.v.t.

b) CO2 is de leidende factor van de luchtkwaliteit.

Economische randvoorwaarden

Motor vermogen (in kW) vermenigvuldigd met de tijd (in uur per jaar) dat de ventilatie extra uitgeschakeld kan worden is minimaal 300 (kWh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteventilatie

Nummer maatregel

8

Omschrijving maatregel

Energiezuinige ventilator toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Gelijkstroomventilator toepassen.

b) IE2-motor met toerenregeling toepassen.

c) IE3-motor toepassen.

d) Toerenregeling toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a, b en c) Motor met rendementsklasse IE1 of lager is aanwezig.

d) Motor met aan/uit regeling is aanwezig.

a) Benodigd luchtdebiet is constant.

b, c en d) Benodigd luchtdebiet varieert.

Technische randvoorwaarden

a, b en c) N.v.t.

d) Ventilator, aandrijving en elektromotor zijn geschikt voor toerenregeling.

Economische randvoorwaarden

Motorvormogen is minimaal 2,8 kW.

a) Bedrijfstijd ventilator is minimaal 3.000 uur per jaar (ter indicatie: 12 uur per werkdag).

b) Bedrijfstijd ventilator is minimaal 1.500 uur per jaar (ter indicatie: 6 uur per werkdag).

c) Bedrijfstijd ventilator is minimaal 2.200 uur per jaar (ter indicatie: 9 uur per werkdag).

d) Bedrijfstijd ventilator is minimaal 3.000 uur per jaar (ter indicatie: 12 uur per werkdag).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a, b en c) Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

d) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteverwarming

Nummer maatregel

9

Omschrijving maatregel

Onnodig aanstaan van ruimteverwarming door luchtverhitters buiten bedrijfstijd voorkomen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Tijdschakelaar of tijdschakelaar met weekschakeling (met of zonder overwerktimer) toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Automatische aan- en uitschakeling ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Niet toepasbaar in gebouw(delen) waar volcontinu gewerkt wordt.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteverwarming

Nummer maatregel

10

Omschrijving maatregel

Bedrijfshal: Warmte in hoge hal actief verdelen naar werkplekken met warmtevraag om verwarming met aardgas te beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Ondersteuningsventilator toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Voorziening voor luchtcirculatie ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Temperatuur boven in hal is minimaal 4°C hoger dan temperatuur op werkniveau.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteverwarming

Nummer maatregel

11

Omschrijving maatregel

Temperatuur per ruimte naregelen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Thermostatische radiatorkranen of ruimtethermostaten toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Individuele naregeling per ruimte of verwarmingsgroep ontbreekt bij meerdere verblijfsruimten.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

a) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd verwarming is minimaal 1.800 uur per jaar.

b) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd verwarming is minimaal 2.850 uur per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteverwarming

Nummer maatregel

12

Omschrijving maatregel

Opstarttijd cv-installatie regelen op basis van buitentemperatuur en/of interne warmtelast.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Optimaliserende regeling toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Optimaliserende regeling ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Niet toepasbaar in gebouw(delen) waar volcontinu gewerkt wordt.

Niet toepasbaar op procesinstallaties (bijv. voor verwarming bollenkast of narijskast).

Economische randvoorwaarden

a) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Ketelvermogen (in kWth) vermenigvuldigd met bedrijfstijd verwarming (in uur per jaar) is minimaal 30.000 (in kWthh per jaar).

b) aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Ketelvermogen (in kWth) vermenigvuldigd met bedrijfstijd verwarming (in uur per jaar) is minimaal 48.000 (in kWthh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteverwarming

Nummer maatregel

13

Omschrijving maatregel

Aanvoertemperatuur cv-water automatisch regelen op basis van buitentemperatuur.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Weersafhankelijke regeling op ketel of cv-groep toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Weersafhankelijke regeling ontbreekt op ketel of cv-groep met hoge temperatuurverwarming.

Technische randvoorwaarden

Weersafhankelijke regeling toepassen op groep als dit op ketel onmogelijk is door warmtapwatervoorziening.

Economische randvoorwaarden

a) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Ketelvermogen (in kWth) vermenigvuldigd met bedrijfstijd verwarming (in uur per jaar) is minimaal 42.000 (in kWthh per jaar).

b) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Ketelvermogen (in kWth) vermenigvuldigd met bedrijfstijd verwarming (in uur per jaar) is minimaal 67.500 (in kWthh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

14

Omschrijving maatregel

Energiezuinige warmteopwekking toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a en b) Hoogrendements- (HR-) luchtverhitter toepassen.

c en d) Hoogrendementsketel HR107 toepassen

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a en b) Conventionele luchtverhitter is aanwezig.

c en d) Conventioneel rendements- (CR) of verbeterd rendements- (VR) ketel is aanwezig voor basislast (bedrijfstijd is meer dan 500 uur per jaar).

Technische randvoorwaarden

Condensafvoer is mogelijk.

Economische randvoorwaarden

a) Bedrijfstijd luchtverhitter is minimaal 650 uur per jaar indien aardgasverbruik minder dan 170.000 m3 per jaar is.

b) Bedrijfstijd luchtverhitter is minimaal 1.000 uur per jaar indien aardgasverbruik minimaal 170.000 m3 per jaar is.

c en d) N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a en b) Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

c) Zelfstandig moment: Ja, indien aardgasverbruik minder dan 170.000 m3 per jaar en bedrijfstijd ketel minimaal 2.200 uur per jaar is.

Natuurlijk moment: Ja.

d) Zelfstandig moment: Ja, indien aardgasverbruik minimaal 170.000 m3 per jaar en bedrijfstijd ketel minimaal 3.300 uur per jaar is.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

In kantoorgebouwen met minimaal energielabel C dan wel in nieuwbouw met een bouwjaar van 2003 of daarna en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

Type maatregel

Ruimte en buitenverlichting

Nummer maatregel

15

Omschrijving maatregel

Onnodig aanstaan basis binnenverlichting voorkomen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Meerdere schakelgroepen toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Te grote schakelgroep aanwezig waardoor verlichting onnodig brandt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Vermogen van de onnodige verlichting (in kW) vermenigvuldigd met tijd (in uur per jaar) dat verlichting door een extra schakelgroep is uit te schakelen is minimaal 1.500 (in kWh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

16

Omschrijving maatregel

Onnodig branden van verlichting in magazijnen en opslagruimten voorkomen bij wisselend gebruik.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Aanwezigheidsschakeling toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Aanwezigheidsschakeling ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Verlichting is apart schakelbaar per (deel van de) ruimte.

Niet toepasbaar waar arbo-eisen aanwezigheidsschakeling verbieden.

Economische randvoorwaarden

Vermogen van de onnodige verlichting (in kW) vermenigvuldigd met tijd (in uur per jaar) dat verlichting door een extra schakelgroep is uit te schakelen is minimaal 400 (in kWh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

17

Omschrijving maatregel

Bedrijfshal: Binnenverlichting automatisch verminderen op basis van daglichttoetreding door ramen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Daglichtafhankelijke schakeling voor schakelen van verlichting toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Daglichtafhankelijke schakeling ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Verlichting is apart schakelbaar langs ramen.

Economische randvoorwaarden

Vermogen van de onnodige verlichting (in kW) vermenigvuldigd met tijd (in uur per jaar) dat verlichting is uit te schakelen is minimaal 200 (in kWh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

18

Omschrijving maatregel

Bedrijfshal: Vermogen conventionele verlichting met langwerpige fluorescentielampen (TL) verlagen door spanningsverlaging.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Spanningsverlagingstoestel toepassen dat spanning verlaagt naar 207 tot 210 Volt.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Spanningsverlagingstoestel ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Aparte verlichtingsgroep is aanwezig.

Economische randvoorwaarden

Geïnstalleerd vermogen per verlichtingsgroep (in kW) vermenigvuldigd met aantal branduren (in uur per jaar) is minimaal 19.500 (kWh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

 

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

19

Omschrijving maatregel

Basis binnenverlichting: geïnstalleerd vermogen beperken in ruimten waar geen veiligheids- of hygiëne-eisen gelden.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Hoog frequente armaturen met langwerpige fluorescentielampen (TL5) toepassen.

b) Langwerpige fluorescentielamp (TL5) en adapter toepassen in bestaande armatuur.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Conventionele armaturen met langwerpige fluorescentielampen (TL) zijn aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

a) Aantal branduren is minimaal 3.400 uur per jaar.

b) Aantal branduren is minimaal 1.900 uur per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a) Zelfstandig moment: Ja, indien aantal branduren minimaal 3.800 uur per jaar is.

Natuurlijk moment: Ja.

b) Zelfstandig moment: Ja, indien aantal branduren minimaal 2.300 uur per jaar is.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

In kantoorgebouwen met minimaal energielabel C dan wel in nieuwbouw met een bouwjaar van 2003 of daarna en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

20

Omschrijving maatregel

Basis binnenverlichting: geïnstalleerd vermogen beperken in ruimten waar veiligheids- of hygiëne-eisen gelden.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Hoog frequente armaturen met langwerpige fluorescentielampen (TL5) toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Conventionele armaturen met langwerpige fluorescentielampen (TL) zijn aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Aantal branduren is minimaal 4.400 uur per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja, indien aantal branduren minimaal 4.800 uur per jaar is.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

In kantoorgebouwen met minimaal energielabel C dan wel in nieuwbouw met een bouwjaar van 2003 of daarna en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

21

Omschrijving maatregel

Geïnstalleerd vermogen binnenverlichting beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Metaalhalogenidelamp toepassen in bestaande armatuur.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Hoge druk kWiklamp is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte en buitenverlichting

Nummer maatregel

22

Omschrijving maatregel

Geïnstalleerd vermogen noodverlichting beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Armatuur met led-lamp toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Conventioneel armatuur met langwerpige fluorescentielamp (TL) is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

23

Omschrijving maatregel

Onnodig branden van reclame- en overige buitenverlichting voorkomen zodat verlichting alleen brandt als het donker is en per nacht minimaal 6 uur uit is.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Schemerschakelaar en tijdschakelklok toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Schemerschakelaar en/of tijdschakelaar ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Extra bewegingssensor toepassen als verlichting i.v.m. veiligheid bij beweging moet branden.

Economische randvoorwaarden

Geïnstalleerd vermogen per schakeling is minimaal 0,35 kW.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

24

Omschrijving maatregel

Geïnstalleerd vermogen buitenverlichting beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Led-lamp of natriumlamp toepassen in bestaande armatuur.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Halogeenlamp is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

25

Omschrijving maatregel

Geïnstalleerd vermogen reclameverlichting beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Led-lamp toepassen in bestaande armatuur.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Gloeilamp of halogeenlamp is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Faciliteiten

Nummer maatregel

26

Omschrijving maatregel

Energieverbruik van pompen beperken door vermogen te regelen op basis van vraag.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Pomp met toerenregeling toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Pomp wordt geregeld met smoorregeling.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Bedrijfstijd pomp is minimaal 5.700 uur per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Faciliteiten

Nummer maatregel

27

Omschrijving maatregel

Energiezuinige elektromotor toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

IE3-motor toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

IE1-motor of IE2-motor is aanwezig.

a) Vermogen elektromotor is minder dan 7,5 kW.

b) Vermogen elektromotor is minimaal 7,5 kW.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

a) Bedrijfstijd elektromotor is minimaal 1.400 uur per jaar.

b) N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: ja, indien IE1-motor en bedrijfstijd elektromotor is minimaal 4.400 uur per jaar.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Persluchtinstallatie

Nummer maatregel

28

Omschrijving maatregel

Persluchtgebruik voor (droog) blazen verminderen door gebruik blower.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Blower toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

(Droog) blazen gebeurt met perslucht.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Persluchtdruk voor (droog) blazen is lager dan 1.0 bar(o).

Bedrijfstijd compressor t.b.v. (droog) blazen is minimaal 900 uur per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Persluchtinstallatie

Nummer maatregel

29

Omschrijving maatregel

Persluchtgebruik bij blazen verminderen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

HR-blaaspistool of blaasmondje met nozzle met laag verbruik toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Blaaspistool ouder dan 10 jaar of blaasmondje zonder nozzle is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Bedrijfstijd blaaspistool of blaasmondje is minimaal 250 uur per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Persluchtinstallatie

Nummer maatregel

30

Omschrijving maatregel

Nullasturen persluchtcompressor beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Oliegeïnjecteerde compressor met toerenregeling toepassen.

b) Olievrije compressor met toerenregeling toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Vollast/nullast- of vollast/nullast/uitschakeling is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

Bij meerdere compressoren alleen uitvoeren bij leidende compressor en rest op basis van vollast/nullast/uitschakeling.

Economische randvoorwaarden

a) Aantal nullast uren is minimaal 1.300 uur per jaar (ter indicatie: 4 uur per werkdag).

b) Aantal nullast uren is minimaal 1.800 uur per jaar (ter indicatie: 5,5 uur per werkdag).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Persluchtinstallatie

Nummer maatregel

31

Omschrijving maatregel

Energiezuinig perslucht maken door koude lucht te gebruiken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Koude buitenlucht gebruiken.

b) Binnenlucht uit onverwarmde ruimte gebruiken.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Compressor zuigt door zichzelf opgewarmde lucht of warme proceslucht aan.

Technische randvoorwaarden

a) Opening in gevel is mogelijk binnen een afstand van 3 meter.

Eventueel verminderde kWaliteit van de perslucht levert geen risico’s voor het product i.v.m. voedselveiligheidsaspecten.

b) N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Vermogen compressor (in kW) vermenigvuldigd met aantal equivalenten van vollasturen (in uur per jaar) is minimaal 64.000 (kWh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Persluchtinstallatie

Nummer maatregel

32

Omschrijving maatregel

Warmte van de persluchtcompressoren nuttig gebruiken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a en b) Warmte van luchtgekoelde compressor gebruiken voor ruimteverwarming.

c en d) Warmte van watergekoelde compressor gebruiken voor lage temperatuurverwarming, verwarming van tapwater of badenverwarming.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Warmte van compressor wordt naar buiten afgevoerd.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

a) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Aantal equivalenten van vollasturen is minimaal 1.500 uur per stookseizoen (ter indicatie: 10 uur per werkdag in stookseizoen).

Afstand tot te verwarmen ruimte is minder dan 3 meter.

b) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3per jaar.

Aantal equivalenten van vollasturen is minimaal 2.450 uur per stookseizoen (ter indicatie: 16 uur per werkdag in stookseizoen).

Afstand tot te verwarmen ruimte is minder dan 3 meter.

c) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Vermogen compressor (in kW) vermenigvuldigd met aantal equivalenten van vollasturen (in uur per jaar) is minimaal 25.000 (kWh per jaar).

Warmtebehoefte per jaar komt overeen met minimaal 300 m3 warmtapwater van 65°C.

d) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3per jaar.

Vermogen compressor (in kW) vermenigvuldigd met aantal equivalenten van vollasturen (in uur per jaar) is minimaal 41.000 (kWh per jaar).

Warmtebehoefte per jaar komt overeen met minimaal 500 m3 warmtapwater van 65°C.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a en b) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

c en d) Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

33

Omschrijving maatregel

Vermenging van lucht uit koel- of vriesbewaarcel met lucht van buiten koel- of vriesbewaarcel beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Deurschakeling celprogramma toepassen die inschakelen van verdampingsventilatoren van koeling onderbreekt bij openstaande deur.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Tochtsluis en deurschakeling ontbreken.

Technische randvoorwaarden

Sensoren zijn aanwezig om koeling te onderbreken.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

34

Omschrijving maatregel

Onnodig aanstaan van pomp koelmedium voorkomen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Automatische schakeling van pomp toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Automatische schakeling en toerenregeling ontbreekt op pomp.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Vermogen pomp is minimaal 1kW.

Vermogen pomp (in kW) vermenigvuldigd met tijd (in uur per jaar) dat pomp is uit te schakelen is minimaal 3.300 (in kWh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

35

Omschrijving maatregel

Condensordruk automatisch regelen om condensortemperatuur aan te passen aan de buitenluchttemperatuur.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Condensordrukregeling toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Vaste condensordruk gedurende het hele jaar.

Technische randvoorwaarden

Elektronisch expansieventiel is aanwezig.

Economische randvoorwaarden

Condensortemperatuur wordt jaargemiddeld 5 °C lager dan de huidige condensortemperatuur.

Koelvermogen (in kWth) vermenigvuldigd met bedrijfstijd koel- of vriesinstallatie (in uur per jaar) is minimaal 160.000 (in kWh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

36

Omschrijving maatregel

Energiezuinig expansieventiel bij verdamper toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Elektronisch expansieventiel toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) Thermostatisch expansieventiel is aanwezig in koelinstallatie.

b) Thermostatisch expansieventiel is aanwezig in vriesinstallatie.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

a) Bedrijfstijd koelinstallatie is minimaal 2.200 equivalenten van vollasturen per jaar.

b) Bedrijfstijd vriesinstallatie is minimaal 900 equivalenten van vollasturen per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

37

Omschrijving maatregel

Temperatuurverschil bij condenseren beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Groter condensoroppervlak toepassen zodat temperatuurverschil tussen condensor en buitentemperatuur maximaal 10°C wordt.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Temperatuurverschil tussen condensor en buitentemperatuur is minimaal 20°C.

Koeltemperatuur is lager of gelijk aan 2°C.

Technische randvoorwaarden

Koelvermogen is maximaal 250 kWth.

Economische randvoorwaarden

a) Bedrijfstijd koelinstallatie is minimaal 2.200 equivalenten van vollasturen per jaar.

b) Bedrijfstijd vriesinstallatie is minimaal 3.400 equivalenten van vollasturen per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

38

Omschrijving maatregel

Energiezuinige condensor- en/of verdamperventilator toepassen voor koelinstallaties van koel- en/of vriescellen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a en b) Condensorventilator voor koelen en vriezen met vermogen van maximaal 20 W per kWth toepassen.

c) Verdamper-ventilator voor koelen met vermogen van maximaal 30 W per kWth toepassen.

d) Verdamper-ventilator voor vriezen met vermogen van maximaal 40W per kWth toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Celtemperatuur is maximaal 2°C.

a) Condensor-ventilator voor koelen heeft vermogen van minimaal 50 W per kWth.

b) Condensor-ventilator voor vriezen heeft vermogen van minimaal 50 W per kWth.

c) Verdamper-ventilator voor koelen heeft vermogen van minimaal 60 W per kWth.

d) Verdamper-ventilator voor vriezen heeft vermogen van minimaal 75 W per kWth.

Technische randvoorwaarden

Koelvermogen is maximaal 250 kWth.

Economische randvoorwaarden

a) Bedrijfstijd koelinstallatie is minimaal 2.200 equivalenten van vollasturen per jaar

b) Bedrijfstijd vriesinstallatie is minimaal 2.600 equivalenten van vollasturen per jaar.

c) Bedrijfstijd koelinstallatie is minimaal 2.100 equivalenten van vollasturen per jaar

d) Bedrijfstijd vriesinstallatie is minimaal 2.600 equivalenten van vollasturen per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Processen

Nummer maatregel

39

Omschrijving maatregel

Onnodig gebruik stoom beperken door temperatuur automatisch te regelen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Automatische kleppenregelingen op blancheurs, CIP, pasteurs en andere apparatuur toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Automatische kleppenregeling ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

a) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Gasverbruik van handmatig geregeld proces is minimaal 12.000 m3per jaar.

b) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Gasverbruik van handmatig geregeld proces is minimaal 19.000 m3per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Stoominstallatie, niet zijnde stookinstallatie

Nummer maatregel

40

Omschrijving maatregel

Warmteverlies stoominstallatie beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Isolatie aanbrengen om stoom- en condensaatleidingen.

b en c) Isolatie aanbrengen om stoomafsluiters.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Isolatie om leidingen en/of appendages ontbreekt of is beschadigd.

Technische randvoorwaarden

Bij stoomgebruikers zijn machinedelen soms bewust ongeïsoleerd om juiste stoomcondities in het productieproces te kunnen garanderen. Isoleer deze machines niet indien leverancier een goede werking van het proces niet meer garandeert.

Economische randvoorwaarden

a) Bedrijfstijd stoominstallatie is minimaal 500 equivalenten van vollasturen per jaar.

b) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoominstallatie is minimaal 1.600 equivalenten van vollasturen per jaar.

c) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoominstallatie is minimaal 2.450 equivalenten van vollasturen per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

41

Omschrijving maatregel

Warmte uit spuiwater stoomketel nuttig gebruiken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a en b) Ontspanningsvat toepassen waarin spuiwater in druk wordt verlaagd.

c en d) Warmtewisselaar toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Warmteterugwinsysteem ontbreekt voor spuiwater.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

a, b, c en d) Minimaal 50% van voedingswater bestaat uit vers suppletiewater.

a en b) Stoomvrager is aanwezig die met discontinue aanbod van ontspanningsstoom kan worden gevoed (veelal ontgasser).

c en d) Warmtevrager aanwezig die met discontinue aanbod van warmte uit spuiwater kan worden gevoed (veelal suppletiewater).

a) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 2.100 equivalenten van vollasturen per jaar.

b) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 3.400 equivalenten van vollasturen per jaar.

c) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 2.100 equivalenten van vollasturen per jaar.

d) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 3.400 equivalenten van vollasturen per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

[44] Condensaat of condensaatwarmte nuttig gebruiken

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Stoominstallatie, niet zijnde stookinstallatie

Nummer maatregel

42

Omschrijving maatregel

Condensaat of condensaatwarmte nuttig gebruiken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a en b) Ontspanningsvat toepassen waarin condensaat in druk wordt verlaagd om vervolgens nuttig toe te passen.

c en d) Retourleiding naar ontgasser of voedingswatertank van stoomketel toepassen voor condensaat.

e en f) Warmtewisselaar toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Warmteterugwinsysteem ontbreekt voor condensaat.

a en b) Hogedruk condensaat (minimaal 15 bar(o)) is beschikbaar.

c, d, e en f) N.v.t.

Technische randvoorwaarden

a, b, c en d) Het condensaat mag niet verontreinigd zijn.

e en f) N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Minimaal 50% van het condensaat kan nuttig worden gebruikt.

Leidinglengte condensaatnet is minimaal 200 meter.

a) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 650 equivalenten van vollasturen per jaar.

b) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 1.050 equivalenten van vollasturen per

c) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 650 equivalenten van vollasturen per jaar.

d) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 1.050 equivalenten van vollasturen per jaar.

e) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 650 equivalenten van vollasturen per jaar.

f) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 1.050 equivalenten van vollasturen per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

43

Omschrijving maatregel

Warmte uit rookgassen stoomketel nuttig gebruiken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a en b) Economizer toepassen (bijvoorbeeld voor voorwarmen van voedingswater).

c en d) Rookgascondensor toepassen (bijvoorbeeld voor voorverwarmen van suppletiewater, proceswater of tapwater).

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a en b) Warmteterugwinsysteem ontbreekt voor rookgassen.

c en d) Economizer is aanwezig.Rookgascondensor ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Er is rondom stoomketel en in rookgaskanaal minimaal 2 meter vrije ruimte om een warmteterugwinsysteem in te bouwen.

Economische randvoorwaarden

a) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 1.150 equivalenten van vollasturen per jaar.

b) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 1.650 equivalenten van vollasturen per jaar.

c en d) Voor te verwarmen water heeft vóór rookgascondensor een temperatuur van maximaal 25°C.

c) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 1.150 equivalenten van vollasturen per jaar.

d) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 1.850 equivalenten van vollasturen per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

44

Omschrijving maatregel

Energiezuinig stoom maken door voorwarmen van verbrandingslucht voor ventilatorbrander.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Verticale luchtkoker vanaf plafond ketelhuis tot nabij luchtaanzuigopening van brander toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Brander zuigt koudere lucht aan uit directe omgeving op een hoogte van minder dan 1 meter vanaf vloer.

Technische randvoorwaarden

Brander moet geschikt zijn voor hogere verbrandingsluchttemperatuur en geringe toename van luchtweerstand.

Economische randvoorwaarden

Temperatuur nabij plafond is minimaal 10°C hoger dan temperatuur nabij brander.

a) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 150 equivalenten van vollasturen per jaar.

b) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 250 equivalenten van vollasturen per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

45

Omschrijving maatregel

Luchtovermaat stoomketel beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Automatische regeling luchtovermaat op basis van zuurstofcorrectie toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) Stoomketelinstallatie zonder Economizer zonder regeling luchtovermaat is aanwezig.

b) Stoomketelinstallatie met Economizer zonder luchtovermaat regeling is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

De brander moet geschikt zijn voor zuurstofcorrectieregeling.

Economische randvoorwaarden

a) Capaciteit stoomketel is minimaal 750 kg per uur.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 2.400 equivalenten van vollasturen per jaar.

b) Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 6.200 equivalenten van vollasturen per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

46

Omschrijving maatregel

Energieverbruik brander stoominstallatie beperken door verbeterde regeling.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Brander met modulerende regeling toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Brander met hoog/laag/uit- of aan/uitregeling is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

a) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 750 equivalenten van vollasturen per jaar.

b) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd stoomketel is minimaal 500 equivalenten van vollasturen per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja, indien brander geschikt is voor modulerende regeling.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Processen

Nummer maatregel

47

Omschrijving maatregel

Warmte uit koelwater nuttig gebruiken voor opwarmen product of (proces-) water.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Warmtewisselaar toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Warme koelwater wordt geloosd of gekoeld aan buitenlucht.

Technische randvoorwaarden

Temperatuurverschil in- en uitgaande water is minimaal 25°C.

Economische randvoorwaarden

a) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Hoeveelheid koelwater is minimaal 5.000 m3 per jaar.

b) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Hoeveelheid koelwater is minimaal 8.200 m3 per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

48

Omschrijving maatregel

Warmteverlies warmwater- en/of stoomdistributiesysteem beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Isolatie om leidingen en appendages aanbrengen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Isolatie om leidingen en appendages ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Voor onderhoud en inspectie is isolatie bij appendages eenvoudig te verwijderen en aan te brengen.

Temperatuur leiding is minimaal 60 °C hoger dan omgevingstemperatuur.

Economische randvoorwaarden

a) Aardgasverbruik minder dan 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd warme onderdelen is minimaal 450 uur per jaar.

b) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar.

Bedrijfstijd warme onderdelen is minimaal 750 uur per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Processen

Nummer maatregel

49

Omschrijving maatregel

Betere warmte- en koudeoverdracht van platenwarmtewisselaar toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Uitbreiding van warmtewisselaar met meerdere platen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Platenwisselaar is aanwezig.

Temperatuurverschil van ingaand en uitgaand medium is minimaal 6°C.

a) Platenwisselaar voor indirecte procesverwarming is aanwezig.

b) Plantenwisselaar voor indirecte proceskoeling is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

Warmtewisselaar is uit te breiden met minimaal 20% platen.

Economische randvoorwaarden

a) Bedrijfstijd indirecte procesverwarming is minimaal 700 uur per jaar.

b) Bedrijfstijd indirecte proceskoeling is minimaal 2.300 uur per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

Industrieel vervaardigen of bewerken van voedingsmiddelen of dranken

Nummer maatregel

50

Omschrijving maatregel

Warmte uit proceswater nuttig gebruiken voor opwarmen CIP en/of tapwater.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Warmtewisselaar toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a en b) Stoomketel of conventioneelrendements- (CR-) of verbeterdrendements- (VR-) of Hoogrendementsketel (HR-) ketel is aanwezig voor opwarmen CIP en/of tapwater.

c) Elektrische warmteopwekking is aanwezig voor tapwater.

Technische randvoorwaarden

Temperatuurverschil in- en uitgaande water is minimaal 45 °C.

Economische randvoorwaarden

a) Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Hoeveelheid proceswater is minimaal 1.500 m3 per jaar.

b) Aardgasverbruik is minimaal 170.000 m3 per jaar. Hoeveelheid proceswater is minimaal 2.200 m3 per jaar.

c) Bedrijfstijd elektrische warmteopwekking is minimaal 650 uur per jaar.

Benodigde hoeveelheid tapwater is minimaal 1.050 m3 per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

Industrieel vervaardigen of bewerken van voedingsmiddelen of dranken

Nummer maatregel

51

Omschrijving maatregel

Verdampingswarmte CO2 nuttig gebruiken in gekoeld waternet.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Warmtewisselaar toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Verdampingswarmte CO2 wordt niet nuttig gebruikt.

Technische randvoorwaarden

Gekoeld waternet met koelmachine met koelvermogen van minimaal 100 kW is aanwezig.

Economische randvoorwaarden

Verbruik van CO2 bedraagt minimaal 6.000.000 kg per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

Industrieel vervaardigen of bewerken van voedingsmiddelen of dranken

Nummer maatregel

52

Omschrijving maatregel

Restwarmte uit blancheerproces nuttig inzetten.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Warmtewisselaar toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Suppletiewater blancheurs wordt met stoom opgewarmd.

Technische randvoorwaarden

Meerdere blancheurs kunnen op één warmtewisselaar worden aangesloten.

Economische randvoorwaarden

Hoeveelheid verversingswater blancheurs is minimaal 5.500 m3 per jaar waarbij het temperatuurverschil tussen in- en uitgaande water minimaal 60°C is.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

Industrieel vervaardigen of bewerken van voedingsmiddelen of dranken

Nummer maatregel

53

Omschrijving maatregel

Koelen met ijswater beperken door leidingwater te gebruiken voor voorkoelen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Extra warmtewisselaar en koelcircuit met aansluiting op leidingwater.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Volledige koeling met ijswater.

Technische randvoorwaarden

Het koelproces is te splitsen in een voor- en nakoelproces, die direct na elkaar plaatsvinden.

Economische randvoorwaarden

Hoeveelheid ijswater is minimaal 22 m3 per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

Industrieel vervaardigen of bewerken van voedingsmiddelen of dranken

Nummer maatregel

54

Omschrijving maatregel

Volledig opwarmen en/of afkoelen van water in het batchsterilisatieproces voorkomen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Warmte- en koudevaten met leidingwerk en pompen toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Buffers ontbreken.

Technische randvoorwaarden

Meerdere sterilisators op combinatie van een warmte- en koudevat mogelijk.

Economische randvoorwaarden

Minimaal 7.000 batches per jaar.

Totale inhoud sterilisator(s) is minimaal 0,5 m3.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

Mechanische bewerkingen van rubber, kunststof of rubber- of kunststofproducten

Nummer maatregel

55

Omschrijving maatregel

Afblaas van de flessenblaasmachine hergebruiken in lagedruk persluchtnet (lager dan 7 bar(o)).

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Systeem om afblaaslucht op te vangen en in lagedruk persluchtnet her te gebruiken.bar(o)

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Lagedruk perslucht van blaasmachine wordt niet hergebruikt.

Technische randvoorwaarden

Machine geschikt om afblaaslucht her te gebruiken voor lagedruk perslucht.

Economische randvoorwaarden

Frisdrank productie is meer dan 220 miljoen liter per jaar.

Persluchtverbruik is meer dan 9.000.000 m3 per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

Industrieel vervaardigen of bewerken van voedingsmiddelen of dranken

Nummer maatregel

56

Omschrijving maatregel

Warmteverlies uit oven door rookgaskanaal beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Rookgasklep toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentie techniek

Rookgasklep ontbreekt in bestaande oven.

Technische randvoorwaarden

Elektronische ontsteking is aanwezig.

Een extra beveiligingsvoorziening is bij bepaalde type ovens noodzakelijk om ontploffing te voorkomen bij een kapotte klep. Deze voorziening is niet voor alle ovens beschikbaar. Voer deze toepassing niet uit indien leverancier een goede werking van de rookgasafvoer niet garandeert.

Economische randvoorwaarden

 

a) Aardgasverbruik is minder dan 1.000.000 m3 per jaar.

Brandervermogen (in kWth) vermenigvuldigd met bedrijfstijd brander (in uur per jaar) is minimaal 2.800.000 (in kWthh per jaar).

b) Aardgasverbruik is minimaal 1.000.000 m3 per jaar.

Brandervermogen (in kWth) vermenigvuldigd met bedrijfstijd brander (in uur per jaar) is minimaal 3.100.000 (in kWthh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja. (natuurlijk moment is als de oven voor langere periode niet in gebruik is (bijv. verplaatsing, revisie of groot onderhoud))

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

Industrieel vervaardigen of bewerken van voedingsmiddelen of dranken

Nummer maatregel

57

Omschrijving maatregel

Beperken onnodig aardgasverbruik bij direct gestookte charge- en/of continue ovens zonder elektronische ontsteking.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Elektronische ontsteking toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentie techniek

Elektronische ontsteking ontbreekt in bestaande oven.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja. (natuurlijk moment is als de oven voor langere periode niet in gebruik is (bijv. verplaatsing, revisie of groot onderhoud))

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

Industrieel vervaardigen of bewerken van voedingsmiddelen of dranken

Nummer maatregel

58

Omschrijving maatregel

Warmteverlies via wanden van industriële ovens beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Isolatie vervangen of extra aanbrengen om oven.

Uitgangssituatie op basis van een referentie techniek

Isolatie materiaal is afwezig of verouderd (ouder dan 20 jaar) in bestaande oven.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Asbest is niet aanwezig voor isolatie van de oven.

a) Aardgasverbruik is minder dan 1.000.000 m3 per jaar.

Brandervermogen (in kWth) vermenigvuldigd met bedrijfstijd brander (in uur per jaar) is minimaal 2.400.000 (in kWthh per jaar).

b) Aardgasverbruik is minimaal 1.000.000 m3 per jaar.

Brandervermogen (in kWth) vermenigvuldigd met bedrijfstijd brander (in uur per jaar) is minimaal 2.600.000 (in kWthh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja. (natuurlijk moment is als de oven voor langere periode niet in gebruik is (bijv. verplaatsing, revisie of groot onderhoud))

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

Industrieel vervaardigen of bewerken van voedingsmiddelen of dranken

Nummer maatregel

59

Omschrijving maatregel

Energieverbruik brander indirect gestookte oven beperken door verbeterde regeling.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Modulerende brander met toerenregeling toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentie techniek

Bestaande oven heeft een hoog/laag of aan/uit brander.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Vermogen brander is minimaal 70 kW.

a) Aardgasverbruik is minder dan 1.000.000 m3 per jaar.

Brandervermogen (in kWth) vermenigvuldigd met bedrijfstijd brander (in uur per jaar) is minimaal 3.500.000 (in kWthh per jaar).

b) Aardgasverbruik is minimaal 1.000.000 m3 per jaar.

Brandervermogen (in kWth) vermenigvuldigd met bedrijfstijd brander (in uur per jaar) is minimaal 3.800.000 (in kWthh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja. (natuurlijk moment is als de oven voor langere periode niet in gebruik is (bijv. verplaatsing, revisie of groot onderhoud))

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

Industrieel vervaardigen of bewerken van voedingsmiddelen of dranken

Nummer maatregel

60

Omschrijving maatregel

Energiezuinige warmteopwekking van tapwater voor gereedschap- en/of krattenwasmachine toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Hoogrendementsketel HR107 toepassen.

b) Leidingen aanbrengen om warm water uit warmtewisselaar te gebruiken.

Uitgangssituatie op basis van een referentie techniek

Gereedschap- en/of krattenwasmachine is aangesloten op koud water.

 

b) Warmtewisselaar die leidingwater verwarmt is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

Gereedschap en/of krattenwasmachine is geschikt voor aansluiting op warm water.

Economische randvoorwaarden

a) Warmwaterverbruik machine is minimaal 500 m³ per jaar.

b) Warmwaterverbruik machine is minimaal 150 m³ per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Faciliteiten

Nummer maatregel

61

Omschrijving maatregel

Energieverbruik van motoren in kneed- en/of mengmachine beperken door vermogen te regelen op basis van vraag.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Toerenregeling toepassen op motor van kneed- en/of mengmachines.

Uitgangssituatie op basis van een referentie techniek

Toerenregeling ontbreekt in bestaande kneed- of mengmachine.

Technische randvoorwaarden

Kneed- en/of mengmachine zijn geschikt voor toerenregeling.

Economische randvoorwaarden

Vermogen machine (in kW) vermenigvuldigd met bedrijfstijd machine (in uur per jaar) is minimaal 200.000 (in kWh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja. (natuurlijk moment is als de machine voor langere periode niet in gebruik is (bijv. verplaatsing, revisie of groot onderhoud))

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

Industrieel vervaardigen of bewerken van voedingsmiddelen of dranken

Nummer maatregel

62

Omschrijving maatregel

Energiezuinig oven opwarmen door gebruik warme lucht bovenuit ruimte.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Kanaalwerk aanbrengen tot nabij luchtaanzuigopening van brander.

Uitgangssituatie op basis van een referentie techniek

Toevoer van warme lucht naar de brander ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Voer deze maatregel niet uit indien leverancier een goede werking van het brandproces niet garandeert.

Voldoende en schone luchttoevoer in de ruimte is noodzakelijk

Economische randvoorwaarden

a) Aardgasverbruik is minder dan 1.000.000 m3 per jaar.

Brandervermogen (in kWth) vermenigvuldigd met bedrijfstijd verwarming (in uur per jaar) is minimaal 3.100.000 (in kWthh per jaar).

b) Aardgasverbruik is minimaal 1.000.000 m3 per jaar.

Brandervermogen (in kWth) vermenigvuldigd met bedrijfstijd verwarming (in uur per jaar) is minimaal 3.5000.000 (in kWthh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Liftinstallatie

Nummer maatregel

63

Omschrijving maatregel

Energieverbruik voor verlichting en ventilatie voorkomen indien lift niet in gebruik.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Stand-by schakeling op liftbesturing toepassen.

b) Aanwezigheidsdetectie van personen toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Verlichting en ventilatie cabine zijn continue in gebruik.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig moment of natuurlijk moment?

a) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

b) Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Liftinstallatie

Nummer maatregel

64

Omschrijving maatregel

Geïnstalleerd vermogen verlichting liftcabine beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

LED-lampen toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) Gloeilamp is aanwezig.

b) Halogeenlamp is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig moment of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Serverruimten

Nummer maatregel

65

Omschrijving maatregel

Inzet van fysieke servers in serverruimte beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Meerdere gevirtualiseerde servers werken op een minder aantal fysieke servers.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Geen gevirtualiseerde omgeving aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Het gaat om serverruimten met een opgesteld vermogen van minimaal 5 kW.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen.

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Serverruimten

Nummer maatregel

66

Omschrijving maatregel

Vrije koeling in serverruimte toepassen om bedrijfstijd van koelmachine te beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Direct vrije luchtkoeling inclusief compartimenteren en backup door koelmachine toepassen.

b) Verdampings-koeler(s), adiabatische of hybride koeler(s) via (vorstbestendige) bypass toepassen.

c) Verdampings-koeler(s), adiabatische of hybride koeler(s) via (vorstbestendige) bypass toepassen inclusief compartimenteren en plaatsen van zaalkoelers die werken op hogere temperaturen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) Airconditioning of DX- (directe expansie) koeling met seizoensgemiddelde COP van maximaal 2,5 is aanwezig.

Temperatuur in koelsysteem en buitenklimaat maken minimaal 95% vrije koeling mogelijk.

b en c) Compressiekoelmachine verzorgt de volledige koeling.

b) De koelmachine en de zaalkoelers zijn geschikt om met hogere temperaturen te werken.

Compressiekoelmachine met seizoensgemiddelde COP van maximaal 4 is aanwezig.

Temperatuur in koelsysteem en buitenklimaat maken minimaal 50% vrije koeling mogelijk.

c) Compressiekoelmachine met seizoensgemiddelde COP van maximaal 2,5 is aanwezig.

Temperatuur in koelsysteem en buitenklimaat maken minimaal 50% vrije koeling mogelijk.

Technische randvoorwaarden

Bouwkundig moet het mogelijk zijn, bijvoorbeeld het dak moet het gewicht van het systeem voor vrije koeling kunnen dragen, en er moet ruimte zijn voor luchtkanalen en overige installaties.

Economische randvoorwaarden

Het gaat om serverruimten met een opgesteld vermogen van minimaal 5 kW.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a en b) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

c) Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen.

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Serverruimten

Nummer maatregel

67

Omschrijving maatregel

Energiezuinige koelmachine voor koeling serverruimte toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Compressiekoelmachine met seizoensgemiddelde COP van minimaal 5,5 toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Compressiekoelmachine met seizoensgemiddelde COP van maximaal 3 is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Het gaat om serverruimten met een opgesteld vermogen van minimaal 5 kW.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen.

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Serverruimten

Nummer maatregel

68

Omschrijving maatregel

Met hogere koeltemperatuur in serverruimte werken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Volledig gescheiden koude- en warme gangen (compartimenteren) en blindplaten op ongebruikte posities in racks toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Warme en koude gangen en blindplaten zijn afwezig.

Technische randvoorwaarden

Er moet ruimte zijn om racks met servers zodanig op te stellen dat warme en koude gangen zijn te realiseren.

ICT-apparatuur in racks moet aan één zijde van apparatuur lucht aanzuigen.

Economische randvoorwaarden

Het gaat om serverruimten met een opgesteld vermogen van minimaal 5 kW.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen.

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Serverruimten

Nummer maatregel

69

Omschrijving maatregel

Toerental van ventilatoren in zaalkoelers (CRAH’s) in serverruimte beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Toerenregeling (sensoren en actuatoren) toepassen op bestaande ventilatoren.

b) In nieuwe zaalkoelers (CRAH’s) ventilatoren met toerenregeling toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Toerentalgeregelde ventilatoren zijn afwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Het gaat om serverruimten met een opgesteld vermogen van minimaal 5 kW.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

b) Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen.

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Serverruimten

Nummer maatregel

70

Omschrijving maatregel

Inzet van servers in serverruimte afstemmen op de vraag

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Powermanagement op servers toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

De CPU (central processing unit) draait continue op volledige snelheid.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Het gaat om serverruimten met een opgesteld vermogen van minimaal 5 kW.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen.

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Serverruimten

Nummer maatregel

71

Omschrijving maatregel

Energiezuinige uninterrupted power system (UPS) in serverruimte toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Efficiënt UPS-systeem (met dubbele conversie is 96% of hoger) toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Inefficiënte UPS (dubbele conversie efficiëntie in deellast is maximaal 92%) is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Het gaat om serverruimten met een opgesteld vermogen van minimaal 5 kW.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen.

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Informatie- en communicatietechnologie

Nummer maatregel

72

Omschrijving maatregel

Pas energiezuinig printen en/of kopiëren toe op de werkplek.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Centraal printen of kopiëren.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Minimaal 10 lokale printers zijn aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen.

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Informatie- en communicatietechnologie

Nummer maatregel

73

Omschrijving maatregel

Energiezuinige ICT op de werkplek toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Desktop die voldoet aan Energy Star specificatie toepassen.

b) Laptop die voldoet aan Energy Star specificatie toepassen.

c) Beeldscherm die voldoet aan Energy Star specificatie toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) Desktop zonder Energy Star specificatie.

b) Laptop zonder Energy Star specificatie.

c) Beeldscherm zonder Energy Star specificatie.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen.

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

9. Agrarische sector

Inrichtingen waar activiteiten met betrekking op gewassen of landbouwhuisdieren voor zover deze geteeld of gekweekt onderscheidenlijk gefokt, gemest, gehouden of verhandeld worden. Ter indicatie de SBI-codes die voor de indeling van deze bedrijven veelal worden gebruikt zijn de SBI-codes 01.11 tot en met 01.64.

In lijn met artikel 2.15 zesde lid gaat het hier niet om bedrijven in de glastuinbouw.

Maatregelen

Tabel 9. Erkende maatregelen voor energiebesparing in de sector agrarisch

Type maatregel

Nummers

Gebouwschil

1–4

Ruimteventilatie

5

Ruimteverwarming

8, 15

Ruimte- en buitenverlichting

11–13

Faciliteiten

25–27

Warm tapwatervoorziening

15

Processen

15

Activiteit

 

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

6, 7, 9, 10, 14

In werking hebben van een koelinstallatie

16–24

Type maatregel

Gebouwschil

Nummer maatregel

1

Omschrijving maatregel

Varkenshouderij: Warmteverlies door lekkages in ventilatiekanaal beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Luchtdicht maken van ventilatiekanalen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Ventilatiekanaal is niet luchtdicht.

Technische randvoorwaarden

Centraal luchtkanaal is aanwezig.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Gebouwschil

Nummer maatregel

2

Omschrijving maatregel

Warmteverlies via vloer beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Vloer van verwarmd dierverblijf isoleren.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Isolatie van vloer ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Gebouwschil

Nummer maatregel

3

Omschrijving maatregel

Warmteverlies via buitenmuur beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Spouwmuur van verwarmd dierverblijf isoleren.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Isolatie in spouwmuur ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Gebouwschil

Nummer maatregel

4

Omschrijving maatregel

Warmteverlies via schuin dak beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Dak aan binnenzijde isoleren

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Isolatie van dak ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Ruimte wordt verwarmd.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteventilatie

Nummer maatregel

5

Omschrijving maatregel

Debiet van ventilator beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Frequentieregelaars voor ventilatoren voor ventilatie en circulatie.

Tulpen: Ethyleengestuurde ventilatie met frequentieregelaars.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Frequentieregelaars ontbreken.

Ethyleenanalysers ontbreken.

Technische randvoorwaarden

Klimaatcomputer is aanwezig.

Klimaatcomputer is aanwezig.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

6

Omschrijving maatregel

Energiezuinige warmteopwekking toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Pluimveehouderij: Indirect gasgestookte modulerende hoogrendements- (HR-) luchtverhitter en extra ventilator toepassen.

b) Hoogrendementsketel HR107 toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) Centrale verwarming voor pluimveestallen verbeterdrendements- (VR-) ketel of lager is aanwezig.

b) Conventioneelrendements- (CR-) of verbeterdrendements- (VR-) ketel is aanwezig voor basislast (bedrijfstijd is meer dan 500 uur per jaar).

Technische randvoorwaarden

a) Klimaatregeling is aanwezig.

b) Condensafvoer is mogelijk.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

[3] Warmteverlies via buitenmuur beperken.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

7

Omschrijving maatregel

Aanvoertemperatuur cv-water automatisch regelen op basis van de buitentemperatuur.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Weersafhankelijke regeling op ketel of cv-groep toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Weersafhankelijke regeling ontbreekt op ketel of cv-groep met hogetemperatuurverwarming.

Technische randvoorwaarden

CV-watertemperatuur in uitganssituatie veelal boven 70 °C.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

[3] Warmteverlies via buitenmuur beperken

[6] Energiezuinige warmteopwekking toepassen

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteverwarming

Nummer maatregel

8

Omschrijving maatregel

Varkenshouderij: Onnodig aanstaan van biggenlamp voorkomen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Halveringsschakelaar op biggenlamp toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Halveringsschakelaar ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Vloerverwarming is aanwezig.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

[6] Energiezuinige warmteopwekking toepassen.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

9

Omschrijving maatregel

Varkenshouderij en (vlees)kuikens: Voorkomen dat warmte met ventilatielucht naar buiten wordt afgevoerd.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Warmte uit ventilatielucht in stallen met warmtepomp terugwinnen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Warmtevoorziening op basis van vloerverwarming en gasgestookte ketel.

Technische randvoorwaarden

Warmtepompsysteem heeft coëfficiënt of performance (COP) van ten minste 5

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

10

Omschrijving maatregel

Varkenshouderij en vleeskuiken: Warmte van uitgaande lucht gebruiken voor verwarmen ingaande ventilatielucht.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Warmtewisselaar in ventilatielucht uit de luchtwasser toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Warmteterugwinsysteem luchtwasser ontbreekt. Lucht wordt na centrale afzuiging en na luchtwasser naar buiten geblazen.

Technische randvoorwaarden

Luchtwasser is aanwezig.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

11

Omschrijving maatregel

Vermogen conventionele verlichting met langwerpige fluorescentielampen (TL8) verlagen door spanningsverlaging.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Spanningsverlagingstoestel toepassen dat spanning verlaagt naar 207 tot 210 Volt.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Spanningsverlagende schakelkast ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Aparte verlichtingsgroep is aanwezig.

Economische randvoorwaarden

Geïnstalleerd vermogen per verlichtingsgroep is minimaal 11,5 kW.

Minimaal 2.500 branduren.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

12

Omschrijving maatregel

Geïnstalleerd vermogen verlichting in dierverblijf en verwerkingshal beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Pluimvee: Armaturen met dimbare LED- lampen toepassen.

b) Armaturen met hoogfrequente langwerpige fluorescentie-lampen (TL5) toepassen.

c) Armaturen met LED-lampen toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Conventionele armaturen met langwerpige fluorescentielampen (TL8) zijn aanwezig.

Technische randvoorwaarden

a) Kleur lampen is 5.700 Kelvin.

b en c) N.v.t.

Economische randvoorwaarden

a) N.v.t.

b en c) Lampen branden ten minste 2.900 uur per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

13

Omschrijving maatregel

Geïnstalleerd vermogen buitenverlichting beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Armatuur met LED-lamp toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Halogeenverlichting (floodlight) is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

14

Omschrijving maatregel

Energiezuinige warmteopwekking van tapwater toepassen

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Gasgestookte hoogrendement- (HR-)boiler toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Conventionele gasgestookte boiler is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

Condensafvoer is mogelijk.

Economische randvoorwaarden

Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteverwarming, Warm tapwatervoorziening en Processen

Nummer maatregel

15

Omschrijving maatregel

Warmteverlies via warmwaterleidingen en -appendages beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Isolatie aanbrengen om appendages.

b) Isolatie aanbrengen om leidingen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

b) Isolatie om appendages ontbreekt.

b) Isolatie om leidingen ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Vocht en warmte moeten weg kunnen indien nodig voor behoud van goede staat en werking.

Economische randvoorwaarden

Bedrijfstijd van installatie bij leidingen en appendages is minimaal 1.250 uur per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

16

Omschrijving maatregel

Warmte van condensors koelinstallatie nuttig gebruiken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Warmte condensors benutten voor (ruimte)verwarming.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Warmte van condensors wordt niet benut.

Technische randvoorwaarden

Warmtevraag is aanwezig. Koelinstallatie van minimaal 1.400 kW is aanwezig.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

17

Omschrijving maatregel

Melkvee: Energiezuinig koelen van melk.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Voorkoeler toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Voorkoeler in melktank ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Melkproductie is minimaal 1.000.000 kg per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

18

Omschrijving maatregel

Melkvee: Energiezuinig koelen door koude lucht te gebruiken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Aan te zuigen (buiten)lucht scheiden van afgegeven lucht vanuit koelmachine.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Koelmachine heeft geen gescheiden luchtaanzuiging.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

19

Omschrijving maatregel

Akkerbouw, bollenteelt, paddenstoelenteelt: Verlies van koude door wand koelcel beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Wand koelcel volledig isoleren.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Isolatie van wand koelcel ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

De koelcel is overwegend het gehele jaar in gebruik.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

20

Omschrijving maatregel

Akkerbouw, bollenteelt, paddenstoelenteelt: Binnentreden van warme en/of vochtige lucht in koelcel beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Deurschakeling celprogramma toepassen die de koeling onderbreekt.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Deurschakeling ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Sensoren zijn aanwezig om koeling te onderbreken.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

21

Omschrijving maatregel

Akkerbouw, bollenteelt, paddenstoelenteelt: Onnodige verlichting in koelcel voorkomen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Uitschakelen van verlichting met bewegingsmelder in koelcel.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Bewegingsmelder ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

22

Omschrijving maatregel

Akkerbouw: Energiezuinig bewaren van producten

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Regeling voor temperatuurvariatie (dag/nacht) toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Regeling voor temperatuurvariatie ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Er is een bewaarcomputer aanwezig.

Economische randvoorwaarden

Product moet tolerantie bieden in bewaartemperatuur.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

23

Omschrijving maatregel

Akkerbouw, bollenteelt, paddenstoelenteelt: Beperken van isolatie van verdamper door ijsvorming.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Ventilatieontdooiing toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Regeling voor ventilatieontdooiing en/of ontdooibeëindigingsthermostaat ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie

Nummer maatregel

24

Omschrijving maatregel

Akkerbouw, bollenteelt, paddenstoelenteelt: Energiezuinige lampen in koelcel toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Armatuur met langwerpige hoogfrequent fluorescentie lamp (TL5) toepassen.

b) Armatuur met LED lamp toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Conventionele armaturen met langwerpige fluorescentielampen (TL8) zijn aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Faciliteiten

Nummer maatregel

25

Omschrijving maatregel

Melkvee: Onnodig aanstaan op vollast van vacuümpomp voorkomen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Frequentieregelaar toepassen op vacuümpomp.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Frequentieregelaar op vacuümpomp ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Faciliteiten

Nummer maatregel

26

Omschrijving maatregel

Vollasturen draaistroommotor beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Frequentiegeregelde draaistroommotor toepassen.

b) Frequentieregeling op pomp warmwatercircuit toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) IE2 motor of lager is aanwezig.

Frequentieregeling ontbreekt.

b) Frequentieregeling op pomp ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Draaistroommotor heeft wisselende belasting of overcapaciteit.

Economische randvoorwaarden

a) N.v.t.

b) Geen aanpassing aan driewegklep en regelsysteem nodig.

Aardgasverbruik is minder dan 170.000 m3 per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

[27] Energiezuinige motor toepassen.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Faciliteiten

Nummer maatregel

27

Omschrijving maatregel

Energiezuinige motor toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Gelijkstroommotor toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

IE2 draaistroommotor of lager is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

10. Mobiliteitsbranche

Inrichtingen in mobiliteitssector zoals autodealerbedrijven, onafhankelijke autobedrijven, autoverhuurbedrijven, revisiebedrijven, truckbedrijven, truck & trailerbedrijven, caravan- en camperbedrijven, aanhangwagenbedrijven, gemotoriseerde en ongemotoriseerde tweewielerbedrijven en bandenservicebedrijven. Ter indicatie: SBI-codes die voor de indeling van deze inrichtingen veelal worden gebruikt zijn: 45.11, 45.19, 45.20.2, 45.3, 45.4 en 77.

Voor de autoschadeherstelbranche (waarvoor veelal de SBI-codes 45204, 45112, 45191, 45192, 45203, 45205 worden gebruikt) geldt een eigen erkende maatregellijst. Die lijst is ook van toepassing op de autoschadeherstelwerkplaatsen binnen de mobiliteitssector.

De lijst is niet van toepassing op tankstations (SBI-code 47.3) en autowasstraten.

Maatregelen

Tabel 10. Erkende maatregelen voor energiebesparing in de mobiliteitssector

Type maatregel

Nummers

Gebouwschil

1–3

Ruimteventilatie

18

Ruimteverwarming

4, 7, 10, 11

Ruimte- en buitenverlichting

12–17

Persluchtinstallatie

19–22

Faciliteiten

23

Activiteit

 

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

5, 6, 8, 9

Type maatregel

Gebouwschil

Nummer maatregel

1

Omschrijving maatregel

Kantoor en/of showroom: Verlies van warmte en koude via beglazing in gemetselde gevel beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

HR++-glas toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) Ruimte met blank enkelglas wordt verwarmd.

b) Ruimte met blank enkelglas wordt verwarmd en gekoeld.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Binnentemperatuur is tijdens stookseizoen en tijdens werktijden minimaal 17°C en totaal bruto verwarmd vloeroppervlak is minimaal 150m2.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a) Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

b) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

[6] Kantoor en/of showroom: Energiezuinige warmteopwekking toepassen.

Bijzondere omstandigheden

In gebouwen met minimaal een energielabel A met een energie index ≤ 0,50 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2009 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2009 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

Type maatregel

Gebouwschil

Nummer maatregel

2

Omschrijving maatregel

Kantoor en/of showroom: Warmte- en koudeverlies via buitenmuur beperken bij gemetselde gevel.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Spouwmuur isoleren.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Isolatie in spouwmuur ontbreekt.

a) Ruimte wordt verwarmd (anders dan vorstvrij).

b) Ruimte wordt verwarmd en gekoeld.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a) Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

b) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

[6] Kantoor en/of showroom: Energiezuinige warmteopwekking toepassen

Bijzondere omstandigheden

In gebouwen met minimaal een energielabel A met een energie index ≤ 0,50 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2009 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2009 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

Type maatregel

Gebouwschil

Nummer maatregel

3

Omschrijving maatregel

Verlies van warmte en/of koude via sectionaaldeuren in verwarmde (anders dan vorstvrij) ruimte beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Loopdeur toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Voor personentoegang gehele sectionaaldeur openen.

Technische randvoorwaarden

Ruimte aanwezig in gevel of in de bestaande sectionaaldeur.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteverwarming

Nummer maatregel

4

Omschrijving maatregel

Bedrijfshal en/of showroom: Warmte in hoge ruimte actief verdelen naar werkplekken met warmtevraag.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Ondersteuningsventilator toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Voorziening voor luchtcirculatie ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Geen vervuilende gassen (zoals las- of uitlaatgassen) substantieel aanwezig.

Kraanbaan en ondersteuningsventilator hinderen elkaar niet.

Economische randvoorwaarden

Temperatuur boven in ruimte is minimaal 4°C hoger dan temperatuur op werkniveau.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

5

Omschrijving maatregel

Bedrijfshal: Energiezuinige warmteopwekking toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Hoogrendements-ketel HR100, HR104 of HR107 toepassen.

b) Hoog-rendements- (HR-) luchtverhitter toepassen.

c) Gasgestookte donkere straler toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) Conventioneel rendements- (CR) of verbeterd rendements- (VR) ketel is aanwezig voor basislast (bedrijfstijd is meer dan 500 uur per jaar).

b) Conventionele luchtverhitter is aanwezig.

c) Conventionele luchtverhitter is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

a) en b) Condensafvoer is mogelijk.

c) Rookgas-afvoer is mogelijk.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

6

Omschrijving maatregel

Kantoor en/of showroom: Energiezuinige warmteopwekking toepassen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Hoogrendementsketel HR107 toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) Conventioneel rendements- (CR) of verbeterd rendements- (VR) ketel is aanwezig voor basislast (bedrijfstijd is meer dan 500 uur per jaar).

b) Hoogrendementsketel HR100 is aanwezig voor basislast (bedrijfstijd is meer dan 500 uur per jaar).

Technische randvoorwaarden

Retourtemperatuur van ketel kan lager zijn dan 55°C. Bij Hogetemperatuursystemen (zoals warmtapwatersysteem of hogetemperatuurstralingspanelen) verhinderen dat niet.

Condensafvoer is mogelijk.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

b) Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

[2] Kantoor en/of showroom: Warmte- en koudeverlies via buitenmuur beperken bij gemetselde gevel.

Bijzondere omstandigheden

In gebouwen met minimaal een energielabel A met een energie index ≤ 0,50 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2009 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2009 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

Type maatregel

Ruimteverwarming

Nummer maatregel

7

Omschrijving maatregel

Temperatuur per ruimte naregelen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Thermostatische radiatorkranen toepassen.

b) Klokthermostaten (en overwerktimers) toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Individuele naregeling per ruimte of verwarmingsgroep ontbreekt bij meerdere verblijfsruimten.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

8

Omschrijving maatregel

Opstarttijd cv-installatie regelen op basis van buitentemperatuur en interne warmtelast.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Optimaliserende regeling toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Optimaliserende regeling ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

Nummer maatregel

9

Omschrijving maatregel

Aanvoertemperatuur cv-water automatisch regelen op basis van buitentemperatuur.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Weersafhankelijke regeling op ketel of CV-groep toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Weersafhankelijke regeling ontbreekt op ketel of cv-groep met hogetemperatuurverwarming.

Technische randvoorwaarden

Weersafhankelijke regeling toepassen op groep als dit op ketel onmogelijk is door warmtapwatervoorziening.

Economische randvoorwaarden

Meerdere verwarmde verblijfsruimten met totaal bruto vloeroppervlakte van minimaal 150 m2.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteverwarming

Nummer maatregel

10

Omschrijving maatregel

Debiet cv-pomp automatisch regelen op basis van warmtebehoefte.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

CV-pomp met frequentieregeling toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Frequentieregeling op cv-pomp ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Variërende flow mag geen problemen opleveren voor het warmte-afgiftesysteem.

Economische randvoorwaarden

Aanwezige driewegkleppen en regelsysteem hoeven niet te worden aangepast.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteverwarming

Nummer maatregel

11

Omschrijving maatregel

Warmteverlies via warmwaterleidingen en -appendages beperken in onverwarmde ruimten.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Isolatie aanbrengen om leidingen en appendages.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Isolatie om leidingen en appendages.

Technische randvoorwaarden

Vocht en warmte moet weg kunnen indien nodig voor behoud van goede staat en werking.

Economische randvoorwaarden

Bedrijfstijd van installatie behorende bij leidingen en appendages is minimaal 1.250 uur per jaar (ter indicatie: een standaard stookseizoen).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

12

Omschrijving maatregel

Geïnstalleerd vermogen reclameverlichting beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Led-lamp in bestaande armatuur toepassen.

b) Armatuur met langwerpige fluorescentie lamp (TL5) toepassen.

c) Led-lamp in bestaande armatuur toepassen.

d) LED-lamp toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a en b) Gloeilamp is aanwezig.

c) Halogeenlamp is aanwezig.

d) Conventionele armaturen met langwerpige fluorescentielamp (TL) is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

De lichtopbrengst is voldoende om reclame goed te verlichten

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

[16] Onnodig branden van reclame- en overige buitenverlichting voorkomen zodat verlichting alleen brandt als het donker is en jaargemiddeld per nacht minimaal 6 uur uit is.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

13

Omschrijving maatregel

Geïnstalleerd vermogen basisbinnenverlichting beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Armaturen met led-lampen toepassen.

b) Armaturen met langwerpige fluorescentielampen (TL5) toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Conventionele armaturen met langwerpige fluorescentielampen (TL) zijn aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Aantal branduren is minimaal 2.500 uur per jaar.

Geïnstalleerd vermogen van verlichting neemt door toepassen van led-lampen minimaal 50% af bij voldoende lichtopbrengst

Aantal branduren is minimaal 2.500 uur per jaar.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

[16] Onnodig branden van binnenverlichting voorkomen.

Bijzondere omstandigheden

In gebouwen met minimaal een energielabel A met een energie index ≤ 0,50 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2009 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2009 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

Type maatregel

Gebouwschil

Nummer maatregel

1

Omschrijving maatregel

Varkenshouderij: Warmteverlies door lekkages in ventilatiekanaal beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Luchtdicht maken van ventilatiekanalen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Ventilatiekanaal is niet luchtdicht.

Technische randvoorwaarden

Centraal luchtkanaal is aanwezig.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

14

Omschrijving maatregel

Showroom: Geïnstalleerd vermogen accentverlichting beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Led-lampen in bestaand armatuur toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Halogeenlamp is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

Bij gelijkblijvende lichtkleur en lichtopbrengst.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

In gebouwen met minimaal een energielabel A met een energie index ≤ 0,50 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2009 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2009 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

15

Omschrijving maatregel

Geïnstalleerd vermogen buitenverlichting beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Hoge druk natriumlamp toepassen in bestaande armatuur.

b) Metaalhalogenidelamp toepassen in bestaande armatuur.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) en b) Hoge druk kWiklamp is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

[17] Onnodig branden van reclame- en overige buitenverlichting voorkomen zodat verlichting alleen brandt als het donker is en per nacht minimaal 6 uur uit is.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

16

Omschrijving maatregel

Onnodig branden van basis binnenverlichting voorkomen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Veegschakeling toepassen.

b) Bewegingsmelder toepassen.

c) Daglichtafhankelijke regeling voor dimmen van verlichting toepassen.

d) Daglichtafhankelijke schakeling voor schakelen van verlichting toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Veegschakeling, b ontbreekt

Bewegingsmelder ontbreekt

c) Daglichtafhankelijke dimregeling ontbreekt bij hoog frequente armaturen met langwerpige fluorescentielampen (TL) (niet retrofit).

d) Daglichtafhankelijke schakeling ontbreekt bij conventionele armaturen met langwerpige fluorescentielampen (TL).

Technische randvoorwaarden

Is geen nood- of veiligheidsverlichting.

a) N.v.t.

b) De verlichting is apart schakelbaar per (deel van) de ruimte.

c) De verlichting is dimbaar.

d) De verlichting is apart schakelbaar langs ramen en /of onder daglichtopeningen.

Economische randvoorwaarden

a) Geïnstalleerd vermogen per veegschakeling is minimaal 23 kW.

Per veegschakeling zijn maximaal 12 aanpassingen nodig om te voorkomen dat apparatuur onbedoeld wordt uitgeschakeld.

b) Geïnstalleerd vermogen per schakeling is minimaal 0,42 kW.

c) Geïnstalleerd vermogen per regeling is minimaal 0,7 kW.

Minimaal 10% van het dak of minimaal 30% van de gevel is daglicht doorlatend.

d)

Geïnstalleerd vermogen per regeling is minimaal 0,7 kW.

Minimaal 10% van het dak of minimaal 30% van de gevel is daglicht doorlatend.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a) Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

b) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

c) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

d) Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

In gebouwen met minimaal een energielabel A met een energie index ≤ 0,50 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2009 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2009 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

17

Omschrijving maatregel

Onnodig branden van reclame- en overige buitenverlichting voorkomen zodat verlichting alleen brandt als het donker is en per nacht minimaal 6 uur uit is.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Schemerschakelaar en tijdschakelklok toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Schemerschakelaar en/of tijdschakelaar ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Is geen nood- of veiligheidsverlichting.

Economische randvoorwaarden

Geïnstalleerd vermogen per schakeling is minimaal 1,5 kW.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteventilatie

Nummer maatregel

18

Omschrijving maatregel

Onnodig aanstaan van mechanische ventilatie buiten bedrijfstijd voorkomen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Tijdschakelaar of tijdschakelaar met weekendschakeling (met of zonder overwerktimer) toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Automatische aan- en uitschakeling ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

Geen verwarming en koeling middels ventilatielucht.

Economische randvoorwaarden

Totaal bruto vloeroppervlakte kantoor en/of showroom is minimaal 600 m2.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Persluchtinstallatie

Nummer maatregel

19

Omschrijving maatregel

Energiezuinig opwekking van perslucht met een schroefcompressor.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) Koude buitenlucht gebruiken.

b) Binnenlucht uit onverwarmde ruimte gebruiken.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Schroefcompressor zuigt warme lucht uit de ruimte aan.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

a) Opening in gevel is mogelijk binnen een afstand van 3 meter.

b) N.v.t.

Vermogen van de schroefcompressor (in kW) vermenigvuldigd met aantal equivalenten van vollasturen per jaar (in uur per jaar) is minimaal 73.000 (kWh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Persluchtinstallatie

Nummer maatregel

20

Omschrijving maatregel

Nullasturen perslucht schroefcompressor beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Perslucht schroefcompressor met frequentieregeling toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Schroefcompressor heeft vollast/nullast- of vollast/nullast/uitschakeling.

Technische randvoorwaarden

Bij meerdere schroefcompressoren uitvoeren bij leidende compressor en rest op basis van aan/uitschakeling.

Economische randvoorwaarden

Aantal nullasturen is minimaal 1.100 uur per jaar (ter indicatie: 4 uur per werkdag).

Vermogen van compressor (in kW) vermenigvuldigd met aantal equivalenten van vollasturen per jaar (in uur per jaar) is minimaal 27.000 (kWh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Persluchtinstallatie

Nummer maatregel

21

Omschrijving maatregel

Warmte van perslucht schroefcompressoren nuttig gebruiken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Warmte transporteren via luchtkanaal.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Warmte van schroefcompressor wordt naar buiten afgevoerd.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Aantal equivalenten van vollasturen is minimaal 1.400 uur per stookseizoen (ter indicatie: 10 uur per werkdag in stookseizoen).

Afstand tot te verwarmen ruimte is minder dan 3 meter.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Persluchtinstallatie

Nummer maatregel

22

Omschrijving maatregel

Onnodig aanstaan persluchtsysteem voorkomen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Bij drukvat groepsafsluiter en schakelklok toepassen.

Schakelklok met overwerktimer toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Schroef- of zuigercompressor kan alleen handmatig worden uitgeschakeld.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

Vermogen van compressor (in kW) vermenigvuldigd met aantal equivalenten van vollasturen per jaar (in uur per jaar) is minimaal 15.000 (kWh per jaar).

Vermogen van compressor (in kW) vermenigvuldigd met aantal equivalenten van vollasturen per jaar (in uur per jaar) is minimaal 9.500 (kWh per jaar).

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Ja.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Faciliteiten

Nummer maatregel

23

Omschrijving maatregel

Onnodig branden van hefbrugverlichting (in lage stand en in pauzes) voorkomen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Aanbrengen van een schakeling.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Hefbrugverlichting zonder schakeling.

Technische randvoorwaarden

Hefbrugverlichting is apart schakelbaar.

Economische randvoorwaarden

Minimaal 270W verlichtingsinstallatie per schakeling.

Hefbrugverlichting staat minimaal 30% werktijden alsook in pauzes onnodig aan.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: Nee.

Natuurlijk moment: Ja.

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

11. Sport en recreatie

Inrichtingen waar sprake is van sport en recreatie. Het gaat om vakantie- & recreatieparken en campings, zwembaden, sporthallen, sportzalen, ijsbanen, sauna’s en sportvelden en combinaties daarvan. Voor vakantie- & recreatieparken en campings geldt dat voor de kantoren, supermarkten en restaurants op deze parken gebruik gemaakt kan worden van de erkende maatregellijst voor kantoren, detailhandel en hotels & restaurants.

De erkende maatregellijst geldt niet voor vakantiewoningen en niet voor stadions.

Maatregelen

Tabel 11. Erkende maatregelen voor energiebesparing in de sector sport en recreatie

Type maatregel

Nummers

Gebouwschil

1–3, 21

Ruimteventilatie

5–7, 22

Ruimteverwarming

4, 24–27

Ruimte- en buitenverlichting

8, 28–33, 36

Roltrapsysteem

37

Serverruimten

38–44

Informatie- en communicatietechnologie

45, 46

Faciliteiten

9, 10

Zwembassin

17–20

Warm tapwatervoorziening

34, 35

Activiteit

 

In werking hebben van een stookinstallatie (emissies naar de lucht)

23

In werking hebben van een koelinstallatie

11–15

Bereiden van voedingsmiddelen

16

Type maatregel

Gebouwschil

Nummer maatregel

1

Omschrijving maatregel

a) zwembad: verlies warmte via gebouwschil beperken

b)Sporthal: verlies warmte via gebouwschil beperken

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

toepassen spouwmuur isolatie

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Niet geïsoleerde (spouw)muur

Technische randvoorwaarden

Damp uit de spouwmuur moet goed kunnen ontsnappen via de buitenste muur. Dampremmende stenen, waterdichte verf, of glazuur op de buitenmuur kunnen een probleem vormen.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a)

Zelfstandig moment: ja

Natuurlijk moment: ja

b)

Zelfstandig moment: nee

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

In een tennishal in een gebouw met minimaal een energielabel A met een EI van≤ 0,50 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een sporthal in een gebouw met minimaal een energielabel D dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een zwembad in een gebouw met een energielabel A met een EI van ≤ 0,70 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2015 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2015 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een gebouw waarin sprake is van een combinatie van een zwembad, sporthal of tennishal, geldt bovenstaande vanaf het meest ambitieuze energielabel dan wel het meest recente bouwjaar.

Type maatregel

Gebouwschil

Nummer maatregel

2

Omschrijving maatregel

Zwembad: verlies warmte via dak beperken

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Oud dak vervangen en isoleren met een Rc-waarde van tenminste 3,5 [m2K/W]

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

niet (voldoende) geïsoleerd dak

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: nee

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

In een tennishal in een gebouw met minimaal een energielabel A met een EI van≤ 0,50 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een sporthal in een gebouw met minimaal een energielabel D dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een zwembad in een gebouw met een energielabel A met een EI van ≤ 0,70 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2015 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2015 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een gebouw waarin sprake is van een combinatie van een zwembad, sporthal of tennishal, geldt bovenstaande vanaf het meest ambitieuze energielabel dan wel het meest recente bouwjaar.

Type maatregel

Gebouwschil

Nummer maatregel

3

Omschrijving maatregel

zwembad: verlies warmte via beglazing beperken

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a)HR++ in geïsoleerd kozijn heeft hogere isolatiewaarde

b)HR++ in geïsoleerd kozijn heeft hogere isolatiewaarde

c) HR+++ in geïsoleerd kozijn heeft hogere isolatiewaarde

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a)enkel glas in kozijn

b)dubbel glas in \ kozijn

c)enkel glas in metalen kozijn

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a, b en c)

Zelfstandig moment: nee

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

In een tennishal in een gebouw met minimaal een energielabel A met een EI van≤ 0,50 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een sporthal in een gebouw met minimaal een energielabel D dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een zwembad in een gebouw met een energielabel A met een EI van ≤ 0,70 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2015 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2015 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een gebouw waarin sprake is van een combinatie van een zwembad, sporthal of tennishal, geldt bovenstaande vanaf het meest ambitieuze energielabel dan wel het meest recente bouwjaar.

Type maatregel

Ruimteverwarming

Nummer maatregel

4

Omschrijving maatregel

Zwembad: Energiezuinige warmteopwekking toepassen

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

HR-ketel toepassen

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Conventionele CV-ketel of VR CV-ketel

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: nee

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

[In een tennishal in een gebouw met minimaal een energielabel A met een EI van≤ 0,50 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een sporthal in een gebouw met minimaal een energielabel D dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een zwembad in een gebouw met een energielabel A met een EI van ≤ 0,70 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2015 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2015 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een gebouw waarin sprake is van een combinatie van een zwembad, sporthal of tennishal, geldt bovenstaande vanaf het meest ambitieuze energielabel dan wel het meest recente bouwjaar.]

Type maatregel

Ruimteventilatie

Nummer maatregel

5

Omschrijving maatregel

Zwembad: verlies warmte via ventilatielucht beperken

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a)enkele kruisstroomwis-selaar met hoger rendement

b)dubbele kruisstroomwisselaar met hoger rendement

c) dubbele kruisstroomwisselaar modulaire separate opzet conform het DWARS-systeem, mett hoger rendement

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Luchtbehandeling met twincoil systeem als warmteterugwinning

Technische randvoorwaarden

c) gezamenlijke opstellingsruimte van meerdere luchtbehandelingskasten in 1 technische ruimte

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a)

Zelfstandig moment: nee

Natuurlijk moment: ja

b en c)

Zelfstandig moment: ja

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Ruimteventilatie

Nummer maatregel

6

Omschrijving maatregel

Zwembad: verlies warmte via ventilatielucht beperken

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a)recirculeren van ventilatiedebiet op basis van vocht en temperatuur met recirculatieklepsturing

b)recirculeren van ventilatiedebiet op basis van vocht en temperatuur alst zwembadafdekking aanwezig is

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) 100% ventilatie met twincoil als warmteterugwinning

(zonder zwembadafdekking)

b) 100% ventilatie met twincoil als warmteterugwinning

(zwembadafdekking aanwezig)

Technische randvoorwaarden

Kan uitsluitend bij 100% goed gecoate chloorbestendige toe- en afvoerkanalen en onderdelen

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a)

Zelfstandig moment: nee

Natuurlijk moment: ja

b)

Zelfstandig moment: ja

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

In een tennishal in een gebouw met minimaal een energielabel A met een EI van≤ 0,50 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een sporthal in een gebouw met minimaal een energielabel D dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een zwembad in een gebouw met een energielabel A met een EI van ≤ 0,70 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2015 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2015 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een gebouw waarin sprake is van een combinatie van een zwembad, sporthal of tennishal, geldt bovenstaande vanaf het meest ambitieuze energielabel dan wel het meest recente bouwjaar.

Type maatregel

Ruimteventilatie

Nummer maatregel

7

Omschrijving maatregel

Zwembad: verlies warmte via ventilatielucht beperken

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a)luchtdebiet verlagen op basis van vocht en temperatuur met toerenregeling

b) luchtdebiet verlagen op basis van vocht en temperatuur met toeren gestuurde frequentie-regelaars met difuusinblaas

c) Luchtdebiet verlagen op basis van het drogen van buitenlucht met toerenregeling debietregeling met toerengestuurde frequentieregelaars

d) latente energie onttrekken uit de afblaaslucht middels een warmtepomp in combinatie met wtw en temp en vochtregeling, debietregeling met toerengestuurde frequentieregelaars

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

100% ventilatie met twincoil als Warmte terugwinning

Technische randvoorwaarden

a)Motoren geschikt voor toerenregeling

b) Motoren geschikt voor toerenregeling en extra regeling luchtdichte constructie

c en d) kasten moeten passen in de technische ruimte

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a, b, en d)

Zelfstandig moment: ja

Natuurlijk moment: ja

c)

Zelfstandig moment: nee

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

In een tennishal in een gebouw met minimaal een energielabel A met een EI van≤ 0,50 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een sporthal in een gebouw met minimaal een energielabel D dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een zwembad in een gebouw met een energielabel A met een EI van ≤ 0,70 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2015 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2015 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een gebouw waarin sprake is van een combinatie van een zwembad, sporthal of tennishal, geldt bovenstaande vanaf het meest ambitieuze energielabel dan wel het meest recente bouwjaar.

Type maatregel

Ruimte- en buitenverlichting

Nummer maatregel

8

Omschrijving maatregel

Branduren ruimteverlichting beperken en voorkomen

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) aanwezigheidsdetectie

b) Veegschakeling

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Standaard PL / TL-D schakeling

Technische randvoorwaarden

aanwezigheidsdetectie / veegschakeling wordt aangesloten op bestaande installatie/bekabeling

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a en b)

Zelfstandig moment: nee

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

In een tennishal in een gebouw met minimaal een energielabel A met een EI van≤ 0,50 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een sporthal in een gebouw met minimaal een energielabel D dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2003 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2003 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een zwembad in een gebouw met een energielabel A met een EI van ≤ 0,70 dan wel in een nieuw gebouw met een bouwjaar van 2015 (of daarna) en die derhalve aan de EPC-eisen van 2015 voldoen, wordt geacht deze maatregel reeds te zijn genomen.

In een gebouw waarin sprake is van een combinatie van een zwembad, sporthal of tennishal, geldt bovenstaande vanaf het meest ambitieuze energielabel dan wel het meest recente bouwjaar.

Type maatregel

Faciliteiten

Nummer maatregel

9

Omschrijving maatregel

Zwembad: verlies warmte via waterglijbaan, die (gedeeltelijk) buiten de gebouwschil loopt, beperken

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a)Hogere isolatiewaarde glijbaan

b) openingen van glijbaan dichten met samendrukbare ballen of klep

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a)Ongeïsoleerde waterglijbaan (diameter 1,2 m)

b) openingen Openingen waterglijbaan zijn aan beide zijden niet afgedekt

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a)

Zelfstandig moment: nee

Natuurlijk moment: ja

b)

Zelfstandig moment: ja

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

 

Type maatregel

Faciliteiten

Nummer maatregel

10

Omschrijving maatregel

Energiezuinige motoren toepassen (bij o.a. liften, badwatercirculatiepompen en koelcompressoren).

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a) IE2-motor met frequentieregeling toepassen.

b) IE3-motor (met frequentieregeling) toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Motor met rendementsklasse IE1, IE2 (zonder frequentieregeling) of lager is aanwezig.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a en b)

Zelfstandig moment: nee

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie.

Nummer maatregel

11

Omschrijving maatregel

Energiezuinig koelen door koude lucht te gebruiken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Aan te zuigen (buiten)lucht scheiden van afgegeven lucht vanuit koelmachine.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Koelmachine heeft geen gescheiden luchtaanzuiging.

Technische randvoorwaarden

Vermogen koelinstallatie

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig moment of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: ja

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie.

Nummer maatregel

12

Omschrijving maatregel

Verlies van koude door wand koelcel beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Wand koelcel volledig isoleren.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Isolatiemateriaal is niet aanwezig of beschadigd.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig moment of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: nee

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie.

Nummer maatregel

13

Omschrijving maatregel

a) Deurschakeling celprogramma toepassen die de koeling onderbreekt.

b) Goed (af)sluitende deur koelinstallatie

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Deurschakeling toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

a) Deurschakeling ontbreekt.

b) Deur sluit niet goed af.

Technische randvoorwaarden

a) Sensoren aanwezig om koeling te onderbreken.

b) N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig moment of natuurlijk moment?

a) Zelfstandig moment: nee

b) Natuurlijk moment:ja

c) Zelfstandig moment: ja Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie.

Nummer maatregel

14

Omschrijving maatregel

Onnodige verlichting in de koelcel voorkomen.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Uitschakelen van verlichting in koelcel met bewegingsmelder of deurschakeling.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Bewegingsmelder of deurschakeling ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig moment of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: ja

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Activiteit

In werking hebben van een koelinstallatie.

Nummer maatregel

15

Omschrijving maatregel

Voorkomen dat ijs de verdamper isoleert.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Ventilatieontdooiing toepassen.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Regeling voor ventilatieontdooiing en ontdooibeëindigingsthermostaat ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

IJs op verdamper aangetroffen

Toepasbaar op een zelfstandig moment of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: nee

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Bereiden van voedingsmiddelen

Nummer maatregel

16

Omschrijving maatregel

debiet afzuigsystemen in keuken beperken.

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

Rook- of dampdetectieapparatuur in combinatie met meet- en regelapparatuur van de afzuiginstallatie.

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Meet- en regelapparatuur van de afzuiginstallatie ontbreekt.

Technische randvoorwaarden

N.v.t.

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

Zelfstandig moment: nee

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.

Type maatregel

Zwembassin

Nummer maatregel

17

Omschrijving maatregel

Zwembad: energieverbruik badwaterpompen beperken

Mogelijke technieken ten opzichte van uitgangssituatie

a)toerengeregelde badwatercirculatie pompen met toerenverlaging tijdens sluitingstijden toepassen door o.a. optimalisatie van het werkpunt van de pomp d.m.v. een frequentieregelaar met klok

b)toerengeregelde badwatercirculatie, optimalisatie van het werkpunt van de pomp door middel van een frequentieregelaar

Uitgangssituatie op basis van een referentietechniek

Conventionele circulatiepomp

Technische randvoorwaarden

a)circulatiepomp geschikt voor sturing met een frequentieregelaar en 100% overstroomgoot

b)circulatiepomp geschikt voor sturing met een frequentieregelaar

Economische randvoorwaarden

N.v.t.

Toepasbaar op een zelfstandig of natuurlijk moment?

a en b)

Zelfstandig moment: ja

Natuurlijk moment: ja

Alternatieve erkende maatregelen

N.v.t.

Bijzondere omstandigheden

N.v.t.