28 165 Deelnemingenbeleid Rijksoverheid

29 023 Voorzienings- en leveringszekerheid energie

Nr. 135 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 22 november 2012

Hierbij reageer ik op de motie van Kamerlid Leegte die door uw Kamer aangenomen is op 11 juli¹. Hierin wordt de regering verzocht om inzicht te geven in alle mogelijke financiële risico´s voor de Nederlandse belastingbetaler als gevolg van de Duitse investering door TenneT.

Zoals de toenmalige minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie tijdens het algemeen overleg van 19 juni aangaf, ben ik reeds verplicht om uw Kamer te informeren over de mogelijke financiële gevolgen van mijn handelen op de rijksbegroting, dit is onder andere vastgelegd in de Comptabiliteitswet. Daarnaast rapporteer ik jaarlijks over de staatsdeelnemingenportefeuille middels het Jaarverslag staatsdeelnemingen. Hierin doe ik onder andere verslag van grote investeringen en de vermogenspositie van de staatsdeelnemingen en maak ik melding van grote financiële risico’s bij deelnemingen die mogelijk de rijksbegroting kunnen raken. Dit volgt uit een toezegging in het AO Staatsdeelnemingen op 10 april 2012 (Kamerstuk 28 165, nr. 133).

In Nederland en Duitsland stelt de toezichthouder een markconform rendement vast voor de investeringen die TenneT doet. De investeringen van TenneT GmBH vinden dus plaats binnen een gereguleerd kader. Dat wil zeggen dat TenneT deze investeringen tegen een adequaat rendement kan terugverdienen. De financiële risico’s die de belastingbetaler indirect loopt als gevolg van deze investeringen worden vergoed door het rendement dat de Staat als aandeelhouder op basis van dit vastgesteld rendement ontvangt. Bij de overname van TenneT Duitsland is nadrukkelijk ook naar de met de overname gemoeide risico’s gekeken. Mijn ambtsvoorganger heeft hierover richting uw Kamer geschreven dat het risico dat gemoeid is met de inkomsten vergelijkbaar is met de risico’s die TenneT loopt ten aanzien van de Nederlandse beheersactiviteiten en acceptabel wordt geacht.² In antwoord op vragen van Kamerlid Spies heeft de toenmalige minister van Economische Zaken geschreven dat er bij de overname ook gekeken is naar het risico dat de Duitse regulering wordt aangescherpt. Dit risico is als beperkt ingeschat.³

Het grootste aandachtspunt dat ik momenteel voor TenneT zie is de kapitaalbehoefte die volgt uit de omvangrijke investeringsagenda van TenneT in Duitsland. De Duitse regering heeft met de Energiewende een grote ambitie neergelegd die heeft geleid tot de noodzaak om investeringen versneld te laten plaatsvinden, onder andere in het aansluiten van offshore windparken.

De Duitse netwerktoezichthouder Bundesnetzagentur heeft aangegeven zich zorgen te maken over de financiering van de aanleg van hoogspanningsverbindingen naar Duitse windparken en besloten om die reden TenneT Duitsland niet te certificeren. TenneT overweegt beroep tegen deze uitspraak van de Duitse toezichthouder omdat zij van mening is dat de certificering niet om deze reden kan worden onthouden. De Europese Commissie heeft een zelfde mening in een (niet-bindend) advies aan de Bundesnetzagentur opgenomen. Dit besluit heeft geen onmiddellijke gevolgen voor de operatie van TenneT in Duitsland, deze mag zij gewoon continueren. Het besluit onderstreept wel de noodzaak om tot een oplossing voor financieringsvraagstuk van de offshore windparken in Duitsland te komen.

Ik ben met TenneT in continue dialoog over de kapitaalbehoefte en heb TenneT verzocht om verschillende opties om de financieringsproblematiek op te lossen. Voor de financiering van de aansluiting van twee Duitse windparken hebben Mitsubishi en TenneT reeds een intentieovereenkomst tot samenwerking getekend. In Duitsland wordt door de overheid gewerkt aan een wetswijziging die een verbetering tot stand zou moeten brengen in de afbakening van de risico’s die TenneT loopt met de offshore investeringen, waardoor het aantrekken van particulier risicodragend vermogen in de Duitse tak mogelijk gemaakt zou worden. Dit betreft met name de aansprakelijkheid van de netbeheerder bij vertraging in de oplevering van het windpark en bij verstoring van de dienstverlening. Deze wetswijziging is essentieel om potentiële investeerders aan te trekken.

Gegeven de toezegging van mij aan de Kamer en mijn verplichtingen volgend uit de Comptabiliteitswet zal ik de Kamer informeren indien er sprake is van een voornemen van mij als aandeelhouder dat de rijksbegroting en daarmee de belastingbetaler raakt. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

De minister van Financiën, J. R. V. A. Dijsselbloem

---

1 Tweede Kamer der Staten-Generaal, vergaderjaar 2011–2012, 29 023, nr. 125.

2 Tweede Kamer der Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, 28 165, nr.104.

3 Tweede Kamer der Staten-Generaal, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel nummer 704.