Besluit van 10 november 2008 tot het vernietigen van de besluiten van enige decentrale overheden van 4 november 2008 inzake het uitwinnen van gelden bij Landsbanki Islands hf.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Op de voordracht van Onze Minister van Financiën, de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 7 november 2008, kenmerk FM/2008/2798 M, Directie Financiële Markten,

Overwegingen

Landsbankí Íslands hf. is niet in staat de uitstaande deposito’s uit te keren. Hierdoor zijn in Nederland ruim 120.000 spaarders en investeerders gedupeerd voor naar schatting EUR 2 mld. De Nederlandse Staat heeft op 11 oktober 2008 een Memorandum of Understanding (MoU) met de Staat IJsland gesloten waarin is overeengekomen dat IJsland een lening aangaat die er toe strekt het IJslandse depositogarantiestelsel in werking te kunnen stellen opdat alle Nederlandse spaarders, daaronder mede begrepen de andere overheden, in aanmerking komen voor een uitkering ingevolge het IJslandse depositogarantiestelsel. Momenteel worden de details van deze overeenkomst nader uitgewerkt en besproken met bewindspersonen van de Staat IJsland.

Onze Minister van Financiën, de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, in overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad, wensen daarbij, overeenkomstig het door de Nederlandse Staat op 11 oktober 2008 met de IJslandse Staat gesloten MoU, tot de meest optimale oplossing te komen waarbinnen het beginsel van paritas creditorum leidend is.

Pogingen van medeoverheden om via een eigen, zelfstandige procedure gelden van Landsbanki terug te krijgen betekenen een rechtstreekse inbreuk op het, voor een belangrijk deel vertrouwelijke diplomatieke overleg met de IJslandse overheid. Dit gegeven, in combinatie met het feit dat als gevolg van een procedure de paritas creditorum wordt doorbroken, betekent dat een zelfstandige procedure, gevoerd door een openbaar lichaam, de totstandkoming van de nadere overeenkomst onmogelijk zal maken dan wel deze ernstig zal verstoren. Het niet tot stand komen van de nadere overeenkomst betekent dat een definitieve regeling van deze kwestie met de IJslandse overheid niet kan worden getroffen. Hierdoor zullen alle spaarders, waaronder naast medeoverheden ook circa 470 particuliere spaarders die gedupeerd zijn voor een bedrag van meer dan € 100.000, worden geschaad. Derhalve is sprake van handelen door nader aan te duiden medeoverheden in strijd met het algemeen belang.

Onze Ministers van Financiën en van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hebben, namens het kabinet, op 31 oktober 2008 aan een vertegenwoordiging van een aantal medeoverheden die vorderingen hebben op Landsbanki, te kennen gegeven dat procedures tegen Landsbankí Íslands hf. met als oogmerk het behalen van een titel teneinde gelden waarop in Noorwegen conservatoir beslag is gelegd, te kunnen executeren, het streven om te komen tot een constructieve oplossing waarbinnen het beginsel van paritas creditorum leidend is, alsmede een voorspoedig overeenkomen van een nader MoU, doorkruisen en daarmee in de weg staan aan een zo optimaal mogelijke regeling waarin alle gedupeerde spaarders gelijkelijk worden behandeld. Zoals hierboven reeds gemeld is dit handelen in strijd met het algemeen belang.

De provincie Noord-Holland heeft desondanks op 31 oktober 2008 te kennen gegeven om via een gerechtelijke procedure een executoriale titel te zullen verkrijgen om daarmee vervolgens de eerder gelegde beslagen te executeren. Daarop is vervolgens op 31 oktober 2008 besloten deze beslissing te vernietigen (Stb. 442). Naar nu echter blijkt was op dat moment van een beslissing van gedeputeerde staten nog geen sprake.

Gedeputeerde staten van de provincie Noord-Holland, de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Alphen aan den Rijn, Amstelveen, Asten, Goes, Graafstroom, Naarden, Pijnacker-Nootdorp, Texel, Veere, Woudenberg, het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam Samenwerking Belastingen en Waardebepaling (SaBeWa) en het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam Drechtsteden (hierna te noemen: de andere overheden) hebben vervolgens op 4 november 2008 de besluiten genomen om via een gerechtelijke procedure een executoriale titel te verkrijgen om daarmee vervolgens de eerder gelegde beslagen te executeren.

Onze Minister van Financiën en de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hebben op 5 november 2008 opnieuw aan de andere overheden te kennen gegeven dat procedures tegen Landsbankí Íslands hf. met het oogmerk het behalen van een titel teneinde gelden waarop in Noorwegen conservatoir beslag is gelegd, te kunnen executeren, om de reeds eerder op 31 oktober 2008 en de dagen daarvoor kenbaar gemaakte redenen in strijd zijn met het algemeen belang.

Gelet op het bovenstaande zijn Onze Minister van Financiën, de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van oordeel dat de besluiten van de andere overheden een ongeoorloofde doorkruising opleveren van de door Onze Minister van Financiën tezamen met de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties te dienen belangen van alle spaarders. Alleen al het starten van een procedure tot het verkrijgen van een executoriale titel levert een zodanige doorkruising op. Om deze redenen kunnen de besluiten van de andere overheden niet in stand blijven en dienen deze besluiten te worden vernietigd wegens strijd met het algemeen belang.

Gelet op artikel 10:41, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht is de andere overheden gelegenheid geboden tot overleg. Dit overleg heeft op diverse momenten voorafgaand aan de besluiten van de andere overheden plaatsgevonden, laatstelijk op 5 november 2008. Tijdens dit overleg zijn de bovengenoemde bedenkingen tegen de besluiten van de andere overheden aan de orde gekomen. De vertegenwoordigers van de andere overheden hebben op hun beurt aangegeven te persisteren bij hun voornemen.

Besluit

Gelet op artikel 261 van de Provinciewet onderscheidenlijk artikel 268 van de Gemeentewet onderscheidenlijk artikel 33 van de Wet gemeenschappelijke regelingen juncto afdeling 10.2.2. van de Algemene wet bestuursrecht, hebben Wij goedgevonden en verstaan:

De besluiten van gedeputeerde staten van de provincie Noord-Holland, de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Alphen aan den Rijn, Amstelveen, Asten, Goes, Graafstroom, Naarden, Pijnacker-Nootdorp, Texel, Veere, Woudenberg, het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam Samenwerking Belastingen en Waardebepaling (SaBeWa) en het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam Drechtsteden van 4 november 2008  tot het voeren van een rechtsgeding namens de provincie onderscheidenlijk de gemeenten onderscheidenlijk de openbare lichamen met als oogmerk het behalen van een titel teneinde de gelden waarop in Noorwegen conservatoir beslag is gelegd, te kunnen executeren en/of andere ter voorbereiding op executie gerichte handelingen te verrichten, te vernietigen wegens strijd met het algemeen belang.

Het besluit van 31 oktober 2008 (Stb. 442) tot vernietiging van de beslissing van gedeputeerde staten van Noord-Holland om via een gerechtelijke procedure een executoriale titel te verkrijgen om daarmee vervolgens de eerder gelegde beslagen te executeren, in te trekken.

Onze Minister van Financiën is belast met de uitvoering van dit besluit, dat in het Staatsblad zal worden geplaatst.

’s-Gravenhage, 10 november 2008

Beatrix

De Staatssecretaris van Financiën,

J. C. de Jager

De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

A. Th. B. Bijleveld-Schouten

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

G. ter Horst

Uitgegeven de elfde november 2008

De Minister van Justitie,

E. M. H. Hirsch Ballin