21 109 Uitvoering EG-Richtlijnen

BV BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR EN DE STAATSSECRETARIS VAN LANDBOUW, VISSERIJ, VOEDSELZEKERHEID EN NATUUR

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal

Den Haag, 25 augustus 2026

Conform de toezegging van de Minister van Buitenlandse Zaken (Kamerstuk 22 112, nr. 2661) sturen wij de Kamer hierbij de rapportage over het tweede kwartaal van 2026 met daarin de stand van zaken van alle lopende EU-wetgevingsdossiers waarvoor het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) verantwoordelijk is. Dit betreft EU-verordeningen en EU-richtlijnen.

De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, J. van Essen

De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, S.P.A. Erkens

EU-wetgevingshandelingen LVVN

Rapportage tweede kwartaal 2026

Titel

Document nummer

Korte beschrijving

Stand van zaken

Landbouw

Verordening Nieuwe Genomische Technieken

COM(2023) 411

In juli 2023 heeft de Europese Commissie (hierna: Commissie) een voorstel gedaan voor het gebruik van nieuwe genomische technieken (NGTs) bij plantveredeling. Hierdoor zullen planten en producten die met deze technieken worden veredeld, op een andere manier worden gereguleerd.

De Kamer is middels een BNC-fiche geïnformeerd over het voorstel en de kabinetspositie (Kamerstuk 22 112, nr. 3773). In maart 2025 is een Raadspositie vastgesteld. Over dit akkoord is een brief naar de Kamer gestuurd (Kamerstuk 27 428, nr. 409). In december 2025 is in de triloog een akkoord bereikt. De Verordening Nieuwe Genomische Technieken is op 17 juni 2026 aangenomen door het Europees parlement (EP) en de Raad (Verordening EU 2026/1388), en is 16 juli 2026 in werking getreden.

Richtlijnen betreffende plantaardig uitgangsmateriaal (PRM)

COM(2023) 414

Met dit voorstel worden tien richtlijnen betreffende plantaardig uitgangsmateriaal en rassenregistratie herzien. Met het voorstel beoogt de Commissie de wet- en regelgeving in de lidstaten op dit gebied uniformer en duurzamer te maken, zodat deze beter aansluit bij de doelen van de Green Deal. De belangrijkste wijzigingen zijn het invoeren van gebruikswaardenonderzoek voor groente, fruit en wijnstokken, en het invoeren van duurzaamheidseisen voor gebruikswaardenonderzoek voor alle gewassen en de reikwijdte van de verordening.

De Kamer is middels een BNC-fiche geïnformeerd over het voorstel en de kabinetspositie (Kamerstuk 22 112, nr. 3771). In december 2025 is de Raadspositie vastgesteld. Sindsdien is de triloog begonnen tussen het EP, de Commissie en de Raad. Deze triloog is eind juni 2026 afgerond met voor Nederland een zeer bevredigend resultaat. Op alle kritische aspecten (import van seed as grown, zodat in Nederland veel toegevoegde waarde wordt gecreëerd, geen overbodige en kostbare gebruikswaarde-testen op groenten en fruit, en de mogelijkheid om nieuwe rassen snel op de markt te brengen zodat innovatie wordt bevorderd) zijn goede resultaten bereikt. Met deze wijzigingen is de inzet van Nederland om het huidige, goed functionerende systeem voor plantaardig uitgangsmateriaal zoveel mogelijk te handhaven in de nieuwe verordening bereikt. Nederland is dan ook voornemens om, wanneer het definitieve voorstel voor de verordening in stemming wordt gebracht, in te stemmen.

Verordening bosbouwkundig teeltmateriaal (FRM)

COM(2023) 415

De huidige richtlijn kent een aantal onduidelijkheden en tekortkomingen die in het voorstel worden geadresseerd. Zo zijn er grote verschillen tussen de lidstaten bij de implementatie van de regelgeving en zijn sommige bepalingen verouderd.

Een belangrijke wijziging van het voorstel is dat de bestaande richtlijn opgaat in een verordening. Ook gaat de duurzaamheidsbeoordeling van toekomstige opstanden1 een rol spelen en krijgen bedrijven een duidelijkere rol en verantwoordelijkheid. Daarnaast schrijft het voorstel voor dat lidstaten een rampenplan opstellen om voorbereid te zijn op situaties waarin er plotseling te weinig plantmateriaal zou zijn.

De Kamer is middels een BNC-fiche geïnformeerd over het voorstel en de kabinetspositie (Kamerstuk 22 112, nr. 3772). De besprekingen in de Raadswerkgroep zijn gestart in oktober 2023. Belangrijke onderwerpen waarover is gesproken betreffen onder andere het al dan niet van toepassing laten zijn van de Europese Controleverordening (OCR) op het voorstel vanwege de daarmee gepaard gaande lasten voor de uitvoerende diensten. Deze discussie is nu naar tevredenheid afgerond; de Raad wil dat slechts delen van de OCR van toepassing worden. In de eerste helft van 2025 is een Raadspositie vastgesteld en op 8 december 2025 is er een akkoord bereikt in de triloog. De Verordening bosbouwkundig teeltmateriaal is in mei 2026 aangenomen door het EP en de Raad en 16 juli 2026 in werking getreden.

Verordening Diertransport

COM(2023) 770

Dit voorstel, gepubliceerd op 7 december 2023, is onderdeel van de door de Commissie eerder aangekondigde herziening van de dierenwelzijnsregelgeving. Met dit voorstel beoogt de Commissie de wetgeving omtrent dierenwelzijn tijdens transport meer in lijn te brengen met de laatste wetenschappelijke en maatschappelijke inzichten, het dierenwelzijn tijdens transport te verbeteren en de wetgeving beter handhaafbaar te maken.

De Kamer is middels een BNC-fiche geïnformeerd over het voorstel en de kabinetspositie (Kamerstuk 22 112, nr. 3861). De Raadswerkgroepen zijn in mei 2024 gestart en hebben al die tijd gestaag doorgelopen. Sinds juli 2026 heeft het Ierse voorzitterschap de onderhandelingen voortgezet. Het Ierse voorzitterschap heeft de ambitie uitgesproken om in de tweede helft van 2026 tot een raadspositie te komen. De inzet van de lidstaten is zeer uiteenlopend met inmiddels een duidelijke zeer sterke meerderheid voor minder vergaande dierenwelzijnsbescherming dan het dan het initiële voorstel van de Europese Commissie. Nederland behoort tot de minderheid van lidstaten die pleiten voor stevige en ambitieuze dierenwelzijnseisen.

Verordening Welzijn en traceerbaarheid honden en katten

COM(2023) 769

Met dit voorstel, gepubliceerd op 7 december 2023, beoogt de Commissie de handel in honden en katten te reguleren om zo welzijns- en gezondheidsproblemen bij deze dieren tegen te gaan. De Commissie stelt in het voorstel minimale welzijnsstandaarden voor het bedrijfsmatig fokken en houden van honden en katten voor. Ook wil de Commissie met het voorstel de vakbekwaamheid van fokkers en hun medewerkers verbeteren en de traceerbaarheid van het bedrijfsmatig verkopen en verhandelen van honden en katten verbeteren. De Kamer is middels een BNC-fiche geïnformeerd over het voorstel en de kabinetsappreciatie (Kamerstuk 22 112, nr. 3860). Op 30 juni 2025 heeft de Tweede Kamer een impactanalyse ontvangen, die inzicht geeft in de mogelijke financiële impact van het EU-voorstel over het welzijn en de traceerbaarheid van honden en katten op de Nederlandse honden- en kattensector (Kamerstuk 22 112, nr. 4094).

De Kamer is middels een BNC-fiche geïnformeerd over het voorstel en de kabinetspositie (Kamerstuk 22 112, nr. 3860). Op 25 november 2025 hebben de Commissie, de Raad en het EP een voorlopig akkoord bereikt over een compromistekst. Op 10 december 2025 heeft het Comité van Permanente Vertegenwoordigers van de lidstaten bij de Europese Unie (Coreper) ingestemd met deze tekst en heeft de voorzitter van het Coreper een brief naar de voorzitter van de AGRI-commissie van het EP gestuurd om deze te informeren dat, indien het EP in eerste lezing zijn standpunt over de finale compromistekst exact conform vaststelt, de verordening zal worden aangenomen. Op 28 april 2026 heeft de plenaire stemming hierover in het EP plaatsgevonden en op 22 mei 2026 is de verordening aangenomen in de Raad. De verordening wordt naar verwachting zeer binnenkort definitief gepubliceerd.

Verordening Grensoverschrijdende handhaving van oneerlijke handelspraktijken

COM(2024) 576

Dit voorstel heeft als doel om de (onderhandelings-)positie van de boer in de keten en het verdienvermogen te vergroten en het vertrouwen in de voedselvoorzieningsketen te vergroten. Het voorstel is een aanvulling op de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken en richt zich op de situatie waarin een leverancier te maken krijgt met oneerlijke handelspraktijken door een afnemer die niet in dezelfde lidstaat is gevestigd. De verordening biedt een wettelijke grondslag voor handhavende organisaties van verschillende lidstaten om samen te werken en onderling informatie uit te wisselen. In Nederland betreft dat de ACM.

Het voorstel is op 10 december 2024 gepubliceerd. De Kamer is middels een BNC-fiche geïnformeerd over de positie van het kabinet ten aanzien van het voorstel (Kamerstuk 22 112, nr. 3997). De tekst is na gesprekken in de Raad verder aangevuld en aangescherpt. Op 7 april 2025 heeft de Raad een gezamenlijke positie vastgesteld ten aanzien van het voorstel. In juli 2025 heeft het EP zijn

positie bepaald en verschillende amendementen toegevoegd, gericht op verbreding van het toepassingsgebied. De trioloogfase is onder Deens voorzitterschap eind 2025 afgerond. Relevante aanpassing betreft de verplichting voor inkopers of tussenpersonen buiten de EU om een contactpersoon binnen de EU aan te wijzen voor de handhavende autoriteiten, indien zaken wordt gedaan met Europese leveranciers. Het definitieve voorstel is op 11 maart 2026 vastgesteld en de Verordening (EU) 2026/697 treedt 18 maanden na deze datum in werking.

Herziening Gemeenschappelijke Marktordening ter versterking van de positie van de boer in de keten

COM(2024) 577

Dit voorstel heeft als doel om de (onderhandelings)positie van de boer in de keten, het verdienvermogen van de boer, en het vertrouwen in de voedselvoorzieningsketen te vergroten. Dit wijzigingsvoorstel voorziet o.a. in aangepaste bepalingen omtrent (schriftelijke) contracten in de voedselproductieketen en erkenningsregels en samenwerkings- en steunmaatregelen voor producentenorganisaties.

Het voorstel is op 10 december 2024 gepubliceerd. De Kamer is middels een BNC-fiche geïnformeerd (Kamerstuk 22 112, nr. 3996). De tekst is na besprekingen in de Raad geamendeerd. Op 23 maart 2026 heeft een gekwalificeerde meerderheid van de Raad ingestemd met het triloogakkoord. Nederland heeft tegen gestemd (Kamerstuk 21501–32, nr. 1766). Op 16 juni heeft het EP ingestemd met de trilooguitkomst en op 29 juni is het formeel goedgekeurd in de Raad. De Verordening (EU) 2026/1739 is op 8 juli 2026 vastgesteld en op 29 juli 2026 gepubliceerd. De verordening is 18 augustus 2026 in werking getreden, met uitzondering van enkele bepalingen met betrekking tot termen «eerlijk» «billijk» en «korte ketens» op verpakkingen en de nationale implementatie omtrent (schriftelijke) contracten die met ingang van 19 augustus 2028 in werking treden, en onderdelen met betrekking tot benamingen voor vlees en vleesproducten die per 19 augustus 2029 in werking treden.

Voorstel nieuw Gemeenschappelijk Landbouwbeleid na 2027 (MFK)

COM(2025) 560

In dit voorstel worden de voorgestelde interventies en de regels voor het toekomstige GLB voor de periode 2028–2034 uiteengezet. Het GLB moet volgens het voorstel bijdragen aan een concurrerende en weerbare agrarische sector door het stimuleren van hoge kwaliteit van productie en efficiënt gebruik van natuurlijke hulpbronnen. Ook moeten generatievernieuwing en voedselzekerheid op lange termijn gegarandeerd worden.

Op 16 juli 2025 zijn de GLB-voorstellen door de Commissie gepresenteerd als onderdeel van het pakket aan voorstellen voor het Meerjarig Financieel Kader voor de EU. Op 12 september 2025 is het BNC-fiche over het GLB-voorstel gedeeld met de Tweede Kamer (Kamerstuk 22 112, nr. 4147). Met de geannoteerde agenda voor de Landbouw- en Visserijraad wordt de Tweede Kamer maandelijks geïnformeerd over het verloop van de onderhandelingen op hoofdlijnen. Het voorstel voor het nieuwe GLB is in het tweede kwartaal van 2026 meermaals besproken in de Raadswerkgroep en blijven in het derde kwartaal in behandeling. De Nederlandse inzet in de Raadswerkgroepen is gebaseerd op het BNC-fiche. In de Landbouw- en Visserijraad is het nieuwe GLB meermaals besproken aan de hand van verschillende thema’s en door lidstaten aangedragen diversenpunten. Het Ierse voorzitterschap streeft ernaar om in het najaar van 2026 een algemene oriëntatie te bereiken.

Herziening Gemeenschappelijke Marktordening verordening (MFK)

COM (2025) 553 en COM (2025) 554

Dit voorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke Marktordening (GMO) heeft tot doel het verminderen van de kwetsbaarheid voor geopolitieke onzekerheden, het vergroten van de paraatheid en strategische autonomie, en een beter inkomen voor de boer. Hiertoe worden o.a. de schoolregeling en sectorale interventies voortgezet en gewijzigd, een eiwitsector opgericht, voorschriften voor hennep geïntroduceerd, en de mogelijkheid tot handelsnormen voor kaas, eiwithoudende gewassen en vlees voorgesteld (COM (2025) 553).

Als onderdeel van deze wijziging vervallen tevens bestaande bepalingen omtrent financiering van de schoolregeling (COM (2025) 554).

Het voorstel is op 16 juli 2025 gepubliceerd als onderdeel van het pakket aan voorstellen voor het Meerjarig Financieel Kader. De Kamer is op 12 september 2025 middels een BNC-fiche geïnformeerd over de positie van het kabinet ten aanzien van het voorstel (Kamerstuk 22 112, nr. 4145). De onderhandelingen in de Raad zijn in september 2025 gestart en vinden ongeveer maandelijks plaats. Het Iers voorzitterschap streeft ernaar om in het najaar van 2026 een Raadspositie vast te stellen.

Omnibuspakket Veiligheid van voedsel en diervoeder

COM(2025) 1021, COM(2025) 1030 en COM(2025) 1020

Op 16 december 2025 is Omnibus X gepresenteerd door de Europese Commissie, gericht op de veiligheid van voedsel en diervoeder. Omnibuspakketten richten zich op het vereenvoudigen van regelgeving. Dit pakket omvat een breed aantal wijzigingen voor regelgeving, onder andere over gewasbescherming, drones, diervoeder, genetisch gemodificeerde organismen en biociden. Deze dossiers beslaan de beleidsverantwoordelijkheid van de ministeries van LVVN, VWS en IenW. Over dit voorstel is op 6 februari 2026 een BNC-fiche gepubliceerd (Kamerstuk 22 112, nr. 4261).

De onderhandelingen voor dit voorstel verlopen via de Raad van Algemene Zaken.

De Nederlandse inzet in de onderhandelingen is gebaseerd op het BNC-fiche en de moties die zijn aangenomen over dit Omnibusvoorstel (Kamerstuk 21 501-32 nr. 1744 en Kamerstuk 21 501-32 nr. 1771).

De onderhandelingen in de Raad (Antici Group on Simplification) over een compromistekst zijn onder het Ierse voorzitterschap voortgezet, waarbij wordt gestreefd om in het derde kwartaal van 2026 een Raadspositie vast te stellen.

De Kamer zal worden geïnformeerd wanneer een compromistekst voor vaststelling wordt voorgelegd in Coreper.

Wijziging verordening biologische productie en etikettering

COM(2025) 780

Met dit voorstel, gepubliceerd op 16 december 2025, beoogt de Commissie drie wijzigingen. De voornaamste betreft opvolging geven aan een uitspraak van het Europese Hof (Herbaria arrest) waarmee nadere eisen worden gesteld aan het gebruik van het EU-biologo door landen waarmee equivalentieovereenkomsten zijn of worden gemaakt. De tweede aanpassing betreft een verlenging met 10 jaar (tot 2036) van de periode om tot equivalentieovereenkomsten te komen. Als derde wil de Commissie een aantal biologische productieregels versimpelen, om administratieve lasten te verlichten. Gezien het beoogde tempo (voorziene adoptie in 2026) zijn alleen voorstellen ter versimpeling waar brede consensus voor lijkt te zijn, opgenomen in dit voorstel.

De Kamer is op 13 februari 2026 middels een BNC-fiche (Kamerstuk 22112–4276) geïnformeerd over de kabinetspositie t.a.v. het voorstel voor de wijziging van de verordening biologische productie en etikettering. Onder het Cypriotische voorzitterschap is een Raadspositie vastgesteld waarin, door Nederlandse inbreng, een uitzondering van certificeringplicht van webshops, gelieerd aan kleine fysieke verkooppunten, is opgenomen, wat betreft voorverpakte producten. Op 14 juli 2026 heeft het Europees parlement de inzet voor de trilogen bepaald. De triloogfase zal na de zomer van 2026 van start gaan. De verwachting is dat deze zal worden afgerond in oktober 2026 en daarna het onderhandelingsresultaat ter akkoord aan de Raad wordt voorgelegd.

X Noot
1

Het betreft locaties met bomen en struiken waaruit zaden of stekken gebruikt kunnen worden als teeltmateriaal.

Titel

Document nummer

Korte beschrijving

Stand van zaken

Visserij

Voorwaarden voor steun voor het Gemeenschappelijk Visserijbeleid, Ocean Pact, het maritieme en aquacultuurbeleid (MFK)

COM(2025) 559

Dit voorstel verschaft nadere voorwaarden voor het verstrekken van middelen in het kader van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB) en het Ocean Pact voor de programmaperiode 2028 – 2034. Dit voorstel is een aanvulling op het voorstel voor een verordening voor het National and Regional Partnership Plan (NRPP) en geeft nadere invulling aan de besteding van middelen die beschreven staan in het NRPP-voorstel. Dit voorstel beoogt een aantal randvoorwaarden neer te leggen voor de besteding van middelen voor de visserij- en aquacultuursector en de natuuropgave.

Op 16 juli 2025 heeft de Commissie dit voorstel gepubliceerd als onderdeel van het pakket aan voorstellen voor het Meerjarig Financieel Kader van de EU. De kabinetsappreciatie van dit voorstel is op 12 september 2025 naar de Kamer gestuurd (Kamerstuk 22 112, nr. 4146). In oktober 2025 is gestart met de behandeling van het voorstel in de Raadswerkgroep. Het Ierse voorzitterschap streeft ernaar om eind 2026 een Raadspositie vast te stellen.

Naar boven