Besluit aanpassing ingesteld onttrekkingsverbod oppervlaktewater Zuid-Limburg van het beheergebied van Waterschap Limburg 2026 (fase oranje)

Het dagelijks bestuur van Waterschap Limburg;

Overwegende dat:

• het dagelijks bestuur op 11 september 2026 het Besluit instellen onttrekkingsverbod oppervlaktewater Zuid-Limburg van het beheergebied van Waterschap Limburg 2026 (fase oranje) heeft ingesteld (zie Waterschapblad 2026, nummer 23970), inhoudende een verbod op het onttrekken van water uit oppervlaktewateren, inclusief uitzonderingen en ontheffingsmogelijkheden;

• dit besluit is gebaseerd op de beleidsregel ‘Instellen onttrekkingsverbod uit oppervlaktewaterlichamen’ behorende bij de beleidsregels vergunningverlening Waterschap Limburg en het beleid zoals neergelegd in het Calamiteitenbestrijdingsplan Droogte (2024-2027);

• de beleidsregel ‘Instellen onttrekkingsverbod uit oppervlaktewaterlichamen’ op 16 juli 2026 is gepubliceerd in het Waterschapsblad (2026, nummer 19125);

• het Calamiteitenbestrijdingsplan Droogte is vastgesteld op 30 april 2024 door het dagelijks bestuur;

• op basis van dit beleid wordt gewerkt met verschillende droogtefases waarvan de ernst van de droogtesituatie (geel-oranje-rood) hoofdzakelijk bepalend is voor de inhoud van het benodigde onttrekkingsverbod oppervlaktewater ter bescherming van de waterbelangen. Lokale aspecten kunnen ook bepalend zijn voor de inhoud van het onttrekkingsverbod;

• op dit moment in Regio Zuid-Limburg (zie bijlage) nog steeds sprake is van droogtefase oranje overeenkomstig het Calamiteitenbestrijdingsplan Droogte. De afvoer bij 35% of meer van de referentiebeken in de Regio Zuid-Limburg lager ligt dan de basisafvoer;

• in het besluit dat in werking is getreden op 11 september 2026, voor de Geul een algeheel verbod op onttrekkingen was opgenomen vanwege bescherming van de ecologie en de waterkwaliteit (onder andere botulisme);

• de situatie met betrekking tot de Geul zodanig is gewijzigd dat er weer onttrokken kan worden uit de Geul overeenkomstig de mogelijkheden op basis van de eerder genoemde beleidsregel.;

• in het kader van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, het eerder genoemde beleid en de gevolgen voor derden bij een voortdurend onttrekkingsverbod dat op 11 september 2026 is ingesteld, wordt het Besluit instellen onttrekkingsverbod oppervlaktewater Zuid-Limburg van het beheergebied van Waterschap Limburg 2026 (fase oranje) aangepast;

• het herstel van de droogtesituatie van het watersysteem nog zeer beperkt is en nog lang gaat duren. Hierdoor wordt er geen einddatum in het onttrekkingsverbod opgenomen.

• vanwege de aanpassingen, voor de helderheid naar derden, het wenselijk is om het oude besluit onttrekkingsverbod in te trekken en een nieuw besluit op te stellen voor de Regio Zuid-Limburg;

gelet op het bepaalde in artikel 1.17 van de Waterschapsverordening Waterschap Limburg alsmede de beleidsregel ‘Instellen onttrekkingsverbod uit oppervlaktewaterlichamen’;

Besluit:

I

Met ingang van 9 oktober 2026 om 12.00 uur het Besluit instellen onttrekkingsverbod oppervlaktewater Zuid-Limburg van het beheergebied van Waterschap Limburg 2026 (fase oranje), dat op 11 september 2026 is gepubliceerd in het Waterschapsblad (2026, nummer 23970), in te trekken.

II

Met ingang van 9 oktober 2026 om 12.00 uur een nieuw onttrekkingsverbod in te stellen voor het onttrekken van water uit oppervlaktewateren overeenkomstig droogtefase oranje in Regio Zuid-Limburg (zie bijlage 1).

III

Het verbod geldt tot een nader te bepalen tijdstip. Zodra de omstandigheden dit toelaten, wordt het verbod gewijzigd dan wel ingetrokken. Wijziging of intrekking van het verbod wordt op dezelfde manier openbaar bekend gemaakt.

IV

Het onttrekkingsverbod uit oppervlaktewater kent de volgende uitzonderingen (limitatief):

Uitzondering 1

Het verbod geldt niet voor de volgende (delen van) de Geleenbeek: traject benedenstrooms van meetpunt Brommelen.

Dit gedeelte van de beek bevat voldoende water.

Uitzondering 2

Veedrenking middels een weidepomp, mits niet mechanisch aangedreven.

Uitzondering 3

Onttrekkingen uit een oppervlaktewaterlichaam ten behoeve van kapitaalintensieve teelten.

De volgende teelten worden beschouwd als kapitaalintensieve teelten:

• asperges,

• slateelten

• prei

• hard- en zacht fruit

• boomteelten

• teelt van heesters,

• conserventeelten (wortels, bonen e.d.)

• zaadveredelingsteelten (o.a. bloemzaad)

• consumptieaardappelen

• pootaardappelen

• uien

• bloemkool

• rode kool

• broccoli

• lelies

Deze lijst is gebaseerd op de NSO typering van de Wageningen University & Research en wordt elke 3 jaar opnieuw beoordeeld.

In afwijking van verleende vergunningen en ontvangen meldingen moet bij het onttrekken van water voor de beregening van kapitaalintensieve teelten voldaan worden aan de onderstaande voorwaarden:

• 1. onttrekkingen uit oppervlaktewateren ten behoeve van beregening van kapitaalintensieve teelt in de vorm van hard fruit zijn alleen toegestaan tussen 10:00 uur en 18:00 uur;

• 2. onttrekkingen uit oppervlaktewateren ten behoeve van beregening van kapitaalintensieve teelten, niet zijnde hard fruit, zijn alleen toegestaan tussen 22:00 uur en 06:00 uur.

Uitzondering 4

Subirrigatie

Subirrigatie is een vorm van irrigatie waarbij water aan oppervlaktewater wordt onttrokken en via een regelbaar drainagesysteem wordt geïnfiltreerd in het perceel. Dit is doorgaans een meer efficiënte manier van watergebruik dan de traditionele manier met haspelberegening. Vanwege het efficiëntere watergebruik kan een uitzondering op het verbod op het onttrekken van oppervlaktewater voor subirrigatie worden gemaakt.

Uitzondering 5

Pilotstudies

Het onttrekkingsverbod geldt niet voor met name te noemen pilotstudies die zijn gericht op het bijdragen aan waterconservering. Deze studies zijn onder meer gericht op het verwerven van kennis en inzicht op het gebruik van water en waterconservering - ook in perioden van een (dreigend) watertekort - en zijn naar hun aard kleinschalig en tijdelijk.

Uitzondering 6

Bewatering jonge boomaanplant openbaar gebied en sportvelden uit de Geul

Het onttrekkingsverbod geldt niet voor de bewatering van jonge boomaanplant in het openbaar gebied of voor sportvelden waarbij de volgende voorwaarden gelden:

• 1. Er mag uitsluitend worden onttrokken vanaf in onttrekkingsverbod aangegeven plekken bij de Geul (zie bijlage 2);

• 2. Bedrijven, sportcomplexen of gemeenten moeten onttrekkingen melden. Zij doen dat door de datum van onttrekking, de plek van onttrekking en het aantal kubieke meters water dat per week wordt onttrokken te mailen naar handhaving@waterschaplimburg.nl;

• 3. Per bedrijf (werkend voor een gemeente of sportcomplex) of per gemeente of sportcomplex (die zelf onttrekt) mag per dag maximaal 100 m³ worden onttrokken;

• 4. Het onttrokken water moet bestemd zijn voor jonge boomaanplant in het openbaar gebied of voor sportvelden; en

• 5. Jonge boomaanplant kenmerkt zich door onvoldoende worteling waardoor afsterven als gevolg van droogte dreigt.

Wie kan gebruik maken van deze uitzonderingen?

Onttrekkers van oppervlaktewateren kunnen alleen van deze uitzonderingen gebruik maken als ze voor deze activiteit een geldige vergunning hebben of een geldige melding hebben gedaan.

Onttrekkers die geen vergunning hebben of melding hebben gedaan, maar willen onttrekken op basis van de bovengenoemde uitzonderingen, moeten eerst een reguliere vergunning aanvragen of een melding doen. Onttrekken op basis van de uitzonderingen alleen is onvoldoende.

Let op:

De beleidsregel ‘onttrekken’ behorende bij de waterschapverordening geeft aan dat in de periode van 1 april tot 1 oktober niet onttrokken mag worden uit de Eyserbeek.

Ontheffing

In bijzondere situaties kan een incidentele, tijdelijke ontheffing van het verbod worden verleend. Hiervoor geldt dat ten minste 2 van de 3 onderstaande toetsingspunten bevestigend beantwoord moeten worden:

• 1. Is er sprake van een groot maatschappelijk belang?

• 2. Is er sprake van het ontbreken van een redelijk alternatief?

• 3. Zijn de nadelige effecten voor het oppervlaktewaterlichaam niet te groot?

Onttrekkers van oppervlaktewateren kunnen een ontheffing aanvragen als ze voor deze activiteit een geldige reguliere vergunning hebben of melding hebben gedaan.

Onttrekkers die geen vergunning hebben of melding hebben gedaan, moeten naast een verzoek tot ontheffing ook nog een reguliere vergunning aanvragen of een melding doen. Onttrekken op basis van een ontheffing alleen is onvoldoende.

Let op:

De beleidsregel ‘onttrekken’ behorende bij de waterschapverordening geeft aan dat in de periode van 1 april tot 1 oktober niet onttrokken mag worden uit de Eyserbeek.

Rechtsmiddelen

Tegen dit besluit staat geen bezwaar of beroep open.

Bijlagen

1. Kaart met regio-aanduiding;

2. Aangewezen onttrekkingslocaties (uitzondering 6)

Roermond, 7 oktober 2026

Het dagelijks bestuur van Waterschap Limburg, namens deze,

Simone Hellebrand

Directeur Waterschap Limburg