Besluitvorming schrijfwijze Koerdisch Kurmandji

De Raad voor Rechtsbijstand,

Overwegende dat:

• de Adviescommissie Talen Wbtv zijn grondslag vindt in de Regeling van de Raad voor Rechtsbijstand van 6 augustus 2015, houdende de instelling van de Adviescommissie Talen Wbtv (Stcrt 2015, nr. 25102);

• de Adviescommissie Talen Wbtv advies uitbrengt over de wettelijke competentie Taalvaardigheid;

• de Raad voor Rechtsbijstand aanleiding heeft gezien om advies in te winnen bij de Adviescommissie Talen Wbtv omtrent de linguïstische casuïstiek rondom het ‘Koerdisch Kermandji’;

• De Adviescommissie Talen Wbtv op 5 november 2024 advies heeft uitgebracht.

Stelt vast dat:

• Het Koerdisch Kermandji (Azerbeidzjan) in de door de Raad voor Rechtsbijstand gehanteerde Taallijst is opgenomen als spreek- en schrijftaal;

• Het Koerdisch Kermandji (Syrië/Irak) in de door de Raad voor Rechtsbijstand gehanteerde Taallijst is opgenomen als spreek- en schrijftaal;

• Het Koerdisch Kermandji (Turkije) in de door de Raad voor Rechtsbijstand gehanteerde Taallijst is opgenomen als spreek- en schrijftaal;

• De huidige schrijfwijze van de taalbenaming ‘Kermandji’ niet correct is;

• De huidige schrijfwijze ‘Kermandji’ door leden van de Koerdische taalgemeenschap als kwetsend en beledigend kan worden ervaren;

• De schrijfwijze ‘Kurmandji’ de correcte schrijfwijze is.

Besluit dat:

• De taalbenaming Koerdisch Kermandji (Azerbeidzjan) wordt gewijzigd naar Koerdisch Kurmandji (Azerbeidzjan) in de door de Raad voor Rechtsbijstand gehanteerde Taallijst;

• Het Koerdisch Kurmancî (Azerbeidzjan) als niet-voorkeursnaam van het Koerdisch Kurmandji (Azerbeidzjan) wordt opgenomen in de door de Raad voor Rechtsbijstand gehanteerde Taallijst;

• De taalbenaming Koerdisch Kermandji (Syrië/Irak) wordt gewijzigd naar Koerdisch Kurmandji (Syrië/Irak) in de door de Raad voor Rechtsbijstand gehanteerde Taallijst;

• Het Koerdisch Kurmancî (Syrië/Irak) als niet-voorkeursnaam van het Koerdisch Kurmandji (Syrië/Irak) wordt opgenomen in de door de Raad voor Rechtsbijstand gehanteerde Taallijst;

• De taalbenaming Koerdisch Kermandji (Turkije) wordt gewijzigd naar Koerdisch Kurmandji (Turkije) in de door de Raad voor Rechtsbijstand gehanteerde Taallijst;

• Het Koerdisch Kurmancî (Turkije) als niet-voorkeursnaam van het Koerdisch Kurmandji (Turkije) wordt opgenomen in de door de Raad voor Rechtsbijstand gehanteerde Taallijst.

Slotbepalingen

Dit besluit wordt aangehaald als ‘Besluitvorming schrijfwijze Koerdisch Kurmandji’.

Bekendmaking vindt plaats door publicatie in de Staatscourant.

Dit besluit treedt in werking één dag na publicatie in de Staatscourant.

’s-Hertogenbosch, 15 september 2025

De Raad voor Rechtsbijstand, I.D. Nijboer Algemeen directeur/Bestuurder

TOELICHTING

In deze toelichting wordt kort weergegeven wat de onderliggende overweging was die heeft geleid tot de totstandkoming van de ‘Besluitvorming schrijfwijze Koerdisch Kurmandji’.

Schrijfwijze term ‘Kermandji’

Naar aanleiding van de schrijfwijze van de taalbenaming ‘Kermandji’, hebben meerdere partijen, waaronder tolken en vertalers, contact opgenomen met Bureau Wbtv om te melden dat deze schrijfwijze niet overeenkomt met de gangbare en geprefereerde spelling van deze taalbenaming.

Naast dat de schrijfwijze niet overeenkomt met de gangbare spelling, is het belangrijkste punt van aandacht dat het woord ‘ker’ in het Koerdisch ‘ezel’ betekent. De huidige spelling kan daardoor door leden van de Koerdische taalgemeenschap niet alleen als foutief worden ervaren maar ook als kwetsend en beledigend.

De Adviescommissie Talen Wbtv heeft bevestigd dat het woord ‘ker’ verwijst naar het dier ezel in het Koerdisch. Zij adviseert dat, zelfs wanneer er gegronde argumenten zijn om ‘Kermandji’ als de correcte Nederlandse schrijfwijze te beschouwen, de gevoelens en voorkeuren van de betrokken taalgemeenschap zwaarder dienen te wegen.

Zij adviseert derhalve om de schrijfwijze van de benaming ‘Kermandji’ te wijzigen naar ‘Kurmandji’, en de benaming ‘Kurmancî’ op te nemen als ‘niet-voorkeursnaam’ op de door de Raad voor Rechtsbijstand gehanteerde Taallijst, zodat zowel taalkundige juistheid als respect voor de gevoelens van de taalgemeenschap wordt gewaarborgd.