32 043 Toekomst pensioenstelsel

BD VERSLAG VAN EEN NADER SCHRIFTELIJK OVERLEG

Vastgesteld 21 juni 2022

De leden van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid¹ hebben kennisgenomen van de antwoorden² van de Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen op de vragen over de brief met betrekking tot de opdracht en benoeming van de Commissie Parameters.

Naar aanleiding hiervan is op 30 mei 2022 een aantal vervolgvragen gesteld aan de Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen.

De Minister heeft op 20 juni 2022 gereageerd.

De commissie brengt bijgaand verslag uit van het gevoerde nader schriftelijk overleg.

De griffier van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Van der Bijl

BRIEF VAN DE VOORZITTER VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Aan de Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen

Den Haag, 30 mei 2022

De leden van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid hebben kennisgenomen van uw antwoorden³ op de vragen over de brief met betrekking tot de opdracht en benoeming van de Commissie Parameters. De leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie hebben hierover gezamenlijk nog de volgende vervolgvragen. De leden van de 50PLUS-fractie en van de Fractie-Frentrop sluiten zich hierbij aan.

Hebben de leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie het juist dat het vervroegd instellen van een nieuwe Commissie Parameters enkel is bedoeld voor het invaren in het nieuwe pensioenstelsel en dus geen effect heeft op de lopende afspraken?

Deze leden kunnen zich voorstellen dat voor de grootste verbouwing van ons pensioenstelsel nieuwe scenariosets nodig zijn. Kan al aangegeven worden welke scenariosets nieuw bepaald worden?

Waarom zijn er nieuwe mensen aangesteld in de commissie? Begrijpen deze leden het goed dat de Technische Commissie voorstellen doet voor de parameters die dan worden overgenomen door de Commissie Parameters?

Zien de leden het goed dat de Technische Commissie onder leiding staat van de DNB? Begrijpen zij het goed dat de DNB ook de overige leden van deze technische commissie heeft aangewezen? Is het juist dat daarmede de DNB sturend is bij de vaststelling van de nieuwe scenariosets?

De leden van deze fracties vragen zich af of de onafhankelijkheid van de DNB als toezichthouder niet beter gediend zou zijn met onafhankelijkheid van voorzitter en leden van deze technische commissie?

Zien deze leden het goed dat DNB bepalend is voor de vaststelling van de scenariosets waarop deze vervolgens zelf toezicht moet houden?

De leden van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid zien de beantwoording met belangstelling tegemoet en ontvangen deze graag binnen vier weken.

M.L. Vos Voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR ARMOEDEBELEID, PARTICIPATIE EN PENSIOENEN

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 20 juni 2022

Hierbij zend ik u de antwoorden op de nadere vragen van de leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie over het benoemingsbesluit van de Commissie Parameters. De leden van de 50PLUS-fractie en de fractie-Frentrop hebben zich aangesloten bij deze vragen.

De leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie vragen of het juist is dat het vervroegd instellen van een nieuwe Commissie Parameters enkel is bedoeld voor het invaren in het nieuwe pensioenstelsel en dus geen effect heeft op de lopende afspraken. De Commissie Parameters is ingesteld om onderzoek te doen naar de parameters, de UFR en de scenario’s. In het benoemingsbesluit is inderdaad toegelicht dat de Commissie Parameters eerder dan de gebruikelijke termijn van vijf jaar om advies is gevraagd vanwege de veranderingen die uit het pensioenakkoord voortvloeien. Zo krijgen in het nieuwe pensioenstelsel de economische scenario’s additionele wettelijke toepassingen. Daarnaast zijn voor de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel zogenoemde risico-neutrale economische scenario's nodig. Daarom wordt de commissie gevraagd te bezien of het advies uit 2019 met het oog op het nieuwe pensioenstelsel en de transitie daarnaartoe nog passend is en waar nodig nieuw advies uit te brengen.

Dat neemt niet weg dat wanneer wet- en regelgeving wordt aangepast naar aanleiding van het advies van de commissie er ook gevolgen kunnen zijn voor lopende afspraken. Het kan dan bijvoorbeeld gaan over afspraken tussen de sociale partners over de hoogte van de premie. In mijn brief van 22 april naar aanleiding van vragen van uw Kamer⁴ heb ik toegelicht dat als de kostendekkende premie na eventuele wijziging van de parameters na een nieuw advies van de Commissie Parameters hoger (lager) dan de feitelijke premie komt te leggen het in de regel nodig is (toegestaan is) om de feitelijke premie te verhogen (verlagen) tot minimaal het niveau van de kostendekkende premie.

De leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie vragen of al aangegeven kan worden welke scenariosets nieuw bepaald zullen worden. In het benoemingsbesluit is toegelicht dat de Commissie Parameters is gevraagd om een oordeel over de economische scenario’s (ofwel P-scenario’s) en over de risico-neutrale scenario’s (ofwel Q-scenario’s). De P-scenario's worden in het huidige pensioenstelsel gebruikt voor communicatie richting de deelnemers van de (te verwachten) pensioenuitkeringen in verschillende scenario's en bij de haalbaarheidstoets. In het nieuwe pensioenstelsel zijn deze P-scenario's voor meer wettelijke toepassingen noodzakelijk. Naast eerdergenoemde toepassingen worden de P-scenario's gebruikt voor de bepaling van de fiscale premiegrens, voor het in beeld brengen van de balans tussen de doelstelling en de premie en voor het vaststellen van de risicohouding van de deelnemers en het toetsen van de aansluiting van het beleggingsbeleid en de toedeelregels op de vastgestelde risicohouding. Deze Q-scenario's zijn nodig voor het berekenen van netto profijt effecten en voor het invaren van opgebouwde pensioenaanspraken en -rechten met de value-based ALM methode.

De leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie vragen waarom nieuwe mensen zijn aangesteld in de commissie. In benoeming commissie is gekeken naar relevante onafhankelijke wetenschappelijke expertise, de balans tussen leden die bij eerdere adviezen waren betrokken en nieuwe leden. De nieuwe leden zijn bijvoorbeeld onafhankelijk wetenschappelijk experts die betrokken waren bij het verkennend onderzoek naar de scenario’s. Verder bestaat de commissie dit keer vanwege de breedte van het onderzoek uit meer leden dan de vorige commissie, en ook waren leden van de vorige commissie dit keer niet beschikbaar.

De leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie vragen of zij het goed begrijpen dat de Technische Commissie voorstellen doet voor de parameters die dan worden overgenomen door de Commissie Parameters. Als voorbereiding op de Commissie Parameters is een technische werkgroep gevraagd om verkennend onderzoek te doen naar de scenario’s. De Commissie Parameters is in de toelichting op het benoemingsbesluit gevraagd om aan de hand van het rapport van de technische werkgroep het oordeel betreffende de P- en Q-scenario's uit te brengen. De commissie wordt tevens gevraagd waar van toepassing in te gaan op de aanbevelingen van de technische werkgroep en eventuele aanpassingen duidelijk te motiveren. Het eindoordeel over de scenario’s ligt echter bij de Commissie Parameters.

De leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie vragen of zij het goed zien dat de Technische Commissie onder leiding staat van DNB, of zij het goed begrijpen dat DNB de overige leden heeft aangewezen, en of het juist is dat DNB daarmee sturend is bij de vaststelling van de nieuwe scenariosets. Het Ministerie van SZW heeft de opdracht voor het instellen van een technische werkgroep aan DNB verstrekt. De leden van de werkgroep inclusief het voorzitterschap door een medewerker van DNB waren onderdeel van deze taakopdracht.⁵ DNB heeft in de werkgroep vanuit haar expertise een zeer waardevolle bijdrage geleverd aan het verkennend onderzoek naar de scenario’s. Het eindoordeel over de scenario’s ligt echter bij de Commissie Parameters. De Commissie Parameters is momenteel bezig met haar onderzoek naar de scenario’s.

De Commissie heeft daarvoor de beschikking over het rapport van de technische werkgroep, maar kan ook eigen onderzoek doen, of andere bronnen raadplegen. De Commissie Parameters heeft geen leden die werkzaam zijn bij DNB.

De leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie vragen of de onafhankelijkheid van de DNB als toezichthouder niet beter gediend zou zijn met onafhankelijkheid van voorzitter en leden van deze technische commissie. De technische werkgroep heeft mede vanwege de expertise van DNB een waardevolle bijdrage geleverd aan het onderzoek van de Commissie Parameters naar de scenario’s. Het eindoordeel over de scenario’s inclusief het onderzoek van de technische werkgroep ligt echter volledig bij de Commissie Parameters. De Commissie Parameters kent geen leden die werkzaam zijn bij DNB.

De leden van de CDA-fractie en de PvdA-fractie vragen of deze leden het goed zien dat DNB bepalend is voor de vaststelling van de scenariosets waarop deze vervolgens zelf toezicht moet houden. Het klopt dat DNB vanuit haar expertise een bijdrage heeft geleverd aan het onderzoek naar de scenario’s, en bijvoorbeeld ook momenteel verantwoordelijk is voor het publiceren van de scenario’s. De Commissie Parameters brengt echter een onafhankelijk – en ook onafhankelijk van DNB – een oordeel uit over de scenario’s.

De Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen, C.J. Schouten

---

1 Samenstelling:

Kox (SP), Essers (CDA), Ester (CU), Vos (PvdA) (voorzitter), Van Strien (PVV), Oomen-Ruijten (CDA), Schalk (SGP), Stienen (D66), De Bruijn-Wezeman (VVD) (ondervoorzitter), A.J.M. van Kesteren (PVV), Van Rooijen (50PLUS), Van Ballekom (VVD), Crone (PvdA), Frentrop (Fractie-Frentrop), Geerdink (VVD), Van Gurp (GL), Moonen (D66), Rosenmöller (GL), Vendrik (GL), De Vries (Fractie-Otten), De Blécourt-Wouterse (VVD), Van Pareren (Fractie-Nanninga), Berkhout (Fractie-Nanninga), Raven (OSF), Prast (PvdD) en N.J.J. van Kesteren (CDA).

2 Kamerstukken I 2021/2022, 32 043, BC.

3 Kamerstukken I 2021/2022, 32 043, BC.

4 Verslag van schriftelijk overleg met de Minister voor APP over de benoeming van de leden van de Commissie Parameters en over de opdracht aan de commissie (EK 32.043 BC).

5 Het rapport van de technische werkgroep is meegestuurd als bijlage van de brief waarmee het benoemingsbesluit van de Commissie Parameters aan uw Kamer is verzonden (EK 32.043 BC).