Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden

704

Vragen van het lid Spies (CDA) aan de minister van Economische Zaken over het bericht «TenneT praat met E.ON». (Ingezonden 6 oktober 2009)

1

Kent u het bericht «TenneT praat met E.ON»?¹

2

Kunt u in een uitgebreide analyse aangeven wat vanuit het Nederlandse belang de voor- en nadelen van deze mogelijke overname tegen een geschat bedrag van € 1.8 miljard zijn? Kunt u daarbij tenminste ingaan op de mogelijk positieve gevolgen voor de prijsvorming op de Nederlandse markt, de gevolgen voor de energierekening van Nederlandse consumenten en de grote investeringen die Tennet in Nederland in een moeilijke markt moet doen en financieren?

3

Welke rol en bevoegdheden hebben u en de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) met betrekking tot deze overname? Hoe zijn u en de NMa voornemens om die te gebruiken als het tot een aankoop komt?

Toelichting:

Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen ter zake van het lid Zijlstra (VVD), ingezonden 30 september 2009 (vraagnummer 2009Z17611).

Antwoord

Antwoord van minister Van der Hoeven (Economische Zaken), mede namens de minister van Financiën (ontvangen 19 november 2009)

1

Ja, zie ook kamerbrief 28165, no. 104

2

Zoals ook gemeld in de brief (28165, no. 104), sluit de overname van 885 mln euro aan bij de kabinetsambities en de publieke belangen ten aanzien van de energievoorziening. TenneT krijgt door de overname meer mogelijkheden om marktkoppeling te bewerkstelligen en versnelde prijsnivellering tot stand te brengen. Dit heeft, gelet op de gemiddeld hogere stroomprijzen in Nederland, een positief effect voor afnemers. Verder stelt de overname TenneT in staat om twee verschillende netten optimaal op elkaar aan te laten sluiten, waardoor de balanshandhaving efficiënter kan plaatsvinden en investeringen kunnen worden afgestemd. Bovendien biedt de overname de mogelijkheid om de kennis van Transpower, dat meer ervaring heeft met de inpassing van duurzame energie, te benutten.

Deze maatschappelijke baten zijn zorgvuldig afgewogen tegen de volgende nadelen en risico’s. Evenals in het Nederlandse net zal er ook in Duitsland de komende jaren moeten worden geïnvesteerd om het netwerk geschikt te maken voor verduurzaming van de energievoorziening. Voor wat betreft de financiering hiervan zal TenneT evenals voor de investeringen in Nederland een beroep doen op de publieke en onderhandse kapitaalmarkt. Gelet op het gereguleerde profiel is de verwachting dat TenneT in staat zal zijn om dit tegen relatief aantrekkelijke voorwaarden te doen. De mate waarin het pakket van investeringen zich zal materialiseren is afhankelijk van tal van factoren, maar wel hebben wij TenneT verzocht ons hier blijvend inzicht in te geven. Net als in Nederland is er in Duitsland sprake van een risico dat de toezichthouder na een bepaalde reguleringsperiode de regulering aanscherpt voor netbeheerders.

De toezichthouder dient bij het vaststellen van de reguleringsmethode echter rekening te houden met noodzakelijke investeringen. Wij verwachten daarom dat dit risico beperkt is. Voor wat betreft de risico’s die gemoeid zijn met het inroepen van de te verstrekken staatsgarantie verwijzen wij u naar de brief van 16 oktober jl.

De overname heeft in beginsel geen gevolgen voor de investeringen die TenneT in Nederland moet doen. Deze staan los van de activiteiten van TenneT TSO Germany. De overname van Transpower door TenneT valt buiten de tariefregulering, in de zin dat op de tarieven die TenneT op grond van zijn Duitse activiteiten en investeringen in rekening kan brengen, het Duitse reguleringskader van toepassing is, net zoals het Nederlandse reguleringskader op de activiteiten van TenneT in Nederland van toepassing is.

3

De minister van Financiën dient als aandeelhouder van TenneT goedkeuring te geven voor investeringen, waaronder overnames, boven een bepaald drempelbedrag. Dit soort proposities wordt op hun merites beoordeeld. In eerste instantie wordt de propositie beoordeeld op de strategische rationale, of te wel op welke wijze dient deze het publieke belang dat verbonden is aan de onderneming. Bij deze beoordeling is de minister van Economische Zaken, gelet op haar verantwoordelijkheid in deze, geconsulteerd. Voorts toetst de minister van Financiën of de financiële propositie overtuigend is, of de vermogenspositie stabiel blijft en of de risico’s voldoende en op juiste wijze gemitigeerd zijn.

De NMa heeft een rol als toezichthouder. In de brieven die u heeft ontvangen over de overname, is aangegeven dat de overname zal worden gefinancierd door TenneT Holding en door de Stichting Beheer Doelgelden Landelijk Hoogspanningsnet, opdat TenneT TSO Germany voldoende gekapitaliseerd zal zijn. De Stichting beheert onder meer de veilingopbrengsten, totdat deze worden benut conform de Elektriciteitswet 1998 en de Verordening betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit. De netbeheerder van het landelijke hoogspanningsnet kan de veilingopbrengsten benutten voor het opheffen van beperkingen in de transportcapaciteit. De inkomsten die voortvloeien uit schaarste (congestie) worden dus benut om de schaarste te verminderen. De doelen voor benutting zijn gegeven in de Verordening (EG) nr. 1228/2003, namelijk het garanderen dat de toegewezen landsgrensoverschrijdende capaciteit daadwerkelijk beschikbaar is, investeringen in het handhaven of vergroten van koppelingscapaciteit, of het verlagen van nettarieven.

De NMa ziet hierop toe.

Wanneer er niet voldoende investeringsprojecten zijn, kunnen de beschikbare middelen worden belegd. Voor de komende periode zijn geen aanzienlijke interconnectiecapaciteitprojecten voorzien, afgezien van de aanleg van de vierde verbinding met Duitsland. Daarentegen worden er wel aanzienlijke inkomsten voor de Stichting uit eerder gefinancierde projecten voorzien. Om die reden kan TenneT de huidige gelden, die in de Stichting zijn ondergebracht, gebruiken om te beleggen in TenneT TSO Germany. Belangrijk is wel dat de nu voorliggende constructie past binnen de randvoorwaarden die de verordening stelt. Dit betekent dat de constructie zo is ingericht dat er sprake is van een volledige en onmiddellijke beschikbaarheid van de veilinggelden indien directe investeringen in interconnecties nodig zijn. Om deze reden is de garantie, waarover u eerder al bent geïnformeerd, benodigd.

---

1  De Telegraaf, 24 september 2009.