31 839 Jeugdzorg

Nr. 385 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 10 juni 2014

Naar aanleiding van het verzoek van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport sturen wij u hierbij onze reactie op het jaarbericht 2013 van de Inspectie Jeugdzorg (Kamerstuk 31 839, nr. 376) alsmede onze reactie op de berichtgeving in het Algemeen Dagblad over het toenemend aantal klachten in de jeugdzorg. (Algemeen Dagblad, 14 mei 2014, «Klachtenregen wordt hoosbui»).

In het jaarbericht 2013 doet de Inspectie Jeugdzorg (IJZ) verslag van haar werkzaamheden in 2013 en bericht zij over ontwikkelingen in de jeugdzorg. In 2013 publiceerde de inspectie ruim vijftig nieuwsberichten op haar website over rapporten, brieven en notities. Zo verschenen er rapporten over de invoering van de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling en de toepassing van het protocol netwerkpleegzorg. Daarnaast publiceerde de IJZ een beschouwing over de dilemma’s rond hulpverlening bij problematische scheidingen en werden – samen met andere inspecties – justitiële jeugdinrichtingen doorgelicht en toetsen uitgevoerd in de jeugdzorg^plus. Op enkele van deze thema’s wordt in het jaarbericht nader ingegaan.

De rapporten van de toezichtonderzoeken die het afgelopen jaar verschenen rond de jeugdzorg^plus zullen in de loop van 2014 met een totaalrapportage worden afgesloten. Deze rapportage zal de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport u te zijner tijd toesturen.

In het jaarbericht vraagt de IJZ bijzondere aandacht voor de ontwikkelingen rond de transitie en de samenwerking tussen de rijksinspecties. De IJZ bereidt zich voor op haar positie in het nieuwe stelsel. Zo wordt de samenwerking tussen de IJZ, de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Inspectie Veiligheid en Justitie verder versterkt. Met gemeenten worden afspraken gemaakt over de uitvoering van het toezicht door de gezamenlijke inspecties. Daarmee wordt het toezicht op de wettelijke kwaliteitseisen die aan de jeugdhulpverleners en de gecertificeerde instellingen worden gesteld, nader ingevuld. Deze afspraken worden vastgelegd in een afsprakenkader voor gemeenten en rijksinspecties over het landelijke toezicht jeugd.

Daarnaast heeft de transformatie naar het nieuwe jeugdstelsel de aandacht van de IJZ. Met name waar deze ontwikkelingen kritisch of risicovol kunnen uitpakken voor de continuïteit en de kwaliteit van de zorg en de veiligheid van kinderen en gezinnen is het belangrijk dat de IJZ hierop acteert. Uit het jaarbericht 2013 blijkt, dat de IJZ tot nu toe geen indicaties heeft ontvangen dat er sprake is van een aantasting van de continuïteit en de kwaliteit van de zorg. Het is belangrijk dat de IJZ deze ontwikkelingen en daarmee de kwaliteit en veiligheid van de jeugdhulp goed blijft volgen.

Jaarlijks wordt door de IJZ bijgehouden wat het aantal en de aard van de calamiteiten zijn welke verplicht worden gemeld door de organisaties in het jeugdzorgveld. De afgelopen jaren is er sprake van een lichte groei van het aantal gemelde calamiteiten door deze instellingen. Deze groei kan verklaard worden door een toenemend aantal meldingen van vermoedens van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dit laatste hangt volgens de IJZ samen met de werkzaamheden van de commissie Samson.

Behalve meldingen van calamiteiten door organisaties in het jeugdzorgveld, ontvangt de IJZ ook signalen van burgers en professionals.

Hieronder volgt een stand van zaken zoals die feitelijk uit het jaarbericht 2013 van de IJZ blijkt. Daaruit komt een genuanceerder beeld naar voren dan hetgeen in het Algemeen Dagblad wordt geschetst.

Er blijkt sprake te zijn van een geleidelijke groei van het aantal signalen, waaronder ook klachten, in de jeugdzorg. Sinds 2010 is het aantal signalen van burgers en professionals in drie jaar tijd verdubbeld van 250 naar 503 signalen. De meeste signalen komen van burgers en betreffen het onderdeel jeugdbescherming van de bureaus jeugdzorg (319 signalen van de 455 signalen in 2013). Het grote aantal signalen over de jeugdbescherming hangt, volgens de IJZ, mogelijk samen met het feit dat juist dit onderdeel sterk kan ingrijpen in het gezinsleven door de ondertoezichtstelling of de uithuisplaatsing.

De toename van het aantal signalen wordt volgens de IJZ veroorzaakt door een combinatie van factoren, zoals de eisen die burgers aan de jeugdzorg stellen, de mondige burger die eerder aan de bel trekt en de weg weet te vinden naar het meldpunt van de Inspectie Jeugdzorg, maar ook speelt de media-aandacht voor het onderwerp jeugdzorg een rol.

Wij vinden het van groot belang dat die signalen worden gebruikt ter verbetering van beleid en uitvoeringspraktijk. Daarom is het een goede zaak dat burgers en professionals met vragen of klachten over jeugdzorg bij het meldpunt van de IJZ terecht kunnen.

De aanstaande transformatie van de jeugdhulp zal mogelijk ook aanleiding geven tot vragen, signalen en suggesties van jeugdigen, ouders en professionals. Mede naar aanleiding van het debat in de Eerste Kamer over de Jeugdwet zal een landelijk meldpunt worden ingericht waar burgers, professionals en gemeenten met hun signalen en vragen terecht kunnen (Kamerstuk 33 674/33 684, N). Over de inrichting van het meldpunt zult u voor de zomer nader geïnformeerd worden.

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, M.J. van Rijn

De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, F. Teeven