Kennisgevingen Voornemen en Participatie Project Dijkversterking Groote Polder

Om onze bewoners en bedrijven te beschermen tegen overstromingen, werkt waterschap Hunze en Aa’s aan sterke dijken. Het waterschap is als dijkbeheerder onder andere verantwoordelijk voor het op orde houden en brengen van de zeedijk langs “Groote Polder” (tussen de Pier van Oterdum en de keersluis in Termunten). Om Nederland te beschermen tegen hoogwater vanuit zee moeten alle dijken in Nederland uiterlijk in 2050 voldoen aan de landelijke normen, zoals vastgelegd in de Omgevingswet. Hiervoor werken alle waterschappen in Nederland met Rijkswaterstaat samen in het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP).

Uit de in 2017-2023 uitgevoerde beoordeling blijkt dat de zeedijk voor het gehele beheergebied van het waterschap Hunze en Aa’s niet voldoet aan de landelijke normen. Daarom moeten voor het gehele traject maatregelen worden genomen. Het dijktraject Groote Polder (ca. 2 km) wordt - parallel aan de versterking van de Dollarddijk - als 2e project in ons beheergebied aangepakt.

Dit deel van de dijkversterking, dat in de oorspronkelijke HWBP-planning onder de naam Chemiepark-Punt van Reide op de programmering stond, is losgekoppeld van het traject Termunterzijl – Punt van Reide omdat ter plaatse van de Groote Polder de gebiedsontwikkeling Eemszijlen plaatsvindt. Onder de koepel van het regionale Programma ‘Meegroeiende Kust werken de provincie Groningen, waterschap Hunze en Aa’s, gemeenten Eemsdelta en Oldambt, Groningen Seaports, Stichting Het Groninger Landschap, Natuur en Milieufederatie Groningen, LTO Noord en het ministerie van LVVN met elkaar samen aan een toekomstbestendige, veilige en vitale kustzone. Het dijkversterkingsproject maakt hier onderdeel van uit zodat werk-met-werk gemaakt kan worden maar ook overlast voor de omgeving en natuur beperkt wordt. Voor de gebiedsontwikkeling Eemszijlen is eind 2025 door de Provincie Groningen een voorkeursbeslissing (VKB) genomen.

Binnen het overkoepelende Programma Meegroeiende Kust werken gezamenlijke partijen aan een kwalitatieve versterking van de kustzone langs de Eems-Dollard, waarbij de ontwikkeling van ecologie, economie, waterveiligheid en zeker ook leefbaarheid, hier hand in hand gaan. De opgaven vanuit het programma in het projectgebied betreffen concreet:

• Het ophogen van laaggelegen landbouwgronden met lokaal baggerslib;

• Duurzame dijkversterking door het inrichten van kleirijperijen waar slib uit het havenkanaal van Delfzijl kan rijpen tot dijkenklei;

• Herstel van natuur en de aanleg van een groenblauwe bufferzone tussen dorpen en industriegebied.

De Verkenning van de dijkversterking is eind 2025 gestart, de uitvoering is vanaf eind 2029 geprogrammeerd. Met deze Kennisgevingen informeert waterschap Hunze en Aa’s over het voornemen om het dijktraject Groote Polder te versterken en over het participatieproces daarvoor. Bij de planontwikkeling willen wij belanghebbenden en belangstellenden betrekken.

Projectprocedure en participatie

Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Op grond van deze wet moet waterschap Hunze en Aa's voor dit dijkversterkingsproject een projectbesluit Omgevingswet (voorheen: projectplan Waterwet) vaststellen. Een projectbesluit is een besluit voor complexe projecten met een publiek belang. Om hiertoe te komen moet een zogeheten projectprocedure worden gevolgd. De formele start van de projectprocedure zijn deze Kennisgevingen Voornemen en Participatie.

Participatie betekent dat belanghebbenden en belangstellenden (bewoners, bedrijven in de omgeving, natuurorganisaties, maatschappelijke organisaties en medeoverheden) stakeholders meedenken, meedoen tijdens de Verkenning van de dijkversterking. Zo maken we de stakeholders middels gebiedsbijeenkomsten en ontwerpateliers deelgenoot en bieden we ze de kans voor actieve betrokkenheid en inbreng in het proces van het verkennen van oplossingen en alternatieven naar de meest optimale inpassing in hun leefomgeving. Daarmee benutten we de gebiedskennis en denkkracht van de omgeving om te komen tot een Voorkeursalternatief (VKA). In de daaropvolgende planuitwerking wordt dit VKA tot in detail uitgewerkt tot een ontwerp voor de dijkversterking Groote Polder. Voor de afweging en trechtering van oplossingen en alternatieven wordt nog een afwegingskader opgesteld waarin op transparante wijze aspecten zoals haalbaarheid, effectbeoordeling, duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit, betrouwbaarheid, etc. worden afgewogen.

Overeenkomstig onze participatievisie hechten we waarde aan inbreng vanuit de omgeving op het moment dat we initiatieven ontwikkelen die impact hebben op de fysieke leefomgeving. Zo willen we met inbreng vanuit de omgeving vanuit het nu lopende gebiedsproces ‘Meegroeiende Kust’ weten welke belangen er spelen en welke wensen, zorgen en ideeën er zijn. We haken hierbij zo mogelijk aan op het reeds lopende participatieproces Meegroeiende Kust waar het dijkversterkingsproject onderdeel van uit maakt, zodat communicatie- en participatiemomenten op elkaar kunnen worden afgestemd. Dit met als doelstelling om tot betere plannen en een zo breed mogelijk gedragen ontwerp van het dijktraject Groote Polder te komen. Het gebiedsproces ‘Meegroeiende Kust’ kan zodoende invloed hebben op de dijkversterking en andersom. Daarom sluiten wij vanuit de dijkversterking aan op bestaande structuren en processen. De door bewoners aangedragen oplossingsrichtingen voor de dijkversterking in het gebiedsproces Eemszijlen, nemen wij dan ook zorgvuldig als bouwstenen en/of alternatief mee in ons afwegingsproces, om ze goed te kunnen onderzoeken en afwegen. We onderkennen daarbij wel dat goede participatie geen garantie is dat iedereen tevreden is met de uitkomst van een participatieproces.

Door de integrale aanpak werken we dus niet alleen aan waterveiligheid, maar willen we ook bijdragen ook aan een aantrekkelijk en robuust toekomstbestendig Waddenkustgebied waar het goed wonen, werken en recreëren is. In de Verkenningsfase van de dijkversterking zijn in elk geval de volgende participatiemomenten voorzien waarin belangstellenden en belanghebbenden worden geïnformeerd en invloed kunnen uitoefenen op het ontwerp:

• Startbijeenkomst tijdens ter inzagelegging Kennisgevingen Voornemen en Participatie (februari 2026);

• Omgevingsbijeenkomst Nota Kansrijke Alternatieven (Q1 2027);

• Omgevingsbijeenkomst Nota Voorkeursalternatief tijdens ter inzagelegging mer-beoordeling (Q3 2027).

NB: tussentijds wordt input gevraagd vanuit het gebied door omgevingspartijen te laten meedenken tijdens de te organiseren overleggen met een nader in te stellen Adviesgroep.

Via de website van waterschap Hunze en Aa’s (onderdeel project Dijkversterking Groote Polder) wordt gedurende het project informatie verstrekt over belangrijke ontwikkelingen. Hier staan ook documenten over het project, presentaties en verslagen van participatiemomenten en uitnodigingen voor participatiemomenten.

Het waterschap is zowel initiatiefnemer als bevoegd gezag voor deze projectprocedure. Het Dagelijks Bestuur van waterschap Hunze en Aa’s stelt het Projectbesluit vast in de planuitwerkingsfase. Het Projectbesluit wordt van kracht na goedkeuring door Gedeputeerde Staten van de provincie Groningen. Pas daarna zal de uitvoering starten.

De opgave

Het dijktraject Groote Polder moet worden versterkt om aan de landelijke norm te voldoen. Deze versterkingsoperatie is onderdeel van het nationale Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP). In figuur 1 is een overzichtskaart van de uitvoeringsplanning voor de versterking van de zeedijk (incl. gebied Groote Polder) opgenomen om te zien om welk traject het gaat. In figuur 2 is nader ingezoomd op het plangebied Groote Polder.

Figuur 1: Overzichtskaart uitvoeringsplanning versterking zeedijk, waaronder gebied Groote Polder.

Figuur 2 Het plangebied van Versterking dijktraject Groote Polder.

Inbreng in wat we gaan doen

De inrichting van het dijktracé tussen de Pier van Oterdum en de keersluis in Termunten wordt nog bepaald en uiteindelijk vastgelegd in een Voorkeursalternatief. Daarover kunnen belanghebbenden meedenken. Ze kunnen ons helpen met het in beeld brengen van belangrijke waarden en belangen in het gebied. Men kan ook aangeven waar het waterschap tijdens de versterking rekening mee moet houden. Ook bespreekt het waterschap met belanghebbenden de keuzes die worden gemaakt. Onderaan deze Kennisgevingen zijn daartoe de contactgegevens te vinden.

Ideeën

Belanghebbenden en belangstellenden die ideeën hebben, worden uitgenodigd om mee te denken. Ideeën moeten bijdragen aan het doel, namelijk: het versterken van het dijktraject Groote Polder, zodat deze weer aan de norm voor waterveiligheid voldoet. Daarnaast moeten aangedragen ideeën uitvoerbaar zijn en passen binnen het beschikbare budget en in het uiteindelijke plan.

Meekoppelkansen

Verder is het mogelijk om meekoppelkansen aan te dragen. Een meekoppelkans is een kans op het vlak van bijvoorbeeld leefbaarheid, natuurwinst, recreatie, economie, bufferzones en/of ruimtelijke kwaliteit die niet direct bijdraagt aan de waterveiligheid. Maar deze kans kan wellicht tegelijk met de dijkversterking uitgevoerd worden. Meekoppelkansen worden door bewoners, organisaties, of bedrijven aangedragen. In het kader van de dijkversterking beoordeelt het waterschap deze kansen op technische, juridische, maatschappelijke en financiële haalbaarheid. Bovendien moeten ze passen qua planning. De beoordeling en honorering verloopt via een vast te stellen afwegingskader. Doordat de dijkversterking onderdeel is van het lopende regionale Programma ‘Meegroeiende Kust’, kunnen afgevallen meekoppelkansen voor de dijkversterking mogelijk nader worden afgewogen in het kader van de gebiedsontwikkeling Eemszijlen.

Belanghebbenden en belangstellenden worden op de hoogte gehouden van dit project en worden betrokken bij de verdere planvorming. Dit gebeurt via individuele gesprekken of publieke bijeenkomsten en de informatievoorziening via onze website.

Planning

Het dijkversterkingsproject bestaat uit vier fasen: Opstart, Verkenning, Planuitwerking en Realisatie. Het project bevindt zich momenteel de Verkenningsfase. In de Opstartfase is het plan van aanpak voor de Verkenning uitgewerkt. In de Verkenning vergaart het waterschap de nodige kennis over de aard van de opgave, de voor de fysieke leefomgeving relevante ontwikkelingen en de mogelijke oplossingen voor die opgaven. Hiervoor zal er contact worden gelegd met de meest betrokken partijen (zoals bewoners, bedrijven in de omgeving van de Groote Polder, natuurorganisaties, maatschappelijke organisaties en medeoverheden), en worden de eerste onderzoeken uitgevoerd. Met de publicatie van deze Kennisgevingen start formeel de Verkenning. De projectplanning ziet er als volgt uit:

• Opstart: 2025

• Verkenning: 2025-2027

• Planuitwerking: 2027-2029

• Realisatie: 2029-2031

Reageren op deze Kennisgevingen?

Belanghebbenden kunnen met het waterschap contact opnemen als:

• ze willen reageren op het proces en bijbehorende documenten en als ze willen weten hoe ze hierbij betrokken worden;

• ze specifieke kennis hebben over bestaande waarden zoals: natuur, milieu, archeologie, cultuurhistorie, of andere informatie over waarden of belangen in het (project)gebied die ze met ons delen willen delen;

• er naast het gebiedsproces Meegroeiende Kust nog andere initiatieven in de omgeving zijn waar we rekening mee moeten houden of als ze meekoppelkansen zien.

Een reactie kan gestuurd worden naar grootepolder@hunzeenaas.nl, of per post naar Postbus 195, 9640 AD Veendam. In beide gevallen onder vermelding van “Reactie Kennisgevingen Voornemen en Participatie dijkversterking Groote Polder”. Een reactie met een zienswijze insturen kan tot zes (6) weken na publicatie van deze Kennisgevingen.

Wat gebeurt er met reacties?

Ontvangen reacties worden verzameld en beoordeeld door waterschap Hunze en Aa’s (in de rol van bevoegd gezag). Reacties die een bijdrage leveren aan de doelen, uitvoerbaar zijn en passen binnen het budget, worden meegenomen in de verkenning. Alle reacties op de kennisgeving voornemen en participatie worden door het waterschap gebundeld in een reactienota, waarin wordt uitgelegd hoe de input is gebruikt en wat er met de reactie is gedaan.