Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat van 13 november 2026, nr. IENW/BSK-2026/199454, tot wijziging van de Regeling stimulering schoon en emissieloos bouwen voor medeoverheden in verband met toetreding van nieuwe deelnemers tot het convenant, wijziging van de verdelingssystematiek en enkele andere kleine wijzigingen [KetenID WGK029187]

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat

Gelet op artikel 17, eerste lid, van de Financiële-verhoudingswet, de artikelen 3, eerste lid, aanhef en onderdeel a en b, 4, eerste en tweede lid, en 5, onderdelen a tot en met c en h, van de Kaderwet subsidies I en M en de artikelen 2, eerste lid, en 8, eerste lid, van het Kaderbesluit subsidies I en M;

Besluit:

ARTIKEL I

De Regeling stimulering schoon en emissieloos bouwen voor medeoverheden wordt als volgt gewijzigd:

A

Artikel 5 wordt als volgt gewijzigd:

1. In het tweede lid wordt onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel c door een puntkomma een onderdeel toegevoegd, luidende:

  • d. voor het jaar 2027:

    • 1°. € 57.500.000 inclusief btw voor de kosten van de inzet van emissieloze bouwmachines en emissieloze vaartuigen bij aanbestede bouwwerkzaamheden ten behoeve van aanleg, verbetering, beheer en onderhoud en bediening van infrastructuur als bedoeld in de Wet Mobiliteitsfonds, die door een provincie, gemeente of waterschap wordt beheerd;

    • 2°. € 22.500.000 inclusief btw voor kosten van de inzet van emissieloze bouwmachines en emissieloze vaartuigen bij aanbestede werkzaamheden die niet onder het tweede lid, onderdeel c, onderdeel 1°, vallen.

2. In het vierde lid wordt ‘1 mei 2026’ vervangen door ‘1 mei 2027’ en wordt ‘onderdeel c’ tweemaal vervangen door ‘onderdeel d’.

3. In het vijfde lid wordt ‘onderdeel c’ driemaal vervangen door ‘onderdeel d’ en wordt ‘2026’ vervangen door ‘2027’.

4. Het zesde, zevende, negende en tiende lid vervallen, onder vernummering van het achtste lid tot zesde lid.

5. In het zesde lid (nieuw) wordt ’20 augustus’ vervangen door ’10 september’.

B

Artikel 6 wordt als volgt gewijzigd:

1. Het eerste lid komt te luiden:

  • 1. De hoogte van de rijksbijdrage exclusief btw wordt bepaald volgens de tabellen in bijlage 3, waarbij een aanvullend forfaitair startbedrag van € 2.400 inclusief btw kan worden aangevraagd.

2. In het tweede lid wordt ‘gedurende de looptijd van de regeling bedraagt’ vervangen door ‘bedraagt per kalenderjaar’ en wordt ‘€ 5.000.000’ vervangen door ‘€ 1.500.000’.

C

Artikel 7 wordt als volgt gewijzigd:

1. Onder vervanging van de punt aan het slot het tweede lid, onderdeel c, door een puntkomma wordt een onderdeel toegevoegd, luidende:

  • d. voor het jaar 2027 vanaf 12 januari tot en met 10 september.

2. Onder vernummering van het vijfde lid tot zesde lid wordt een lid ingevoegd, luidende:

  • 5. In afwijking van het vierde lid kan een aanvraag meerdere bouwwerkzaamheden betreffen indien:

    • a. de bouwwerkzaamheden onderdeel zijn van dezelfde raamovereenkomst;

    • b. de bouwwerkzaamheden onderdeel zijn van hetzelfde project; of

    • c. het dezelfde type bouwwerkzaamheden zijn.

D

Bijlage 2 wordt vervangen door bijlage 2 zoals opgenomen in bijlage A bij deze regeling.

E

Bijlage 3 wordt vervangen door bijlage 3 zoals opgenomen in bijlage B bij deze regeling.

ARTIKEL II

Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 januari 2027.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, A.W.H. Bertram

BIJLAGE A BEHORENDE BIJ ARTIKEL I, ONDERDEEL D, VAN DE REGELING TOT WIJZIGING VAN DE REGELING STIMULERING SCHOON EN EMISSIELOOS BOUWEN VOOR MEDEOVERHEDEN IN VERBAND MET TOETREDING VAN NIEUWE DEELNEMERS TOT HET CONVENANT, WIJZIGING VAN DE VERDELINGSSYSTEMATIEK EN ENKELE ANDERE KLEINE WIJZIGINGEN

Bijlage 2. Ondertekenaars Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen behorende bij artikel 5 van de regeling

De medeoverheden die hieronder genoemd zijn bij het betreffende jaar hebben allen het Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen ondertekend voor 20 augustus van het voorgaande jaar. Daardoor komende volgende medeoverheden in aanmerking voor een rijksbijdrage op grond van deze regeling in de genoemde jaren.

Convenantpartijen 2024

Gemeenten

Amsterdam, Arnhem, Breda, Den Haag, Eindhoven, Harderwijk, ’s-Hertogenbosch, Leiden, Nijmegen, Rotterdam, Tilburg en Utrecht.

Provincies

Drenthe, Flevoland, Friesland, Gelderland, Groningen, Limburg, Noord-Brabant, Noord-Holland, Overijssel, Utrecht, Zeeland en Zuid-Holland.

Waterschappen

Aa en Maas, Amstel Gooi en Vecht, Brabantse Delta, De Dommel, Drents Overijsselse Delta, Hollandse Delta, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Hoogheemraadschap van Delfland, Hoogheemraadschap van Rijnland, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Hunze en Aa’s, Noorderzijlvest, Rijn en IJssel, Rivierenland, Scheldestromen, Vallei en Veluwe, Vechtstromen, Limburg, Fryslân en Zuiderzeeland.

Convenantpartijen 2025

Gemeenten

Almere, Alphen aan den Rijn, Amersfoort, Asten, Amsterdam, Arnhem, Breda, Brummen, Den Haag, Doetinchem, Dordrecht, Eindhoven, Enschede, Geldrop-Mierlo, Gouda, Haarlem, Harderwijk, Heemstede, Heerlen, Helmond, Heusden, ’s-Hertogenbosch, Leiden, Leusden, Losser, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rotterdam, Tilburg, Utrecht, Voorst, Waadhoeke, Waalre, Waalwijk, IJsselstein, Zaanstad en Zeist.

Provincies

Drenthe, Flevoland, Friesland, Gelderland, Groningen, Limburg, Noord-Brabant, Noord-Holland, Overijssel, Utrecht, Zeeland en Zuid-Holland.

Waterschappen

Aa en Maas, Amstel Gooi en Vecht, Brabantse Delta, De Dommel, Drents Overijsselse Delta, Hollandse Delta, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Hoogheemraadschap van Delfland, Hoogheemraadschap van Rijnland, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Hunze en Aa’s, Noorderzijlvest, Rijn en IJssel, Rivierenland, Scheldestromen, Vallei en Veluwe, Vechtstromen, Limburg, Fryslân en Zuiderzeeland.

Convenantpartijen 2026

Gemeenten

Almere, Alphen aan den Rijn, Amersfoort, Apeldoorn, Asten, Amsterdam, Arnhem, Berg en Dal, Bergen, Bergen op Zoom, Beuningen, Beverwijk, Bloemendaal, Breda, Brummen, Bunnik, Castricum, De Bilt, De Fryske Marren, De Ronde Venen, Den Haag, Dijk en Waard, Doesburg, Doetinchem, Dongen, Dordrecht, Druten, Duiven, Ede, Eindhoven, Enschede, Geldrop-Mierlo, Gouda, Groningen, Haarlem, Haarlemmermeer, Harderwijk, Hattem, Heemskerk, Heemstede, Heerenveen, Heerlen, Heiloo, Hellendoorn, Helmond, Hengelo, Heusden, ’s-Hertogenbosch, Hilversum, Hoorn, Kampen, Leiden, Leusden, Lingewaard, Losser, Medemblik, Meppel, Montfoort, Nijmegen, Oosterhout, Oudewater, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rotterdam, Terschelling, Tilburg, Tytsjerksteradiel, Uitgeest, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Velsen, Vijfheerenlanden, Voorst, Waadhoeke, Waalre, Waalwijk, Wageningen, Westervoort, Woerden, Woudenberg, IJsselstein, Zaanstad, Zandvoort, Zeist en Zevenaar.

Provincies

Drenthe, Flevoland, Friesland, Gelderland, Groningen, Limburg, Noord-Brabant, Noord-Holland, Overijssel, Utrecht, Zeeland en Zuid-Holland.

Waterschappen

Aa en Maas, Amstel Gooi en Vecht, Brabantse Delta, De Dommel, Drents Overijsselse Delta, Hollandse Delta, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Hoogheemraadschap van Delfland, Hoogheemraadschap van Rijnland, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Hunze en Aa’s, Noorderzijlvest, Rijn en IJssel, Rivierenland, Scheldestromen, Vallei en Veluwe, Vechtstromen, Limburg, Fryslân en Zuiderzeeland.

Convenantpartijen 2027

Gemeenten

Achtkarspelen, Alkmaar, Almere, Alphen aan den Rijn, Amersfoort, Amstelveen, Apeldoorn, Asten, Amsterdam, Arnhem, Barneveld, Berg en Dal, Bergen, Bergen op Zoom, Beuningen, Beverwijk, Bloemendaal, Breda, Brummen, Bunnik, Castricum, Dantumadiel, De Bilt, De Fryske Marren, De Ronde Venen, Den Haag, Diemen, Dijk en Waard, Doesburg, Doetinchem, Dongen, Dordrecht, Druten, Duiven, Ede, Eindhoven, Enschede, Ermelo, Etten-Leur, Geldrop-Mierlo, Goes, Gouda, Groningen, Haarlem, Haarlemmermeer, Harderwijk, Hattem, Heemskerk, Heemstede, Heerenveen, Heerlen, Heiloo, Hellendoorn, Helmond, Hengelo, Het Hogeland, Heusden, ’s-Hertogenbosch, Hilversum, Hoorn, Kampen, Leiden, Leidschendam-Voorburg, Leusden, Lingewaard, Losser, Maastricht, Medemblik, Meierijstad, Meppel, Midden-Groningen, Noardeast-Fryslân, Montfoort, Nijmegen, Olst-Wijhe, Oosterhout, Ooststellingwerf, Opsterland, Ouder-Amstel, Oudewater, Overbetuwe, Putten, Renkum, Rheden, Roermond, Rotterdam, Schouwen-Duiveland, Steenwijkerland, Terneuzen, Terschelling, Tholen, Tilburg, Tytsjerksteradiel, Uitgeest, Uithoorn, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Velsen, Venlo, Vijfheerenlanden, Voorst, Waadhoeke, Waalre, Waalwijk, Wageningen, Wassenaar, Westervoort, Weststellingwerf, Woerden, Woudenberg, IJsselstein, Zaanstad, Zandvoort, Zeist en Zevenaar.

Provincies

Drenthe, Flevoland, Friesland, Gelderland, Groningen, Limburg, Noord-Brabant, Noord-Holland, Overijssel, Utrecht, Zeeland en Zuid-Holland.

Waterschappen

Aa en Maas, Amstel Gooi en Vecht, Brabantse Delta, De Dommel, Drents Overijsselse Delta, Hollandse Delta, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Hoogheemraadschap van Delfland, Hoogheemraadschap van Rijnland, Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Hunze en Aa’s, Noorderzijlvest, Rijn en IJssel, Rivierenland, Scheldestromen, Vallei en Veluwe, Vechtstromen, Limburg, Fryslân en Zuiderzeeland.

BIJLAGE B BEHORENDE BIJ ARTIKEL I, ONDERDEEL E, VAN DE REGELING TOT WIJZIGING VAN DE REGELING STIMULERING SCHOON EN EMISSIELOOS BOUWEN VOOR MEDEOVERHEDEN IN VERBAND MET TOETREDING VAN NIEUWE DEELNEMERS TOT HET CONVENANT, WIJZIGING VAN DE VERDELINGSSYSTEMATIEK EN ENKELE ANDERE KLEINE WIJZIGINGEN

Bijlage 3. Vergoedingstabellen voor het bepalen van de hoogte van de uitkering als bedoeld in artikel 6 van de regeling

Tabel 1 – Bouwmachines met uitzondering van A2.2, A2.4, A2.7 en A2.13 van bijlage 1

Vermogensklasse1

Mini

(8 ≥ kW < 19)

Klein

(19 ≥ kW < 56)

Middelgroot

(56 ≥ kW < 130)

Groot

(130 ≥ kW < 300)

Zeer groot

(≥ 300 kW)

Bedrag per inzetdag exclusief btw van machine-inzet

€ 32

€ 57

€ 284

€ 567

€ 693

X Noot
1

Vermogen van de (som van) elektromotoren in bouwmachines of vaartuigen, of van de brandstofcel of waterstofmotor in een aggregaat op waterstof of waterstofdragers voor off-grid stroomvoorziening (A2.3), of voor een vliegwiel als vermogensvoorziening (A2.12).

Tabel 2 – Bouwwerktuigen A2.2, A2.4 en A2.7 van bijlage 1

Bedrag per kWh nominale batterijcapaciteit per inzetdag exclusief btw

€ 0,42

Tabel 3 – Bouwwerktuig A2.13 van bijlage 1

Vermogen van DC laadstation1 of AC laadstation2

20 ≥ kW < 50

50 ≥ kW < 150

150 ≥ kW < 225

225 ≥ kW < 350

350 ≥ kW < 600

≥ 600 kW

Bedrag per inzetdag3 exclusief btw van laadstationinzet

€ 14

€ 34

€ 98

€ 145

€ 218

€ 370

X Noot
1

De aanvraag kan worden gedaan voor DC laadstations met een vermogen vanaf 20 kW bestaande uit een of meer laadpunten. Het vermogen van een DC laadstation bij een modulair systeem, waarbij sprake is van een fysieke scheiding tussen laadstations en vermogenskast, is gebaseerd op de som van het geïnstalleerd vermogen dat parallel maximaal geleverd kan worden door de vermogenskast.

X Noot
2

De aanvraag kan worden gedaan voor AC laadstations met een vermogen vanaf 20 kW, die voor de bouwwerkzaamheid nieuw op of bij de bouwlocatie zijn geïnstalleerd of deel uitmaken van een laadhub voor bouwprojecten.

X Noot
3

Het aantal inzetdagen voor deze categorie wordt bepaald door te rekenen vanaf de eerste inzetdag van de in de betreffende bouwwerkzaamheid te laden machines tot en met de laatste inzetdag van de in de betreffende bouwwerkzaamheid te laden machines.

TOELICHTING

Algemeen deel

1. Inleiding

Op 9 april 2024 is de Regeling stimulering schoon en emissieloos bouwen voor medeoverheden (hierna: de regeling) in werking getreden. Op grond van deze regeling kunnen specifieke uitkeringen aan provincies en gemeentes en subsidies aan waterschappen worden verstrekt indien ze het Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (hierna: het Convenant) hebben ondertekend. De regeling heeft tot doel het stimuleren van medeoverheden om het Convenant te ondertekenen en om emissieloos bouwmaterieel uit te vragen bij aanbestedingen en daarmee bij te dragen aan doelen op het gebied van stikstofreductie, gezondheid en klimaat.

De regeling wordt gewijzigd in verband met het publiceren van het budget voor 2027 en bijbehorend verdelingsregime, het toevoegen van de nieuwe toetreders tot het convenant, het verrekenen van de prijsstijgingen in de vergoedingsbedragen, en enkele andere aanpassingen. De wijzigingen komen voort uit de terugkoppeling van medeoverheden en de bouwsector met betrekking tot de regeling.

2. Inhoud wijzigingen

Hieronder worden de belangrijkste wijzigingen in de regeling toegelicht.

Toetreding nieuwe convenantpartners

Bijlage 2 van de regeling is geactualiseerd met de nieuwe toetreders tot het Convenant tot 20 augustus 2026. Dit jaar zijn 29 nieuwe gemeenten toegetreden tot het Convenant. Dit brengt het totaal aantal medeoverheden dat partij is bij het Convenant op 149. Deze medeoverheden komen daarmee in 2027 ook voor een rijksbijdrage in aanmerking.

Wijziging verdelingsregime

Tot 2027 gold in beginsel een jaarlijks individueel rijksbijdrageplafond van € 1.000.000 per medeoverheid.1 Deze systematiek gaf medeoverheden veel zekerheid over de beschikbaarheid van het budget voorafgaand aan hun aanbestedingen. Dit vereiste dat er jaarlijks een zeer hoog bedrag gereserveerd werd op de begroting van het Ministerie van IenW. Dit is niet meer houdbaar nu het totaalbudget daarvoor niet hoog genoeg meer is. Er zijn inmiddels aanzienlijk meer medeoverheden die deelnemen aan het Convenant dan tijdens de eerste openstelling van de regeling. Daarnaast is er door de hoge jaarplafonds de afgelopen jaren steeds een significant deel van het beschikbare budget onbenut gebleven. Dit toont aan dat de extra zekerheid van individuele plafonds niet meer nodig is zolang het totale jaarplafond hoog genoeg is. Het budget van € 80.000.000 voor 2027 biedt gezien de uitputting in voorgaande jaren voldoende zekerheid. Met deze wijziging is er dus direct vanaf de start van de aanvraagperiode sprake van: ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’.

Maximaal bedrag per aanvrager

Een medeoverheid kan vanaf 2027 maximaal € 1.500.000 per jaar aanvragen. Het maximale aanvraagbedrag per medeoverheid van € 5.000.000 over de gehele looptijd van de regeling is komen te vervallen. Dit stelt de koplopers onder de medeoverheden met een bovengemiddelde opdrachtenportefeuille in staat om de uitvraag van emissieloos materieel te versnellen. Dit past ook bij het streven van het Programma Schoon en Emissieloos Bouwen om in steeds meer bouwprojecten een gedeelte van het werk door emissieloze machines uit te laten voeren. Tegelijkertijd garandeert het maximale aanvraagbedrag per jaar dat niet één of enkele medeoverheden een te groot beslag legt op het jaarlijkse beschikbare budget.

Verhoging vergoedingsbedragen

In verband met prijsstijgingen door inflatie zijn de vergoedingsbedragen per inzetdag uit bijlage 3 verhoogd met 5% en vervolgens afgerond.

3. Verhouding tot bestaande regelgeving

Op grond van deze regeling kunnen specifieke uitkeringen aan provincies en gemeentes en subsidies aan waterschappen worden verstrekt. Op specifieke uitkeringen is de Financiële-verhoudingswet van toepassing. In artikel 17, eerste lid, van de Financiële-verhoudingswet staat dat specifieke uitkeringen worden geregeld bij of krachtens de wet. Deze wettelijke grondslag wordt geboden in de Kaderwet subsidies I en M. Op grond van deze regeling kunnen ook subsidies worden verstrekt aan waterschappen. Hierbij is de Kaderwet subsidies I en M van toepassing en de bepalingen uit het Kaderbesluit I en M die in artikel 2 van de regeling van overeenkomstige toepassing zijn verklaard.

4. Gevolgen wijzigingen

De wijzigingen zorgen ervoor dat er meer ruimte komt voor koplopers om de transitie naar emissieloos bouwmaterieel te versnellen zonder dat het ten koste gaat van andere aan het convenant deelnemende medeoverheden die gebruik willen maken van de regeling. Daarnaast wordt de regeling toekomstbestendig door de wijzingen. De methodiek van een jaarlijks individueel rijksbijdrageplafond die tot en met 2026 werd gehanteerd, was niet houdbaar meer door het sterk toegenomen aantal deelnemende medeoverheden.

Financiële gevolgen

Het beschikbare budget voor de volledige looptijd van de regeling is dit jaar ongewijzigd en komt daarmee uit op € 216.000.000. Het totale rijksbijdrageplafond voor 2027 is € 80.000.000.

Van het totale plafond is voor 2027 € 22.500.000 afkomstig van de reguliere Rijksbegroting (hoofdstuk XII) en € € 57.500.000 van het Mobiliteitsfonds. Het Mobiliteitsfonds maakt het doorschuiven van middelen mogelijk, maar stelt beperkingen aan het soort bouwwerkzaamheden dat voor de vergoeding in aanmerking komt. Hoofdstuk XII van de reguliere Rijksbegroting stelt deze inhoudelijke beperkingen niet, maar het doorschuiven van niet uitgeputte middelen is niet mogelijk. Daarom is sinds 2025 gekozen voor een combinatie van deze twee begrotingsposten. Dit maakt het mogelijk een zo breed mogelijk scala aan bouwwerkzaamheden in aanmerking te laten komen voor de rijksbijdrage en tegelijkertijd te kunnen blijven werken met ruime budgetreserveringen per medeoverheid. Deze aanpak heeft de afgelopen twee jaar goed gewerkt en wordt daarom dit jaar op dezelfde wijze voortgezet.

De Tweede en Eerste Kamer der Staten-Generaal hebben nog niet besloten over de begroting van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor 2027. Daarom kan er voor het kalenderjaar 2027 geen rijksbijdrageplafond worden vastgesteld zonder daar een begrotingsvoorbehoud bij te maken, zoals ook opgenomen in artikel 10 van de regeling. Aanvragen op grond van deze regeling worden vaak ver van tevoren voorbereid. Om de medeoverheden een indicatie te geven van het beschikbare budget is de wijziging van de regeling nu vastgesteld. Dit maakt het ook mogelijk om aanvragen te doen aan het begin van het jaar met de openstelling vanaf 12 januari 2027. Een verlaging van een reeds bekend gemaakt en in werking getreden plafond heeft in de regel geen gevolgen voor reeds ingediende aanvragen. Artikel 4:28 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) biedt hierop een uitzonderingsmogelijkheid voor plafonds die worden vastgesteld voordat de begroting is vastgesteld of goedgekeurd. Deze bepaling borgt dat een eventuele latere plafondverlaging voor deze regeling ook gevolgen heeft voor eerder ingediende aanvragen.

Consultatie

De wijzigingen van de regelingen zijn voortgekomen uit verzoeken van stakeholders en de Rijksdienst voor ondernemen Nederland (RVO). De regeling is uitvoerig besproken met vertegenwoordigers van individuele gemeenten, provincies en waterschappen. Ook zijn signalen van medeoverheden, die via RVO en het Ondersteuningsprogramma SEB zijn binnengekomen, waar mogelijk verwerkt.

Uitvoering

De regeling wordt uitgevoerd in mandaat door RVO. De wijziging van deze regeling is in nauwe samenspraak met RVO opgesteld om te zorgen dat de regeling goed uitvoerbaar is. De wijziging leidt niet tot grote aanpassingen voor RVO.

Voorhangprocedure

Een ontwerp van deze regeling is in het kader van de verplichte voorhangprocedure op grond van artikel 7, vierde lid, van de Wet Mobiliteitsfonds voorgelegd aan de Tweede Kamer op 24 september 2026. Dit heeft niet geleid tot vragen of opmerkingen.

Toetsing regeldruk

Nu de regeling is gericht op de financiële relatie tussen overheden is deze regeling niet voorgelegd aan het Adviescollege toetsing regeldruk in overeenstemming met artikel 2 van de Regeling procedures Adviescollege toetsing regeldruk. De regeling heeft geen rechtstreekse werking naar burgers en bedrijven en daarmee ook geen gevolgen voor de regeldruk. In de regeling is verduidelijkt dat medeoverheden meerdere bouwwerkzaamheden in één aanvraag kunnen opnemen, dit zorgt voor lagere lasten omdat er minder aanvragen ingediend hoeven te worden.

5. Inwerkingtreding

Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 januari 2027. Daarmee wordt aangesloten bij de vaste verandermomenten en de minimuminvoeringstermijn voor ministeriële regelingen.

Artikelsgewijs deel

Artikel I, Onderdeel A

Artikel 5 van de regeling bevat het rijksbijdrageplafond en de wijze van verdeling. In het tweede lid is een nieuw onderdeel d toegevoegd met het rijksbijdrageplafond voor 2027. In 2027 is € 57.500.000 van de totale verplichtingenruimte afkomstig van het Mobiliteitsfonds. Deze middelen worden ingezet voor alle aanvragen die binnen het doel van het Mobiliteitsfonds vallen. In 2027 is € 22.500.000 van de totale verplichtingenruimte afkomstig van Hoofdstuk XII van de Rijksbegroting. Deze middelen worden in eerste instantie ingezet voor alle aanvragen voor bouwwerkzaamheden die niet binnen de reikwijdte van het Mobiliteitsfonds vallen. € 2.500.000 van de € 22.500.000 is specifiek bedoeld als (gedeeltelijke) dekking voor laadinfrastructuur gerelateerde uitgaven. Dit betreft de volgende codes van de machinelijst: A2.2 aggregaat op wind- of zonne-energie voor off-grid stroomvoorziening, A2.12 vliegwiel als vermogensvoorziening, A2.13 laadstation vanaf 20 kW en A2.7 batterijpakket voor off-grid stroomvoorziening vanaf 50 kWh op een bouwlocatie of behorende bij een bouwwerktuig. De uitgaven op deze codes worden bijgehouden. Met het oog op de regeldruk wordt er voor deze codes geen apart rijksbijdrageplafond ingesteld omdat medeoverheden dan een aparte aanvraag voor deze codes zouden moeten indienen. Het opnemen van laadinfrastructuurmiddelen in de regeling geeft uitvoering aan een van de kernmaatregelen uit de Uitvoeringsagenda SEB 2026–20272 om laadinfrastructuur een integraal onderdeel te maken van het SEB-beleid.

Tot 2027 gold in beginsel een jaarlijks individueel rijksbijdrageplafond van € 1.000.000 per medeoverheid. Deze systematiek gaf medeoverheden veel zekerheid over de beschikbaarheid van het budget voorafgaand aan hun aanbestedingen. Dit vereiste dat er jaarlijks een zeer hoog bedrag gereserveerd werd op de begroting van het Ministerie van IenW. Dit is niet meer houdbaar nu het totaalbudget daarvoor niet hoog genoeg meer is, omdat er inmiddels aanzienlijk meer medeoverheden deelnemen aan het Convenant SEB dan tijdens de eerste openstelling van de regeling. Daarnaast is er door de hoge jaarplafonds de afgelopen jaren steeds een significant deel van het beschikbare budget onbenut gebleven. Dit toont aan dat de extra zekerheid van individuele plafonds niet meer nodig is zolang het totale jaarplafond hoog genoeg is. Het plafond voor 2027 biedt naar verwachting voldoende zekerheid omdat het is vastgesteld op bijna driemaal het bedrag dat in 2026 in totaal is aangevraagd. In 2026 gold vanaf 1 juli tot het sluiten van de aanvraagperiode een ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’- regeling. Met deze wijziging wordt volledig overgestapt op de werkwijze ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’. Dit stelt de koplopers onder de medeoverheden met een bovengemiddelde opdrachtenportefeuille in staat om de uitvraag van emissieloos materieel te versnellen. Het zesde, zevende, negende en tiende lid zijn om die reden vervallen.

De uiterste datum voor ondertekening door nieuwe toetreders tot het convenant om in aanmerking te komen voor een rijksbijdrage in het daaropvolgende jaar is aangepast van 20 augustus naar 10 september. Daartoe is het zesde lid (nieuw) gewijzigd. Dit geeft medeoverheden iets meer tijd om toetreding tot het convenant te regelen, ook met het oog op de zomervakantie. Een latere datum is niet wenselijk in verband met de tijdige publicatie van de regeling voor het volgende jaar.

Artikel I, onderdeel B

In artikel 6 is geregeld dat de hoogte van de rijksbijdrage wordt berekend aan de hand van de vergoedingstabellen uit bijlage 3. Met ingang van 2026 is het forfaitair startbedrag in de regeling opgenomen als tegemoetkoming in eventuele extra administratieve lasten en de daarbij behorende monitoring en evaluatie. Deze kosten worden echter niet in alle gevallen gemaakt, terwijl het uitgekeerde bedrag wel financieel verantwoord moet worden. Daarom is met ingang van 2027 dit forfaitaire startbedrag optioneel gemaakt, zodat de medeoverheid zelf kan kiezen of ze dit bedrag aanvragen. Dit komt tot uitdrukking in het eerste lid.

Zoals toegelicht bij de wijziging van de regeling in 2025 dient de rijksbijdrage, zowel het forfaitair startbedrag als de vergoeding per inzetdag, besteed te worden aan de inzet van emissieloos bouwmaterieel en/of aan direct verbonden kosten gerelateerd aan de bouwwerkzaamheid die medeoverheden maken voor de inzet van emissieloze bouwmachines bij aanbestede bouwwerkzaamheden. Direct verbonden kosten zijn bijvoorbeeld: een gedeeltelijke dekking van de aanbestedingssom, een meerkostenvergoeding voor aannemers, kosten met betrekking tot monitoring en controle op naleving, of overheadkosten voor de medeoverheid.

Voor de accountantscontrole in het kader van de SiSa-verantwoording (voor gemeenten en provincies) of de controleverklaring (voor waterschappen, in het geval van een subsidie van € 125.000 of meer) kunnen de bestede kosten op verschillende manieren of een combinatie van manieren onderbouwd worden. Ten eerste door de daadwerkelijke kosten van de inzet van het emissieloze materieel die in de facturen van de aannemer of uitvoerder staan. Ten tweede door direct verbonden kosten, die bijvoorbeeld uit facturen of urenstaten blijken. Ten derde door de daadwerkelijke inzetdagen maal de vergoeding zoals opgenomen in bijlage 3 van deze regeling (ook wel ‘normbedrag’) voor iedere inzetdag in het betreffende jaar. De daadwerkelijke inzetdagen kunnen worden aangetoond met een inzetlogboek van de uitvoerder van de werkzaamheden. Naast de hierboven toegelichte verantwoordingsopties dient ook rekening gehouden te worden met de algemene voorwaarden uit de ‘Nota Verwachtingen Accountantscontrole’. Ook kunnen er interne richtlijnen van toepassing zijn. Medeoverheden wordt daarom geadviseerd de verantwoording tijdig intern af te stemmen.

In het tweede lid was vastgelegd dat een aanvrager over de gehele looptijd van de regeling maximaal € 5.000.000 kon aanvragen. Deze bepaling is geschrapt. In plaats daarvan is er een maximaal bedrag van € 1.500.000 per aanvrager per kalenderjaar opgenomen. Voor het schrappen van het maximale bedrag per aanvrager over de looptijd van de regeling is gekozen omdat het de koplopers onder de medeoverheden met een bovengemiddelde opdrachtenportefeuille in staat stelt om de uitvraag van emissieloos materieel te versnellen. Dit leidt naar verwachting tot dalende kosten voor alle medeoverheden, omdat het leidt tot meer kansen voor aannemers om hun emissieloos materieel in te zetten. Door de toenemende vraag naar emissieloos bouwmaterieel zal ook het aanbod groeien en zullen de kosten dalen. Wel is een maximaal bedrag van € 1.500.000 per aanvrager per kalenderjaar opgenomen om te voorkomen dat één medeoverheid een te groot beslag legt op het jaarlijkse beschikbare budget.

Artikel I, onderdeel C

Artikel 7, tweede lid, is gewijzigd om de aanvraagperiode voor 2027 toe te voegen aan de regeling. Daarbij is zoveel mogelijk aangesloten bij de periode dat de regeling openstond in 2026. Er is daarbij rekening gehouden met de vakantieperiode voor de bouwsector. Latere sluiting van de aanvraagperiode is niet mogelijk met het oog op de tijdige publicatie van de rijksbijdrageplafonds voor, en opening van, de aanvraagperiode in 2028.

Er is een nieuw vijfde lid ingevoegd om het in bepaalde gevallen mogelijk te maken voor meerdere bouwwerkzaamheden tegelijk een aanvraag in te dienen. Het is voor medeoverheden praktisch als er in bepaalde gevallen één aanvraag kan worden ingediend voor meerdere bouwwerkzaamheden tegelijk. Bijvoorbeeld als het meerdere kleine vergelijkbare projecten zijn, zoals onderhoud van verschillende fietspaden in een gebied. De startdatum die in dat geval wordt opgegeven in de aanvraag, is de datum waarop de inzet van het emissieloze materieel bij de eerste bouwwerkzaamheid start. Bij de afweging of de medeoverheid meerdere werkzaamheden wil bundelen in één aanvraag dient de aanvrager rekening te houden met de verplichting dat de bouwwerkzaamheden in principe uiterlijk binnen vier jaar na verlening van de rijksbijdrage zijn afgerond, met de mogelijkheid tot één jaar uitstel (zie artikel 11).

Artikel I, onderdeel D

In bijlage A is de nieuwe bijlage 2 van de regeling opgenomen. Daarin zijn de ondertekenaars van het convenant opgenomen zodat duidelijk is welke medeoverheden in een bepaald jaar in aanmerking voor een rijksbijdrage komen. Jaarlijks worden hier de convenantpartijen geactualiseerd.

Artikel I, onderdeel E

In bijlage B is de nieuwe bijlage 3 van de regeling opgenomen. Daarin zijn de vergoedingstabellen voor het bepalen van de hoogte van de rijksbijdrage opgenomen, als bedoeld in artikel 6 van de regeling. De bedragen per inzetdag zijn verhoogd met 5 procent en vervolgens afgerond. Dit is gedaan als compensatie voor de prijsstijging (inflatie). Tabellen 1, 2 en 3 zijn om deze reden aangepast in de opnieuw vastgestelde bijlage 3.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, A.W.H. Bertram


X Noot
1

In 2026 gold vervolgens vanaf 1 juli ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’ voor wat betreft het bedrag dat op dat moment resteerde.

X Noot
2

Kamerstukken II 2025/26, 31 209, 267.

Naar boven