33 962 Regels over het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving (Omgevingswet)

Nr. 59 AMENDEMENT VAN HET LID SMALING

Ontvangen 4 juni 2015

De ondergetekende stelt het volgende amendement voor:

Na artikel 16.4 wordt een artikel ingevoegd, luidende:

Artikel 16.4a

• 1. Het integraal en voor geheel Nederland beschikbaar maken van betrouwbare gegevens over de fysieke leefomgeving in Nederland voor overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en burgers is een dienst van algemeen economisch belang.

• 2. De dienst wordt uitgevoerd door de Stichting Gegevensautoriteit fysieke leefomgeving die daartoe onder meer de zogenoemde nationale databank fysieke leefomgeving ontwikkelt, beheert en exploiteert.

• 3. De borging van de kwaliteit en betrouwbaarheid van de gegevens over de fysieke leefomgeving geschiedt door de daartoe door Onze Minister benoemde Gegevensautoriteit Fysieke leefomgeving.

Toelichting

In lijn met de oprichting van een Gegevensautoriteit Natuur, stelt dit amendement voor om te komen tot het instellen van een Gegevensautoriteit fysieke leefomgeving. Die autoriteit kan de gegevens over de fysieke leefomgeving beter beschikbaar en bruikbaar maken bij het nemen van besluiten over de leefomgeving. Het rapport «Gegevens Verkenning Omgevingswet« van het RIVM heeft geconcludeerd dat er al veel gegevens over de fysieke leefomgeving aanwezig zijn maar dat deze voor gebruikers vaak niet overzichtelijk, eenvoudig bereikbaar en bruikbaar zijn. Via diverse online registers, afstemmings-platformen en andere initiatieven is al getracht hier verbetering in aan te brengen. In termen van beschikbaarheid, bruikbaarheid en bestendigheid van gegevens zijn er desondanks nog grote verschillen per domein (zoals lucht, erfgoed, natuur, water, bodem, externe veiligheid, afval/gevaarlijke stoffen en geluid). Voor diverse domeinen leidt dit momenteel nog steeds tot hiaten in kennis en vertragingen in besluit- en beleidsvorming. Voor de lange termijn is geadviseerd om toe te werken naar één ingang voor het bereiken van de gegevens die voor de Omgevingswet worden gebruikt. Zowel visies, verordeningen en programma's als vergunningen, projectbesluiten, toezicht en handhaving. Een dergelijke ingang zou toegang moeten geven naar gegevens uit bestaande dataregisters en databanken zoals de Nationale Databank Flora en Fauna.

Verbeterde beschikbaarheid, bruikbaarheid en betrouwbaarheid van gegevens moet bijdragen aan snellere besluitvorming en meer samenhangende en eenvoudigere regelgeving; twee belangrijke doelen van de nieuwe Omgevingswet. Vanuit die gedachte heeft het RIVM geadviseerd om in navolging van en naar het model van de Gegevensautoriteit Natuur de mogelijkheden van een college of platform van Gegevensautoriteiten Leefomgeving nader te verkennen. Via een dergelijk college zouden bestaande (of nog door de Minister(s) en andere bevoegde autoriteiten aan te wijzen) onafhankelijke gegevensbeheerders gezamenlijk afspraken kunnen maken over de kwaliteitsborging en aanbevelingen kunnen doen over beschikbaarheid en bruikbaarheid van gegevens over de fysieke leefomgeving. De samenwerking binnen een dergelijk platform kan de bruikbaarheid en juridische bestendigheid van gegevens versterken. Gelijktijdig kunnen inhoudelijke strijdigheden en overlappingen worden beperkt. Door voort te bouwen op bestaande initiatieven wordt bestaande ervaring en kennis met het borgen van de kwaliteit en het bruikbaar maken van de gegevens effectief benut en continuïteit verkregen.

Een college van gegevensautoriteiten kan stapsgewijs ontstaan door samenwerking tussen verschillende instanties die voor de verschillende domeinen van de leefomgeving thans een rol spelen bij de kwaliteitsborging van gegevens. Op korte termijn kan een verkenning gestart worden door een initiatiefgroep van partijen die hebben aangegeven geïnteresseerd te zijn in het nader uitwerken van i) de positionering, ii) de doelstelling, iii) de bevoegdheden, iv) de verantwoordelijkheden en v) de benodigde procedures voor het borgen van de kwaliteit en transparantie van – en inspraak op – omgevingsgegevens, van een mogelijk op termijn op te richten college van gegevensautoriteiten leefomgeving. Andere partijen kunnen in een latere fase op verzoek van de Minister aansluiten bij dit groeimodel. In het kader van de Omgevingswet zal hierbij de onafhankelijkheid van de verschillende betrokken gegevensautoriteiten per domein van de leefomgeving geborgd moeten worden.

Financiering van de autoriteit is te vinden binnen de begrotingsartikelen waarin «werk wordt gemaakt» van de nieuwe Omgevingswet. Via de operatie «Eenvoudig Beter» en het opgaan van 24 verschillende wetten in een raamwet, alsmede door de verbetering van digitale informatievoorziening. Wanneer centraal goede gegevens beschikbaar zijn kan dat onderzoekskosten en tijd van individuele plannen en projecten besparen.

Smaling