30 573 Migratiebeleid

Nr. 133 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 14 december 2015

Zoals toegezegd tijdens de begrotingsbehandeling op 25 (Handelingen II 2015/16, nr. 29, Begroting Veiligheid en Justitie) en 26 november jl. (Handelingen II 2015/16, nr. 30, Begroting Veiligheid en Justitie) heb ik samen met de Minister van Economische Zaken bezien of potentieel succesvolle startups meer ruimte nodig hebben om te kunnen groeien. Met deze brief kom ik, mede namens de Minister van Economische Zaken, deze toezegging na.

De startup-regeling is op 1 januari 2015 geïntroduceerd omdat bleek dat het puntensysteem van de zelfstandigenregeling onvoldoende toegesneden was op de situatie van startups. Startups zijn startende ondernemers met een goed idee, veel potentie en mogelijkheden tot het creëren van banen. Echter, zij hebben nog geen volgroeid bedrijf waardoor zij onvoldoende punten halen in het puntensysteem van de zelfstandigenregeling. De startup-regeling is zodanig vormgegeven dat het fungeert als een voorbereidend jaar waarin de startup de gelegenheid heeft om binnen een jaar van idee tot bedrijf te komen. Voorwaarde bij de startup-regeling is dat de vreemdeling wordt begeleid door een ervaren facilitator (accelerator, incubator of business angel) en voldoet aan het middelenvereiste. Vanaf 1 januari 2016 verwacht ik dat vreemdelingen die nu een verblijfsvergunning hebben als startup, een aanvraag gaan indienen voor de reguliere zelfstandigenregeling. De verblijfsvergunning als startup is immers één jaar geldig en na dat jaar is het de bedoeling dat de startup doorstroomt in de zelfstandigenregeling.

Zoals ik in mijn brief van 30 september jl. heb aangegeven wordt de regeling verwelkomd.¹ Nationaal en internationaal is er veel belangstelling voor de regeling. Nederland is wereldwijd een van de weinige landen die een toelatingsregeling kent voor startups en heeft daarmee een unieke positie. Dit vertaalt zich onder andere in het gebruik ervan: tot en met 26 november 2015 zijn er 90 aanvragen ingediend en zijn er ongeveer 20 verblijfsvergunningen verleend. Ongeveer 20 aanvragen zijn afgewezen en ongeveer 10 aanvragen zijn buiten behandeling gesteld of ingetrokken door de vreemdeling. Ruim 30 aanvragen zijn nog in behandeling. Bij deze aanvragen zijn in totaal 8 verschillende facilitators betrokken. De meeste vreemdelingen die de verblijfsvergunning als startup hebben gekregen hebben de Amerikaanse nationaliteit, gevolgd door de Russische en Canadese.²

Aanpassen puntensysteem zelfstandigenregeling

Het opstarten van een bedrijf doorloopt (op hoofdlijnen) de volgende fases: de pré-startupfase waarin het idee ontstaat en een visie en missie worden geformuleerd. Daarna volgt de startup-fase waarin het team wordt samengesteld en wordt onderzocht of het product of de dienst levensvatbaar is. Tot slot gaat het bedrijf (idealiter) groeien. De startup-verblijfsvergunning is bedoeld voor ondernemers in de pré- en startup-fase. Deze kent een geldigheidsduur van één jaar en kan niet verlengd worden. De zelfstandigenregeling is bedoeld voor ondernemers vanaf de groeifase (en verder). Er ontstaat een gat tussen startup- en groeifase omdat de startup-verblijfsvergunning één jaar geldig is en de groeifase vaak pas twee jaar na de startup-fase begint. Dus de zelfstandigenregeling sluit nog niet goed aan op de startup-regeling, met als risico dat interessante startups waar in is geïnvesteerd na een jaar alsnog moeten vertrekken. Samen met mijn collega van het Ministerie van Economische Zaken ben ik daarom tot de conclusie gekomen dat aanpassing van de zelfstandigenregeling nodig is om doorstroom van startups in de zelfstandigenregeling te bevorderen.

Verklaring facilitator

De voorwaarde voor de verblijfsvergunning als zelfstandige is dat er sprake moet zijn van een wezenlijk Nederlands belang. Bij het zelfstandig uitoefenen van een beroep of ondernemersactiviteiten wordt dat getoetst aan de hand van een puntensysteem. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) adviseert hierover de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en voert de toets aan het puntensysteem uit. Een positief advies is noodzakelijk voor de IND om de verblijfsvergunning te kunnen verlenen. Ik wil in het puntensysteem van de zelfstandigenregeling een verklaring van de facilitator introduceren. Een dergelijke verklaring kan de facilitator afgeven aan de startup als het begeleidingstraject naar tevredenheid is afgelegd. De verklaring levert vervolgens de basis voor de RVO om een positief advies te geven. Deze vereenvoudigde toets past binnen de inzet van het kabinet om ruim baan te geven aan ondernemerschap en met name voor ambitieuze innovatieve ondernemers alle lichten op groen te zetten. Dit helpt om potentieel succesvolle startups te laten groeien. Het Voorschrift Vreemdelingen 2000 wordt hierop aangepast en deze wijziging gaat in per 1 januari 2016.

De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, K.H.D.M. Dijkhoff

---

1 Kamerstuk 30 573, nr. 132.

2 Bron: IND. Het betreft afgeronde cijfers op tientallen.