Regeling van de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening van 9 november 2026, houdende wijziging van de Regeling specifieke uitkering huisvesting grote gezinnen vergunninghouders tweede tranche in verband met het verstrekken van een derde tranche

De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening,

Gelet op de artikelen 2, eerste lid, onderdeel f, en 3 van het Besluit specifieke uitkeringen volkshuisvesting;

Besluit:

ARTIKEL I

De Regeling specifieke uitkering huisvesting grote gezinnen vergunninghouders tweede tranche wordt als volgt gewijzigd:

A

In artikel 1 wordt ‘Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties’ vervangen door ‘Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening’.

B

Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd:

1. Het eerste lid, onderdeel c, komt als volgt te luiden:

  • c. dat wordt besteed en gerealiseerd gedurende de periode gelegen tussen drie maanden voorafgaand aan het moment van de aanvraag van de specifieke uitkering en een jaar na de datum van verlening van de specifieke uitkering.

2. Het vijfde lid komt te vervallen.

C

Aan artikel 3, eerste lid, wordt onder vervanging van ‘; en’ aan het slot van onderdeel b door een puntkomma en onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel c door ‘; en’ een onderdeel toegevoegd, luidende:

  • d. in 2027 € 1.600.000.

D

Aan artikel 4, eerste lid, wordt toegevoegd ‘en de aanvraagperiode die loopt van 17 november 2026 vanaf 12.00 tot en met 15 oktober 2027 om 17.00 uur’.

E

In artikel 14 wordt na ‘tweede’ ingevoegd ‘en derde’.

F

Na artikel 12 wordt een artikel ingevoegd, luidende:

Artikel 12a

Op aanvragen die zijn ingediend zijn de bepalingen in deze regeling van toepassing zoals deze golden op het tijdstip waarop de aanvraag is ingediend.

ARTIKEL II

Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van het de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, E. Boekholt-O’Sullivan

TOELICHTING

I. Algemeen

1. Inleiding en doel

In oktober 2026 is door de Ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Justitie en Veiligheid, het Interprovinciaal Overleg, de Vereniging Nederlandse Gemeenten en Aedes het Bestuursakkoord Aanvullende Vormen van Huisvesting (hierna: het Bestuursakkoord) gesloten. Hierin zijn, mede in het licht van de wettelijke verantwoordelijkheid van gemeenten voor de huisvesting van statushouders, afspraken gemaakt over het realiseren van aanvullende vormen van huisvesting. Onderdeel van de afspraken is een duidelijke Rijksinzet op financiële ondersteuning. Ter ondersteuning van deze afspraken wordt een nieuwe tranche geopend van de Regeling specifieke uitkering huisvesting grote gezinnen vergunninghouders.

Passende huisvesting voor vergunninghouders vormt een belangrijke basis om te integreren en participeren in Nederland. Vanwege het aanhoudend woningtekort verblijven vergunninghouders langer dan gewenst in de opvang. Dit leidt tot vertraging in het integratie- en participatieproces voor vergunninghouders en zorgt voor toenemende druk op de asielopvang. Op de peildatum van 1 oktober 2026 verblijven er circa 19.058 vergunninghouders in de opvang.1

Een deel van deze groep vergunninghouders bestaat uit grote gezinnen (gezinnen die bestaan uit zes personen of meer). Op de peildatum van 1 oktober 2026 maakten 6328 personen onderdeel uit van een groot gezin.2 Voor gemeenten is het een extra uitdaging om passende huisvesting voor deze doelgroep te realiseren. De afgelopen periode kregen gemeenten ook te maken met een toenemend aantal gezinnen die uit twaalf tot vijftien personen bestaan.

De huidige woningvoorraad sluit onvoldoende aan bij de woonbehoefte van grote gezinnen. Sinds de openstelling van de tweede tranche van de specifieke uitkering huisvesting grote gezinnen vergunninghouders is dit onveranderd gebleven. Om uitstroom uit de opvang te bevorderen en deze groep van passende huisvesting te blijven voorzien, wordt de derde tranche van die regeling voor één jaar opengesteld. Met deze regeling worden gemeenten financieel ondersteund en gestimuleerd om woningen geschikt te maken voor grote gezinnen die nog in de opvang verblijven.

Daarnaast is in de praktijk gebleken dat gemeenten in bepaalde gevallen op korte termijn woningen geschikt kunnen maken voor grote gezinnen vergunninghouders, maar daarbij onvoldoende gelegenheid hebben om hieraan voorafgaand een aanvraag te doen voor de specifieke uitkering en de verlening hiervan af te wachten. Hierom wordt de periode waarin de aanvraag kan worden gedaan verruimd, zodat ook activiteiten drie maanden voorafgaand aan de aanvraag kunnen worden gefinancierd met een specifieke uitkering. Deze activiteiten passen immers goed binnen het doel van de specifieke uitkering.

De regeling kan als financieel instrument worden ingezet om aanvullende vormen van huisvesting te realiseren, zoals opgenomen in het Bestuursakkoord. Daarmee draagt de regeling bij aan het vergroten van het (aanvullende) woningaanbod voor een deel van de doelgroep waarop het Bestuursakkoord zich richt. Daarnaast blijft het doel van de derde tranche van de regeling het stimuleren van versnelde en passende huisvesting voor grote gezinnen vergunninghouders in de gemeente waaraan zij zijn gekoppeld. Op deze manier kunnen vergunninghouders sneller in de samenleving integreren en participeren. Aan deze regeling is in de praktijk ook behoefte; in 2026 zijn er door circa 50 gemeenten 77 aanvragen gedaan. Voorafgaand aan de sluiting van de tweede tranche was het beschikbare budget volledig benut.

2. Wijziging regeling

2.1 Nieuwe tranche

Op grond van de huidige regeling konden gemeenten tot en met 15 oktober 2026 een aanvraag doen voor de specifieke uitkering. Er is echter nog steeds aanleiding om middelen beschikbaar te stellen voor de huisvesting van grote gezinnen middels een specifieke uitkering. Hierom wordt een nieuwe aanvraagperiode geopend, die begint op 17 november 2026. Daarnaast worden middelen beschikbaar gesteld voor het verstrekken van uitkeringen in 2027. Hiertoe wordt voor 2027 een uitkeringsplafond vastgesteld van € 1.600.000. Hierdoor wordt het voor gemeenten na inwerkingtreding van deze wijzigingsregeling weer mogelijk om aanvragen te doen voor een specifieke uitkering. Gemeenten die in 2026 een aanvraag indienen voor de derde tranche krijgen deze bij toekenning vanaf 1 januari 2027 uitbetaald.

2.2. Verruimen tijdvak activiteiten

Voorafgaand aan deze wijziging was het voor gemeenten niet mogelijk om achteraf, als een aangepaste woning geschikt gemaakt was voor een groot gezin, een beroep te doen op de specifieke uitkering ten behoeve van de huisvesting grote gezinnen vergunninghouders. Het is uit de praktijk naar voren gekomen dat het wenselijk is om de periode waarop een aanvraag wordt ingediend te verruimen, en het hiermee ook mogelijk te maken om achteraf een aanvraag in te dienen als de verbouwingsactiviteiten al begonnen of voltooid zijn. Vanwege de urgentie van de huisvestingsopgave voor grote gezinnen moeten gemeenten vaak snel handelen, terwijl zij niet altijd in de gelegenheid zijn om direct een aanvraag in te dienen. Daarom wordt het mogelijk voor gemeenten om achteraf ook een aanvraag in te dienen, waarbij aanvragen kunnen zien op activiteiten die drie maanden voorafgaand aan het indienen van de aanvraag zijn verricht, evenals activiteiten die worden verricht in de periode tussen het indienen de aanvraag en de verlening van de specifieke uitkering. Daarnaast blijft het mogelijk dat een aanvraag betrekking heeft op activiteiten die binnen een jaar na de datum van verlening van de specifieke uitkering worden uitgevoerd.

2.3 Nadere wijzigingen

Gemeenten geven signalen af dat de inhoud van de regeling op punten niet altijd goed aansluit bij de doelgroep, met als gevolg dat de regeling niet optimaal kan worden benut en de huisvesting van grote gezinnen vertraging oploopt. Momenteel wordt dan ook los van deze wijziging onderzocht of de regeling in de toekomst op nadere punten moet worden gewijzigd.

3. Financiële gevolgen Rijk

Deze regeling betreft een specifieke uitkering. Voor het jaar 2027 wordt een uitkeringsplafond vastgesteld van € 1.600.000. Dit bedrag sluit aan op de mate van benutting van eerdere tranches.3

Artikelsgewijze toelichting

Artikel I

Met het eerste artikel van deze wijzigingsregeling wordt de Regeling specifieke uitkering huisvesting grote gezinnen gewijzigd. Deze wijzigingen zijn reeds toegelicht in het algemeen deel van de toelichting. In aanvulling daarop wordt het volgende opgemerkt.

Ten tijde van de publicatie van Regeling specifieke uitkering huisvesting grote gezinnen vergunninghouders tweede tranche behoorde deze specifieke uitkering tot de portefeuille van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Inmiddels zijn de bevoegdheden op grond van deze regeling overgegaan op de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Met de wijziging van de definitiebepaling in artikel 1 wordt de regeling in lijn gebracht met de huidige praktijk.

Daarnaast wordt de citeertitel van de regeling gewijzigd, om zo tot uitdrukking te brengen dat de gewijzigde regeling niet enkel de tweede tranche omvat van de specifieke uitkering huisvesting grote gezinnen vergunninghouders, maar ook de derde tranche, die met deze wijzigingsregeling wordt opgenomen.

Ook is voorzien in overgangsrecht. Als gevolg van het nieuwe artikel 12a is bepaald dat de wijziging van de regeling geen gevolgen heeft voor aanvragen die zijn gedaan voorafgaand aan de inwerkingtreding van die wijziging. Voor deze aanvragen geldt dus niet dat zij betrekking kunnen hebben op activiteiten die reeds zijn verricht voorafgaand aan de aanvraag of de verlening van de specifieke uitkering.

Artikel II

Het tweede artikel regelt de inwerkingtreding van deze wijzigingsregeling. Zij treedt in werking op de dag na publicatie in de Staatscourant. Gezien het spoedeisende belang van het bevorderen van de uitstroom uit het COA wordt afgeweken van de minimale invoeringstermijn en de vaste verandermoment.

De Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, E. Boekholt-O'Sullivan


X Noot
1

Gegevens ontleend aan het Taakstellingvolgsysteem.

X Noot
2

Gegevens ontleend aan het Taakstellingvolgsysteem.

X Noot
3

In 2024 is een specifieke uitkering beschikbaar gesteld met een uitkeringsplafond van € 2.726.000 waarvan uiteindelijk € 677.269 is benut. In 2025 was initieel € 3.700.000 beschikbaar. Dit is later bijgesteld naar 2 miljoen euro waar uiteindelijk € 1.565.633 van benut is. In 2026 is het eerdere uitkeringsplafond van 3,7 miljoen verlaagd naar 1,6 miljoen, waarvan in juli 2026 circa € 1,1 miljoen was benut. Het budget voor 2026 was uiteindelijk niet voldoende om alle aanvragen tot 15 oktober te behandelen.

Naar boven