33 652 Spoorbeveiligingssysteem European Rail Traffic Management System (ERTMS)

Nr. 33 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 28 april 2015

Op 11 juni 2013 heeft uw Kamer de Regeling Grote Projecten van toepassing verklaard op de invoering van ERTMS in Nederland. Op grond van deze regeling wordt jaarlijks bij de voortgangsrapportage met peildatum 31 december een accountantsrapport van de Auditdienst Rijk (ADR) gevoegd met een oordeel over de kwaliteit en volledigheid van de financiële en niet-financiële informatie in de voortgangsrapportage en over de beheersing en het beheer van het project. Zoals aangekondigd in mijn brief bij de tweede voortgangsrapportage (VGR 2) ERTMS (Kamerstuk 33 652, nr. 31) doe ik u bij deze het accountantsrapport bij VGR 2 ERTMS toekomen. De belangrijkste bevindingen vindt u hieronder. Voor het overige verwijs ik graag naar het bijgevoegde accountantsrapport¹.

In aansluiting op de beschrijving in VGR 2 en de aanbiedingsbrief, constateert de ADR dat het programma ERTMS in de verslagperiode vooral bezig is geweest met het organiseren van de bemensing voor de planuitwerkingsfase en met het opstellen van de plannen van aanpak voor de werkpakketten. De ADR bevestigt dat het gekozen beleid dat het programma ERTMS in beginsel intern moet worden bemenst voordelen heeft. Kennis, kunde en ervaring worden hierdoor volgens de ADR voor de langere termijn beter geborgd.

De ADR constateert dat het programma in de verslagperiode mede door de personele onderbezetting in de rapportageperiode beperkt is toegekomen aan de kaderstelling voor de beheersing. Wegens deze nog niet voldoende uitgewerkte kaderstelling kan de ADR in bijgevoegde rapportage nog geen assurance geven over de beheersing en het beheer van het programma en beperkt ze zich voor de beheersing en het beheer tot het geven van bevindingen en aanbevelingen. De ADR beschrijft dat er stappen zijn gezet met betrekking tot de personele invulling van de programmaorganisatie, de planning, het risicomanagement en het scopebeheer. Daarbij geeft de ADR waardevolle aanbevelingen voor een verdere verbetering van de beheersing en het beheer van het programma.

In bijgevoegd accountantsrapport geeft de ADR wel een controleverklaring ter zake van de financiële verantwoording. De ADR heeft een afkeurend oordeel gegeven over de in de voortgangsrapportage opgenomen financiële verantwoording. De afkeurende controleverklaring wordt veroorzaakt door het feit dat een aantal opdrachten enkelvoudig onderhands zijn aanbesteed in afwijking van vigerende wet- en regelgeving ter zake van aanbesteding van diensten. Verder zijn prestatieverklaringen afgegeven bij een aantal facturen van opdrachtnemers die naar de mening van de ADR niet voldoende waren onderbouwd, omdat deze niet voorzien waren van een urenverantwoording.

Ik neem deze constateringen van de ADR zeer serieus. Ik ben de ADR erkentelijk voor hun nauwkeurige onderzoek en aanbevelingen in deze. De financiële verantwoording dient te allen tijde betrouwbaar te zijn en wet- en regelgeving moet in acht genomen worden. De Kamer moet hierop kunnen vertrouwen.

De programmaorganisatie en mijn ministerie erkennen de constateringen van de ADR. In een aantal gevallen is met meerdere kleine opdrachten gewerkt, zodat de doorlooptijd van de aanbestedingsprocedure geen belemmering vormde voor voortgang en continuïteit. Later is geconstateerd dat deze procedure niet toegepast had mogen worden. Reeds vóór het onderzoek van de ADR en binnen de verslagperiode van VGR 2 zijn de wijze van opdrachtverlening in afwijking van de vigerende wet- en regelgeving ter zake van aanbesteding van diensten en de desbetreffende contracten stopgezet. Er wordt sindsdien extra toegezien op het inkoopproces. De ADR constateert in haar rapport dat inmiddels door de programmaorganisatie een begin is gemaakt met een verbeterd inkoop- en financieel verantwoordingsproces.

Zoals hiervoor gezegd doet de ADR waardevolle bevindingen en aanbevelingen inzake de beheersing en het beheer van het programma ERTMS. De beheersing van een Groot Project als ERTMS moet op orde zijn om de grote financiële omvang, risico’s en technische en operationele veranderingen als gevolg van ERTMS op verantwoorde wijze te kunnen borgen. Ik heb de programmaorganisatie daarom expliciet opdracht gegeven de aanbevelingen van de ADR inzake de beheersing en het beheer van het programma op te volgen. In de volgende voortgangsrapportage aan uw Kamer zal worden gerapporteerd hoe hier invulling aan is gegeven. Zoals de ADR in haar rapport aangeeft, moet het voor de ADR mogelijk worden in haar volgende accountantsrapport een oordeel te geven over de beheersing en het beheer van het programma.

Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd voorafgaand aan het op 17 juni aanstaande geplande debat over spoorveiligheid en ERTMS.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, W.J. Mansveld

---

1 Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.