Regeling van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat van 6 november 2026, nr. IENW/BSK-2026/181465, houdende wijziging van de Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater in verband met de aanpassing van geraamde kosten van maatregelen [KetenID WGK029434]

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,

Gelet op artikel 3, eerste lid, aanhef en onderdeel g, artikel 4, eerste en tweede lid, en artikel 5, aanhef en onderdelen b en h, van de Kaderwet subsidies I en M;

BESLUIT:

ARTIKEL I

De Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater wordt als volgt gewijzigd:

A

In artikel 5, eerste lid, wordt ‘€ 186.210.375,–’ vervangen door ‘€ 191.792.625,–’.

B

Bijlage A komt te luiden:

Bijlage A. Maatregelen

In deze bijlage zijn per zoetwaterregio voor de maatregelen de geraamde totale kosten van het aandeel zoetwater en de gevraagde rijksbijdrage opgenomen.

Noord-Nederland

De zoetwaterregio Noord-Nederland kent een laag deel en een hoog deel.

Maatregelen Laag Nederland

Investering (mln €)

Rijksbijdrage (%)

Rijksbijdrage (mln €)

Verbetering infrastructuur Noordkop

2,0

25%

0,5

Proeftuin landbouwprojecten: Zoete toekomst Texel (2e fase)

1

25%

0,25

Proeftuin landbouwprojecten: Vervolg Spaarwater Flevoland

0,65

25%

0,1625

Proeftuin landbouwprojecten: Stimuleren implementatie Spaarwatermaatregelen + Boeren-Meten-Water

0,6

25%

0,15

FRESHEM-NL

6,2

50%

3,1

Onderzoek: Watervraag en opslagwater door industrie (meerdere projecten: Noord-Holland en Groningen)

0,3

25%

0,025

Ondergrondse drinkwateropslag (pilot + uitvoering)

6,0

25%

1,5

Hergebruik RWZI effluent Garmerwolde

15,25

25%

3,8125

Beekherstel en herprofilering leggerwaterlopen: Inrichting Beekdal Linde

4,3

25%

1,1

Beekherstel en herprofilering leggerwaterlopen: Inrichting Beekdal Koningsdiep

4,7

25%

1,175

Beekherstel en herprofilering leggerwaterlopen: Beekherstel Hunze

11,4

25%

2,8

Beekherstel en herprofilering leggerwaterlopen: Beekherstel Drentsche Aa

11,4

25%

2,8

Proeftuin landbouwprojecten: Zoet op Zout Lauwersmeer

2,4

25%

0,6

Totaal Laag Noord-Nederland

66,2

 

17,975

Maatregelen Hoog Noord-Nederland

Investering (mln €)

Rijksbijdrage (%)

Rijksbijdrage (mln €)

Watersysteem aanpassen

     

Maatregelen in regionaal watersysteem

2,2

23%

0,5

Aanleg drainage

3,3

25%

0,8

Lokale afvoer- en ontwatering

6,2

25%

1,6

Herinrichting stedelijk gebied

24,6

25%

6,2

Watergebruik aanpassen

     

Verbeteren bodemstructuur

0,4

25%

0,1

Investeringen in gerichte watergeefsystemen

0,9

44%

0,4

Planvorming en bedrijfsgerichte stimuleringsplannen voor klimaatadaptatie

0,3

33%

0,1

Landgebruik aanpassen

     

Grondgebruik aanpassen

21,6

25%

5,4

Overige maatregelen

     

Gebiedsgericht werken aan het vasthouden van zoetwater en/of het zuinig omgaan met water met alle belanghebbenden

0,5

25%

0,125

Totaal Hoog Noord-Nederland

60,0

 

15,2

West-Nederland

Maatregelen West-Nederland

Investering (mln €)

Rijksbijdrage (%)

Rijksbijdrage (mln €)

Doorvoer Krimpenerwaard

21,2

46%

9,75

Vervolgmaatregel Brielse Meer

0,5

50%

0,25

Vervolgonderzoek Brielse Meer II

0,2

50%

0,1

Inlaatwerk Kromme Rijn

27,78

50%

13,89

Beter benutten Bergsluis

5,672

50%

2,836

COASTAR pilot brakwaterwinning kust(duinen)

4,93

14%

0,69

COASTAR pilot Rotterdam

2,2

28%

0,61

Freshem NL

0,2

50%

0,10

COASTAR pilot Westland

3,709

25%

0,92725

Planuitwerking aanvoergemaal bij Steenen Beer en automatiseren Keetpoortsluis

3,36

50%

1,68

Totaal West-Nederland

69,751

 

30,83325

Zuidwestelijke Delta

Maatregelen Zuidwestelijke Delta

Investering (mln €)

Rijksbijdrage (%)

Rijksbijdrage (mln €)

Slim regionaal waterbeheer

6,0

25%

1,5

Pilots Hergebruik effluent

1,868

25%

0,467

Uitrollen proeftuin zoetwater

27,5

25%

6,9

Uitbreiden proeftuin

1,39

50%

0,695

Krekenvisie West-Brabant

13,5

20%

2,7

Freshem-NL/Zoet-zout monitoring

1,5

50%

0,7

Grondwatermodellering Zeeland/West Brabant

0,85

25%

0,2125

Ondergrondse wateropslag Wolphaartsdijk onderzoek + infiltratie + aanleg onttrekkingsvoorzieningen

4,327

42%

1,8185

Optimalisatie zoetwatersituatie PAN-polders West-Brabant

3,56

50%

1,78

Optimalisatie benutting landbouwwaterleiding

1,2

25%

0,3

Gebruik water Brabantse Wal

11,822

50%

5,911

Verkenning Volkerak-Zoommeer als aanvullende bron voor zoetwatervoorziening

0,605

50%

0,3025

Totaal Zuidwestelijke Delta

74,122

 

23,2865

Hoge Zandgronden Zuid

Maatregelen Hoge Zandgronden Zuid

Investering (mln €)

Rijksbijdrage (%)

Rijksbijdrage (mln €)

Robuust Watersysteem

136,2

25%

34,1

Maatregelen regionaal watersysteem

87,4

25%

21,8

Lokale afvoer- en ontwatering

24,5

25%

6,1

Herinrichting stedelijk gebied

24,3

25%

6,1

Efficiënt Watergebruik

47,7

25%

11,9

Verbeteren bodemstructuur

8,6

25%

2,1

Investeringen in gerichte watergeefsystemen

15,4

25%

3,9

Water (lokaal) opvangen en opslaan als voorraad voor droge perioden en opvangen piekafvoeren (bijv. bassins)

8,4

25%

2,1

Planvorming en bedrijfsgerichte stimuleringsplannen voor klimaatadaptatie

1,4

25%

0,4

Besparen drinkwater

10,3

25%

2,6

Hergebruik water

3,5

25%

0,9

Ruimtelijke adaptatie

16,1

25%

4,0

Aanpassen grondgebruik

16,1

25%

4,0

Totaalbedrag Hoge Zandgronden Zuid

200,0

 

50,0

Hoge Zandgronden Oost

Maatregelen Hoge Zandgronden Oost

Investering (mln €)

Rijksbijdrage (%)

Rijksbijdrage (mln €)

Robuust Watersysteem

145

25%

36,225

Flexibel peilbeheer

13,3

25%

3,3

Beekherstel en herprofilering waterlopen

59,6

25%

14,9

Regelbare en onderwater drainage

4,0

25%

1,0

Lokale afvoer- en ontwatering (7 uitwisselbare maatregelen)

29,7

25%

7,425

Afkoppelen verhard oppervlak naar bergings- of infiltratievoorziening

38,4

25%

9,6

Efficiënt Watergebruik

6,73

25%

1,6825

Verbeteren bodemstructuur

3,0

25%

0,75

Gerichte Watergeefsystemen

1,0

25%

0,25

Bedrijfsgerichte stimuleringsplannen

2

25%

0,5

Hergebruik water

0,55

25%

0,1375

Aanleggen watervoorraad

0,18

25%

0,045

Ruimtelijke Adaptatie

56,8

25%

14,2

Functie veranderen in ruimte voor water

55,2

25%

13,8

Naaldbos omzetten in heide of loofbos

1,6

25%

0,4

Totaal Hoge Zandgronden Oost

208,53

 

52,1075

Rivierengebied

Maatregelen Rivierengebied

Investering (mln €)

Rijksbijdrage (%)

Rijksbijdrage (mln €)

Verplaatsing inlaat Alblasserwaard

3,4

25%

0,85

Vergroten van de wateraanvoer Bloemers/Ufford

0,65

23%

0,15

Aanpassing gemaal de Pannerling

3,1

25%

0,775

Automatiseren stuwen en/of aanpassen

0,665

25%

0,16625

Klimaatrobuust Hoofdwatersysteem: de Linge

0,7

25%

0,175

Verbeteren aanvoerroute Tielewaard

0,5

25%

0,125

Studie gemaal Bontemorgen

0,1

25%

0,025

Gemaal Sliedrecht

0,4965

25%

0,124125

Totaal Rivierengebied

9,6115

 

2,390375

ARTIKEL II

Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat, V.P.G. Karremans

TOELICHTING

Algemeen deel

1. Achtergrond en hoofdlijnen

In het Deltaprogramma zoetwater (ook wel het Deltaplan zoetwater) zijn maatregelen en onderzoeken opgenomen met betrekking tot de beschikbaarheid van zoetwater in Nederland. Het programma is vastgesteld door het Rijk en de zes zoetwaterregio’s. Elke zes jaar wordt een fase van het programma uitgevoerd. De uitvoering van de eerste fase verliep van 2015-2021 en de uitvoering van de tweede fase loopt van 2022-2027.

Op basis van de Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater kan een rijksbijdrage worden verleend aan waterschappen en provincies voor het uitvoeren van maatregelen die bijdragen aan de weerbaarheid tegen waterschaarste. In bijlage A bij de regeling zijn per zoetwaterregio de maatregelen opgenomen en zijn per maatregel de geraamde totale kosten en de maximale rijksbijdrage aangegeven. De rijksbijdrage bedraagt maximaal 50% van de geraamde totale kosten; het overige deel van de kosten wordt door de provincies of waterschappen gefinancierd.

In het Bestuurlijk Platform Zoetwater zijn aanpassingen aan de maatregelen en geraamde kosten van maatregelen besproken. Dit heeft geleid tot aanpassing van bijlage A van de regeling. De wijzigingen hebben er tevens toe geleid dat het totale rijksbijdrageplafond van de regeling is gestegen.

Met deze wijzigingsregeling zijn de maatregelen aangepast voor de regio’s Noord- Nederland (Laag), West-Nederland, Zuidwestelijke Delta en Hoge Zandgronden Oost. De maatregelen in de regio Hoge Zandgronden Zuid, Rivierengebied en Noord-Nederland (Hoog) zijn niet aangepast.

Hieronder zijn kort de wijzigingen weergegeven. Bij een financiële tegenvaller is een hogere rijksbijdrage toegekend om de maatregel te kunnen realiseren. Daarnaast zorgen de decentrale overheden voor cofinanciering. Bij een financiële meevaller kan met een lagere rijksbijdrage worden volstaan.

Zoetwaterregio

Overzicht maatregelen

Aanpassing rijksbijdrage (€ mln.)

Categorie

West-Nederland

Temmen Brakke Kwel

-1,00

Deze maatregel is vervallen

Inlaatwerk Kromme Rijn

+6,39

Tegenvaller

COASTAR Rotterdam: Cities2recharge

+0,050

Tegenvaller

Coastar Waterbank Westland

+0,09725

Tegenvaller

Totaal

+5,53725

 
 

Zuidwestelijke Delta

Slim regionaal waterbeheer/vitale bodem

-0,5

Meevaller

Optimalisatie watersysteem

-0,075

Deze maatregel is vervallen

Grondwatermodellering Zeeland/West Brabant (onderdeel Brabant)

-0,1875

Meevaller

Pilots hergebruik effluent (onderdeel Brabant)

-0,283

Meevaller

Uitbreiden proeftuin

-0,54

Meevaller

Optimalisatie zoetwatersituatie PAN-polders West-Brabant

+0,98

Tegenvaller

Ondergrondse wateropslag Wolphaartsdijk onderzoek + infiltratie + aanleg onttrekkingsvoorzieningen1

+0,5185

Tegenvaller

E18 Kreekrug Noordgouwe (onderdeel van Uitbreiden proeftuin 50%)

+0,087

Tegenvaller

Totaal

0

 
 

Noord-Nederland Laag

Uitbreiding aanvoercapaciteit Hunze en Aa

-0,05

Deze maatregel is vervallen

Watervraag en opslag water door industrie Provincie Noord-Holland en Groningen

-0,075

Meevaller

Zoete Toekomst Texel Provincie Noord-Holland (onderzoek door Acacia Water B.V.)

+0,05

Tegenvaller

Beekherstel Koningsdiep

+0,075

Tegenvaller

Totaal

0

 
 

Hoge Zandgronden Oost (ZON)

Beekherstel en herprofilering waterlopen

-1,925

Meevaller

Lokale afvoer- en ontwatering (7 uitwisselbare maatregelen)

+1,925

Tegenvaller

Bedrijfsgerichte stimuleringsplannen

-0,1375

Meevaller

Hergebruik water

+0,1375

Extra maatregel

Aanleggen watervoorraad

+0,045

Extra maatregel

Totaal

+0,045

 
 

Samenvatting totaal

Totaal extra maatregelen

+0,1825

 

Totaal mee-/tegenvallers/vervallen maatregelen

+5,39975

 

Totaal

+5,58225

 
X Noot
1

De maatregel ondergrondse wateropslag Wolphaartsdijk aanleg onttrekkingsvoorzieningen werd voorheen beschouwd als een maatregel met effect in één zoetwaterregio. Gebleken is dat de maatregel effect heeft in meer dan één zoetwaterregio. Daarom zijn de maatregelen voor de ondergrondse wateropslag Wolphaartsdijk samengevoegd en bedraagt de rijksbijdrage op basis van artikel 6, derde lid, onderdeel b, van de regeling voor deze maatregel ten hoogste 50%.

2. Verhouding tot hoger recht en nationale wetgeving

Deze regeling is gebaseerd op artikel 3, eerste lid, aanhef en onderdeel g, artikel 4, eerste en tweede lid, en artikel 5, aanhef en onderdelen b en h, van de Kaderwet subsidies I en M. De kaderwet maakt het mogelijk om subsidies en specifieke uitkeringen te verstrekken. In artikel 17, eerste lid, van de Financiële-verhoudingswet staat dat specifieke uitkeringen worden geregeld bij of krachtens de wet. Deze wettelijke grondslag wordt geboden in de Kaderwet subsidies I en M.

In het regeerprogramma 2024 is opgenomen dat specifieke uitkeringen in 2026 moeten zijn omgezet in fondsuitkeringen2. De Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma blijft echter een specifieke uitkering omdat deze (deels) wordt gefinancierd uit het Deltafonds.

3. Gevolgen

Met de wijzigingsregeling worden twee nieuwe maatregelen toegevoegd, waarvoor een rijksbijdrage kan worden aangevraagd. Bestaande maatregelen waarvan de maximaal te verstrekken rijksbijdrage is verhoogd, kunnen als gevolg van de aanpassing van de regeling zonder vertraging worden uitgevoerd. Er zijn geen gevolgen voor de maatregelen waarvan de rijksbijdrage is verlaagd. Ten aanzien van deze maatregelen is in het Bestuurlijk Platform Zoetwater geconstateerd dat ze met een lagere bijdrage kunnen worden uitgevoerd. Er zijn geen negatieve effecten voor burgers of bedrijven.

4. Advies en consultatie

De wijzigingen in de regeling zijn afgestemd in het Bestuurlijk Platform Zoetwater, waarin de zoetwaterregio’s vertegenwoordigd zijn.

In geval van medebetrokkenheid van medeoverheden geldt conform de Code interbestuurlijke verhoudingen een formele consultatietermijn van twee maanden. In afstemming met de betrokken overheden is er van afgezien een dergelijke termijn aan te houden. Er is eveneens afgezien van publicatie van het ontwerp van de wijzigingsregeling op internetconsultatie.nl, omdat deze geen gevolgen heeft voor burgers of bedrijven en internetconsultatie niet zou leiden tot aanpassing van het ontwerp.

Het ontwerp van de wijzigingsregeling is niet ter toetsing aan het Adviescollege toetsing regeldruk voorgelegd, omdat het ontwerp geen regeldrukeffecten heeft als bedoeld in de Instellingswet Adviescollege toetsing regeldruk. De regeling leidt namelijk niet tot investeringen en inspanningen burgers, bedrijven of instellingen zonder winstoogmerk.

5. Inwerkingtreding

Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst. Bij de inwerkingtreding van deze regeling wordt afgeweken van de vaste verandermomenten en de minimuminvoeringstermijn als bedoeld in aanwijzing 4.17 van de Aanwijzingen voor de regelgeving. De minimuminvoeringstermijn is de termijn tussen publicatie van de regeling en het tijdstip van inwerkingtreding ervan. Deze afwijking is mogelijk, omdat er sprake is van het voorkomen van aanmerkelijke ongewenste publieke nadelen als bedoeld in het vijfde lid, onderdeel a, van die aanwijzing.

Ten eerste kan bij een spoedige inwerkingtreding snel met de nieuwe maatregel aan de slag worden gegaan. Een aanvraag op grond van de Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater kan uiterlijk 31 december 2026 worden ingediend.

Ten tweede wordt daardoor zoveel mogelijk voorkomen dat de maatregelen waar voorheen een te lage kostenraming is gedaan en waarvoor een te lage rijksbijdrage (of een te laag voorschot) kon worden verstrekt, vertraging oplopen.

Er is geen overgangsrecht nodig. Voor maatregelen waarvoor voor inwerkingtreding van deze regeling nog geen aanvraag is ingediend, verandert er door de wijziging niets. Aanvragen kunnen worden ingediend op basis van de bedragen en voorwaarden die in deze regeling zijn opgenomen. Voor maatregelen die zijn aangevraagd voor inwerkingtreding van deze regeling geldt dat een hogere of lagere rijksbijdrage kan worden verrekend, tussentijds of bij de uiteindelijke vaststelling van de rijksbijdrage.

Artikelsgewijs deel

Artikel I

Onderdeel A

Het rijksbijdrageplafond is het maximale bedrag dat in totaal beschikbaar wordt gesteld voor het verstrekken van een rijksbijdrage op basis van de Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater. In verband met het toevoegen van extra maatregelen en de verhoging van de maximale rijksbijdrage voor sommige maatregelen in de zoetwaterregio’s is ook het rijksbijdrageplafond verhoogd.

Onderdeel B

In bijlage A van de Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater zijn de geraamde kosten per maatregel aangegeven. Met de wijziging in onderdeel B van deze wijzigingsregeling is bijlage A opnieuw vastgesteld. Voor het opnieuw vaststellen van de gehele bijlage is gekozen, omdat een groot deel van de bijlage werd aangepast (vier van de zes tabellen) en aanpassing foutgevoelig is.

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat, V.P.G. Karremans


X Noot
2

Paragraaf 7.2 van de bijlage bij Kamerstukken II 2024/25, 36 471, nr. 96.

Naar boven