36 816 Wijziging van de Algemene wet inzake rijksbelastingen en enkele andere wetten in verband met het stroomlijnen van het fiscale inzagerecht (Wet stroomlijning fiscaal inzagerecht)

A VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR FINANCIËN¹

Vastgesteld 4 december 2025

Inleiding

De leden van de fracties van de BBB, het CDA en het lid van de Fractie-Visseren-Hamakers hebben met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel en de achterliggende stukken. Naar aanleiding hiervan wensen deze leden nog een aantal vragen en opmerkingen aan de regering voor te leggen.

Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractie

De leden van de BBB-fractie juichen een verbetering van de transparantie in de relatie tussen overheid en burger toe, zeker waar het gaat om documentatie die de overheid gebruikt bij het vaststellen van heffingen en belastingen. Het nieuwe voorstel verbindt de beschikbaarheidsstelling via het actief inzagerecht aan de archiefwet.

Deze leden vragen hoe de Belastingdienst voornemens is om documenten die fiscaal gezien een relevantie hebben langer dan de termijnen van de archiefwet, ook over die langere termijn onderdeel te laten zijn van het actief inzagerecht. Voorbeelden van dergelijke documenten zijn: besluiten, beschikkingen, rulings vanuit de overheid, maar ook documentatie van derden, waaronder verzekerings- of lijfrentepolissen of hypotheekdocumentatie.

Wanneer de fiscus in zijn beleid slechts de bewaartermijn van de archiefwet volgt, hoe gaat de fiscus dan om met (het niet kunnen documenteren van) bewijsvoering op basis van documentatie die de termijn van de archiefwet overschrijdt, zo vragen deze leden.

Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie

De Wet stroomlijning fiscaal inzagerecht vloeit voort uit het amendement Omtzigt.² De leden van de CDA-fractie menen dat tijdens de behandeling in de Eerste Kamer al duidelijk was dat dit amendement – net als andere amendementen – niet uitvoerbaar was. De wet is toen toch aangenomen, omdat volgens deze leden het gevolg van het niet aannemen van het Belastingplan tot ontwrichting van de samenleving zou leiden.

De Raad van State heeft er in een briefadvies³ eerder al op gewezen dat als de concrete gevolgen van een amendement niet goed kunnen worden ingeschat, er spanning ontstaat tussen tijd en (wetgevings-)kwaliteit. Deze spanning is met de genoemde maatregelen ook zichtbaar in het pakket Belastingplan 2026. Door de RvS wordt aanbevolen amendementen bij een pakket Belastingplan zo vroeg mogelijk te toetsen op constitutionaliteit, verenigbaarheid met ander hoger recht, uitvoerbaarheid, financiële consequenties en gevolgen voor samenleving en burgers. Dit om reparatiewetgeving zoals in het voorliggende pakket Belastingplan aan de orde is te voorkomen.

Ter ondersteuning bij het opstellen van amendementen stelt het kabinet jaarlijks de amendementenservice van het Ministerie van Financiën ter beschikking aan de leden van de Tweede Kamer. Deze service biedt Kamerleden hulp bij het opstellen van een juridisch, technisch juist en uitvoerbaar amendement, inclusief een quickscan door Belastingdienst, Douane en Dienst Toeslagen. De leden van de CDA-fractie zijn echter van mening dat deze amendementenservice te weinig gebruikt wordt.

Kunt u aangeven of er gewerkt wordt aan suggesties om dit proces van amendementen beter te begeleiden, zodat de Eerste Kamer niet voortdurend geconfronteerd wordt met wat deze leden zien als ondeugdelijke wetgeving?

Vragen en opmerkingen van het lid van de Fractie-Visseren-Hamakers

Het lid van de Fractie-Visseren-Hamakers vraagt op welke manier de overheid invulling geeft aan het inzagerecht voor minder digitaal vaardige belastingplichtigen.

De leden van de vaste commissie voor Financiën zien de nota naar aanleiding van het verslag met belangstelling tegemoet en ontvangen deze graag uiterlijk 5 december 2025.

De voorzitter van de vaste commissie voor Financiën, Van Ballekom

De griffier van de vaste commissie voor Financiën, Karthaus

---

1 Samenstelling:

Kroon (BBB) (ondervoorzitter), Van Wijk (BBB), Martens (GroenLinks-PvdA), Crone (GroenLinks-PvdA), Karimi (GroenLinks-PvdA), Van Gurp (GroenLinks-PvdA), Rosenmöller (GroenLinks-PvdA), Van Ballekom (VVD) (voorzitter), Van der Linden (VVD), Vogels (VVD), Bovens (CDA), Bakker-Klein (CDA), Aerdts (D66), Griffioen (D66), Moonen (D66), Van Strien (PVV), Baumgarten (JA21), Van Apeldoorn (SP), Holterhues (ChristenUnie), Van den Oetelaar (FVD), Schalk (SGP), Hartog (Volt), Van der Goot (OPNL), Van Rooijen (50PLUS), Van de Sanden (Fractie-Van de Sanden), Walenkamp (Fractie-Walenkamp), Visseren-Hamakers (Fractie-Visseren-Hamakers)

2 Kamerstukken II, 2023/24, 36 418, nr. 110

3 Briefadvies amendementen en wetgevingskwaliteit, 24 april 2025