22 054 Wapenexportbeleid

Nr. 487 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN BUITENLANDSE HANDEL EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING EN VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 3 juli 2026

Conform het op 10 juni 2011 per brief gemelde aangescherpte wapenexportbeleid (Kamerstuk 2010–2011, 22 054, nr. 165) en de motie van het lid El Fassed c.s. van 22 december 2011 over verlaging van de drempelwaarde voor de versnelde parlementaire controle bij specifieke wapenexportaanvragen naar € 2.000.000,–(Kamerstuk 2011–2012, 22 054, nr. 181), ontvangt uw Kamer onderstaande informatie over een door Nederland afgegeven vergunning ter waarde van € 2.056.500,– voor de uitvoer van militair materieel naar Jordanië.

Een Nederlands bedrijf heeft onlangs een exportvergunning verkregen voor de uitvoer van drie dronedetectieradars met bijbehorende dataverwerkingsstations naar Jordanië. De dronedetectieradars zullen door de Jordaanse strijdkrachten gebruikt worden om vijandige drones te detecteren en hiermee zorg te dragen voor de bescherming van civiele-, overheids- en defensie-gerelateerde infrastructuur in Jordanië.

De aanvraag is getoetst aan de acht criteria van het EU Gemeenschappelijk Standpunt inzake wapenexport (EUGS).1 Deze toetsing, waarvan de essentie ten aanzien van de meest relevante criteria hieronder wordt weergegeven, leidde tot het afgeven van de vergunning op basis van de volgende argumenten:

Regionale stabiliteit (Criterium 4 EUGS)

Jordanië heeft geen territoriale ambities en speelt een stabiliserende rol in de regio. Daarnaast wordt Jordanië beschouwd als een goede partner van de NAVO.

Jordanië ondervindt negatieve gevolgen van de drugssmokkel vanuit Syrië, die in toenemende mate wordt gecombineerd met het illegale transport van wapens en explosieven. Er bestaan signalen dat de luchtmacht van Jordanië bij de bestrijding van deze problematiek meermaals luchtaanvallen heeft uitgevoerd in Syrië, o.a. in december 2025 en maart en mei 2026. De uit te voeren goederen in de voorliggende aanvraag (dronedetectieradars) spelen ten aanzien van deze ontwikkelingen geen rol, aangezien ze niet kunnen worden ingezet voor doelgeleiding en niet zijn bedoeld voor integratie in gevechtsvliegtuigen.

Jordanië is sinds 28 februari 2026 het doelwit geweest van raket- en droneaanvallen door zowel Iran als pro-Iraanse milities opererend in Irak. Sinds de onderhandelingen tussen Iran en de VS zijn de aanvallen op Jordanië afgenomen, maar de situatie in de regio blijft volatiel. De voorliggende aanvraag betreft de levering van drie dronedetectieradars die de capaciteit van de Jordaanse strijdkrachten vergroot om zich te kunnen verdedigen tegen droneaanvallen. Hiermee komt de voorliggende aanvraag tegemoet aan de legitieme veiligheidsbehoefte van Jordanië en draagt het bij aan het behoud van de interne stabiliteit in het land.

Gelet op de stabiliserende rol die Jordanië speelt in de regio en de aard van de goederen bestaat er geen duidelijk risico dat de uit te voeren dronedetectieradars ingezet zullen worden voor agressie jegens een ander land of het met kracht bijzetten van territoriale aanspraken. Toetsing aan criterium 4 is positief.

Houding terrorisme/grensoverschrijdende criminaliteit/naleving internationaal recht/non-proliferatie (Criterium 6 EUGS)

In rapporten van het VN Panel of Experts on Libya is vastgesteld dat Jordanië in het verleden het wapenembargo op Libië heeft geschonden.2 Toetsing aan criterium 6 is hierom negatief. In lijn met het EU Gemeenschappelijk Standpunt hoeft een negatieve toetsing aan criterium 6 niet leidend te zijn in het eindoordeel.

In dit geval is de negatieve toetsing aan criterium 6 niet doorslaggevend in het eindoordeel van de voorliggende vergunningaanvraag, aangezien de goederen in deze aanvraag geen verband houden met de door de VN vastgestelde schendingen van het wapenembargo op Libië. De aard van de goederen in de voorliggende aanvraag (dronedetectieradars) komt niet overeen met de vastgestelde schending. Daarnaast is het opgegeven eindgebruik, dronedetectie ten behoeve van beveiliging en bewaking van civiele en militaire infrastructuur, aannemelijk.

Ten aanzien van de overige zes criteria gelden geen bijzonderheden, deze zijn positief getoetst.

De Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, S.W. Sjoerdsma

De Minister van Buitenlandse Zaken, T.B.W. Berendsen


X Noot
1

Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad van 8 december 2008, het meest recent aangepast middels raadsbesluit (GBVB) 2019/1560 van 16 september 2019.

Naar boven