Regeling van de Minister van Economische Zaken en Klimaat van 5 november 2026, nr. WJZ/104477938, tot wijziging van de Regeling vaststelling lijst gereglementeerde beroepen in verband met actualisering van de lijst met gereglementeerde beroepen

De Minister van Economische Zaken en Klimaat,

Gelet op artikel 27, eerste lid, van de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties;

Besluit:

ARTIKEL I

De bijlage van de Regeling vaststelling lijst gereglementeerde beroepen komt te luiden:

BIJLAGE BEHORENDE BIJ ARTIKEL 1

Minister met de beleidsverantwoordelijkheid voor de reglementering van het desbetreffende beroep

Gereglementeerd beroep

Infrastructuur en Waterstaat

gasmeetdeskundige

gassingsleider

noordzeeloods

registerloods

stralingsbeschermingsdeskundige

toepasser van biociden voor het afweren of bestrijden van een dierplaag

VTS-operator

Justitie en Veiligheid

beëdigde tolk

beëdigde vertaler

installateur alarmapparatuur

Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

beroepskracht voorschoolse educatie in een kindercentrum

Sociale Zaken en Werkgelegenheid

beroepskracht bij een dagopvang

gastouder

pedagogisch beleidsmedewerker kinderopvang

duiker

duikerploegleider

kraanmachinist

vuurwerkdeskundige

Volksgezondheid, Welzijn en Sport

apotheker, inclusief de erkende farmaceutische specialismen, voor zover de opleiding niet op grond van titel III, hoofdstuk III, van richtlijn 2005/36/EG in aanmerking komt voor erkenning op basis van de coördinatie van de minimumopleidingseisen

arts, inclusief de erkende geneeskundige specialismen, voor zover de opleiding niet op grond van titel III, hoofdstuk III, van richtlijn 2005/36/EG in aanmerking komt voor erkenning op basis van de coördinatie van de minimumopleidingseisen

fysiotherapeut

gezondheidszorgpsycholoog, inclusief erkende psychologische specialismen

klinisch technoloog

orthopedagoog-generalist

physician assistant

psychotherapeut

tandarts, inclusief de erkende tandheelkundige specialismen, voor zover de opleiding niet op grond van titel III, hoofdstuk III, van richtlijn 2005/36/EG in aanmerking komt voor erkenning op basis van de coördinatie van de minimumopleidingseisen

verloskundige, voor zover de opleiding niet op grond van titel III, hoofdstuk III, van richtlijn 2005/36/EG in aanmerking komt voor erkenning op basis van de coördinatie van de minimumopleidingseisen

verpleegkundige, inclusief de erkende verpleegkundige specialismen, voor zover de opleiding niet op grond van titel III, hoofdstuk III, van richtlijn 2005/36/EG in aanmerking komt voor erkenning op basis van de coördinatie van de minimumopleidingseisen

ARTIKEL II

Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 januari 2027.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

’s-Gravenhage, 5 november 2026

De Minister van Economische Zaken en Klimaat, H.G. Herbert

TOELICHTING

1. Inleiding

1.1 Aanleiding

De aanleiding voor deze wijzigingsregeling is de ingebrekestelling die de Nederlandse regering op 16 december 2024 heeft ontvangen van de Europese Commissie.1 Hierin geeft de Commissie aan zich zorgen te maken over een aantal beroepen waarvoor Nederland bij aanmelding in de Europese databank van gereglementeerde beroepen overeenkomstig artikel 59, tweede lid, van de Beroepskwalificatierichtlijn2 (hierna: de richtlijn) heeft aangegeven dat zij onder artikel 7, vierde lid, van de richtlijn vallen. Laatstgenoemde bepaling voorziet in een controle vooraf van de beroepskwalificaties van beroepsbeoefenaren die tijdelijk of incidenteel diensten verrichten in een andere lidstaat, onder beperkte en specifieke voorwaarden.

Naar aanleiding van de ingebrekestelling is heroverwogen welke beroepen gereglementeerd moeten worden. De uitkomst hiervan wordt met de onderhavige regeling doorgevoerd in de Regeling vaststelling lijst gereglementeerde beroepen.

1.2 Wettelijk kader erkenning EU-beroepskwalificaties

De richtlijn heeft tot doel de grensoverschrijdende toegang tot gereglementeerde beroepen in EU-lidstaten te vergemakkelijken door te waarborgen dat EU-burgers die hun beroepskwalificaties in een lidstaat hebben behaald, toegang hebben tot hetzelfde gereglementeerde beroep in een andere lidstaat en dit beroep kunnen uitoefenen met dezelfde rechten als de burgers van die lidstaat. Aldus zet de richtlijn in op vergroting van de arbeidsmobiliteit binnen de EU. De richtlijn heeft uitsluitend betrekking op gereglementeerde beroepen. Dit zijn beroepen waarvan de toegang of uitoefening afhankelijk is gesteld van het bezit van bepaalde beroepskwalificaties. De richtlijn is geïmplementeerd in de Algemene wet erkenning EU-beroepskwalificaties (hierna: de Algemene wet).

Op grond van de Algemene wet behoeft de migrerende beroepsbeoefenaar die in Nederland tijdelijk en incidenteel een dienst komt verrichten, voor zijn elders in de EU verkregen beroepskwalificaties niet een aanvraag om erkenning in te dienen en de erkenningsprocedure te doorlopen, anders dan wanneer deze zich hier zou komen vestigen. Voor deze tijdelijke en incidentele dienstverrichter geldt een lichter regime dan wanneer deze zich in Nederland zou willen vestigen.

Vereiste voor toepassing van dit lichtere regime is wel dat de dienstverrichter in de lidstaat van oorsprong of herkomst rechtmatig is gevestigd en aldaar voldoet aan alle voorwaarden voor toegang tot of uitoefening van zijn beroep. Daarnaast is de dienstverrichter die naar Nederland komt, onderworpen aan de beroepsregels en tuchtrechtelijke bepalingen die in Nederland voor het desbetreffende beroep gelden. Zijn beroepsuitoefening loopt dus in de pas met de Nederlandse reglementering.

1.3 Regeling vaststelling lijst gereglementeerde beroepen

Op basis van artikel 27, eerste lid, van de Algemene wet kan bij ministeriële regeling een lijst worden vastgesteld met gereglementeerde beroepen met implicaties voor de volksgezondheid of de openbare veiligheid, waarvoor voorafgaande controle van elders in de EU behaalde beroepskwalificaties kan plaatsvinden bij tijdelijke en incidentele dienstverrichters. Met de Regeling vaststelling lijst gereglementeerde beroepen is hier invulling aan gegeven. Voor de gereglementeerde beroepen op de lijst is controle van elders in de EU behaalde beroepskwalificaties toegestaan voorafgaand aan de eerste tijdelijke en incidentele dienstverrichting in Nederland. Voor sommige beroepen volgt de voorafgaande controle uit specifieke Europese wet- en regelgeving. Die beroepen hebben geen voorafgaande controles in de zin van de richtlijn, omdat de richtlijn een lex generalis is.

Een beroep kan verder alleen in de lijst opgenomen worden als wordt voldaan aan de volgende cumulatieve voorwaarden:

  • 1. het beroep heeft implicaties voor de volksgezondheid of de openbare veiligheid;

  • 2. de controle vooraf van beroepskwalificaties heeft tot doel ernstige schade voor de gezondheid of de veiligheid van de afnemer van de dienstverrichting te voorkomen;

  • 3. die ernstige schade vloeit voort uit een ontoereikende beroepskwalificatie van de dienstverrichter; en

  • 4. deze controle omvat niet meer dan voor dit doel noodzakelijk is.

Verder kan een beroep alleen op de lijst worden opgenomen als er geen sprake is van een gereglementeerd beroep waarvoor geharmoniseerde minimumopleidingseisen gelden die leiden tot automatische erkenning van beroepskwalificaties (titel III, hoofdstuk III, van de richtlijn).

Als aan deze voorwaarden wordt voldaan, kunnen ministers de onder hun beleidsverantwoordelijkheid vallende gereglementeerde beroepen in de lijst opnemen.

Als een beroep op de lijst staat, moet door een dienstverrichter voorafgaand aan de eerste dienstverrichting een aanvraag gedaan worden bij de minister die het aangaat (artikel 27, eerste lid, van de Algemene wet). De minister beslist in beginsel binnen één maand na ontvangst van de aanvraag of een voorafgaande controle plaatsvindt. Dit kan worden verlengd tot uiterlijk twee maanden na ontvangst van aanvullende documenten. Als een proeve van bekwaamheid wordt verlangd, moet de minister binnen één maand op basis van het resultaat van de proeve van bekwaamheid over het toestaan van de dienstverrichting beslissen (artikel 28 van de Algemene wet).

2. Inhoud van de regeling

2.1 Wijzing van beroepen op de lijst met gereglementeerde beroepen

Naar aanleiding van de eerdergenoemde ingebrekestelling is de lijst met gereglementeerde beroepen waar voorafgaande controle op van toepassing is heroverwogen. In reactie op de ingebrekestelling is aan de Europese Commissie toegezegd dat de voorafgaande controles voor een aantal beroepen ingetrokken zal worden, omdat die beroepen niet (langer) voldoen aan de voornoemde cumulatieve voorwaarden voor de toepassing hiervan. Daarnaast is ook geconcludeerd dat enkele beroepen niet onder artikel 7, vierde lid, van de richtlijn, maar (inmiddels) onder het toepassingsgebied van specifieke Europese wet- en regelgeving vallen. Ook hiervan is toegezegd dat deze van de lijst zullen worden verwijderd.

In overeenstemming met de toezegging zijn met deze wijzigingsregeling beroepen van de lijst met gereglementeerde beroepen verwijderd. Onder andere alle beroepen onder de beleidsverantwoordelijkheid van de Minister van Economische Zaken en Klimaat zijn vervallen. De ministers die het aangaat zullen de beroepen ook uit de Europese databank van gereglementeerde beroepen verwijderen.

De volgende beroepen zijn met deze regeling van de lijst van gereglementeerde beroepen verwijderd:

  • 1. bedrijfsvoerder gewasbescherming (EZK);

  • 2. beheerder van een inrichting (EZK);

  • 3. distributeur van gewasbeschermingsmiddelen (EZK);

  • 4. toepasser van gewasbeschermingsmiddelen (EZK);

  • 5. toepasser van gewasbeschermingsmiddelen voor de bestrijding van mollen en woelratten (EZK);

  • 6. bestrijder houtrotverwekkende schimmels (IenW);

  • 7. bootman (IenW);

  • 8. distributeur van gasvormige en gasvormende gewasbeschermingsmiddelen en biociden (IenW);

  • 9. matroos (binnenvaart) (IenW);

  • 10. matroos-motordrijver (IenW);

  • 11. stuurman (binnenvaart) (IenW);

  • 12. volmatroos (IenW);

  • 13. deskundig asbestverwijderaar (SZW);

  • 14. deskundige opsporing van ontplofbare oorlogsresten (SZW);

  • 15. deskundig toezichthouder asbestverwijdering (SZW);

  • 16. deskundige werken met explosieve stoffen (SZW);

  • 17. gasdeskundige tankschepen (SZW);

  • 18. bachelor medisch hulpverlener (VWS).

Daarnaast zijn met deze regeling ook zes beroepen toegevoegd aan de lijst van gereglementeerde beroepen:

  • 1. beroepskracht voorschoolse educatie (OCW);

  • 2. beroepskracht bij een dagopvang (SZW);

  • 3. gastouder (SZW);

  • 4. pedagogisch beleidsmedewerker kinderopvang (SZW);

  • 5. installateur alarmapparatuur (JenV);

  • 6. orthopedagoog-generalist (VWS).

Hieronder zijn de beroepen op de lijst van gereglementeerde beroepen per minister die het aangaat gemotiveerd opgenomen (zowel de beroepen die nieuw aan de lijst zijn toegevoegd als de beroepen die al eerder op de lijst stonden). Bij de beroepen die nieuw zijn op de lijst is dit aangeven.

De bijlage wordt opnieuw integraal vastgesteld om de lijst met gereglementeerde beroepen waar voorafgaande controle op van toepassing is zo inzichtelijk mogelijk te maken.

2.2 Infrastructuur en Waterstaat

2.2.1 Gasmeetdeskundige

Containers en andere verpakkingen van goederen worden in het land van herkomst met gas behandeld. Het gas komt vrij op het moment dat de verpakking wordt geopend. De gasmeetdeskundige heeft tot taak de containers (verpakkingen) zodanig te ontgassen, dat geen onaanvaardbare schadelijke effecten ontstaan voor mens, dier of het milieu. Het betreft zeer risicovolle biociden met potentieel ernstige schade voor de volksgezondheid. Om ernstige schade voor de gezondheid van de gebruiker van de biocide en van de afnemer van de dienstverrichting ingevolge een ontoereikende beroepskwalificatie van de dienstverrichter te voorkomen, is een controle vooraf noodzakelijk. De controle vooraf bevat een beoordeling of de kennis en vaardigheden van de beroepsbeoefenaar gelijkwaardig zijn aan die welke in Nederland zijn vereist. Voor die beoordeling behoeven geen onderzoeksresultaten of andere informatiebescheiden te worden aangeleverd, alleen moeten kopieën van diploma’s of certificaten en van het legitimatiebewijs worden aangeleverd. De controle vooraf omvat derhalve niet meer dan noodzakelijk is voor de bescherming van de gezondheid en veiligheid van de gebruiker van de biocide en van de afnemer van de dienstverrichting. Uitvoering van toezicht tijdens het verrichten van diensten of achteraf, is een onvoldoende waarborg om de gezondheid en de veiligheid te beschermen. De (zeer ernstige) schade en de risico’s manifesteren zich immers direct bij het onoordeelkundig gebruik van de biociden, bij een gebruiker van de biocide, een toezichthouder en bij de afnemer van de dienst.

2.2.2 Gassingsleider

Een gassingsleider voegt biociden toe aan bederfelijke producten of containers met goederen, bestemd voor de export. De biociden dienen ter bestrijding van schadelijke insecten of andere ongewenste organismen. De biociden zijn zeer giftig (‘toxisch’) en kunnen bij blootstelling leiden tot de dood of ernstige (onomkeerbare) aantastingen van het zenuwstelsel van de mens. Een onoordeelkundig gebruik van de biociden heeft dan ook forse implicaties voor de volksgezondheid, van degenen die de biociden toepast en ook van degene die de gegaste producten of producten ontvangt. Om ernstige schade voor de gezondheid van de gebruiker van de biocide en van de afnemer van de dienstverrichting ingevolge een ontoereikende beroepskwalificatie van de dienstverrichter te voorkomen, is een controle vooraf noodzakelijk. De controle vooraf bevat een beoordeling of de kennis en vaardigheden van de beroepsbeoefenaar gelijkwaardig zijn aan die welke in Nederland zijn vereist. Voor die beoordeling behoeven geen onderzoeksresultaten of andere informatiebescheiden te worden aangeleverd, alleen moeten kopieën van diploma’s of certificaten en van het legitimatiebewijs worden aangeleverd. De controle vooraf omvat derhalve niet meer dan noodzakelijk is voor de bescherming van de gezondheid en veiligheid van de gebruiker van de biocide en van de afnemer van de dienstverrichting. Uitvoering van toezicht tijdens het verrichten van diensten of achteraf, is een onvoldoende waarborg om de gezondheid en de veiligheid te beschermen. De (zeer ernstige) schade en de risico’s manifesteren zich immers direct bij het onoordeelkundig gebruik van de biociden, bij een gebruiker van de biocide, een toezichthouder en bij de afnemer van de dienst.

2.2.3 Noordzeeloods

Een noordzeeloods biedt kennis en operationele ondersteuning aan kapiteins van zeeschepen, die zich over de drukke en volle vaarroutes begeven op de Noordzee, het Skagerrak en het Kanaal. Kapiteins van zeeschepen, waaronder zeeschepen met gevaarlijke lading, worden geadviseerd zich op deze routes te laten bijstaan door een noordzeeloods. Een ongeval met een zeeschip met gevaarlijke lading kan een grote milieuramp veroorzaken. Daarnaast zijn er aan boord van een zeeschip opvarenden, waaronder de kapitein die feitelijk de afnemer van de dienst is. Een aanvaring kan voor deze opvarenden en voor opvarenden van andere betrokken schepen grote gevolgen hebben. Het beroep heeft daarom implicaties voor de volksgezondheid en de openbare veiligheid. Het verstrekken van juiste adviezen is daarom essentieel. Bij ontoereikende beroepskwalificaties bestaat het aanzienlijke risico dat dit ernstige (gezondheids)schade tot gevolg zal hebben. De controle vooraf heeft tot doel deze schade te voorkomen en is bedoeld om te garanderen dat de beroepskwalificaties die in een andere lidstaat zijn verkregen overeenkomen met de beroepskwalificaties, die Nederland hanteert. De Richtlijn Noordzeeloodsen (Richtlijn 79/115/EG) bevat minimumeisen en laat ruimte aan iedere lidstaat om het eigen systeem rondom certificering in te richten. Hierdoor is het enkel op basis van het certificaat niet mogelijk om direct te zien of de beroepskwalificaties overeenkomen. De controle vooraf omvat niet meer dan noodzakelijk is om te borgen dat de dienstverrichter beschikt over de beroepskwalificaties om tijdelijk of incidenteel de dienstverrichting als noordzeeloods in Nederland uit te oefenen. Uitvoering van toezicht tijdens het verrichten van diensten of achteraf, is een onvoldoende waarborg om de volksgezondheid en de openbare veiligheid te beschermen. De (zeer ernstige) schade en de risico’s manifesteren zich immers direct bij een onoordeelkundig advies.

2.2.4 Registerloods

Een registerloods adviseert de kapitein van een zeeschip bij het betreden of verlaten van een Nederlandse zeehaven over de door hem te voeren navigatie. De kaptein is verplicht om gebruik te maken van de loodsdienstverlening. In Nederland worden vier zeehavengebieden onderscheiden. Elk gebied kent geografische verschillen. Daarom worden er naast algemene eisen die voor alle zeehavengebieden gelden, per zeehavengebied of delen daarvan aanvullende eisen gesteld om als registerloods diensten te mogen verrichten. Daarnaast verschilt ook het type schepen dat een zeehavengebied aandoet, sterk per regio. Een ongeval met een zeeschip met gevaarlijke lading kan een grote milieuramp veroorzaken. Daarnaast zijn er aan boord van een zeeschip veel opvarenden, waaronder de kapitein die feitelijk de afnemer van de dienst is. Een aanvaring kan voor deze opvarenden en voor opvarenden van andere betrokken schepen grote gevolgen hebben. Het beroep heeft daarom implicaties voor de volksgezondheid en de openbare veiligheid. Het verstrekken van juiste adviezen is daarom essentieel. Bij ontoereikende beroepskwalificaties bestaat het aanzienlijke risico dat dit ernstige (gezondheids)schade tot gevolg zal hebben. De controle vooraf heeft tot doel deze schade te voorkomen en is bedoeld om te garanderen dat de beroepskwalificaties die in een andere lidstaat zijn verkregen overeenkomen met de beroepskwalificaties, die Nederland hanteert. Hierbij zal in het bijzonder gekeken worden naar de regionale eisen die gelden in het zeehavengebied waarin de dienstverrichter zijn diensten wil aanbieden. Het is ook voor een registerloods in Nederland doorgaans niet mogelijk om loodsdiensten te verrichten in een ander zeehavengebied, zonder hiervoor aanvullende opleiding te volgen. Daarnaast kan ook gekeken worden of de dienstverrichter specialisatie-opleidingen heeft afgerond voor de dienstverlening die hij in het zeehavengebied wil verlenen. Hierbij gaat het dan bijvoorbeeld om het loodsen van schepen met gevaarlijke lading of het loodsen op afstand. Deze controle omvat daarmee niet meer dan noodzakelijk is om te borgen dat de dienstverrichter beschikt over de beroepskwalificaties om tijdelijk of incidenteel de dienstverrichting als registerloods in Nederland uit te oefenen. Uitvoering van toezicht tijdens het verrichten van diensten of achteraf, is een onvoldoende waarborg om de gezondheid en de veiligheid te beschermen. De (zeer ernstige) schade en de risico’s manifesteren zich immers direct bij een onoordeelkundig advies.

2.2.5 Stralingsbeschermingsdeskundige

Een ondernemer die een handeling uitvoert of laat uitvoeren waarvoor een vergunning, registratie of kennisgeving is vereist op grond van de kernenergiewetgeving, zorgt ervoor dat een stralingsbeschermingsdeskundige hem adviseert over, dan wel toezicht uitoefent op, de naleving van de relevante wetgeving met betrekking tot die handeling, indien deze beroepsmatige blootstelling of blootstelling van een lid van de bevolking met zich brengt of kan brengen. Het beroep heeft derhalve implicaties voor de volksgezondheid. Het verstrekken van juiste adviezen is daarom essentieel. De ondernemer moet immers zeker weten dat de betrokken stralingsbeschermingsdeskundige voldoende kennis heeft van de stralingsbescherming bij de desbetreffende toepassing en van nationale regelgeving daarover. Dit om stralingsincidenten te voorkomen, maar ook om overtredingen door het handelen in strijd met de in Nederland geldende voorschriften voor het werken met ioniserende straling voor te zijn. Bij ontoereikende beroepskwalificaties bestaat het aanzienlijke risico dat dit ernstige (gezondheids)schade tot gevolg zal hebben zowel op de korte als op de lange termijn. De controle vooraf heeft tot doel deze (gezondheids)schade te voorkomen en is bedoeld om te garanderen dat de beroepskwalificaties die in een andere lidstaat zijn verkregen overeenkomen met de beroepskwalificaties, die Nederland hanteert. Deze controle omvat daarmee niet meer dan noodzakelijk is om te borgen dat de dienstverrichter beschikt over de beroepskwalificaties om tijdelijk of incidenteel de dienstverrichting als stralingsbeschermingsdeskundige in Nederland uit te oefenen. Uitvoering van toezicht tijdens het verrichten van diensten of achteraf, is een onvoldoende waarborg om de gezondheid te beschermen. De (zeer ernstige) schade en de risico’s manifesteren zich immers direct bij een onoordeelkundig advies.

2.2.6 Toepasser van biociden voor het afweren of bestrijden van een dierplaag

Buiten de landbouw kunnen dieren een plaag vormen, met gevaar of schade hinder voor mens, dier of het milieu. Het gaat vooral, maar niet alleen, om ganzen (gevaar voor het vliegverkeer), knaagdieren (gevaar, schade voor onder meer de volksgezondheid) en insecten (voedselkwaliteit en diergezondheid in stallen). Uitgangspunt van bestrijding is de toepassing van integraal plaag management (integrated pest management), of in de terminologie van de Biocidenverordening3: het ‘juist gebruik’ van biociden. Integraal plaag management gaat uit van een voorkeursvolgorde, met achtereenvolgens preventieve maatregelen en methoden, niet-chemische maatregelen en als laatste redmiddel de toepassing van biociden. Toepassing van integraal plaag management is noodzakelijk om de veel voorkomende resistentie tegen biociden te voorkomen of voor zover dit niet mogelijk is, te minimaliseren. Daarnaast ook ter bescherming van de waterkwaliteit, risico’s of schade aan de menselijke gezondheid, (door)vergiftiging van niet-doelwitorganismen waaronder predatoren en het vermijden van dierenleed. Integraal plaag management vereist vakmanschap. Vanwege de sterk negatieve effecten van biociden en de noodzaak die effecten als gevolg van een ontoereikende beroepskwalificatie van een dienstverrichter te voorkomen, is een controle vooraf noodzakelijk.

2.2.7 VTS-operator

Op veel Nederlandse scheepvaartwegen moeten kapiteins van zeeschepen en binnenvaartschepen, als vaarweggebruikers, verplicht gebruik maken van de scheepvaartbegeleidingsdiensten (Vessel Traffic Services (VTS). Vanuit de scheepvaartverkeerspost verstrekt de VTS-operator nautische informatie en instructies aan vaarweggebruikers, kapiteins van zeeschepen en binnenvaartschepen, en andere havendienstverleners, zoals registerloodsen en bootmannen. Alle belanghebbenden moeten erop kunnen vertrouwen dat de VTS-operator voldoende kennis heeft van de lokale omstandigheden en over voldoende kennis en ervaring beschikt om het betreffende schip veilig over de scheepvaartwegen te begeleiden. Een ongeval met een schip met gevaarlijke lading kan immers een grote milieuramp veroorzaken. Daarnaast zijn er aan boord van een schip veel opvarenden, waaronder de kapitein die feitelijk de afnemer van de dienst is. Een aanvaring kan voor deze opvarenden en voor opvarenden van andere betrokken schepen grote gevolgen hebben. Het beroep heeft daarom implicaties voor de volksgezondheid en de openbare veiligheid. Het verstrekken van juiste adviezen is daarom essentieel. De controle vooraf heeft tot doel deze schade te voorkomen. Hierbij wordt gekeken of de elders verkregen kwalificaties van de dienstverrichter overeenkomen met de beroepskwalificaties waarover een Nederlandse VTS-operator beschikt. Hierbij zal in het bijzonder gekeken worden naar de regionale eisen die gelden in het zeehavengebied waarin de dienstverrichter zijn diensten wil aanbieden. Het is ook voor een VTS-operator in Nederland doorgaans niet mogelijk om VTS-diensten te verrichten in een ander zeehavengebied, zonder hiervoor aanvullende opleiding te volgen. De voorafgaande controle omvat niet meer dan noodzakelijk is om te borgen dat de dienstverrichter beschikt over de beroepskwalificaties om tijdelijk of incidenteel de dienstverrichting als VTS-operator in Nederland uit te oefenen. Uitvoering van toezicht tijdens het verrichten van diensten of achteraf, is een onvoldoende waarborg om de gezondheid en de veiligheid te beschermen. De (zeer ernstige) schade en de risico’s manifesteren zich immers direct bij een onoordeelkundig advies.

2.3 Justitie en Veiligheid

2.3.1 Beëdigde tolk en beëdigde vertaler

In Nederland rust het stelsel voor tolk- en vertaaldiensten op twee essentiële pijlers: kwaliteit en integriteit, die vooraf zorgvuldig worden gecontroleerd middels prior checks.

De eerste pijler, kwaliteit, is cruciaal omdat het werk van de beëdigde tolk en vertaler bijdraagt aan een eerlijke en efficiënte rechtsgang, de effectieve opsporing van strafbare feiten, en het waarborgen van de rechten van alle betrokkenen, ongeacht hun taalachtergrond. Om deze redenen is het van groot belang dat de beëdigde tolk en vertaler in dit stelsel op een hoog kwaliteitsniveau functioneert. De tweede pijler, integriteit, is van even groot belang vanwege de gevoelige informatie waarmee tolken en vertalers in de justitiële keten te maken hebben. Integriteit is noodzakelijk om het vertrouwen in het systeem en de rechtsgang te waarborgen.

In het Register van Beëdigde Tolken en Vertalers (hierna: Rbtv) worden alleen tolken en vertalers opgenomen die op eigen verzoek hebben aangetoond te voldoen aan de kwaliteitseisen en integriteitsnormen, waarna beëdiging plaatsvindt. Deze eisen zijn gerechtvaardigd gezien de belangen die op het spel staan. Dit is een uitwerking van het recht op bijstand en toegang tot het recht zoals vastgelegd in artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Dit recht geldt voor anderstaligen die het Nederlands niet of onvoldoende beheersen. Via het Rbtv kan een beëdigd tolk of vertaler worden ingeschakeld om te zorgen dat deze anderstaligen toegang krijgen tot het recht en rechtsbescherming.

Binnen het justitiële domein, met name in het vreemdelingenrecht en de strafrechtketen, speelt de rol van de beëdigde tolk en vertaler een sleutelrol. Het waarborgen van kwaliteit en integriteit is hier van het hoogste belang.

Het beroep van de beëdigde tolk en vertaler kan enorme schade toebrengen aan de afnemer wanneer de geleverde diensten niet voldoen aan de vereiste kwaliteit of integriteit. Dit risico kan ontstaan wanneer tolken en vertalers vooraf niet zijn getoetst aan de wettelijke integriteits- en kwaliteitseisen. Fouten in vertalingen of interpretaties kunnen leiden tot misverstanden, wat verstrekkende gevolgen kan hebben, zoals het nemen van verkeerde beslissingen in juridische zaken, onterecht detentie of zelfs de vrijspraak van een schuldige. Daarnaast kunnen tolken en vertalers die toegang hebben tot vertrouwelijke informatie, zoals in strafzaken, schade aanrichten door schendingen van privacy of misbruik van gevoelige gegevens. Foutieve vertalingen kunnen ook een eerlijk proces in gevaar brengen, wat kan leiden tot vertragingen in juridische procedures of het ongeldig verklaren van uitspraken. Dit alles kan het vertrouwen in juridische instanties en processen ernstig schaden.

Om deze risico's te minimaliseren, moeten beëdigde tolken en vertalers in Nederland voldoen aan strikte eisen en kwaliteitscontroles, zoals voorgeschreven in de Wet beëdigde tolken en vertalers. De noodzakelijke prior checks waarborgen dat deze professionals beschikken over de vereiste vakbekwaamheid. Dit is cruciaal voor het waarborgen van een veilige en rechtvaardige samenleving en minimaliseert het risico op implicaties voor de openbare veiligheid.

2.3.2 Installateur alarmapparatuur (nieuw op de lijst)

Het beroep alarminstallateur heeft directe implicaties voor de openbare veiligheid. De installateurs houden zich onder andere bezig met het ontwerpen, installeren en onderhouden van alarmapparatuur. Deze werkzaamheden vinden plaats op zowel publieke als private terreinen. Denk bijvoorbeeld aan een bank waar een noodknop geplaatst of onderhouden moet worden. Of denk aan een ander privaat bedrijf waarbij een overval- of inbraakrisico reëel is, zoals een juwelier of een museum. Wanneer het beroep niet op de juiste manier wordt uitgeoefend kan dit betekenen dat er geen alarm afgaat en er dus geen signaal naar de hulpdiensten gaat. Dit heeft daarmee dus een direct verband met de openbare veiligheid aangezien het gevaar niet snel genoeg herkend wordt.

2.4 Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

2.4.1 Beroepskracht voorschoolse educatie in een kindercentrum (nieuw op de lijst)

Voorschoolse educatie vindt plaats in een peuteropvanggroep of kinderdagverblijf en is bedoeld voor kinderen van 2 à 2,5 tot 4 jaar. Om in de voorschoolse educatie (ve) te mogen werken gelden, bovenop de algemene kwaliteitseisen zoals het maximum aantal kinderen per groep, aanvullende kwalificerende eisen. Zo zijn er kwaliteitseisen aan beroepskrachten ve, zoals het opleidings- en taalniveau. Zo dient een beroepskracht ve minimaal een mbo-opleiding op niveau 3 afgerond te hebben, gericht op pedagogische vaardigheden. Binnen deze opleiding dient een module die gericht is op het werken in de voor- en vroegschoolse educatie (vve) te zijn gevolgd. Indien tijdens de beroepsopleiding geen kwalificatie voor ve is behaald, is aanvullende scholing benodigd. De aanvullende scholing in de ve bestaat uit minimaal twaalf dagdelen en is ten minste gericht op kennis en vaardigheden op onder andere het werken met vve-programma’s en het stimuleren van de ontwikkeling van het jonge kind.

Kinderen vanaf de leeftijd van 2 à 2,5 jaar kunnen naar de voorschoolse educatie. Net als bij de reguliere kinderopvang zijn er risico’s op het gebied van veiligheid en gezondheid zoals de kwetsbare leeftijd en de behoefte aan stabiliteit en veiligheid bij de ontwikkeling. Verder is voorschoolse educatie bedoeld om spelenderwijs taal, sociale vaardigheden en cognitieve ontwikkeling te stimuleren. Daarom vereist de wet- en regelgeving dat de beroepsbeoefenaar kennis moet hebben van de ontwikkeling en verzorging van jonge kinderen.

De rechtvaardiging voor de voorafgaande controles volgen uit het feit dat er (zeer) jonge kinderen worden opgevangen. Er is voldaan aan de cumulatieve voorwaarden (zie toelichting 1.3) Ten eerste kunnen de werkzaamheden die bij dit beroep komen kijken grote implicaties hebben voor de gezondheid en veiligheid van jonge kinderen (soms met de dood tot gevolg). In de tweede plaats worden deze risico’s zoveel mogelijk geminimaliseerd door vooraf te controleren dat de persoon in kwestie een opleiding gevolgd heeft over het omgaan met jonge kinderen. Ook voor Nederlandse beroepsbeoefenaren is dit vereist. Ten derde, is beroepskwalificatie een bepalende factor. Zeker voor pasgeboren baby’s, maar ook voor oudere kinderen in de voorschoolse educatie, is het van belang dat de beroepsbeoefenaren kennis hebben van de ontwikkeling en verzorging van jonge kinderen en van de gezondheids- en veiligheidsrisico’s die specifiek bij jonge kinderen spelen. De meeste mensen hebben deze kennis niet uit zichzelf en zullen dus een opleiding gedaan moeten hebben om deze kennis op te doen. Ten vierde betreft het een lichte of eenvoudige controle. DUO controleert uitsluitend of er een opleiding is gevolgd die kwalificeert voor werken in de voorschoolse educatie. Ook voor Nederlandse werknemers vindt er een controle (door de kinderopvangorganisatie) plaats op de diplomavereisten. Deze controle door kinderopvangorganisaties gebeurt met een lijst met goedgekeurde diploma’s; deze lijst is voor buitenlandse diploma’s niet beschikbaar.

2.5 Sociale Zaken en Werkgelegenheid

2.5.1 Beroepskracht bij een dagopvang, gastouder en pedagogisch beleidsmedewerker kinderopvang (nieuw op de lijst)

Om in Nederland in de kinderopvang te kunnen werken is een kwalificerend diploma nodig. Voor Nederlandse opleidingen staat in de Collectieve arbeidsovereenkomst Kinderopvang beschreven welke opleidingen kwalificeren. Voor buitenlandse opleidingen controleert DUO het diploma en of dat voldoet aan de vereisten die in Nederland aan het beroep gesteld worden.

In Nederland kunnen baby’s al vanaf de leeftijd van 0 jaar naar de kinderopvang. Deze kinderen zijn erg jong en kwetsbaar, kunnen nog niet voor zichzelf zorgen, opkomen en hebben stabiliteit en veiligheid nodig om zich te kunnen ontwikkelen. Aan het werken met zeer jonge en kwetsbare kinderen zijn risico’s verbonden op het gebied van veiligheid en gezondheid. Ten aanzien van bijvoorbeeld eten (verstikking, allergische reacties), slapen (wiegendood) en vallen. Het beperken van deze risico’s komt aan bod in de opleidingen. Daarom vereist de wet- en regelgeving dat de beroepsbeoefenaar kennis moet hebben van de ontwikkeling en verzorging van jonge kinderen. Dit geldt voor beroepsbeoefenaren die met kinderen van 0 tot en met 3 jaar werken in de dagopvang. Het gaat dan om de volgende beroepen: beroepskracht bij een dagopvang, gastouder en pedagogisch beleidsmedewerker kinderopvang.

Voor deze beroepen is voldaan aan de cumulatieve voorwaarden (zie toelichting 1.3). Ten eerste kunnen de werkzaamheden die bij deze beroepen komen kijken grote implicaties hebben voor de gezondheid en veiligheid van jonge kinderen (soms met de dood tot gevolg). In de tweede plaats worden deze risico’s zoveel mogelijk geminimaliseerd door vooraf te controleren dat de persoon in kwestie een opleiding gevolgd heeft over het omgaan met jonge kinderen. Ook voor Nederlandse beroepsbeoefenaren is dit vereist. Ten derde, is beroepskwalificatie een bepalende factor. Zeker voor pasgeboren baby’s, maar ook voor oudere kinderen in de dagopvang, voorschoolse educatie en gastouderopvang, is het van belang dat de beroepsbeoefenaren kennis hebben van de ontwikkeling en verzorging van jonge kinderen en van de gezondheids- en veiligheidsrisico’s die specifiek bij jonge kinderen spelen. De meeste mensen hebben deze kennis niet uit zichzelf en zullen dus een opleiding gedaan moeten hebben om deze kennis op te doen. Bij de buitenschoolse opvang voor kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 12 jaar zijn de specifieke risico’s veel beperkter en daarom is voor een beroepskracht in de buitenschoolse opvang geen voorafgaande controle vereist. Ten vierde betreft het een lichte of eenvoudige controle. DUO controleert uitsluitend of er een opleiding is gevolgd die kwalificeert voor werken in de kinderopvang. Ook voor Nederlandse werknemers vindt er een controle (door de kinderopvangorganisatie) plaats op de diplomavereisten. Deze controle door kinderopvangorganisaties gebeurt met een lijst met goedgekeurde diploma’s; deze lijst is voor buitenlandse diploma’s niet beschikbaar.

2.5.2 Duiker

Duikers die onvoldoende voor een specifiek type duikarbeid zijn gekwalificeerd zorgen niet alleen voor een risico voor zichzelf en de overige leden van het duikteam, maar het kan ook tot gebrekkige uitvoering van las- of herstelwerkzaamheden onder water aan funderingen, boorplatforms, etc. leiden, met grote risico’s voor de publieke veiligheid. Hierbij is te denken aan het bezwijken van constructies en daarmee gepaard gaand instortingsgevaar voor gebouwen, platformen en andere civiele constructies. Instortingsgevaar leidt tot ernstige schade voor de afnemer en de veiligheid en gezondheid van personen die zich in of op deze plekken zich bevinden.

Duikers en duikerploegleiders werken in teamverband waarbij hun leven afhankelijk is van de kwalificaties van de andere teamleden.

Het probleem met uitgevoerde werkzaamheden door duikers is dat deze werkzaamheden niet eenvoudig door de afnemer zelf, of een derde (specialist) gecontroleerd kunnen worden tijdens of na de uitvoering. De plek van de werkzaamheden kan namelijk door hen niet eenvoudig bezocht worden, omdat deze zich onder water en vaak ook in slecht-zicht-condities bevindt. De afnemer moet dus blindelings kunnen vertrouwen op het vakmanschap van de duiker en de duikploegleider. Vandaar dat een objectieve controle van de vakbekwaamheid van de duiker en duikerploegleider door de competente autoriteit voorafgaande aan de werkzaamheden essentieel blijft. Alleen dan kan de werkgever de verantwoordelijkheid nemen die op hem rust op grond van richtlijn 89/391/EEG.

Risico’s van duikarbeid verschillen in andere EU-lidstaten vaak aanzienlijk van die in de Noordzee. Ook lopen de kwalificaties tussen de lidstaten aanzienlijk uiteen.

2.5.3 Duikerploegleider

Duikerploegleiders die onvoldoende voor een specifiek type duikarbeid zijn gekwalificeerd zorgen niet alleen voor een risico voor zichzelf en de overige leden van het duikersteam, maar het kan ook tot gebrekkige uitvoering van las- of herstelwerkzaamheden onder water aan funderingen, boorplatforms, etc. leiden, met grote risico’s voor de publieke veiligheid. Hierbij is te denken aan het bezwijken van constructies en daarmee gepaard gaand instortingsgevaar voor gebouwen, platformen en andere civiele constructies. Instortingsgevaar leidt tot ernstige schade voor de afnemer en de veiligheid en gezondheid van personen die zich in of op deze plekken zich bevinden. Duikers en duikerploegleiders werken in teamverband waarbij hun leven afhankelijk is van de kwalificaties van de andere teamleden. Het probleem met uitgevoerde werkzaamheden door duikers is dat deze werkzaamheden niet eenvoudig door de afnemer zelf, of een derde (specialist) gecontroleerd kunnen worden tijdens of na de uitvoering. De plek van de werkzaamheden kan namelijk door hen niet eenvoudig bezocht worden, omdat deze zich onder water en vaak ook in slecht-zicht-condities bevindt. De afnemer moet dus blindelings kunnen vertrouwen op het vakmanschap van de duiker en de duikerploegleider. Vandaar dat een objectieve controle van de vakbekwaamheid van de duiker en duikerploegleider door de competente autoriteit voorafgaande aan de werkzaamheden essentieel blijft. Alleen dan kan de werkgever de verantwoordelijkheid nemen die op hem rust op grond van richtlijn 89/391/EEG. Risico’s van duikarbeid verschillen in andere EU-lidstaten vaak aanzienlijk van die in de Noordzee Ook lopen de kwalificaties tussen de lidstaten aanzienlijk uiteen.

2.5.4 Kraanmachinist

Het beroep van kraanmachinist heeft direct invloed op de (openbare) veiligheid. Kraanmachinisten zijn onder meer werkzaam op torenkranen, funderingsmachines en grote mobiele kranen in dicht bevolkte stedelijke gebieden, woonwijken of industriegebieden. Als dergelijke kranen niet goed worden gemanoeuvreerd of is er sprake van levensbedreigende persoonsschade en ernstige zaakschade in de publieke omgeving, zal de werkgever of opdrachtgever daarvoor verantwoordelijk voor worden gehouden. Maandelijks vallen er kranen om. Gelukkig meestal zonder persoonlijk letsel, maar wel met materiële schade. De oorzaak is soms te wijten aan technisch falen, soms aan de werkdruk en soms aan de machinist. De afnemer kan zowel verantwoordelijk zijn voor schade maar ook zelf schade oplopen. In sommige gevallen komen ook gevaarlijke stoffen vrij. Vanwege de verantwoordelijkheid van de werkgever of opdrachtgever voor de openbare veiligheid en de volksgezondheid, maar ook voor de gezonde en veilige werkomstandigheden van zijn werknemers en afnemers, is het belangrijk dat zij de mogelijkheid hebben om voorafgaand aan de werkzaamheden een controle uit te voeren op beroepskwalificaties van de kraanmachinist. Daarbij komt dat de kwalificaties tussen de lidstaten aanzienlijk uiteen kunnen lopen, zodat bij de inzet van buitenlandse kraanmachinisten een controle op de competenties vooraf nodig is.

2.5.5 Vuurwerkdeskundige

Vuurwerkdeskundigen/vuurwerkbezigers brengen professioneel vuurwerk en pyrotechnische artikelen tot ontbranding. Als zij hiervoor niet ter zake kundig zijn, vorm dit een ernstig risico voor de volksgezondheid en de openbare veiligheid door ontploffings-, brand- en rookgevaar. In het slechtste geval kunnen daar ook gevaarlijke stoffen bij vrijkomen. De werkgever of opdrachtgever, de deskundige zelf en het publiek kunnen fysiek letsel oplopen zoals brandwonden, oogletsel en in het ergste geval (gedeeltelijke) verbranding. Ook kan er schade ontstaan aan de omgeving, denk aan gebouwen en auto’s die in brand vliegen. In de chaos van het lawaai en de rook kan het publiek mogelijk niet goed wegkomen. De controle vooraf van beroepskwalificaties heeft tot doel dit soort risico’s te beperken, doordat er via een wettelijk verplicht certificatieschema eisen aan de vakbekwaamheid van vuurwerkdeskundigen worden gesteld. Vanwege de verantwoordelijkheid van de werkgever of opdrachtgever voor de openbare veiligheid en de volksgezondheid, maar ook voor de gezonde en veilige werkomstandigheden van zijn werknemers en de gezondheid en de veiligheid van het publiek, is het belangrijk dat zij de mogelijkheid hebben om voorafgaand aan de vuurwerkshow een controle uit te voeren op de beroepskwalificaties van de vuurwerkdeskundige/vuurwerkbeziger.

2.6 Volksgezondheid, Welzijn en Sport

2.6.1 Algemeen

Met de invoering van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (hierna: Wet BIG) in 1997 is in Nederland een stelsel geïntroduceerd waarbij alleen sprake is van beroepenregulering in de zorg indien dat noodzakelijk is voor de kwaliteit van de beroepsuitoefening. Met dit stelsel wordt beoogd (ernstige) schade voor de gezondheid of de veiligheid van de zorgafnemer als gevolg van een niet toereikende beroepskwalificatie van de dienstverrichter te voorkomen. Het stelsel is zo ingericht dat het eenieder in Nederland in beginsel vrij staat om zorg in de individuele gezondheidszorg te verlenen, tenzij sprake is van specifieke risicovolle handelingen (zgn. voorbehouden handelingen) of het voeren van specifieke beroeps- en opleidingstitels.

De systematiek van de Wet BIG vertoont dan ook gelijkenis met de cumulatieve voorwaarden uit de richtlijn. De wet gaat immers uit van het uitgangspunt ‘niet-reguleren, tenzij’, waarbij de vraag leidend is of regulering noodzakelijk is om publieke belangen te borgen. Op 6 juni 2025 heeft de Gezondheidsraad dit ook onderschreven in het advies aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over een toekomstbestendig toetsingskader voor het reguleren van nieuwe beroepen in de Wet BIG: beroepen worden niet gereguleerd, tenzij dit noodzakelijk is om patiënten te beschermen tegen onzorgvuldig of ondeskundig handelen.4 Van een dergelijke situatie is sprake indien de uitvoering van het beroep bepaalde risico’s met zich meeneemt voor de ontvanger van die zorg. Daarvan is sprake indien de beroepsbeoefenaar de bevoegdheid heeft om bepaalde risicovolle handelingen te verrichten (of daartoe opdracht te geven aan anderen). De Wet BIG onderscheid 14 categorieën van deze ‘voorbehouden handelingen’ Daarnaast kan er sprake zijn van de noodzaak van regulering voor de beroepen waarbij de patiënt zich in een zeer afhankelijke en kwetsbare positie ten opzichte van de beroepsbeoefenaar bevindt en daarom het publiekrechtelijk tuchtrecht van toepassing moet zijn. In al deze gevallen is met regulering via titelbescherming en tuchtrecht beoogd om de kwaliteit van de zorg te waarborgen en negatieve gevolgen voor de volksgezondheid te beperken.

2.6.2 De zorgberoepen waarop voorafgaande controle is vereist

Sinds 1 juli 2020 hebben 11 beroepen op grond van artikel 3 van de Wet BIG een beschermde beroepstitel. Op deze beroepen is ook het tuchtrecht van toepassing en grotendeels hebben de beroepsuitoefenaars ook een zelfstandige bevoegdheid om één of meer voorbehouden handelingen uit te voeren. Op een na waren deze basisberoepen al opgenomen in de bijlage van de Regeling vaststelling lijst gereglementeerde beroepen. De basisberoepen die in de bijlage van die regeling als zorgberoepen waarop voorafgaande controle plaatsvindt bij tijdelijke en incidentele dienstverlening zijn aangewezen zijn de volgende: apotheker, arts, fysiotherapeut, gezondheidszorgpsycholoog, klinisch technoloog, orthopedagoog-generalist, physician assistant, psychotherapeut, tandarts, verloskundige en verpleegkundige.

Hoewel alle basisberoepen van artikel 3 van de Wet BIG zijn opgenomen in de bijlage van de Regeling vaststelling lijst gereglementeerde beroepen, is het niet voor alle 11 beroepen het uitgangspunt dat er een voorafgaande controle plaatsvindt bij tijdelijke en incidentele dienstverlening. Bij vijf van de basisberoepen geldt namelijk een mate van geharmoniseerde minimumopleidingseisen op grond van richtlijn 2005/36 die leiden tot automatische erkenning. Dit is relevant bij de beroepen apotheker, arts, een deel van de geneeskundig specialisten, tandarts en tandheelkundig specialisten, verloskundige en verpleegkundige zoals bedoeld in artikel 14, Wet BIG. In die gevallen is voorafgaande controle dan ook alleen aan de orde indien de betreffende beroepsbeoefenaar niet aan de minimumopleidingseisen voldoet, met dien verstande dat deze controle daar waar het gaat om zorgverleners die tijdelijk of incidenteel in Nederland willen werken niet meer omvat dan noodzakelijk is om de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de patiëntveiligheid te borgen. Na goedkeuring krijgen deze zorgverleners tijdelijk toestemming om hun beroepstitel te voeren en de voorbehouden handelingen uit te voeren horend bij het desbetreffende beroep.

2.6.3. Wijzigingen in de lijst met zorgberoepen

De lijst met zorgberoepen in de bijlage van de Regeling vaststelling lijst gereglementeerde beroepen is opnieuw vastgesteld. Ten opzichte van de situatie vóór die datum is de lijst niet alleen geactualiseerd maar ook vereenvoudigd.

  • • Bij de relevante basisberoepen wordt nu op brede wijze verwezen naar de erkende specialismen binnen de basisberoepen. Dit leidt ertoe dat de lijst niet langer per abuis wordt beperkt tot een beperkter aantal specialismen dan er bestaan. De verwijzingen naar specifieke specialismen zijn vervallen.5

  • • De aanduiding ‘bachelor medisch hulpverlener’ is vervallen omdat dit beroep tijdelijk onder een experiment op grond van artikel 36a Wet BIG viel. Na de afloop van het experiment is het momenteel geen basisberoep meer is.

  • • Het beroep orthopedagoog-generalist is aan de lijst toegevoegd, omdat dit beroep sinds 1 januari 2020 een basisberoep is, maar ten onrechte niet op de lijst was opgenomen.

  • • Een foutieve verwijzing naar de richtlijn is gecorrigeerd.

In de volgende paragrafen worden de in de lijst opgenomen zorgberoepen toegelicht in de volgorde waarin ze in de tabel zijn opgenomen.

2.6.4 Apotheker en de erkende farmaceutische specialismen

De (basis)apotheker is verantwoordelijk voor het veilige ter hand stellen van geneesmiddelen, apotheekbereidingen en de bewaking van farmacotherapeutische risico's. Dit omvat onder andere de verantwoordelijk voor algemene farmacie, bereiding en/of kwaliteitsbewaking, werking en controle van geneesmiddelen (medicatiebewaking, dosering, interacties, contra-indicaties, etc.) en medische hulpmiddelen. Daarnaast beoordelen zij wetenschappelijke data om patiënten en zorgverleners te voorzien van deskundige informatie en advies en borgen zij de individuele patiëntbegeleiding via multidisciplinaire samenwerking.

De apotheker werkt onder supervisie van een farmaceutisch specialist (openbaar apotheker c.q. ziekenhuisapotheker) in een apotheek.

Ontoereikende kwalificaties leiden tot (systemische) medicatiefouten in de medicatieketen, wat onverantwoorde risico's voor de volksgezondheid en de gezondheid van de individuele patiënt met zich meebrengt. Een voorafgaande controle op deze kwalificaties is essentieel om ernstige gezondheidsschade, zoals fatale interacties, vergiftiging of het falen van een vitale behandeling, te voorkomen. Gezien deze risico's is een controle vooraf noodzakelijk en proportioneel om de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de patiëntveiligheid te borgen. Voorgaande geldt ook voor de wettelijk erkende farmaceutische specialistentitels als bedoeld in artikel 14 van de Wet BIG.

2.6.5 Arts en de erkende geneeskundige specialismen

Een arts is zelfstandig bevoegd tot het verrichten van alle voorbehouden handelingen als bedoeld in de Wet BIG. Uitsluitend artsen die bevoegd en bekwaam zijn mogen deze risicovolle handelingen op grond van artikel 36 van de Wet BIG uitvoeren. Ook mogen zij UR-geneesmiddelen als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder s, van de Geneesmiddelenwet voorschrijven binnen hun eigen deskundigheidsgebied en voor zover zij daartoe bekwaam zijn. Een controle vooraf is essentieel om te voorkomen dat patiënten worden blootgesteld aan een risico op ernstige gezondheidsschade voor de patiënt als gevolg van ontoereikende kwalificaties. Om die reden is een controle vooraf noodzakelijk en proportioneel om de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de patiëntveiligheid te borgen. Voorgaande geldt ook voor de wettelijke erkende geneeskundige specialistentitels als bedoeld in artikel 14 van de Wet BIG.

2.6.6 Fysiotherapeut

De fysiotherapeut is verantwoordelijk voor het verrichten van handelingen op het gebied van de fysiotherapie die rechtstreeks betrekking hebben op een individuele patiënt en ertoe strekken diens gezondheidstoestand te bevorderen of te bewaken. De uitoefening van dit beroep heeft directe implicaties voor de volksgezondheid en veiligheid van de individuele patiënt. De fysiotherapeut is een beroepstitel waarvoor geen sprake is van geharmoniseerde minimumopleidingseisen waardoor de kwalificaties en bevoegdheden tussen lidstaten substantieel kunnen verschillen.

Fysiotherapeuten moeten in staat zijn om zelfstandig risicofactoren en symptomen bij de patiënt te herkennen die wijzen op de mogelijke aanwezigheid van een aandoening waarvoor deskundigheid van een arts noodzakelijk is en bij constatering daarvan moeten zij een patiënt verwijzen naar een arts. Dit vereist een hoge mate van diagnostische bekwaamheid die niet in elk lidstaat een verplicht onderdeel is van de basisopleiding. Ook onderzoeken zij de patiënt op diens vermogens en gewoonten met betrekking tot houding en beweging alsmede op de aanwezigheid van stoornissen en beperkingen van steun- en bewegingsapparaat en de functioneel daarbij betrokken organen en regelsystemen. Op basis van de verkregen gegevens stellen zij de diagnose en zo nodig stellen ze een behandelplan op. Bovendien zijn zij verantwoordelijk voor het behandelen van patiënten door het toepassen van fysiotherapeutische methoden, strekkende tot het opheffen, verminderen of compenseren van stoornissen of beperkingen van het steun- en bewegingsapparaat en de daarbij betrokken organen en regelsystemen alsmede het normaliseren van het houdings- en bewegingsvermogen. Voorts heeft de fysiotherapeutische behandeling vaak een langdurig en intensief karakter. De behandelrelatie is fysiek, afhankelijk, kwetsbaar en vereist dan ook een extreem hoge mate van professionaliteit, deskundigheid en integriteit. Een voorafgaande controle op deze kwalificaties is noodzakelijk en proportioneel om de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de patiëntveiligheid te borgen.

2.6.7 Gezondheidszorgpsycholoog en de erkende psychologische specialismen

De Gezondheidszorgpsycholoog (hierna: GZ-psycholoog) is verantwoordelijk voor het verrichten van psychologisch onderzoek, het beoordelen van de resultaten daarvan en het toepassen van psychologische behandelingsmethoden ten aanzien van een individuele patiënt met het oog op diens gezondheidstoestand. Voor dit beroep is geen sprake van geharmoniseerde minimumopleidingseisen, waardoor de kwalificaties tussen de lidstaten aanzienlijk uiteenlopen. De GZ-psycholoog behandelt zelfstandig psychische stoornissen, problemen in de persoonlijke levenssfeer en de psychische aspecten die samengaan met lichamelijke ziekten, invaliditeit en handicaps. Ook is hij verantwoordelijk voor diagnostiek, indicatiestelling en behandeling, wat directe implicaties heeft voor de volksgezondheid en veiligheid van de individuele patiënt.

De psychologische behandelingsmethoden zijn gericht op het bewerkstelligen van gedragsverandering en klachtenvermindering via een professionele behandelrelatie. Door de patiënt in contact te brengen met eigen gevoelens en betekenisverlening, wordt diepgaand ingegrepen op de psychische integriteit en persoonlijke levenssfeer. Daarnaast beïnvloedt de behandeling de sociale positie van de patiënt en omvat deze de begeleiding van naasten, wat de impact van de zorg uitbreidt naar de directe omgeving. Deze interventies rusten op een wetenschappelijke basis en worden altijd voorafgegaan door complexe psychodiagnostiek. Bovendien is sprake van een sterke afhankelijkheidsrelatie met de behandelaar en zijn patiënten door hun psychische klachten vaak extra kwetsbaar. Dit vereist een hoog niveau van professionaliteit, deskundigheid en integriteit. Een voorafgaande controle op deze kwalificaties is noodzakelijk en proportioneel om de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de patiëntveiligheid te borgen. Voorgaande geldt ook voor de wettelijk erkende psychologische specialistentitels als bedoeld in artikel 14 van de Wet BIG.

2.6.8 Klinisch technoloog

De klinisch technoloog richt zich op het optimaliseren van bestaande technisch-medische handelingen alsmede het ontwerpen en ontwikkelen van nieuwe diagnostische methoden en therapieën met behulp van technologie en het verrichten van complexe technisch-medische handelingen binnen het technisch-medische deelgebied van de geneeskunst waarin de klinisch technoloog is opgeleid. Tot het takenpakket behoren complexe diagnostiek, het opstellen van behandelplannen en het zelfstandig verrichten van risicovolle en complexe technisch-medische voorbehouden handelingen als bedoeld in artikel 36, eerste, vierde, vijfde, zesde en achtste lid, van de Wet BIG. De klinisch technoloog is een beroepstitel waarvoor geen sprake is van geharmoniseerde minimumopleidingseisen, waardoor de kwalificaties tussen de lidstaten aanzienlijk uiteenlopen.

De klinisch technoloog is verantwoordelijk voor het stellen van indicaties, het herkennen van en anticiperen op complicaties en de nauwe samenwerking met artsen bij de uitvoering van technische interventies. Al deze handelingen moeten strikt worden uitgevoerd binnen de eigen deskundigheid en volgens landelijk geldende richtlijnen, wat een hoog niveau van controle en kwaliteitsborging vereist. Dit beroep combineert medische en technische expertise bij complexe ingrepen, wat aanzienlijke implicaties heeft voor de patiëntveiligheid. Bij ondeskundig gebruik van deze technieken is het risico op ernstig lichamelijk letsel (zoals weefselschade of orgaanuitval) zeer groot. Een voorafgaande controle op deze kwalificaties is noodzakelijk en proportioneel om de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de patiëntveiligheid te borgen.

2.6.9 Orthopedagoog-generalist (nieuw op de lijst)

De orthopedagoog-generalist houdt zich bezig met het verrichten van onderzoek en diagnostiek en het behandelen en begeleiden van zich in een persoonlijke afhankelijkheidsrelatie bevindende personen met leer-, gedrags-, en ontwikkelingsproblemen. De orthopedagoog-generalist is een beroepstitel waarvoor geen sprake is van geharmoniseerde minimumopleidingseisen, waardoor de kwalificaties tussen de lidstaten aanzienlijk uiteenlopen.

Orthopedagoog-generalisten passen wetenschappelijk onderbouwde diagnostiek en behandeling toe binnen diverse zorgsectoren en het onderwijs, waarbij complexe opvoedingsvraagstukken centraal staan. Cruciaal hierbij is het opbouwen van een behandelrelatie gebaseerd op wederzijds begrip, empathie en vertrouwen, terwijl informatie doeltreffend wordt gedeeld met alle betrokkenen in de context van de ontwikkeling en opvoeding. Orthopedagoog-generalisten werken immers met kwetsbare personen in zeer complexe situaties en binnen afhankelijkheidsrelaties waarin de ontwikkeling van een kind, jongere of (jong)volwassene stagneert. Samenwerking binnen interdisciplinaire teams is essentieel om vanuit verschillende expertises tot een integraal en doeltreffend behandelplan te komen. Dit vereist een hoge mate van professionaliteit, deskundigheid en integriteit om deze kwetsbare groep te beschermen. Een voorafgaande controle op deze kwalificaties is noodzakelijk en proportioneel om de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de patiëntveiligheid te borgen.

2.6.10 Physician assistant

De physician assistant (hierna: PA) is bevoegd om zelfstandig patiënten te onderzoeken, diagnosticeren en behandelen binnen hun eigen deskundigheidsgebied. De beroepsuitoefening van dit beroep heeft directe en verstrekkende implicaties voor de volksgezondheid en de openbare veiligheid. De PA is een beroepstitel waarvoor geen sprake is van geharmoniseerde minimumopleidingseisen, waardoor de kwalificaties tussen de lidstaten aanzienlijk uiteenlopen.

Naast het opstellen van behandelplannen verleent de PA ook spoedeisende hulp en bewaken zij vitale lichaamsfuncties. Ook zijn zij verantwoordelijk voor het stellen van indicaties, herkennen van complicaties en het daarop anticiperen. Een belangrijk onderdeel van dit beroep is ook het adviseren van patiënten en de nauwe samenwerking met artsen en andere zorgverleners.

De deskundigheid van de PA richt zich primair op veelvoorkomende aandoeningen en het uitvoeren van gangbare medische handelingen van een beperkte complexiteit. De PA is bevoegd tot het zelfstandig uitvoeren van bepaalde risicovolle voorbehouden handelingen als bedoeld in artikel 36 van de Wet BIG die tot het deskundigheidsgebied behoren. Deze handelingen mogen uitsluitend zelfstandig worden uitgevoerd, mits zij van beperkte complexiteit en routinematig van aard zijn, de daaraan verbonden risico’s te overzien zijn en zij worden uitgevoerd volgens landelijk geldende richtlijnen, standaarden en daarvan afgeleide protocollen. Indien de PA niet over de juiste beroepskwalificaties beschikt, bestaat er een risico op medische fouten met ernstige schade voor de gezondheid van de individuele patiënt. Een voorafgaande controle op deze kwalificaties is noodzakelijk en proportioneel om de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de patiëntveiligheid te borgen.

2.6.11 Psychotherapeut

De psychotherapeut behandelt patiënten met zeer complexe, vaak chronische en dieperliggende psychische klachten. Denk hierbij aan persoonlijkheidsstoornissen, ernstige trauma's of diepgewortelde angst- en depressieklachten. De uitoefening van dit beroep heeft directe en verstrekkende implicaties voor de volksgezondheid en de openbare veiligheid. De psychotherapeut is een beroepstitel waarvoor geen sprake is van geharmoniseerde minimumopleidingseisen, waardoor de kwalificaties tussen de lidstaten aanzienlijk uiteenlopen.

De psychotherapeut is verantwoordelijk voor het onderzoeken en het met psychotherapeutische methoden beïnvloeden van stemmingen, gedragingen en houdingen van een persoon met een psychische stoornis, afwijking of klacht, teneinde deze te doen verdwijnen of te verminderen. In dit kader zet de psychotherapeut in op het opbouwen en onderhouden van een therapeutische relatie om klachten te verminderen door middel van gedragsverandering. Dit proces richt zich zowel op het verkennen van de innerlijke gevoelswereld van de patiënt als op het verbeteren van diens positie binnen de sociale omgeving. Om deze methode uit te voeren dient de psychotherapeut voldoende wetenschappelijke kennis en vaardigheden te hebben, zoals psychoanalytische theorieën, leer- en cognitieve theorieën, experimentele theorieën en systeemtheorieën. Het toepassen van deze psychotherapeutische methoden kan een grote impact hebben op het leven en de persoonlijkheid van patiënten. De uitoefening van dit beroep heeft dan ook diepgaande implicaties voor de geestelijke volksgezondheid. Bovendien is de behandelrelatie tussen een patiënt en psychotherapeut vaak langdurig en emotioneel zeer hecht, waardoor er een afhankelijkheidsrelatie bestaat. Dit vereist een hoog niveau van professionaliteit, deskundigheid en integriteit. Een voorafgaande controle op deze kwalificaties is dan ook noodzakelijk en proportioneel om de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de patiëntveiligheid te borgen.

2.6.12 Tandarts en de erkende tandheelkundige specialismen

Tandartsen zijn zelfstandig bevoegd voor het uitvoeren van bepaalde voorbehouden handelingen, namelijk die in artikel 36, eerste, vijfde, zevende, achtste en veertiende lid, van de Wet BIG. Het gaat kort gezegd om heelkundige handelingen, het geven van injecties, het verrichten van handelingen met gebruikmaking van radioactieve stoffen of toestellen die ioniserende stralen uitzenden, het onder narcose brengen en het voorschrijven van UR-geneesmiddelen als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder s, van de Geneesmiddelenwet – voor zover deze handelingen binnen hun eigen deskundigheidsgebied vallen en voor zover zij daartoe bekwaam zijn. Zij moeten in staat zijn om alle werkzaamheden te verrichten die zijn gericht op de preventie en behandeling van afwijkingen aan de mond, tanden en omliggende weefsels. Dit omvat niet alleen de theoretische kennis en technische uitvoering, maar ook het verrichten van diagnostisch onderzoek, het opstellen van behandelplannen en het bevorderen van een optimale mondgezondheid. Tevens moeten tandartsen in staat zijn tot zodanig handelen in medische noodsituaties dat de patiënt in een stabiele toestand komt en kan blijven totdat adequate hulp beschikbaar is. Indien een tandarts niet over de juiste beroepskwalificaties beschikt, bestaat er een aanzienlijk risico op ernstige schade voor de gezondheid van de individuele patiënt. Een voorafgaande controle op deze kwalificaties is noodzakelijk en proportioneel om de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de patiëntveiligheid te borgen. Voorgaande geldt ook voor de wettelijk erkende tandheelkundige specialistentitels als bedoeld in artikel 14 van de Wet BIG.

2.6.13 Verloskundige

Een verloskundige draagt de verantwoordelijkheid voor twee levens, waarbij acute noodsituaties tijdens de bevalling direct ingrijpen op de volksgezondheid en veiligheid vereisen. Verloskundigen mogen een aantal voorbehouden medische handelingen zelfstandig uitvoeren. Deze medische ingrepen zijn risicovol als ze door een onbevoegde worden gedaan. Ook fungeert de verloskundige als ‘poortwachter’ voor de tweede lijn en vervult een ‘poortfunctie’ binnen de klinische setting. Zij moeten handelingen kunnen verrichten op het gebied van de verloskunst en andere handelingen, gericht op een optimale uitkomst van de zwangerschap, het bevorderen en bewaken van het natuurlijke verloop van de zwangerschap, de bevalling en het kraambed, alsmede op het voorkomen van afwijkingen bij de vrouw of het kind, door het inschatten van het verloskundige risico bij een vrouw gedurende haar zwangerschap, bevalling en kraambed, het vertalen van het verloskundige risico in verloskundig beleid en het op basis daarvan verlenen van raad en bijstand, alsmede het daar waar nodig consulteren van dan wel verwijzen naar een arts of een andere zorgverlener (bijvoorbeeld huisarts, klinische verloskundige). Foutieve handelingen of een gebrekkige risico-inschatting door ontoereikende kwalificaties kunnen leiden tot ernstig en blijvend letsel of overlijden van moeder of kind. Een voorafgaande controle op deze kwalificaties is noodzakelijk en proportioneel om de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de patiëntveiligheid te borgen.

2.6.14 Verpleegkundige en de erkende verpleegkundige specialismen

Verpleegkundigen mogen op grond van artikel 39 van de Wet BIG bepaalde voorbehouden handelingen die horen tot hun deskundigheidsgebied in opdracht uitvoeren, mits zij daartoe bekwaam zijn. Het gaat om de verpleegkundigen die zijn aangewezen bij het Besluit functionele zelfstandigheid. Zij mogen de voorbehouden handelingen doen in opdracht van een zelfstandig bevoegde zorgverlener (bijvoorbeeld de behandelend arts) zonder toezicht door en tussenkomst van de opdrachtgever, zoals nader gereguleerd in het Besluit functionele zelfstandigheid. Ook mogen sommige verpleegkundigen, namelijk diabetesverpleegkundigen, oncologieverpleegkundigen en astma- en COPD-verpleegkundigen, UR-geneesmiddelen als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onder s, van de Geneesmiddelenwet voorschrijven binnen hun eigen deskundigheidsgebied en voor zover zij daartoe bekwaam zijn, zo volgt uit Regeling voorschrijfbevoegdheid verpleegkundigen. De werkzaamheden van algemeen verpleegkundigen omvatten voorts zowel zelfstandige taken op het gebied van observatie, begeleiding en verzorging, als het uitvoeren van specifieke voorbehouden handelingen in opdracht van een behandelend zelfstandig bevoegde zorgverlener. Verpleegkundigen moeten snel inzicht krijgen in de zorgbehoefte van de individuele en vaak kwetsbare patiënten. Zij dragen daarbij de verantwoordelijkheid voor het zelfstandig verzamelen en interpreteren van gegevens rond een individuele patiënt of cliënt en het interpreteren en registreren van de effecten hiervan. Naast de dagelijkse verzorging verlenen zij ook psychosociale begeleiding aan de patiënt of cliënt en diens naasten. Ook moeten zij in staat zijn om de dreigende of bestaande gezondheidsproblemen van patiënten en cliënten te onderkennen alsmede de verpleegkundige interventies en bijbehorende activiteiten te plannen, uit te voeren en te verantwoorden. Zij verwijzen tijdig naar andere zorgverleners of consulteren die indien de aard van de zorg dit noodzakelijk maakt. Bovendien moeten zij in staat zijn om urgente levensreddende maatregelen te treffen en te handelen in crisis- en rampensituaties. Indien verpleegkundigen niet over de juiste beroepskwalificaties beschikken, bestaat er een risico op ernstige schade voor de gezondheid van de individuele patiënt. Een voorafgaande controle op deze kwalificaties is noodzakelijk en proportioneel om de kwaliteit van de beroepsuitoefening en de patiëntveiligheid te borgen. Voorgaande geldt ook voor de wettelijk erkende verpleegkundig specialistentitels als bedoeld in artikel 14 van de Wet BIG.

3. Regeldruk

De Regeling vaststelling lijst gereglementeerde beroepen heeft betrekking op beroepsbeoefenaren die hun beroepskwalificaties in een andere EU-lidstaat hebben behaald en tijdelijk of incidenteel hun beroep in Nederland willen uitoefenen. De regeling heeft geen betrekking op beroepsbeoefenaren die hun beroepskwalificaties in een andere EU-lidstaat hebben behaald en die zich structureel in Nederland willen vestigen. Ook heeft de regeling geen betrekking op beroepsbeoefenaren met in Nederland behaalde beroepskwalificaties. De gevolgen voor de regeldruk blijven daardoor beperkt tot een specifieke groep beroepsbeoefenaren.

Met deze wijzigingsregeling worden achttien beroepen van de lijst geschrapt en zes beroepen toegevoegd. Voor de geschrapte beroepen vervallen de administratieve lasten die specifiek samenhangen met de voorafgaande controle. Voor de toegevoegde beroepen kan deze controle beperkte aanvullende administratieve lasten met zich meebrengen. Voor de individuele beroepsbeoefenaar bestaat de inspanning uit het kennisnemen van de procedure en het verzamelen en indienen van de benodigde gegevens en bewijsstukken, zoals diploma’s of certificaten, en het eventueel verstrekken van aanvullende informatie. De precieze vereisten verschillen per beroep en bevoegde instantie. De totale aanvullende regeldruk is naar verwachting beperkt, gelet op het geringe aantal aanvragen dat voor de meeste van deze beroepen in het verleden is ontvangen. Het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) heeft het dossier niet geselecteerd voor een formeel advies.

4. Inwerkingtreding

De onderhavige regeling treedt in werking met ingang van 1 januari 2027. Met de datum van inwerkingtreding wordt aangesloten op de systematiek van de vaste verandermomenten.

De Minister van Economische Zaken en Klimaat, H.G. Herbert


X Noot
1

INFR(2024)2115; C(2024)8746 final.

X Noot
2

Richtlijn 2005/36/EG van het Europees parlement en de Raad van de Europese Unie van 7 september 2005 betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (PbEU 2005, L 255).

X Noot
3

Verordening (EU) nr. 528/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei 2012 betreffende het op de markt aanbieden en het gebruik van biociden (PbEU 2012, L 167).

X Noot
4

Kamerstukken II 2024/25, 29 282, nr. 608.

X Noot
5

Voor het beroep arts gaat het om de specialismen ‘arts verstandelijk gehandicapten’, ‘sportarts’ en ‘specialist ouderenzorg’. Met betrekking tot het beroep verpleegkundige vervallen de verwijzingen naar de specialismen ‘Verpleegkundig specialist acute zorg bij somatische aandoeningen’, ‘verpleegkundig specialist chronische zorg bij somatische aandoeningen’, ‘verpleegkundig specialist geestelijke gezondheidszorg’, ‘verpleegkundig specialist intensieve zorg bij somatische aandoeningen’ en ‘verpleegkundig specialist preventieve zorg bij somatische aandoeningen’. Ook vervallen de verwijzingen naar de specialismen ziekenhuisapotheker en openbaar apotheker binnen het beroep apotheker.

Naar boven