Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 5 november 2026, nr. WJZ/64636000, houdende wijziging van het Besluit vaststelling beleidsregels instandhoudingssubsidie woonhuis-rijksmonumenten in verband met het verlagen van de subsidieplafonds en een verruiming van de aanvraagperiode

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Gelet op artikel 7.1 juncto 7.7, tweede lid, van de Erfgoedwet en de artikelen 1.3 en 2.1, eerste lid, van de Kaderregeling subsidies OCW, SZW en VWS;

Besluit:

ARTIKEL I. WIJZIGING VAN HET BESLUIT VASTSTELLING BELEIDSREGELS INSTANDHOUDINGSSUBSIDIE WOONHUIS-RIJKSMONUMENTEN

Het Besluit vaststelling beleidsregels instandhoudingssubsidie woonhuis-rijksmonumenten wordt als volgt gewijzigd:

A

Artikel 2, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:

1. In onderdeel e wordt ‘€ 52,5 miljoen’ vervangen door ‘€ 49,039 miljoen’.

2. In onderdeel f wordt ‘€ 52,5 miljoen’ vervangen door ‘€ 49,039 miljoen’.

3. In onderdeel g wordt ‘€ 52,5 miljoen’ vervangen door ‘€ 46,471 miljoen’.

B

In de bijlage, in paragraaf ‘6. Subsidieaanvraag’, wordt ‘1 maart’ vervangen door ‘1 februari’.

ARTIKEL II. INWERKINGTREDING

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst.

Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, R.M. Letschert

TOELICHTING

Algemeen

Met subsidie op grond van het Besluit vaststelling beleidsregels instandhoudingssubsidie woonhuis-rijksmonumenten (hierna: de woonhuisregeling) worden particuliere eigenaren van woonhuis-rijksmonumenten ondersteund bij de instandhouding van hun woonhuis-rijksmonument. De woonhuisregeling vervangt sinds 2019 de mogelijkheid om kosten voor onderhoud van een rijksmonument af te trekken van de inkomstenbelasting (de fiscale rijksmonumentenaftrek). Eigenaren van rijksmonumenten met een woonfunctie kunnen op basis van gespecificeerde facturen subsidie aanvragen voor de kosten die ze in het voorgaande kalenderjaar hebben gemaakt voor instandhouding van hun woonhuis-rijksmonument.

In de woonhuisregeling is een jaarlijks budget opgenomen van € 52,5 miljoen. Eigenaren krijgen in de woonhuisregeling maximaal 38% subsidie. Indien het beschikbare bedrag ontoereikend is om aan alle aanvragers dit percentage uit te keren, dan wordt het subsidiepercentage verlaagd tot het hoogst mogelijke percentage waarvoor alle aanvragen binnen de grenzen van het beschikbare bedrag kunnen worden toegekend. Een verlaging van het maximale percentage is sinds de introductie van de regeling nog niet nodig geweest. Als er na de subsidieverleningen in een bepaalde aanvraagronde budget resteert, wordt dat toegevoegd aan het budget van de volgende aanvraagronde.

Met deze regeling wordt het Besluit vaststelling beleidsregels instandhoudingssubsidie woonhuis-rijksmonumenten op twee punten gewijzigd.

In de eerste plaats worden de subsidieplafonds voor de aanvraagrondes van 2027 tot en met 2029 aangepast. De beschikbare budgetten voor de regeling zijn gewijzigd als gevolg van aanpassingen op de begroting van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Met deze wijzigingsregeling worden de aangepaste budgetten verwerkt in het besluit.

In de tweede plaats wordt de aanvraagperiode voor subsidieaanvragen vervroegd en verruimd.

Wijziging verlaging subsidieplafond – Artikel I

De woonhuisregeling loopt momenteel tot 1 januari 2030. Het huidige subsidieplafond tot en met de aanvraagronde van 2029 bedraagt € 52,5 miljoen. De subsidieplafonds moeten worden aangepast vanwege de volgende besluiten:

  • • Bij Voorjaarsnota 2026 is een bezuiniging op het budget voor de woonhuisregeling aangekondigd van € 4,2 miljoen per 2027 ten behoeve van de intensivering Archiefwet;1

  • • Eerder werd een bezuiniging van € 2,6 miljoen per 2029 doorgevoerd vanwege de subsidietaakstelling van het kabinet Schoof;

  • • Er is een prijsbijstelling toegekend over het budget voor de woonhuisregeling van € 0,7 miljoen per 2027.

Dit leidt tot de volgende beschikbare budgetten op de begroting voor de woonhuisregeling:

Tabel 1: Beschikbare budgetten voor woonhuisregeling, (bedragen x € 1.000.000)

Aanvraagronde

2027

2028

2029

Subsidiebudget

49,0

49,0

46,5

Normaliter worden wijzigingen in de woonhuisregeling bekend gemaakt voorafgaand aan het jaar waarin de werkzaamheden plaatsvinden. Eigenaren weten dan vooraf waar zij aan toe zijn, voordat zij de werkzaamheden uitvoeren waarvoor zij in het jaar daarna subsidie aanvragen. Met onderhavige wijziging wordt het budget voor 2027 aangepast, hetgeen betrekking heeft op werkzaamheden in 2026. Aangezien er in de aanvraagronde van 2026 hoogstwaarschijnlijk sprake zal zijn van een restbudget dat conform de regeling doorschuift naar het volgende jaar, is de verwachting echter dat in 2027 alsnog het maximale subsidiepercentage van 38% kan worden aangehouden. De wijziging pakt hierdoor naar verwachting in 2027 niet negatief uit voor eigenaren. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) beoordeelt momenteel nog de aanvragen van aanvraagronde 2026. Het definitieve restbudget dat doorschuift naar het budget voor 2027 moet daarom nog worden vastgesteld.

Vervroeging en verruiming indieningstermijn subsidieaanvragen – Artikel II

Op grond van de huidige regeling kunnen aanvragen worden ingediend van 1 maart tot en met 30 april van het jaar volgend op het kalenderjaar waarin de subsidiabele werkzaamheden zijn verricht. Met deze wijziging wordt voorgesteld de aanvraagperiode te vervroegen, en daarmee te verruimen, naar 1 februari tot en met 30 april. Hierdoor kunnen eigenaren hun aanvraag eerder indienen en krijgt de RCE meer tijd om de jaarlijkse aanvragen (circa 7.500) te beoordelen. Dit draagt bij aan een evenwichtiger spreiding van de uitvoeringslasten gedurende het jaar; de piekbelasting bij de RCE wordt daarmee verlaagd.

Uitvoering

De RCE voert de regeling uit en heeft aangegeven dat de voorgestelde wijzigingen uitvoerbaar zijn.

Regeldruk

Wijzigingen die zich beperken tot wijziging van het subsidieplafond en openstelling, zoals in onderhavige wijzigingsregeling, hoeven op grond van generieke afspraken met de ATR niet aan hen te worden voorgelegd nu die naar hun aard geen of slechts zeer beperkte regeldrukgevolgen zullen hebben.

De wijzigingen leiden niet tot een toename van de administratieve lasten voor aanvragers. De verruiming van de aanvraagperiode biedt aanvragers wel meer flexibiliteit bij het indienen van een aanvraag.

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap R.M. Letschert


X Noot
1

Kamerstukken II 2025/26, 36 915 VIII, nr. 2, p. 9.

Naar boven