Vragen van het lid Van der Ham aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het afstoten van de portefeuille homo-emancipatie.

De voorzitter:

Ik geef even de gelegenheid tot een wissel, een goede wissel deze keer. Het woord is aan de heer Van der Ham.

De heer Van der Ham (D66):

Voorzitter. Ik begin met een citaat van minister Rouvoet: "De afgelopen jaren is er in de portefeuille van de heer Plasterk veel te veel de indruk gewekt dat we een staatssecretaris van Onderwijs hadden en een minister van feesten en partijen en emancipatiebeleid. Hij was zichtbaar en heeft goede dingen gedaan op belangrijke onderwerpen, maar nu is er weer een minister van Onderwijs." Tja, dat was ruige taal van minister Rouvoet, maar hij had natuurlijk wel gelijk. De minister slikte het heel snel in, maar dat neemt niet weg dat ik, maar ook andere collega's, de oude minister vaak hetzelfde verweten. Er was weinig aandacht voor het hoger onderwijs en het nemen van besluiten werd overgelaten aan commissies. Het is dus goed dat er weer echt een minister van Onderwijs is. Onderwijs gaat D66 zeer aan het hart, dus D66 vindt dat uitstekend. Wat gaat deze minister de komende maanden allemaal doen? Ik ben benieuwd.

Waarom heeft deze minister eigenlijk niet de gehele portefeuille van minister Plasterk overgenomen? Als u dan zo veel kritiek op hem heeft voor wat betreft het hoger onderwijs, waarom toont u dan zelf niet aan dat u het beter kunt? U hebt daarvoor een verklaring gegeven, maar toch wil ik nog een vraag over een andere gemiste kans stellen.

De voorzitter:

Mijnheer Van der Ham, u dient via de voorzitter te spreken.

De heer Van der Ham (D66):

Het gaat om de gemiste kans dat u het onderwerp homo-emancipatie ook hebt afgeworpen. Waarom? Heeft dat te maken met uw politieke kleur? Ik vind dat echt een gemiste kans. Juist in een periode waarin kerken en moskeeën fors discussiëren over homo-emancipatie, is het een mooi teken als u, juist u met uw politieke kleur, die portefeuille omarmt, voluit gelijke behandeling bepleit en het goede voorbeeld geeft. Dan worden docenten niet meer gediscrimineerd vanwege hun geaardheid, mogen trouwambtenaren paren van gelijk geslacht niet meer weigeren, krijgen leerlingen goede voorlichting, wordt geweld bestreden en worden vooroordelen weggenomen. Waarom heeft de minister deze kans laten lopen? Ik krijg hierop graag een reactie van minister Rouvoet.

Minister Rouvoet:

Voorzitter. Na een week waarin er veel is gesproken over de vraag waar een kabinet wel of geen zeggenschap over heeft, is het misschien goed om te beginnen met de mededeling dat de portefeuilleverdeling over een kabinet de zaak is van dat kabinet en de betrokken bewindslieden en niet van de Kamer. Desalniettemin ben ik graag bereid om er iets over te zeggen. Dit biedt mij namelijk ook de gelegenheid om het beeld dat is ontstaan, weg te nemen. Dit beeld wordt opnieuw bevestigd door de vraag van de heer Van der Ham. Hij suggereert dat ik de portefeuille van de heer Plasterk heb overgenomen, met uitzondering van het onderwerp homo-emancipatiebeleid. Daar is geen sprake van. Ik vind het niet erg chic van de heer Van der Ham dat hij een citaat van mij, waarvoor ik inmiddels mijn excuses aan de heer Plasterk heb aangeboden, opnieuw ten tonele voert. Ik heb bewust gezegd dat ik van mening was en ben dat ik daarmee de heer Plasterk onrecht heb gedaan. Ik heb mijn uitspraak teruggenomen en vind het dus niet plezierig dat dit nu weer over tafel gaat. Maar goed, dit laat ik even voor de heer Van der Ham.

Ik wil toch nog graag iets zeggen over de portefeuillekwestie zelf. Na de val van het kabinet heb ik mij bereid getoond om er een complete portefeuille bij te nemen, naast het ministerschap voor Jeugd en Gezin en het vicepremierschap, dat in deze tijd wat extra tijd vergt. OCW is een departement met heel veel belangrijke onderwerpen. Ik noem het basisonderwijs, het speciaal onderwijs, de kinderopvang, het voortgezet onderwijs, het hoger onderwijs, het wetenschappelijk onderwijs, het wetenschapsbeleid, de media, kunst en cultuur en emancipatie. Al die onderwerpen verdienen de nodige aandacht van de bewindslieden die er nog zijn. Dat zijn er twee. Twee portefeuilles zijn vrijgekomen op het departement, die van oud-staatssecretaris Dijksma en die van oud-minister Plasterk. Uitgangspunt voor staatssecretaris Van Bijsterveldt en mij was om op een zo eenvoudig en praktisch mogelijke manier die twee portefeuilles waar te nemen, zonder onnodig te knippen in beleidsterreinen en directoraten-generaal. De portefeuille van mevrouw Dijksma vertoonde en vertoont de meeste verwantschap met de portefeuille van Jeugd en Gezin, die ik inmiddels drie jaar mag vervullen. Ik denk hierbij aan primair onderwijs, passend onderwijs en kinderopvang, waar ik al enige bemoeienis mee had als direct betrokkene. We waren er daardoor heel snel uit. De hele portefeuille van mevrouw Dijksma is door mij overgenomen, terwijl staatssecretaris Van Bijsterveldt de portefeuille van de heer Plasterk heeft overgenomen, met daarin het hoger onderwijs, het wetenschapsbeleid en de overige onderdelen, omdat we niet wilden knippen in de directoraten-generaal. Andere overwegingen hebben daarbij geen rol gespeeld. Meer valt er wat mij betreft niet over te zeggen.

De heer Van der Ham (D66):

Volgens mij heeft de minister een antwoord voorbereid op vragen die ik niet heb gesteld. Ik heb de minister voorgelegd wat voor fantastische kans het voor hem is, met zijn politieke kleur, ook al gaat hij er zelf over, om juist deze portefeuille naar zich toe te trekken en te laten zien dat hij, met zijn achtergrond en vanuit het kabinet, voluit de ambities van het vorige kabinet steunt. De heer Plasterk was wel redelijk ambitieus ten aanzien van homo-emancipatie. Dan had minister Rouvoet alle punten waarover ik het had, naar zich toe kunnen trekken: de homodiscriminatie in het onderwijs – docenten worden daar geweigerd –, weigerambtenaren en de kerndoelen in het onderwijs om ook meisjes te versterken. Dan had de minister laten zien dat hij in zijn engagement daar ook achter staat. Dat hij dit niet heeft gedaan, is toch een gemiste kans? Ik heb de minister gevraagd om dáárop te reageren.

Minister Rouvoet:

Dat is mij niet ontgaan, maar ik ben niet voor niets begonnen met de opmerking dat de portefeuilleverdeling niet een zaak van de Kamer maar van het kabinet is.

De heer Van der Ham (D66):

Wat is dat nou voor een kribbige reactie?

Minister Rouvoet:

Ik heb u de heel praktische en simpele overwegingen gegeven die hebben geleid tot de portefeuilleverdeling die nu tot stand is gekomen. Het is een misvatting om te denken dat onderwerpen alleen maar belangrijk zijn als zij in de portefeuille van de minister zitten. Daarvoor zou de heer Van der Ham nog even moeten terugkijken naar het kabinet waar D66 in zat. Toen lag het onderwerp van homo-emancipatiebeleid bij de staatssecretaris van VWS. Dat zegt niets over het gewicht dat aan de verschillende onderwerpen wordt toegekend. Op zichzelf is het uitstekend denkbaar dat ik een andere keuze had gemaakt. Dan had ik de portefeuille van de heer Plasterk overgenomen. Dan had hier misschien de heer Pechtold gestaan. Volgens mij gaat hij in zijn fractie over de rest van de onderwijsportefeuille. Ik verbind er maar even geen conclusies aan dat het onderwerp homo-emancipatie bij de fractie van D66 niet bij de fractievoorzitter, maar bij de heer Van der Ham ligt. Ik ga daar niet over. Ik verbind er geen conclusies aan, maar het is wel een feit. Dan had ik hier misschien moeten uitleggen waarom ik primair onderwijs en speciaal onderwijs niet belangrijk genoeg vind om tot mijn verantwoordelijkheid te rekenen.

Nogmaals, over de portefeuille gaan de leden van het kabinet. We hebben de keuze gemaakt die wij hebben gemaakt. De staatssecretaris en ik zijn ten volle bereid om, ieder op ons eigen terrein, de komende maanden, zodra de Kamer dat wil, over onze onderwerpen voluit te debatteren. Dat gaat dus over al die belangrijke onderwerpen die onder het heel brede departement van OCW vallen.

Mevrouw Verdonk (Verdonk):

Het is toch wel een beetje vreemd dat de totale portefeuille van een minister naar de staatssecretaris gaat en de portefeuille van de staatssecretaris naar een minister. Ik vind dat u veel woorden nodig hebt om duidelijk te maken waarom u het onderwerp als minister niet wil verdedigen. Ik heb daar een vraag over. Als een leraar in het primair onderwijs op een school geweigerd wordt vanwege zijn homoseksuele geaardheid, nodigen wij u uit voor het debat. Dat klopt? U komt dan hierheen om dat te verdedigen?

Minister Rouvoet:

Alleen de Kamer gaat over wie zij uitnodigt. Vervolgens wordt wel bekeken bij wie het onderwerp in de portefeuille zit. Als het gaat om het onderwerp gelijke behandeling en dus ook homo-emancipatie, is degene die dat onderwerp in de portefeuille heeft, de aangewezen bewindspersoon. Zo is het de afgelopen jaren steeds geweest. Neemt u echter van mij aan dat, als dit soort zaken speelt, ik mij als minister van OCW daarbij zeer betrokken zal weten, niet alleen vanwege mijn betrokkenheid bij het onderwerp gelijke behandeling, maar ook vanwege mijn betrokkenheid bij het onderwijs. Ik zal dus mijn partijtje meeblazen. Wie uiteindelijk hier komt, zullen we tegen die tijd zien, maar de Kamer mag uitnodigen wie zij wil.

Mevrouw Van Gent (GroenLinks):

Als ik minister Rouvoet zo hoor, was het allemaal weer één groot misverstand. Ik ben blij dat het homo-emancipatiebeleid niet als een soort hete aardappel is doorgeschoven, want daar leek het wel een beetje op. Ik heb nog wel een vraag. Oud-minister Plasterk gaf in de kabinetsnota Gewoon homo zijn aan dat de belangrijkste doelstelling het vergroten van de sociale acceptatie van homo's is en dat het kabinet moreel leiderschap moet tonen en Europees koploper moet zijn om die sociale acceptatie te vergroten. Staat die doelstelling nog steeds fier overeind? Zit er geen millimeter verschil tussen de nota zoals die door oud-minister Plasterk is verdedigd en de wijze waarop deze nu door het demissionaire kabinet wordt opgepakt? Gaat bijvoorbeeld minister Rouvoet ook meedoen met de Gay Pride? Dat is natuurlijk wel een toonbeeld van moreel leiderschap.

Minister Rouvoet:

Om met het laatste te beginnen: je kunt ongetwijfeld van mening verschillen over de vraag met welke middelen homo-emancipatie het beste gediend is. Maar laat ik u zeggen dat ik al heel erg blij ben als ik mijn agenda voor vandaag en morgen kan overzien, laat staan dat ik weet wat ik in augustus ga doen. Mijn voorspelling zou zijn dat ik niet op die boot meevaar, als die al uitvaart. Het is mij niet eens bekend of er voornemens bij OCW zijn om de boot opnieuw te laten meevaren, simpelweg omdat ik mij de afgelopen week met andere dingen heb beziggehouden. Dat zal u niet verbazen.

Ik kom bij uw eerste opmerking. Voor zover er sprake was van een misverstand, was dat niet bij ons, maar bij de Kamer of leden van de Kamer. Daarnaast is mijn advies om niet iedere tweet te geloven die langskomt. Op het moment dat de eerste berichten via Twitter de wereld in gingen, had ik er namelijk nog geen woord over gewisseld met mijn staatssecretaris. De misverstanden zijn dus door anderen de wereld in geholpen.

Voor het overige is het merkwaardig om de minister te vragen of het kabinetsbeleid dat de afgelopen jaren gevoerd is, ook door deze minister wordt gedragen. Ik zou het parlementair bijna een onfatsoenlijke vraag vinden. Vanzelfsprekend! Ik maak nog een opmerking daarbij. De nota Gewoon homo zijn is een uitvloeisel van de paragraaf in het coalitieakkoord die ik eigenhandig heb geschreven. Als ik de passage in het huidige coalitieakkoord over homo-emancipatie en het bestrijden van discriminatie van en geweld tegen homo's niet zelf had geschreven, had er misschien niets in gestaan. U kunt zich dus voorstellen dat ik buitengewoon gecommitteerd ben aan deze paragraaf.

Mevrouw Koşer Kaya (D66):

De minister is wel héél erg kribbig en volgens mij hoeft dat echt niet. Er is een portefeuilleverdeling. Die is destijds gemaakt. Het is toch gebruikelijk dat, als de portefeuille opnieuw verdeeld wordt, de portefeuille van de minister in zijn geheel wordt overgenomen? Dan is de vraag toch terecht waarom het onderdeel homo-emancipatie niet door deze minister is overgenomen?

Minister Rouvoet:

Mevrouw Koşer Kaya heeft niet geluisterd. Als zij mijn eerste antwoord had gehoord, had zij deze vraag niet gesteld. De portefeuille is niet opgeknipt. Ik heb de hele portefeuille van mevrouw Dijksma overgenomen. De hele portefeuille van minister Plasterk is overgenomen door staatssecretaris Van Bijsterveldt. Die vraag was dus al beantwoord. Mevrouw Koşer Kaya heeft het mis.

De voorzitter:

Ik dank de minister voor de beantwoording.

Naar boven