Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig artikel 136 van het Reglement van Orde.

Vragen van het lid Brinkman aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het ontslag van de korpschef van Rotterdam-Rijnmond.

De heer Brinkman (PVV):

Voorzitter. Ik ben blij dat de minister aanwezig is, ondanks het feit dat zij ernstig ziek was. Gelukkig is zij er weer. Ik hoor dat zij nog steeds ziek is. Hartstikke goed.

De korpschef van Rotterdam-Rijnmond stapt op, maar de politiek verantwoordelijke korpsbeheerder, burgemeester Aboutaleb, blijft lekker zitten. Hoe is dit toch in vredesnaam mogelijk?

Al eerder had Rotterdam grote problemen met de openbare orde tijdens evenementen. Ik verwijs naar het Gazaproject en het bevrijdingsfeest. Ook toen werden de politiemensen bestuurlijk aan hun lot overgelaten. Waarom heeft de heer Aboutaleb, als eindverantwoordelijke, er toen niet voor gezorgd dat het politieapparaat werd gereorganiseerd?

De korpsbeheerders willen graag verantwoordelijk blijven voor de openbare orde en zij zijn tegen de nationale politie. Wees dan een vent en trek je conclusies als je er een puinhoop van maakt. Nee, wat doet burgemeester Aboutaleb? Hij ontslaat de directeur van de politie en uiteindelijk geeft hij zelfs aan geen vertrouwen meer te hebben in korpschef Meijboom. Beide politiemensen kunnen zich publiekelijk niet verantwoorden en zij zijn een speelbal van de politiek geworden. Natuurlijk hebben beide politiemensen grote fouten gemaakt en is hun ontslag niet meer dan terecht. Dit ontslag kan echter niet zonder gevolgen blijven voor de positie van burgemeester Aboutaleb. Hij is politiek verantwoordelijk voor deze ellende en hij heeft ook duidelijk fouten gemaakt.

Ik moet altijd denken aan de woorden van de beste korpschef van Nederland die ik ken, de heer Nordholt. Hij zei namelijk dat hij knettergek werd van zijn korpsbeheerder, burgemeester Van Thijn, vanwege de tientallen telefoontjes van Van Thijn aan zijn adres op de dag van een evenement. De heer Nordholt begreep die telefoontjes echter wel. De heer Van Thijn was als korpsbeheerder namelijk wel eindverantwoordelijke en hij moest dus van alles op de hoogte zijn. Deze korpsbeheerder, de heer Aboutaleb, heeft tijdens het evenement in Hoek van Holland niet één keer gebeld om naar de situatie te vragen. Sterker nog: op het moment dat hij 's nachts werd gebeld omdat de situatie uit de hand was gelopen, besloot hij verder te slapen.

Burgemeester Aboutaleb heeft geblunderd en hij probeert nog eens de schuld af te schuiven op de politiemensen. Dergelijk gedrag en gedraai is misschien des PvdA, maar een burgemeester onwaardig. Derhalve dient de minister deze burgemeester de laan uit te sturen. De bevolking van Rotterdam verdient gewoon het beste.

Minister Ter Horst:

Voorzitter. Ik zal maar zeggen dat het verkiezingstijd is. Ik zal proberen om de vragen van de heer Brinkman feitelijk te beantwoorden.

De voorzitter kondigde deze vragen aan als gaande over het ontslag van de heer Meijboom. Dat is een verkeerde kenschetsing. Het gaat niet over het ontslag van de heer Meijboom, maar over het gegeven dat de heer Meijboom zijn functie ter beschikking heeft gesteld. Het gaat dus al helemaal niet over het feit dat de heer Meijboom zou zijn ontslagen, zoals de heer Brinkman opmerkt. Het gaat er ook niet om dat de burgemeester van Rotterdam of de korpsbeheerder van Rotterdam-Rijnmond geen vertrouwen meer zou hebben in de heer Meijboom. De korpsbeheerder heeft juist aangegeven dat hij dat vertrouwen wel heeft, maar dat de heer Meijboom om hem moverende redenen heeft besloten om zijn functie ter beschikking te stellen. Die redenen zullen zijn gelegen in de gesprekken die zijn gevoerd over de verbeteringen die nodig zijn in het korps Rotterdam-Rijnmond.

De positie van de heer Aboutaleb is niet aan de orde. Hij heeft verantwoording afgelegd als burgemeester. De meeste punten die de heer Brinkman naar voren brengt, gaan niet over de heer Aboutaleb in zijn rol als korpsbeheerder, maar over zijn rol als burgemeester. De burgemeester van Rotterdam heeft daar in een debat met de gemeenteraad van Rotterdam consequenties aan verbonden in die zin dat hij verantwoording heeft afgelegd voor hetgeen er is gebeurd. De gemeenteraad heeft zich daarover uitgesproken.

De heer Brinkman (PVV):

De minister komt met allerlei bestuurlijke liflafjes waarvan geen burger iets begrijpt. Het feit blijft dat het niet ter zake doet of de heer Aboutaleb nou burgemeester is of korpsbeheerder. Burgemeester of korpsbeheerder Aboutaleb heeft namelijk letterlijk gezegd dat korpschef Meijboom niet de juiste man is om de toekomst van het korps vorm te geven. Hoe zit het dan met dat vertrouwen? Wat een onzin allemaal!

Verkiezingstijd? Wij doen niet eens mee in Rotterdam. Wij doen alleen maar mee in Den Haag en in Almere. U hoeft zich als PvdA'er echt geen zorgen te maken. Of weet u misschien meer dingen? Gaat het zo slecht in het kabinet dat wij er rekening mee moeten houden dat wij voor de zomer in ieder geval voor deze Tweede Kamer nog naar de verkiezingsbussen moeten? Want dan kunt u zich wel zorgen maken. Dat kan ik u verzekeren. Met andere woorden: wel degelijk ontslag.

Ik heb een andere vraag aan deze minister. Kijken wij even verder naar de standpunten van deze minister over de nationale politie. Als wij een nationale politie hadden – lees: als in dit geval de minister eindverantwoordelijk was – zouden wij deze ellende dan niet allemaal achter ons hebben gelaten? Dan had deze minister dat allemaal zelf kunnen regelen. Dan had zij dat vorig jaar al bij de eerste evenementen kunnen regelen die allemaal uit de klauwen liepen. Dan hadden wij er hier in de Tweede Kamer gewoon een debat over kunnen hebben en hadden wij wel of niet kunnen beslissen om de minister naar huis te sturen.

Minister Ter Horst:

Ik ken de voorkeur van de heer Brinkman voor een nationale politie. De facto heeft hij natuurlijk gelijk: als er een nationale politie zou zijn, zou in ieder geval de minister verantwoordelijkheid dragen. Maar ik neem aan dat de heer Brinkman, als hij spreekt over een nationale politie, denkt aan het model waarin de burgemeester toch een zekere verantwoordelijkheid heeft voor datgene wat de politie doet en het gezag bij de burgemeester blijft. Als je een nationale politie zou hebben waarover de burgemeester niet meer het gezag zou hebben, even los van het beheer, dan zouden wij in Nederland in een politiestaat terecht zijn gekomen. Dat zouden wij toch niet willen. Ook in het geval van een nationale politie waarover het gezag bij de burgemeester ligt, zou hij zich moeten verantwoorden aan de gemeenteraad.

De heer Van Raak (SP):

Ik wil de minister eerst van harte beterschap wensen. Als zij nog de straat op moet: ik heb nog mooie mutsen voor haar in de aanbieding.

Als agenten falen, worden zij daarop aangesproken. Er zijn nu twee politiecommandanten ontslagen en er is een politiechef ontslagen. Burgemeesters die fouten maken, moeten natuurlijk ook ter verantwoording worden geroepen. De burgemeester heeft een vergunning verleend, maar PvdA-burgemeester Aboutaleb heeft het vervolgens laten lopen. Wat vindt deze PvdA-minister, die een scherpe mening heeft over het lokale bestuur, van het optreden van deze PvdA-burgemeester? Moet hij niet ook verantwoording afleggen zoals de agenten hebben gedaan?

Minister Ter Horst:

Uiteraard legt een burgemeester verantwoording af in Nederland. Ik ben blij dat de heer Van Raak spreekt over de burgemeester en niet over de korpsbeheerder, want daar ligt inderdaad de verantwoordelijkheid. Ik heb al aangegeven dat de burgemeester met de gemeenteraad van Rotterdam een uitgebreide discussie heeft gehad, zoals u ongetwijfeld niet ontgaan is, over de gebeurtenissen in Hoek van Holland. Er is een aantal aanbevelingen gedaan op het gebied van evenementen en vergunningenbeleid. Naar ik begrepen heb, zullen die aanbevelingen worden uitgevoerd door de burgemeester, zoals hij ook heeft aangegeven in het debat. Nogmaals, ik ga uit van een bestel waarin de burgemeester het vertrouwen moet hebben van een gemeenteraad. Daar is het debat over gevoerd en de burgemeester van Rotterdam heeft het vertrouwen van de gemeenteraad. Dan past het ons niet om daar een aparte opvatting over te hebben.

Mevrouw Griffith (VVD):

Ik hoop van harte dat de gemeenteraad in Rotterdam naar aanleiding van deze ontwikkelingen een gesprek met de burgemeester zal aangaan. Ik heb twee vragen aan de minister.

U zegt dat de heer Meijboom zijn functie ter beschikking heeft gesteld. Bent u voorafgaand daaraan of achteraf geïnformeerd? U gaat er ook over. Bent u geconsulteerd en hebt u zijn ontslag, de functie die hij ter beschikking heeft gesteld, aanvaard?

Ik begrijp dat er indringende gesprekken in het regionaal college zijn gevoerd. Hebt u daar kennis van en kunt u iets zeggen over het feit dat er een dringend beroep op de heer Meijboom is gedaan om af te treden of zijn functie ter beschikking te stellen?

Minister Ter Horst:

Mevrouw Griffith vraagt of ik er van tevoren over ben geïnformeerd. Uiteraard heeft de korpsbeheerder mij van tijd tot tijd op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen in Rotterdam, dus ik heb het bericht niet in de krant hoeven lezen.

Zij heeft gesteld dat er indringende gesprekken zijn gevoerd. Ik heb begrepen dat er gesprekken zijn gevoerd tussen de korpsbeheerder en het regionaal college over de situatie in het korps Rotterdam-Rijnmond en met name over de maatregelen die zullen moeten worden getroffen. Of daar verder gesproken is over de positie van de heer Meijboom, weet ik niet.

De Kamer kan van deze minister nog een reactie op het COT-rapport tegemoetzien. Daarin zal in ieder geval worden ingegaan op de maatregelen die worden getroffen. Nu de heer Meijboom zijn functie ter beschikking heeft gesteld en hem gevraagd is om te beginnen met de inzet van die maatregelen, hoop ik dat er zo snel mogelijk een vervanger voor hem zal zijn die full speed die maatregelen ter verbetering kan inzetten.

De voorzitter:

Mevrouw Griffith vroeg ook of u de terbeschikkingstelling aanvaard hebt.

Minister Ter Horst:

Dank u wel voor deze hulp. Het is niet aan mij om dit te doen. Als iemand mij zegt dat hij zijn functie ter beschikking stelt, dan accepteer ik dat, tenzij ik mij moverende redenen zou hebben om te vinden dat het niet goed zou zijn voor het korps, in dit geval Rotterdam-Rijnmond, als een dergelijk besluit zou worden geëffectueerd. In die zin is het antwoord op de vraag: ja.

Mevrouw Verdonk (Verdonk):

Voorzitter. Een paar maanden geleden zei de heer Meijboom heel duidelijk dat hij gewoon bleef zitten waar hij zat. Nu zegt hij dat hij weggaat, dat hij opstapt. Wat zou de reden daarvoor kunnen zijn? Burgemeester Aboutaleb heeft gezegd dat het niets te maken heeft met het COT-rapport. Wat zou dan de reden kunnen zijn dat hij nu alsnog zijn functie neerlegt?

Minister Ter Horst:

Voorzitter. Ik kan niet al te veel koffiedik kijken, maar ik heb het volgende beeld. In het regionaal college is gesproken over de maatregelen die in het korps getroffen moeten worden. De heer Meijboom is van mening dat hij niet degene is die dat in het korps helemaal zou kunnen doorvoeren. Daarom heeft hij gezegd: ik stel mijn functie ter beschikking en ik maak op verzoek van het regionaal college een begin om tot die verbeteringen te komen, maar ik realiseer mij dat ik dat niet tot een eind zal brengen. Daarom is het beter dat ik het stokje binnen niet al te lange tijd aan iemand anders overgeef. Dat is mijn beeld.

De heer Çörüz (CDA):

Voorzitter. Wij nemen allen kennis van het weggaan van de korpschef, maar het beeld is toch dat hij is opgeofferd.

De korpschef gaat weg, de directeur politie is weg. Er is dus een behoorlijk wit gat ten aanzien van het veiligheidsdenken en -doen in Rotterdam. Wat gaat de minister doen en wat kan zij doen?

Het COT-rapport kent 68 aanbevelingen, ook ten aanzien van het functioneren van het bestuur. Wat gaat de minister doen om de stappen die in dat rapport zijn aangegeven, boven tafel te krijgen en in te vullen?

Minister Ter Horst:

Voorzitter. De heer Çörüz heeft gezegd dat bij hem het beeld is ontstaan dat de korpschef in Rotterdam is opgeofferd. Dat is niet mijn beeld. Ik baseer dat op het ook naar buiten uitgesproken oordeel van de korpsbeheerder over de korpschef, waarin hij niet alleen heeft gezegd dat de heer Meijboom een heel belangrijke bijdrage heeft geleverd in de negen jaar dat hij korpschef is geweest aan het verbeteren van de veiligheid in Rotterdam en aan het opzetten van een goed politiekorps, maar ook dat hij vertrouwen heeft in deze korpschef. De term die de heer Çörüz gebruikt en het beeld dat bij hem is ontstaan, is niet mijn beeld.

Hoe denk ik het gat te gaan opvullen wanneer in de top van zo'n organisatie als het korps Rotterdam-Rijnmond zoveel witte plekken ontstaan? Dat is een van de redenen geweest waarom de korpschef heeft gezegd: uiteraard sta ik de komende tijd tot uw beschikking om het gat niet te laten vallen. Ik zal er alles aan doen om ervoor te zorgen dat wij de plek die nu vacant is en de plek die wellicht vacant gaat komen, zo snel mogelijk kunnen opvullen. Wij kunnen niet accepteren dat het korps Rotterdam-Rijnmond te lang zonder politietop zou zitten.

Wat is mijn reactie op de aanbevelingen van het COT-rapport? Ik hoop dat de heer Çörüz accepteert dat het te ver gaat om in dit vragenuur een reactie te geven op die 68 aanbevelingen. Ik heb al aangegeven dat ik de Kamer schriftelijk zal informeren over mijn reactie op dat COT-rapport.

De voorzitter:

Ik dank de minister voor haar antwoorden.

Naar boven