Vragen van het lid Volp (PvdA) aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over het bericht Jumbo haalt sigaretten uit het zicht (ingezonden 10 juni
2016).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen
28 juni 2016).
Vraag 1
Kent u het bericht «Jumbo haalt sigaretten uit het zicht, maar heeft dat zin»?1
Vraag 2, 5 en 6
Wat is uw mening over het feit dat de rookwaar bij Jumbo achter deuren van matglas
komt te liggen, waarop met grote letters «tabak» te lezen valt?
Wat is uw mening over het feit dat «tabak» in grote letters bij Jumbo op deuren van
matglas staat? Vindt u het wenselijk indien «tabak» op de deuren staat om de consument
aan te spreken, dan wel de consument eraan te herinneren dat er ook rookwaar gekocht
kan worden? Wat is uw mening over de bij de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit
ingediende klacht dat de deuren van matglas voor de rookwaar met daarop in grote letters
«tabak» bij Jumbo een overtreding van het reclameverbod uit de Rookwarenwet is?
Ondermijnt de tekst en de grootte daarvan op het matglas de positieve resultaten die
te behalen zijn met een afgedekte display, zoals vermeld in het onderzoek «Impact
on smoking of England's 2012 partial tobacco point of sale display ban: a repeated
cross-sectional national study»? Zo ja, bent u van mening dat het afdekken van een
display zonder vermelding van de achterliggende rookwaar de juiste vorm van afdekken
is? Zo nee, waar blijkt dit uit?
Antwoord 2, 5 en 6
Ik omarm initiatieven van verkooppunten die tabaksproducten niet langer in het zicht
plaatsen. Tegelijkertijd blijven de regels voor reclame van toepassing. Voorop staat
namelijk dat er geen ongeoorloofde reclame plaatsvindt. Als dat wordt geborgd, kan
het positieve resultaat van een display ban worden gehaald.
De NVWA houdt er toezicht op dat de presentatie van tabakswaren niet tot ongeoorloofde
reclame leidt. Ik wacht het onderzoek van de NVWA naar de klacht af.
Vraag 3
Wat is uw mening over de reden («De verpakkingen op sigarettenpakjes veranderen. Daar
komen afschrikwekkende plaatjes op. Dus we zaten er mee in onze maag dat de klant
geconfronteerd wordt met een muur van afschrikwekkende plaatjes, want we hebben veel
tabaksproducten. Vandaar deze deuren») van Jumbo volgens Ed van de Weerd, commercieel
directeur van Jumbo, om over te gaan tot matglazen deuren?
Antwoord 3
Ik moedig supermarkten en andere verkooppunten aan om een display ban in te voeren,
omdat we daarmee jongeren kunnen beschermen. Ik vind het positief dat Jumbo haar verantwoordelijkheid
neemt en in zeer korte tijd in alle Jumbo winkels tabak uit het zicht haalt. Ik verwacht
dat dit initiatief andere verstrekkers ook stimuleert tot stappen, zolang dit maar
gebeurt binnen de regels uit de Tabaks- en rookwarenwet. De reden waarom Jumbo tot
het afschermen van tabakswaren is gekomen, is aan Jumbo.
Vraag 4 en 7
Kent u het onderzoek «Impact on smoking of England's 2012 partial tobacco point of
sale display ban: a repeated cross-sectional national study»2, waaruit blijkt dat afdekken zinvol is? Is het afdekken van rookwaar met matglas
even effectief als het volledig uit het zicht halen van rookwaar, zoals naar voren
komt uit dit onderzoek? Zo ja, waar blijkt dit uit? Zo nee, deelt u de mening dat
deze vorm van afdekken van de rookwaar met matglas er in de meest ongunstige situatie
er toe kan leiden dat het beoogde effect van de nieuwe verpakkingsmaatregels wordt
ondermijnd, en gelijktijdig de voordelen van een afgedekte display, zoals vermeld
in het onderzoek, niet worden behaald?
Verwacht u dat voor 1 juli a.s. het convenant over een displayban voor rookwaar wordt
gesloten conform de motie Volp/Dik-Faber3 en de motie Volp4? Zo ja, met welke minimum voorwaarden bent u tevreden? Zo nee, waarom niet? Wanneer
wordt het convenant wel gesloten?
Antwoord 4 en 7
De supermarkten hebben tot 1 juli de tijd gekregen om met een convenant te komen.
Ik ben me ervan bewust dat er meerdere factoren een rol spelen om een convenant te
sluiten, zoals de juridische houdbaarheid en het creëren van een gelijk speelveld
met andere verkooppunten. Dit neemt niet weg dat ik ervan uitga dat supermarkten hun
maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen en zich zullen inzetten voor een convenant
waarin ze afspreken dat ze tabakswaren niet langer in het zicht zullen plaatsten.
Dit betekent dat kleuren noch contouren van tabakswaren zichtbaar zijn. Pas dan wordt
een displayban bereikt.
Het maakt dan ook niet uit met welk instrument het verkooppunt de tabakswaren afschermt,
zolang maar aan die voorwaarden wordt voldaan. Ik heb bij de Jumbo gezien dat dit
ook kan lukken met matglas, waardoor het positieve resultaat uit het onderzoek «Impact
on smoking of England's 2012 partial tobacco point of sale display ban: a repeated
cross-sectional national study» mogelijk blijft.