Beleidsregel uitstel, handhaving en invordering ten behoeve van de naleving van de jaarverantwoording door jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen TH BR-043

Grondslag

Gelet op artikel 4:81, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht, stelt de Nederlandse Zorgautoriteit beleidsregels vast met betrekking tot een haar toekomende of onder haar verantwoordelijkheid uitgeoefende bevoegdheid.

Op grond van artikel 9a.4 van de Jeugdwet houdt de NZa toezicht op de naleving door jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen van het bepaalde bij of krachtens de artikelen 4.5.1 en 4.5.2 van de Jeugdwet. Op grond van artikel 4.5.2, eerste lid, van de Jeugdwet stellen de jeugdhulpaanbieder, niet zijnde een solistisch werkende jeugdhulpverlener, en de gecertificeerde instelling jaarlijks over het voorafgaande kalenderjaar een jaarverantwoording op en maken deze openbaar. Vervolgens zijn op grond van artikel 4.5.2, derde lid, onderdeel c, van de Jeugdwet bij ministeriële regeling regels gesteld over de openbaarmaking van de jaarverantwoording: de Regeling openbare jaarverantwoording Jeugdwet. Op grond van artikel 15, tweede lid, van de Regeling heeft de NZa de bevoegdheid om uitstel te verlenen.

HOOFDSTUK 1. ALGEMENE BEPALINGEN

Artikel 1 Begripsbepalingen

In deze beleidsregel wordt, tenzij anders vermeld, verstaan onder:

jeugdzorgorganisatie:

de jeugdhulpaanbieder, niet zijnde een solistisch werkende jeugdhulpverlener, en de gecertificeerde instelling;

Awb:

Algemene wet bestuursrecht;

convenant CJIB-NZa:

convenant inzake het Innen en Incasso arrangement dat door het CJIB in opdracht van de NZa wordt ingezet voor de aangeleverde vorderingen;

CIBG:

uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport als bedoeld in Instellingsbesluit agentschap Centraal Informatiepunt Beroepen Gezondheidszorg;

CJIB:

Centraal Justitieel Incassobureau;

financieel dienstverlener:

accountant, administratiekantoor, boekhouder, of een partij die hiermee gelijk gesteld kan worden;

gecertificeerde instelling:

rechtspersoon die in het bezit is van een certificaat of voorlopig certificaat als bedoeld in artikel 3.4 van de Jeugdwet en die een kinderbeschermingsmaatregel of jeugdreclassering uitvoert als bedoelt in artikel 1.1 van de Jeugdwet;

IGJ:

Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd;

invorderingsbeschikking:

wanneer wordt overgegaan tot het invorderen van de geldsom dan zal de NZa hiervoor een besluit tot invordering nemen;

jeugdhulpaanbieder:

natuurlijke persoon of rechtspersoon die bedrijfsmatig jeugdhulp verleent als bedoeld in artikel 1.1 van de Jeugdwet;

Ministerie van VWS:

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport;

NZa:

Nederlandse Zorgautoriteit als bedoeld in artikel 3 van de Wmg;

Regeling:

Regeling openbare jaarverantwoording Jeugdwet;

Wmg:

Wet marktordening gezondheidszorg;

Artikel 2 Doel van de beleidsregel

De NZa is op grond van artikel 9a.4 van de Jeugdwet belast met het toezicht op de jaarlijkse jaarverantwoording door jeugdzorgorganisaties als bedoeld in artikel 4.5.2, eerste lid, van de Jeugdwet. Deze jaarverantwoording dient te voldoen aan de in de Regeling gestelde voorschriften. Het doel van deze beleidsregel is om vast te leggen op welke wijze de NZa vanaf het boekjaar 2026 haar toezichtstaken uitvoert.

Artikel 3 Reikwijdte

Deze beleidsregel is van toepassing op jeugdzorgorganisaties in de zin van artikel 1 van deze beleidsregel die op grond van artikel 4.5.2 van de Jeugdwet jaarlijks over het voorgaande kalenderjaar een jaarverantwoording opstellen en die vervolgens openbaar maken.

HOOFDSTUK 2. UITSTEL

Artikel 4 Behandeling van uitstelverzoeken

  • 1. Een aanvraag voor het verlenen van uitstel wordt in behandeling genomen door de NZa indien is voldaan aan de volgende voorwaarden:

    • a. De aanvraag is uiterlijk 31 maart van het kalenderjaar volgend op het boekjaar ingediend via het daartoe bestemde aanvraagformulier (beschikbaar op www.nza.nl/onderwerpen/j/jaarverantwoording-zorgaanbieders/zelf-regelen), zoals bedoeld in artikel 15, derde lid, van de Regeling openbare jaarverantwoording Jeugdwet.

    • b. Conform artikel 4:2 van de Awb omvat de aanvraag tenminste:

      • i. de naam en het adres van de jeugdzorgorganisatie waarvoor het uitstel wordt aangevraagd;

      • ii. de dagtekening;

      • iii. een (digitale) ondertekening;

      • iv. de gegevens en informatie die de NZa voor de beslissing op de aanvraag nodig acht, waaronder in ieder geval een toelichting waarom uitstel wordt aangevraagd (de gronden).

  • 2. Wanneer een aanvraag onduidelijk of onvolledig is, stelt de NZa de aanvrager met een verzoek tot verduidelijking in de gelegenheid om de aanvraag binnen vijf werkdagen na dagtekening aan te vullen.

  • 3. Als de omstandigheden dit vereisen, kan de NZa een langere of een kortere termijn dan vijf dagen stellen. Na de gestelde termijn beoordeelt de NZa het uitstelverzoek met inachtneming van de informatie in de oorspronkelijke aanvraag en de aanvulling van de aanvraag, indien deze binnen de termijn is ingediend.

  • 4. De NZa verstuurt het verzoek tot aanvulling zoals bedoeld in lid 2 per e-mail, of indien een geldig e-mailadres ontbreekt in de aanvraag, per post naar het adres van de jeugdzorgorganisatie zoals bekend bij de KVK.

Artikel 5 Inhoudelijke beoordeling van uitstelverzoeken

  • 1. Uitstel wordt toegekend wanneer uit de aanvraag blijkt dat er bijzondere omstandigheden zijn. Van bijzondere omstandigheden is in ieder geval sprake indien:

    • a. Er sprake is van een situatie van overmacht. Onder overmacht wordt verstaan: een situatie waarin de jeugdzorgorganisatie de jaarverantwoording niet tijdig, volledig of juist kan openbaren binnen de daartoe gestelde wettelijke termijn, zonder dat de jeugdzorgorganisatie hieraan schuld heeft en zonder dat het risico van het niet tijdig, volledig of juist kunnen openbaren van de jaarverantwoording voor zijn rekening komt.

    • b. de jeugdzorgorganisatie voor de eerste keer een jaarverantwoording openbaar moet maken.

    • c. de jeugdzorgorganisatie de jaarverantwoording als gevolge van onvoldoende capaciteit bij een financieel dienstverlener, niet tijdig, volledig of juist openbaar kan maken.

  • 2. Het uitstel vanwege de omstandigheden als bedoeld in lid 1, onderdeel a en b, wordt verleend tot en met 30 december van het kalenderjaar volgend op het boekjaar.

  • 3. Het uitstel wegens de omstandigheid bedoeld in lid 1, onderdeel c, wordt verleend tot en met 30 september van het kalenderjaar volgend op het boekjaar.

HOOFDSTUK 3. HANDHAVING

Artikel 6 Toezicht op het opstellen en openbaar maken van de jaarverantwoording

  • 1. De NZa controleert de nakoming van het opstellen en openbaar maken van een jaarverantwoording, overeenkomstig het bepaalde bij of krachtens de bepalingen van artikel 4.5.2 van de Jeugdwet.

  • 2. Bij niet tijdige, onvolledige of onjuiste naleving van artikel 4.5.2, eerste lid, van de Jeugdwet, kan de NZa de jeugdzorgorganisatie op grond van artikel 84c, onderdeel c, van de Wmg een last onder dwangsom opleggen.

  • 3. Voordat een last onder dwangsom wordt opgelegd, kan de NZa een voornemen tot het opleggen van een last onder dwangsom versturen naar de jeugdzorgorganisatie. Dit voornemen geeft de jeugdzorgorganisatie de gelegenheid om in een zienswijze aan te geven waarom de NZa af zou moeten zien van het opleggen van een last onder dwangsom. Op de zienswijze is artikel 7 van deze beleidsregel van toepassing.

  • 4. De begunstigingstermijn van de last onder dwangsom bedraagt vier weken. Na de begunstigingstermijn wordt voor iedere week waarin de overtreding voortduurt in beginsel een dwangsom van € 2.000,– verbeurd, met een maximum van € 10.000,–.

  • 5. In afwijking van lid 4 bedraagt de dwangsom in beginsel € 1.000,– per week, met een maximum van € 5.000,–, voor alle jeugdzorgorganisaties die:

    • a. micro zijn zoals volgt uit artikel 4 van de Regeling; of

    • b. eenmanszaak zijn zoals volgt uit artikel 1 van de Regeling.

  • 6. Als een jeugdzorgorganisatie niet tijdig voldoet aan de last onder dwangsom, kan de NZa een tweede last onder dwangsom opleggen.

  • 7. Alvorens een tweede last onder dwangsom op te leggen, kan de NZa een voornemen tot het opleggen van een tweede last onder dwangsom sturen. Dit voornemen geeft de jeugdzorgorganisatie de gelegenheid om in een zienswijze aan te geven waarom de NZa af zou moeten zien van het opleggen van een tweede last onder dwangsom. Op de zienswijze is artikel 7 van deze beleidsregel van toepassing.

  • 8. De begunstigingstermijn van de tweede last onder dwangsom bedraagt vier weken. Na de begunstigingstermijn wordt voor iedere week waarin de overtreding voortduurt in beginsel een dwangsom van € 5.000,– per week opgelegd, met een maximum van € 25.000,–.

  • 9. In afwijking van het achtste lid bedraagt de dwangsom in beginsel € 2.500,– per week, met een maximum van € 12.500,–, voor alle jeugdzorgorganisaties die:

    • a. micro zijn zoals volgt uit artikel 4 van de Regeling; of

    • b. eenmanszaak zijn zoals volgt uit artikel 1 van de Regeling.

  • 10. Voldoet een jeugdzorgorganisatie niet aan de verplichtingen van artikel 4.5.2 van de Jeugdwet, dan kan de NZa op grond van artikel 93 van de Wmg een bestuurlijke boete opleggen.

  • 11. Voordat een bestuurlijke boete wordt opgelegd, stelt de NZa de jeugdzorgorganisatie in de gelegenheid om een zienswijze over het voornemen tot het opleggen van een bestuurlijke boete naar voren te brengen. Op de zienswijze is artikel 7 van deze beleidsregel van toepassing.

  • 12. Als een jeugdzorgaanbieder na het opleggen van een of twee lasten onder dwangsom nog niet voldoet aan artikel 4.5.2 van de Jeugdwet, dan kan de NZa besluiten om een onderzoek te starten naar de ordelijkheid en controleerbaarheid van de bedrijfsvoering op grond van artikel 4.5.1 van de Jeugdwet.

  • 13. Voldoet de jeugdzorgorganisatie na het opleggen van een of meer lasten onder dwangsom nog steeds niet aan artikel 4.5.2 van de Jeugdwet, dan kan de NZa de zaak wegens een economisch delict in de zin van artikel 1 onder 2° van de Wet op de economische delicten, voor strafrechtelijke vervolging overdragen aan het Openbaar Ministerie.

  • 14. De NZa maakt in beginsel geen gebruik van haar bevoegdheid om een aanwijzing op te leggen.

  • 15. In het geval van faillissement:

    • a. Als de jeugdzorgorganisatie failliet is verklaard door de rechter, dan stopt de verdere verbeuring van de dwangsommen. De last heeft enkel betrekking op de dwangsommen die zijn verbeurd voordat het faillissement is uitgesproken.

    • b. De NZa kan vereisen dat de rechterlijke uitspraak en een verklaring van de jeugdzorgorganisatie dat deze is gestopt met het verlenen van jeugdzorg door de jeugdzorgorganisatie moet worden ingediend.

    • c. De NZa kan voor het indienen van de stukken, als bedoeld in artikel 6 lid 15 onder b, het gebruik van een elektronisch formulier verplicht stellen. Het elektronische formulier wordt in dat geval bekend gemaakt via www.nza.nl/onderwerpen/j/jaarverantwoording-zorgaanbieders/zelf-regelen.

Artikel 7 Zienswijze

  • 1. De NZa stelt de jeugdzorgorganisatie in de gelegenheid om binnen de daartoe gestelde termijn een zienswijze naar voren te brengen over de voorgenomen maatregel. Een zienswijze wordt inhoudelijk beoordeeld door de NZa indien deze:

    • a. binnen de zienswijzetermijn van vier weken na verzending van de voorgenomen maatregel naar voren is gebracht;

    • b. is voorzien van een onderbouwing waarom de voorgenomen maatregel disproportioneel of onterecht zou zijn.

  • 2. De NZa kan zienswijzen die buiten de zienswijzetermijn worden ingediend alsnog in de besluitvorming betrekken als een zorgvuldige voorbereiding en belangenafweging naar het oordeel van de NZa hiertoe aanleiding geven.

  • 3. Indien noodzakelijke gegevens voor de beoordeling van de zienswijze ontbreken of onduidelijk zijn, kan de NZa de jeugdzorgorganisatie een redelijke termijn geven waarbinnen deze noodzakelijke gegevens moeten worden aangevuld.

  • 4. De NZa kan voor het indienen van de zienswijze het gebruik van een elektronisch formulier beschikbaar stellen. Het elektronische formulier wordt in dat geval bekend gemaakt via www.nza.nl/onderwerpen/j/jaarverantwoording-zorgaanbieders/zelf-regelen.

  • 5. De NZa kan overgaan tot het opleggen van de voorgenomen maatregel als de zienswijze geen aanleiding geeft om van het besluit af te zien en de jeugdzorgorganisatie aan het einde van de termijn volgend uit het voornemen nog steeds niet (volledig) aan de verplichting van artikel 4.5.2 van de Jeugdwet heeft voldaan.

HOOFDSTUK 4. INVORDERING

Artikel 8 Invordering

  • 1. Als een jeugdzorgorganisatie naar aanleiding van een bestuurlijke sanctie een geldsom verschuldigd is, zal de NZa in beginsel overgaan tot invordering van deze geldsom.

  • 2. Voordat wordt overgegaan tot invordering van de geldsom kan de NZa de jeugdzorgorganisatie – via een voornemen invorderingsbeschikking – in de gelegenheid stellen een zienswijze te geven. De bepalingen van artikel 7 van deze beleidsregel zijn overeenkomstig van toepassing.

  • 3. Zoals overeengekomen in het Convenant NZa-CJIB zal de NZa de zaak aan het CJIB overdragen voor inning van de verbeurde geldsom zoals bepaald in de invorderingsbeschikking.

Artikel 9 Betalingsregeling, matiging en kwijtschelding

  • 1. Een verzoek tot het treffen van een betalingsregeling kan door de jeugdzorgorganisatie worden ingediend bij het CJIB. Het CJIB zal dit verzoek, op grond van het convenant NZa-CJIB, ter beoordeling aan de NZa voorleggen. Voor een betalingsregeling geldt:

    • a. dat een verzoek voor een betalingsregeling van maximaal tien (10) maandelijkse termijnen kan worden toegewezen zonder dat daar een toelichting met financiële stukken voor nodig is;

    • b. dat een verzoek voor een betalingsregeling van meer dan tien (10) maandelijkse termijnen door de jeugdzorgorganisatie moet worden onderbouwd met financiële stukken.

    • c. De financiële stukken moeten worden ingediend via het beveiligde portaal Zivver, beschikbaar op de website van de NZa. De NZa kan als alternatief voor het Zivver portaal het gebruik van een elektronisch formulier verplicht stellen. Het elektronische formulier wordt in dat geval bekend gemaakt via https://www.nza.nl/onderwerpen/j/jaarverantwoording-zorgaanbieders/zelf-regelen.

  • 2. Na de vaststelling van de dwangsom kan de jeugdzorgorganisatie bij de NZa een verzoek tot matiging of kwijtschelding indienen.

  • 3. Het verzoek tot matiging of kwijtschelding moet overeenkomstig artikel 9, eerste lid onderdeel c, van deze beleidsregel worden ingediend.

  • 4. Een matigingsverzoek of een verzoek tot kwijtschelding van de dwangsom kan alleen worden toegekend in geval er sprake is van bijzondere omstandigheden. De bijzondere omstandigheden worden mede aan de hand van de Awb en jurisprudentie gewogen.

HOOFDSTUK 5. ALGEMENE BEPALINGEN

Artikel 10 Publicatie informatie handhaving

  • 1. De NZa kan, overeenkomstig wet- en regelgeving, informatie over haar toezicht en handhaving openbaar maken door publicatie op haar website.

  • 2. Op de openbaarmaking is de Wet open overheid van toepassing.

Artikel 11 Inwerkingtreding / Bekendmaking

Deze beleidsregel treedt in werking met ingang van 1 januari 2027. Indien de Staatscourant waarin de beleidsregel ingevolge artikel 5, aanhef en onderdeel e, van de Bekendmakingswet, wordt geplaatst, wordt uitgegeven na 31 december 2026, treedt de beleidsregel in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin de beleidsregel wordt geplaatst en werkt zij terug tot en met 1 januari 2027.

De beleidsregel ligt ter inzage bij de NZa en is te raadplegen op www.nza.nl.

Artikel 12 Citeertitel

Deze beleidsregel wordt aangehaald als: Beleidsregel uitstel, handhaving en invordering ten behoeve van de naleving van de jaarverantwoording door jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen.

TOELICHTING

Algemeen

Uitgangspunten jaarverantwoordingverplichting

Door een openbare jaarverantwoording kunnen alle zorgaanbieders worden aangesproken op de continuïteit van de zorgverlening of jeugdhulp, integriteit en professionaliteit van de bedrijfsvoering. Het is van belang dat jeugdzorgorganisaties investeren in een integere en professionele bedrijfsvoering en in mechanismen die borgen dat deze transparant, integer en beheerst is. Door de verplichting tot het openbaar maken van de jaarverantwoording via het digitale portaal van DigiMV kan een jeugdzorgorganisatie door eenieder worden aangesproken op de continuïteit van de jeugdzorgverlening, en de integriteit en professionaliteit van de bedrijfsvoering.

Het toezicht op artikel 4.5.2 van de Jeugdwet omvat het toezicht op de tijdige, volledige en juiste openbaarmaking van de jaarverantwoording door een jeugdzorgorganisatie. De jeugdzorgorganisatie moet uiterlijk bij of krachtens het in artikel 4.5.2 van de Jeugdwet gestelde tijdstip (tijdig) de jaarverantwoording op de in de Regeling beschreven wijze openbaar maken (juist en volledig). Bij het niet voldoen aan de jaarverantwoordingsplicht zoals beschreven in de Regeling kan door de NZa formeel worden gehandhaafd door middel van de aan haar toegekende bevoegdheden.

Het toezicht- en handhavingsbeleid voor zowel zorgaanbieders, combinatie-instellingen, jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen zal de NZa intern op elkaar afstemmen. Dit bevordert consistent handelen richting alle aanbieders die volgens de wet een jaarverantwoordingsplicht hebben en onder het toezicht van de NZa vallen. De NZa kan bij het toezicht op een tijdige, volledige en juiste openbaarmaking van de jaarverantwoording risico-gestuurd handhaven. Naast formele handhaving kunnen andere middelen worden ingezet ingeval formele handhaving niet passend is of als formele handhaving op zichzelf niet voldoende stimulans biedt om de jaarverantwoording aan te leveren. Daarbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het inzetten van belrondes of brieven. De NZa streeft ernaar om jeugdzorgorganisaties, in samenwerking met het CIBG, voorafgaand aan de deadline voor de aanlevering te herinneren aan de openbaarmakingsplicht. Het tijdig, juist en volledig aanleveren van de jaarverantwoording blijft de wettelijke verantwoordelijkheid van de jeugdzorgorganisatie. Wanneer een jeugdzorgorganisatie geen brief heeft ontvangen is dit geen reden voor coulance op de wettelijke verplichting van het openbaar maken van de jaarverantwoording.

Voorafgaand aan de voorgenomen maatregel kan de NZa een voornemen versturen waarop door de jeugdzorgorganisatie een zienswijze kan worden ingediend. Met het voornemen wordt de jeugdzorgorganisatie in de gelegenheid gesteld om voorafgaand aan een (appelabel) besluit, tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie, een zienswijze te geven aan de NZa. Het indienen van de zienswijze wordt ondersteund door een digitaal formulier dat is terug te vinden op https://www.nza.nl/onderwerpen/j/jaarverantwoording-zorgaanbieders/zelf-regelen. Tegen een beschikking staat bezwaar en beroep open conform de daarvoor geldende bepalingen in de Awb. Dit geldt voor bijvoorbeeld de beschikking last onder dwangsom, de beschikking bestuurlijke boete, de invorderingsbeschikkingen en de besluiten op uitstelverzoeken. Bezwaar en beroep staat niet open tegen een voornemen tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie.

Bovenstaande stappen zorgen voor een proportioneel handhavingsbeleid. Voor het toezicht stelt de NZa ook samenwerkingsafspraken op met het CIBG. In het kader van de uitvoering van het toezicht beschikken de NZa en het CIBG over informatie die voor beide organisaties redelijkerwijs nodig is voor een goede uitvoering van dat toezicht. De NZa vraagt informatie op bij het CIBG wanneer zij dit nodig acht voor haar toezicht.

Artikelsgewijze toelichting

Artikel 4 Behandeling van uitstelverzoeken

De NZa kan uitstel verlenen voor het openbaar maken van de jaarverantwoording op grond van artikel 15, tweede lid, van de Regeling openbare jaarverantwoording Jeugdwet. De NZa past deze bevoegdheid terughoudend toe. Het is van maatschappelijk belang dat jeugdzorgorganisaties de openbare jaarverantwoordingsplicht tijdig, juist en volledig naleven. Tijdelijke – geheel of gedeeltelijke – niet-naleving is daarom alleen in bijzondere omstandigheden acceptabel, zoals bij een situatie van overmacht.

Hierbij is in overweging genomen dat de jeugdzorgorganisaties in het opvolgende handhavingsproces de tijd krijgen om alsnog te voldoen aan de openbare jaarverantwoordingsplicht, zonder dat er (direct) financiële gevolgen zullen zijn. De NZa handhaaft de deadline van uiterlijk 31 maart strikt om tijdige besluitvorming te kunnen bewerkstelligen. De NZa streeft ernaar om jeugdzorgorganisaties die na de deadline een aanvraag indienen, te informeren over mogelijke vervolgstappen die de aanvrager kan nemen om handhaving of (financiële) consequenties te voorkomen.

Op grond van artikel 4:2 van de Awb is er een aantal vereisten voor een rechtsgeldige aanvraag van een besluit. Hiermee wordt gewaarborgd dat duidelijk is om welk besluit gevraagd wordt, door welke persoon of organisatie de aanvraag wordt gedaan en op welke dag de aanvraag is ingediend. Op grond van artikel 4:5 van de Awb kan de NZa besluiten een aanvraag niet in behandeling te nemen als niet is voldaan aan een wettelijk voorschrift voor het in behandeling nemen van de aanvraag, of indien de verstrekte gegevens onvoldoende zijn voor de beoordeling van de aanvraag of de voorbereiding van het besluit. Om het uitstelverzoek goed te kunnen verwerken is het volledig invullen van het formulier een vereiste. Het formulier is beschikbaar op de website van de nza: https://www.nza.nl/onderwerpen/j/jaarverantwoording-zorgaanbieders/zelf-regelen.

Artikel 5 Inhoudelijke beoordeling van uitstelverzoeken

Uitstel kan worden verleend wanneer de jeugdzorgorganisatie vanwege bijzondere omstandigheden de jaarverantwoording niet juist en/of volledig kan aanleveren binnen de wettelijke termijn (tijdig). Dat betekent dat de jeugdzorgorganisatie geen acties kan ondernemen (of laten ondernemen door anderen) om de jaarverantwoording alsnog op tijd af te ronden. Overmacht ontstaat wanneer de onmogelijkheid om te voldoen aan het tijdig openbaar maken van de jaarverantwoording niet is veroorzaakt door het handelen of nalaten te handelen van de jeugdzorgorganisatie, en het ook niet mogelijk is voor de jeugdzorgorganisatie om de onmogelijke situatie te (laten) herstellen. De jeugdzorgorganisatie valt het dan niet te verwijten dat ze niet binnen de wettelijke termijn een jaarverantwoording kan openbaren. Indien uitstel wordt verleend kan de NZa dit doen tot 31 december van het kalenderjaar volgend op het boekjaar waarvoor uitstel wordt aangevraagd. Jeugdzorgorganisaties moeten de jaarverantwoording dan uiterlijk 30 december openbaar maken.

In de beleidsregel licht de NZa een aantal erkende bijzondere omstandigheden toe en voorziet deze van context. Allereerst stelt de NZa dat de situatie waarbij de jeugdzorgorganisatie die voor het eerst een jaarverantwoording moet openbaren, als bijzondere omstandigheid wordt aangemerkt. Hoewel jeugdzorgorganisaties ruim de tijd hebben gekregen om de jaarverantwoording te implementeren in het bedrijfsproces, kunnen bij de uitvoering obstakels ontstaan of zichtbaar worden die niet voorzien zijn, of kunnen fouten worden gemaakt wegens gebrek aan ervaring. De NZa acht het wenselijk en proportioneel dat jeugdzorgorganisaties die hier tegenaan lopen hiervan kunnen leren, zonder dat zij gelijk worden opgenomen in het formele handhavingsproces. Na het eerste jaar verwacht de NZa dat deze jeugdzorgorganisaties voldoende kennis en ervaring hebben opgedaan om de opvolgende jaren de jaarverantwoording tijdig te kunnen openbaren, behoudens situaties van overmacht. Enkel de verschuiving van het toezicht op de jaarverantwoording van de IGJ naar de NZa is geen argument waardoor een jeugdzorgorganisatie voor het eerst jaarverantwoordingsplichtig zou zijn, omdat het aanleverportaal, DigiMV, en het proces niet veranderen.

Een tweede bijzondere omstandigheid geldt voor de jeugdzorgorganisatie die als gevolg van schaarste op de financiële dienstverlenersmarkt (zorgsector specifiek) de jaarverantwoording niet tijdig, volledig of juist openbaar kan maken. Nadat uitstel is verleend kan de NZa extra bewijsstukken opvragen, zoals een verklaring van de financieel dienstverlener, om vast te stellen dat er inderdaad sprake is van een bijzondere omstandigheid als bedoeld in deze beleidsregel. De komende jaren volgt de NZa de ontwikkelingen in de financiële dienstverlenerssector verder op. Als de noodzaak voor deze uitstelgrond komt te vervallen, dan kan de NZa haar beleid aanpassen voor de jaarverantwoordingsverplichting over volgende boekjaren. Wanneer als gevolg van onvoldoende capaciteit bij een financieel dienstverlener uitstel wordt aangevraagd geldt een toekenning tot 1 oktober, wat betekent dat de jaarverantwoording uiterlijk 30 september openbaar moet worden gemaakt.

Artikel 6 Toezicht op het opstellen en openbaar maken van de jaarverantwoording

Wanneer de jaarverantwoording niet tijdig, juist of volledig is gedeponeerd, dan kan de NZa een handhavingstraject starten. Alle brieven binnen het handhavingstraject worden doorgaans ter attentie van de jeugdzorgorganisatie verstuurd. Deze brief kan per post of op digitale wijze worden verzonden.

Binnen het handhavingsproces kan de NZa, alvorens over te gaan op de last onder dwangsom, een voornemen tot het opleggen van een last onder dwangsom versturen. Het voornemen last onder dwangsom is een brief waarin de NZa aan de jeugdzorgaanbieder aangeeft van plan te zijn een last onder dwangsom op te leggen. De organisatie krijgt eerst de gelegenheid om te reageren, middels het indienen van een zienswijze, voordat een definitief besluit wordt genomen. Als de jeugdzorgorganisatie binnen de in het voorgenomen besluit gestelde termijn alsnog de jaarverantwoording volledig en juist deponeert, volgen er geen verdere consequenties.

Wanneer de jeugdzorgorganisatie na vier weken nog steeds niet (volledig en juist) aan de verplichtingen van de jaarverantwoording heeft voldaan, en de eventuele zienswijze op het voornemen geen grondslag biedt om van de last onder dwangsom af te zien, kan de NZa vervolgens een last onder dwangsom opleggen. Een last onder dwangsom is een maatregel waarbij de jeugdzorgaanbieder de kans krijgt om de overtreding, het niet aanleveren van de jaarverantwoording, zelf te herstellen. Gebeurt dat niet op tijd, dan moet de jeugdzorgaanbieder een geldbedrag betalen. De jeugdzorgorganisatie heeft dan (vanaf de dag na dagtekening van de last onder dwangsom) nogmaals vier weken de tijd om aan haar verplichtingen te voldoen (begunstigingstermijn). Na deze vier weken (begunstigingstermijn) begint een termijn van maximaal vijf weken te lopen (verbeuringstermijn). Als een jeugdzorgorganisatie na het verbeuren van de eerste last onder dwangsom nog altijd niet de jaarverantwoording heeft gedeponeerd, dan kan worden opgetreden met een tweede last onder dwangsom. Het proces bij de tweede last onder dwangsom verloopt op dezelfde wijze als bij de eerste last onder dwangsom. De bedragen die verbeurd kunnen worden zijn bij deze tweede last onder dwangsom hoger, om de jeugdzorgorganisatie extra te bewegen om alsnog de jaarverantwoording te openbaren. Met betaling van de dwangsom komt de verplichting tot het openbaar maken van de jaarverantwoording niet te vervallen.

Verder kan de NZa naast de last onder dwangsom een bestuurlijke boete opleggen voor overtreding van artikel 4.5.2 van de Jeugdwet. Daarnaast kan een overtreding van artikel 4.5.2 van de Jeugdwet ook aanleiding zijn voor de NZa om een onderzoek te starten naar de ordelijkheid en controleerbaarheid van de bedrijfsvoering op grond van artikel 4.5.1 van de Jeugdwet. Tot slot is artikel 4.5.2 van de Jeugdwet opgenomen in de Wet op de economische delicten. Dat heeft tot gevolg dat overtreding van artikel 4.5.2 van de Jeugdwet een economisch delict is. Dat kan eventueel leiden tot een strafrechtelijk onderzoek.

Een faillissement heft de verplichting tot een tijdige, juiste en volledige jaarverantwoording als bedoeld in artikel 4.5.2 van de Jeugdwet niet op. Een jeugdzorgorganisatie die jeugdzorg heeft geleverd in het jaar van faillissement moet zich op grond van de jaarverantwoordingsplicht verantwoorden over dat boekjaar. Pas als de jeugdzorgorganisatie ophoudt te bestaan, vervalt de verplichting. De NZa kan daarom vereisen dat de curator, naast de rechterlijke uitspraak, ook verklaart dat de organisatie die failliet is geen zorg meer verleent, en dus niet langer een jeugdzorgorganisatie is. Wanneer de jeugdzorgorganisatie tijdens de verbeuring failliet gaat stopt een verdere verbeuring van de dwangsom en loopt het bedrag na het uitspreken van het faillissement dus niet verder op. In het geval er een dwangsom is verbeurd en de NZa besluit om ondanks het faillissement de invordering van de verbeurde dwangsom door te zetten, zal deze vordering worden ingebracht bij de curator. Een faillissement kan voor de NZa een reden zijn om een betalingsregeling te treffen, om over te gaan tot matiging of om in het uiterste geval af te zien van invordering.

Artikel 8 Invordering

Bij de handhaving hoort ook de invordering. Er is een beginselplicht tot invordering van de dwangsom. Dat wil zeggen dat er een verplichting bij de NZa ligt om de verbeurde dwangsom(men) te innen. Het invorderen van de dwangsom is van essentieel belang voor het goed functioneren van de last onder dwangsom. Na afloop van de vijfwekentermijn (verbeuringstermijn) wordt door middel van een invorderingsbeschikking, die eveneens per post of op digitale wijze wordt verstuurd, de dwangsom ingevorderd. Dit is ook het geval als de jeugdzorgorganisatie na de verbeuringstermijn alsnog aan de plicht tot openbaarmaking voldoet. Voorafgaand aan de invorderingsbeschikking wordt met het versturen van een voornemen invorderingsbeschikking de jeugdzorgorganisatie nogmaals in de gelegenheid gesteld om een zienswijze te geven.

Artikel 9 Betalingsregeling, matiging en kwijtschelding

Slechts als sprake is van bijzondere omstandigheden kan geheel of gedeeltelijk van invordering van de verbeurde dwangsom(men) worden afgezien. De overtreder moet deze bijzondere omstandigheden zelf aanvoeren. De beoordeling van de bijzondere omstandigheden vindt primair plaats aan de hand van de Awb en jurisprudentie, waarbij de omstandigheden van het geval worden afgewogen.

Betalingsregeling

Het uitgangspunt is dat er een betalingsregeling getroffen kan worden van maximaal 10 termijnen zonder dat daar een toelichting met financiële stukken voor nodig is. De NZa komt hiermee tegemoet aan jeugdzorgorganisaties die zich in financieel moeilijke omstandigheden bevinden, zonder dat dit een disproportioneel zwaar administratieve belasting oplevert voor de jeugdzorgorganisatie.

Een betalingsregeling van langer dan 10 termijnen wordt in beginsel alleen toegekend als de jeugdzorgorganisatie het termijnbedrag van een betalingsregeling van 10 termijnen of minder niet kan dragen. Dit dient de aanvrager toe te lichten met onderbouwing van financiële stukken. Na beoordeling van de financiële gegevens zal een langere betalingsregeling wel of niet worden toegekend, eventueel met een tegenvoorstel. De betalingsregeling wordt gesloten over het totaal openstaande bedrag. Dat betekent dat als de vordering al deels is afbetaald, de betalingsregeling getroffen wordt over het resterende bedrag.

Matiging en kwijtschelding

In het geval dat sprake is van bijzondere omstandigheden kunnen de verbeurde dwangsom(men) geheel of gedeeltelijk worden gematigd. De aanvrager moet deze bijzondere omstandigheden aanvoeren waarbij het bijvoorbeeld kan gaan om een gebrek aan financiële draagkracht, overmacht of een onevenredige samenloop van herstelsancties. De NZa heeft tevens de bevoegdheid om een geldschuld geheel of gedeeltelijk kwijt te schelden (artikel 4:94a Burgerlijk Wetboek (BW)). Voor een verzoek tot kwijtschelding van een verbeurde dwangsom in het kader van de jaarverantwoordingsplicht, sluit de NZa aan bij de criteria voor matiging. In andere woorden: als er geen aanleiding is om de dwangsom te matigen, dan wordt de dwangsom ook niet kwijtgescholden.

Artikel 10 Publicatie informatie handhaving

Conform het handhavingsbeleid en het openbaarmakingsbeleid van de NZa kan de NZa ervoor kiezen om een beschikking openbaar te maken. De NZa kan er ook voor kiezen om op een andere wijze de maatregelen kenbaar te maken, bijvoorbeeld door lijsten te publiceren met namen van jeugdzorgorganisaties waaraan een last onder dwangsom is opgelegd. Publicatie geschiedt in beginsel met naam van de betreffende jeugdzorgorganisatie.

Naar boven