Besluit van de Staatssecretaris van Defensie van 20 februari 2026, nr. MINDEF20260010335, tot geheimverklaring van opdrachten in het kader van de Nederlandse Special Operation Forces

De Staatssecretaris van Defensie,

Gelet op artikel 2.23, eerste lid, aanhef en onder e, van de Aanbestedingswet 2012;

Besluit:

Opdrachten bestemd voor de Nederlandse Special Operation Forces worden geheim verklaard in de zin van de Aanbestedingswet 2012.

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst.

Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Staatssecretaris van Defensie, G. Tuinman

TOELICHTING

Het Netherlands Special Operations Command (NLD SOCOM) zorgt voor de inzet van Nederlandse Special Operations Forces (NLD SOF) op zee, land en vanuit de lucht. Dit betekent dat NLD SOCOM alle SOF-operaties van de Nederlandse krijgsmacht plant, aanstuurt, uitvoert en evalueert. NLD SOCOM is een op zichzelf staand organisatieonderdeel en staat rechtstreeks onder leiding van de Nederlandse Commandant der Strijdkrachten en is een onafhankelijk onderdeel van het Netherlands Joint Forces Command.

De werkzaamheden en verantwoordelijkheden van NLD SOF zijn risicovol, veelal afgeschermd en kennen een hoog politiek afbreukrisico. Deze werkzaamheden spelen zich af in de competitie-, crisis- en conflictfase waarbij de werkzaamheden veelal een gecompartimenteerd karakter kennen. Het succes van deze werkzaamheden komt enerzijds voort uit de training en opleiding die NLD SOF krijgen en anderzijds de onvoorspelbare aanpak die zij hanteren bij het uitvoeren van hun taken. Deze onvoorspelbaarheid zorgt ervoor dat opponenten de tactieken en capaciteiten voor deze werkzaamheden niet kennen waardoor relatieve superioriteit kan worden bereikt door NLD SOF. Dit staat aan de basis van het succes van het optreden van NLD SOF.

In de huidige strategische competitiefase waarin de weerbaarheid van Nederland steeds vaker en op inventievere wijze wordt beproefd, is het van steeds groter belang dat NLD SOF-capaciteiten niet herleidbaar zijn naar hun activiteiten. Voor de nationale en internationale veiligheid is het van belang dat de kwantitatieve en kwalitatieve voorbereidingen van NLD SOF voor hun werkzaamheden in strikt vertrouwen (geheim) kunnen plaatsvinden om de onvoorspelbare aanpak te kunnen garanderen. Een inbreuk hierop zou niet alleen de Nederlandse staatveiligheid en de democratische rechtsorde, maar ook andere (internationale) belangen van de Staat ernstig kunnen schaden. Op grond van het bovenstaande is het noodzakelijk de risico’s die de werkwijze van NLD SOF kunnen ondermijnen zo veel mogelijk te beperken. De inkoop van goederen en diensten is hier een vitaal onderdeel van.

Bij het verstrekken van inkoopopdrachten in het kader van NLD SOF dient informatie beschikbaar te worden gesteld. Uit het detailniveau dat is vereist om een aanbesteding en bijbehorende publicatie deugdelijk te motiveren en waarvan eenieder kennis kan nemen, kunnen de kwantitatieve en kwalitatieve aard van de huidige en toekomstige werkzaamheden van NLD SOF worden afgeleid. Dit geeft een zekere mate van inzicht in hun samenstelling, capaciteiten en werkzaamheden en bedreigt daarmee de onvoorspelbaarheid van hun aanpak. Indien deze informatie in het kader van een (openbare) aanbestedingsprocedure moet worden verstrekt, of er aan een partij moet worden gegund met wie geen vertrouwensrelatie bestaat, brengt dit aanzienlijke risico’s met zich mee ten aanzien van de veiligheid van NLD SOF, Deze risico’s kunnen worden beperkt door het toepassen van de mogelijkheid tot het geheim verklaren van opdrachten voor diensten, leveringen en werken, zoals vastgelegd in artikel 2.23, eerste lid, aanhef en onder e, van de Aanbestedingswet 2012. Dit besluit strekt daartoe en stelt de aanbestedende diensten in staat om, in individuele gevallen waarin dat noodzakelijk en proportioneel is, de mate van transparantie af te stemmen op de veiligheidsbelangen van NLD SOF.

De genoemde risico’s kunnen niet afdoende worden beperkt met minder ingrijpende maatregelen. Ook bij het toepassen van een niet-openbare aanbestedingsprocedure zal een grote groep personen en ondernemingen met wie geen vertrouwensrelatie bestaat, kennis kunnen nemen van gevoelige informatie. En zelfs indien personen en ondernemingen vooraf worden gescreend en worden verplicht tot geheimhouding, leidt een dergelijke aanbesteding tot kennis bij een te grote groep geïnformeerden. Screening en toezicht op de naleving van de geheimhoudingsverplichtingen van een dergelijke grote groep geïnformeerden zou bovendien een te grote inzet vergen van de rijksonderdelen die daarmee zijn belast. Hoewel van boetes, dwangsommen en/of uitsluiting van een deelnemer gedurende of na de aanbestedingsprocedure een (preventieve) werking kan uitgaan, bieden deze maatregelen geen absolute waarborg op het niet verspreid raken van informatie. Geheimverklaring en onderhandse gunning bieden die waarborg wel afdoende.

Bovendien geldt dit besluit voor een zeer beperkte groep personen binnen de Nederlandse krijgsmacht, namelijk NLD SOF. Op basis van dit besluit zullen geen opdrachten voor diensten, leveringen en werken worden geheim verklaard die niet of niet volledig ten gunste van NLD SOF zullen komen.