Besluit van de Raad van Bestuur van Zorginstituut Nederland van 13 oktober 2026, kenmerk 2026007360, tot vaststelling van het reglement van de Commissie Onderzoek 2026 (Reglement Commissie Onderzoek 2026)

De Raad van Bestuur van Zorginstituut Nederland,

Gelet op artikel 5.6 van het Bestuursreglement Zorginstituut Nederland 2026;

Besluit:

HOOFDSTUK 1. ALGEMEEN

Artikel 1.1 Begripsbepalingen

Dit reglement verstaat onder:

– ACP:

de Adviescommissie Pakket;

– beheersmaatregel:

maatregel ter waarborging van advisering zonder vooringenomenheid;

– commissie:

de Commissie Onderzoek;

– leden:

de leden van de Commissie Onderzoek, waaronder de voorzitter;

– onderwerp:

primaire vraag, vervolgvraag of agendapunt op een vergadering van de commissie;

– persoonlijk belang:

ieder belang dat niet behoort tot de belangen die de commissie uit hoofde van de haar opgedragen taak behoort te behartigen;

– portefeuillehouder van de Raad van Bestuur:

het lid van de Raad van Bestuur dat de Commissie Onderzoek in portefeuille heeft.

– primaire vraag:

vraag over onderzoeksopzet die op een vergadering behandeld wordt door de commissie;

– Raad van Bestuur:

Raad van Bestuur van het Zorginstituut;

– secretaris:

de secretaris dan wel de plaatsvervangend secretaris van de commissie die belast is met de ondersteuning van de commissie;

– voorbewerkingsformulier:

een format dat gebruikt wordt om de vergadering op gestructureerde wijze voor te bereiden;

– vervolgvraag:

vraag volgend op advisering over een primaire vraag;

– voorzitter:

de voorzitter van de commissie, dan wel de plaatsvervangend voorzitter van de commissie;

– WAR:

de Wetenschappelijke adviesraad;

– WAR-CC:

de commissie Care en Cure van de WAR;

– WAR-CG:

de commissie geneesmiddelen van de WAR;

– het Zorginstituut:

Zorginstituut Nederland, zoals genoemd in artikel 58, eerste lid, van de Zorgverzekeringswet.

HOOFDSTUK 2. INSTELLING EN SAMENSTELLING VAN DE COMMISSIE

Artikel 2.1 Instelling van de commissie

De Raad van Bestuur stelt de Commissie Onderzoek in.

Artikel 2.2 Samenstelling en benoeming van de commissie

  • 1. De commissie bestaat uit ten minste negen leden inclusief voorzitter, die worden benoemd, geschorst en ontslagen door de Raad van Bestuur.

  • 2. Voorafgaand aan de benoeming van de leden vindt een gesprek plaats tussen het beoogd lid van een commissie enerzijds en anderzijds de secretaris van de commissie.

  • 3. De leden van de commissie worden benoemd op grond van de deskundigheid die nodig is voor een goede vervulling van de in artikel 3, eerste lid, bedoelde taak, alsook op grond van hun brede maatschappelijke kennis en ervaring. Daarbij geldt:

    • a. De voorzitter heeft veelzijdige bestuurlijke ervaring, is wetenschappelijk onderlegd, besluitvaardig, onafhankelijk en onpartijdig;

    • b. Ten minste twee leden zijn deskundig op een voor het werk van de commissie relevant terrein van wetenschapsbeoefening;

    • c. Ten minste twee leden zijn deskundig met betrekking tot de adviestaak als bedoeld in artikel 66 van de Zorgverzekeringswet en artikel 5.1.3 van de Wet langdurige zorg;

    • d. Ten minste twee leden zijn beroepsbeoefenaar in de zin van artikel 3, eerste lid, van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg;

    • e. Ten minste één lid is deskundig op het voor het werk van de commissie relevant terrein van innovaties en/of medische technologie;

    • f. Ten minste één lid is afkomstig uit de kring van patiëntenorganisaties. Voor dit lid wordt een vaste plaatsvervanger benoemd. Het lid en het plaatsvervangend lid beslissen in onderling overleg wie van hen over een bepaalde onderzoeksvraag adviseert en wie aanwezig is bij een vergadering.

  • 4. Indien de voorzitter afwezig is, wordt hij vervangen door een plaatsvervangend voorzitter. De leden kiezen uit hun midden voor die gelegenheid een plaatsvervangend voorzitter.

  • 5. De leden worden benoemd voor ten hoogste vijf jaar. Herbenoeming kan eenmaal en voor ten hoogste vijf jaar plaatsvinden.

  • 6. Het lidmaatschap eindigt tussentijds door overlijden, ontslag op eigen verzoek of ontslag door de Raad van Bestuur om zwaarwichtige redenen.

  • 7. De leden maken op persoonlijke titel deel uit van de commissie. Zij oefenen hun taken uit zonder last.

  • 8. Het lidmaatschap van de commissie is onverenigbaar met het lidmaatschap van de Raad van Bestuur, de Adviescommissie Pakket, de Kwaliteitsraad en de Wetenschappelijke adviesraad. Ook medewerkers van het Zorginstituut kunnen geen lid zijn van de commissie.

Artikel 2.3 Bekendmaking

De samenstelling van de commissie en de benoemingsperiode van de leden wordt gepubliceerd op de website van het Zorginstituut.

Artikel 2.4 Vergoeding

  • 1. De leden ontvangen voor hun werkzaamheden een vergoeding per half of heel dagdeel.

  • 2. Het secretariaat zorgt voor een registratie van de gevraagde werkzaamheden in halve en hele dagdelen.

  • 3. De vergoeding is gebaseerd op het maximum van schaal 17 uit de CAO-rijk. Voor de voorzitter is de vergoeding gebaseerd op 130% van het maximum van schaal 17 van de CAO-rijk. De vergoeding wordt opgenomen in het benoemingsbesluit.

  • 4. De leden ontvangen een vergoeding voor reis- en verblijfkosten overeenkomstig de CAO-rijk, waarbij reiskosten vergoed kunnen worden op basis van openbaar vervoer eerste klasse, dan wel op basis van de hoge reiskostenvergoeding per kilometer.

  • 5. Indien een lid van de commissie in verband met een functiebeperking is aangewezen op aangepast vervoer, kan de Raad van Bestuur hiervoor een afzonderlijke regeling treffen.

HOOFDSTUK 3. TAKEN VAN DE COMMISSIE

Artikel 3.1 Adviestaak

  • 1. De commissie adviseert de Raad van Bestuur over vragen over onderzoek relevant voor pakketbeheer en passende zorg.

  • 2. De commissie behandelt de vragen die namens de Raad van Bestuur ter bespreking zijn aangeboden.

  • 3. De commissie adviseert de Raad van Bestuur over vragen, waaronder wijzigingsverzoeken, voor lopende subsidies van de Subsidieregeling veelbelovende zorg aan de hand van de criteria in die subsidieregeling.

HOOFDSTUK 4. PERSOONLIJKE BELANGEN

Artikel 4.1 Omgaan met persoonlijke belangen

  • 1. De commissie verricht haar taak onpartijdig en zonder vooringenomenheid.

  • 2. De uitgangspunten uit de Code ter voorkoming van oneigenlijke beïnvloeding door belangenverstrengeling van de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen worden daarbij in acht genomen.

  • 3. Alle leden vullen jaarlijks een belangenverklaring in die gepubliceerd wordt op de website van het Zorginstituut.

  • 4. Tussentijdse wijzigingen worden gemeld aan de voorzitter. Bij deze tussentijdse wijzigingen wordt de belangenverklaring geactualiseerd en opnieuw gepubliceerd op de website van het Zorginstituut.

  • 5. De in het derde lid bedoelde belangenverklaring ziet op hoofd- en nevenfuncties, persoonlijke financiële belangen, persoonlijke relaties, extern gefinancierd onderzoek, intellectuele belangen en reputatie.

  • 6. Uitgesloten van advisering en beraadslaging over een onderwerp zijn in ieder geval leden die:

    • a. betrokken zijn of zijn geweest bij het onderwerp;

    • b. bloed- of aanverwantschap tot en met de derde graad hebben met een persoon die betrokken is of is geweest bij het onderwerp;

    • c. het hebben gesloten van een (notarieel) samenlevingscontract met een persoon die betrokken is of is geweest bij het onderwerp.

  • 7. Indien een lid een persoonlijk belang heeft bij een onderwerp, of bij een persoon die betrokken is of is geweest bij het onderwerp waarover de commissie advies uitbrengt, meldt hij dit onmiddellijk bij de voorzitter en de secretaris.

  • 8. Indien het lid een persoonlijk belang heeft dat is uitgesloten op grond van artikel 4.1, zesde lid, neemt hij niet deel aan de beraadslaging over dat onderwerp en neemt hij geen kennis van de stukken over dat onderwerp.

  • 9. Indien het lid een persoonlijk belang heeft dat niet is uitgesloten op grond van artikel 4.1, zesde lid, maakt het lid een expliciete afweging over de vraag of en onder welke voorwaarden deelgenomen kan worden aan de beraadslaging over het onderwerp. Het lid overlegt met de voorzitter en secretaris over het persoonlijke belang om na te gaan of met de voorgenomen beheersmaatregelen de onafhankelijkheid van de commissie is gewaarborgd.

  • 10. De voorzitter meldt een persoonlijk belang bij een onderwerp onmiddellijk aan de secretaris. De secretaris deelt dit mee aan de voorzitter van de Raad van Bestuur. Op grond van deze melding besluit de Raad van Bestuur voorafgaand aan de vergadering of de voorzitter wordt vervangen door een plaatsvervangend voorzitter voor de gehele vergadering of voor het desbetreffende onderwerp. Dat besluit geldt ook voor vervolgvragen over het betreffende onderwerp.

Artikel 4.2. Persoonlijke belangen medewerkers

  • 1. Voorafgaand aan de voorbereiding van een onderwerp gaan de secretaris en de overig betrokken medewerkers van het Zorginstituut na of zij bij dat onderwerp, een persoonlijk belang hebben als bedoeld in artikel 4.1. Indien een medewerker van het Zorginstituut een persoonlijk belang heeft bij het onderwerp, meldt hij dit onmiddellijk bij zijn direct leidinggevende.

  • 2. De leidinggevende neemt die beheersmaatregelen die nodig zijn om te waarborgen dat de commissie haar taak onpartijdig en zonder vooringenomenheid kan uitoefenen.

HOOFDSTUK 5. DE WERKWIJZE VAN DE COMMISSIE

Artikel 5.1 Vergaderingen

  • 1. De voorzitter belegt, in overleg met de secretaris, een vergadering zo dikwijls hij dit nodig acht en bepaalt de tijd, plaats en werkwijze van de vergadering. Een vergadering kan op locatie of online plaatsvinden.

  • 2. De commissie vergadert onder leiding van de voorzitter.

  • 3. De vergaderingen van de commissie zijn besloten. De voorzitter kan, in overleg met de secretaris, medewerkers van het Zorginstituut en derden uitnodigen om de vergadering geheel of gedeeltelijk bij te wonen.

  • 4. De aanwezigen zijn gebonden aan geheimhouding over de voorgelegde vragen, de beraadslaging en de advisering daarover.

  • 5. Iedere vergadering vangt aan met een inventarisatie van persoonlijke belangen van de leden, de secretarissen en de betrokken medewerkers van het Zorginstituut. De commissie beslist over deelname van leden met een persoonlijk belang, alsmede over de geschiktheid van de beheersmaatregelen. De commissie stelt daarna vast of zij haar werk onpartijdig en zonder vooringenomenheid kan verrichten.

Artikel 5.2 Primaire vragen

  • 1. Vragen over een onderzoeksopzet die voor de eerste keer aan de commissie wordt aangeboden, worden besproken in een vergadering waarvoor de gehele commissie wordt uitgenodigd.

  • 2. De onderwerpen van de vergadering worden met het voorbewerkingsformulier voorbereid door het secretariaat en door drie leden van de commissie.

  • 3. Het advies over een primaire vraag bestaat tenminste uit de volgende onderdelen:

    • – de vraag;

    • – een beknopte omschrijving van de context van de vraag;

    • – een beknopte samenvatting van de bespreking in de commissie aan de hand van de aandachtspunten;

    • – het antwoord op de vraag;

    • – de motivering van het antwoord.

  • 4. Een bijlage bij het advies over een primaire vraag is in ieder geval een verslag van de vergadering.

Artikel 5.3 Vervolgvragen

  • 1. Vervolgvragen kunnen tussen vergaderingen via een schriftelijke raadpleging aan de commissie worden voorgelegd of in een vergadering worden besproken.

  • 2. De schriftelijke raadpleging vindt per e-mail plaats.

  • 3. De voorzitter bepaalt, in overleg met de secretaris, of tussentijdse schriftelijke raadpleging geboden is.

  • 4. De voorzitter bepaalt, in overleg met de secretaris, hoe de schriftelijke raadpleging zal plaatsvinden.

  • 5. Het advies over een vervolgvraag bestaat tenminste uit de volgende onderdelen:

    • – de vraag;

    • – een beknopte omschrijving van de context van de vraag;

    • – een beknopte samenvatting van de schriftelijke raadpleging;

    • – het antwoord op de vraag;

    • – de motivering van het antwoord.

  • 6. Een bijlage bij het advies over de vervolgvraag is in ieder geval een verslag van de beraadslaging van de schriftelijke raadpleging.

Artikel 5.4 Advisering

  • 1. De commissie kan slechts een advies over een primaire vraag aan de Raad van Bestuur uitbrengen als tenminste de helft plus één van de leden van de commissie bij de vergadering aanwezig is.

  • 2. Een advies wordt zo mogelijk in consensus uitgebracht.

  • 3. Indien over primaire vragen geen consensus bereikt wordt, beslist de commissie bij meerderheid van stemmen. Bij stakende stemmen geeft de stem van de voorzitter de doorslag.

  • 4. De commissie kan na een tussentijdse schriftelijke raadpleging over een vervolgvraag een advies aan de Raad van Bestuur uitbrengen als ten minste drie leden aan de beraadslaging hebben deelgenomen.

  • 5. Voor vervolgvragen waarover via een tussentijdse schriftelijke raadpleging een advies wordt opgesteld, beslist de voorzitter, in overleg met de secretaris, of zonder vergadering een advies namens de commissie aan de Raad van Bestuur kan worden uitgebracht.

Artikel 5.5 Secretariaat

  • 1. De commissie wordt ondersteund door een secretariaat bestaande uit de secretaris, de plaatsvervangend secretaris en secretariële ondersteuning.

  • 2. De secretaris neemt namens de Raad van Bestuur de vragen om advies in ontvangst.

  • 3. In overleg met de voorzitter stelt het secretariaat de agenda voor de vergaderingen op, bereidt het de vergaderingen voor, en verzendt het de stukken.

  • 4. Het secretariaat stelt een zakelijk verslag van de vergadering op en legt dit ter vaststelling voor aan de voorzitter van de commissie.

  • 5. Het secretariaat stelt een conceptadvies op en legt dit ter vaststelling voor aan de voorzitter van de commissie.

  • 6. De secretaris ondertekent de vastgestelde adviezen namens de commissie.

  • 7. De secretaris zorgt namens de Raad van Bestuur voor de verdere afhandeling van het advies.

HOOFDSTUK 6. OVERLEG EN AFSTEMMING

Artikel 6.1 Overleg met de Raad van Bestuur

De voorzitter heeft tenminste acht keer per jaar overleg met de portefeuillehouder van de Raad van Bestuur.

Artikel 6.2 Heidag commissie

  • 1. De secretaris organiseert tenminste een keer per jaar een heidag over algemene onderwerpen, bijvoorbeeld de kwaliteit van de advisering of de werkwijze van de commissie.

  • 2. De secretaris kan hiervoor, afhankelijk van het onderwerp, andere personen uitnodigen.

Artikel 6.3 Secretariaatsoverleg Wetenschappelijke adviesraad

  • 1. De secretaris voert periodiek overleg met de secretarissen en plaatsvervangend secretarissen van de WAR.

  • 2. Afhankelijk van het onderwerp, worden alle of een deel van de secretarissen en plaatsvervangend secretarissen uitgenodigd.

Artikel 6.4 Voorzittersoverleg Wetenschappelijke adviesraad

  • 1. De voorzitter overlegt periodiek met de voorzitter van de WAR, de voorzitter van de WAR-CC en de voorzitter van de WAR-CG.

  • 2. De secretaris en de secretaris van de WAR spreken onderling af wie dit overleg voorbereidt en hoe eventueel gemaakte afspraken worden vastgelegd.

Artikel 6.5 Overleg met ACP, de Kwaliteitsraad en de WAR

De voorzitter en de secretaris nemen deel aan gezamenlijke heidagen van de ACP, de Kwaliteitsraad en de WAR.

HOOFDSTUK 7. SLOTBEPALINGEN

Artikel 7.1 Inwerkingtreding

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst en werkt terug tot en met 1 oktober 2026.

Artikel 7.2 Citeertitel

Dit besluit wordt aangehaald als Reglement Commissie Onderzoek 2026.

Dit reglement zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

Voorzitter Raad van Bestuur Zorginstituut Nederland M.J. Janssen

TOELICHTING

Algemeen

In Nederland wordt veel onderzoek gedaan naar nieuwe behandelingen in de zorg, naar passende zorg en de evaluatie van bestaande zorg. Nieuwe behandelingen komen niet automatisch terecht in het verzekerde pakket van de Zorgverzekeringswet of de Wet langdurige zorg. Om toegelaten te worden tot het verzekerde pakket moeten nieuwe behandelingen voldoen aan de Stand van de Wetenschap en Praktijk. Als het Zorginstituut nieuwe behandelingen toetst voor toelating tot het pakket, toetst het Zorginstituut vier pakketcriteria1: effectiviteit2, kosteneffectiviteit3, noodzakelijkheid4 en uitvoerbaarheid.5 Helaas kan het Zorginstituut met de uitkomsten van onderzoek naar nieuwe behandelingen niet altijd beoordelen of een nieuwe behandeling kan worden opgenomen in het verzekerde pakket: het Zorginstituut kan dan de pakketvraag niet beantwoorden. Voor onderzoek naar passende zorg en de evaluatie van bestaande zorg geldt een vergelijkbare problematiek.

Het Zorginstituut wil daarom al voorafgaand aan de start van een onderzoek kunnen adviseren over de vraagstelling en methodiek van voorgenomen onderzoek dat relevant is voor pakketbeheer en passende zorg. Om onderbouwde adviezen te kunnen geven, wil het Zorginstituut voor dergelijke onderzoeksvragen een commissie kunnen raadplegen. Dit kunnen bijvoorbeeld vraagstukken zijn die voortkomen uit het Kaderprogramma Passende Zorg (KPPZ), Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG) en Vergoeding in Onderzoek (ViO). Daarnaast kan het gaan om advies bij onderzoek naar geneesmiddelen en medische technologie. Ook kan de Raad van Bestuur vragen over onderzoek voor de afstemming van de uitvoering van de Zorgverzekeringswet en de Wet langdurige zorg aan de commissie voorleggen (artikel 67, onder a, van de Zorgverzekeringswet). Dat geldt ook voor vragen over onderzoek voor de afstemming op andere terreinen van de volksgezondheid en sociale zekerheid (artikel 67, onder b, van de Zorgverzekeringswet).

Adviesrol commissie

Het Zorginstituut stelt hiervoor een eigen commissie in waar alle vragen over onderzoek dat relevant is voor pakketbeheer en passende zorg kunnen worden voorgelegd. De commissie brengt advies uit aan de Raad van Bestuur waarbij de commissie suggesties voor verbetering kan opnemen. Ook gedurende de looptijd van het onderzoek kan het Zorginstituut deze commissie benaderen, bijvoorbeeld indien zich onverwachte ontwikkelingen en omstandigheden voordoen die tot wijziging van de onderzoeksopzet nopen.

Dit reglement legt de werkwijze van de commissie vast.

Artikelsgewijs

Hoofdstuk 1. Algemeen

Artikel 1.1 Begripsbepalingen

In dit artikel zijn de belangrijkste begrippen van het reglement gedefinieerd.

Hoofdstuk 2. Instelling en samenstelling van de commissie

Artikel 2.1 Instelling van de commissie

Dit artikel regelt de instelling van de commissie.

Artikel 2.2 Samenstelling en benoeming van de commissie

In de commissie moet voldoende expertise aanwezig zijn om te kunnen adviseren over de voorgelegde onderwerpen. Dat is in dit artikel geregeld. De leden moeten over de benodigde deskundigheid beschikken en brede maatschappelijke kennis en ervaring hebben. De samenstelling van de commissie wordt zo goed mogelijk afgestemd op de voor te leggen vraagstukken zodat die vanuit verschillende invalhoeken kunnen worden beschouwd en er voldoende oog is voor de maatschappelijke context waarin de vraagstukken zich voordoen. Indien dat voor de adequate advisering gewenst is, kan de commissie worden uitgebreid met een lid met aanvullende expertise.

In dit artikel zijn aanvullend op de algemeen vereiste deskundigheid de expertises genoemd die tenminste aanwezig dienen te zijn. Het gaat om relevante wetenschappelijke invalshoeken, methodologische kennis, relevante kennis over innovaties en medische technologie en kennis van de beroepspraktijk. De beroepspraktijk is breed en veelzijdig. Naast artsen, kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een apotheker, een verpleegkundige, fysiotherapeut of gezondheidspsycholoog. Vanzelfsprekend kan een lid over expertise op meer terreinen beschikken.

Ook het patiëntenperspectief is voor de kwaliteit van de advisering van belang.

Voor de benoeming vindt een gesprek plaats tussen het beoogd lid en de secretaris, waarin onder andere de werkzaamheden, de beoordelingswijze van de commissie en het tijdsbeslag worden besproken. De secretaris maakt het nieuwe lid wegwijs in het werk van de commissie.

Voor het lid afkomstig uit de kring van patiëntenorganisaties wordt een vaste plaatsvervanger benoemd. Zij kunnen onderling inhoudelijk overleggen over de voorgelegde vragen. Zij beslissen onderling wie over een bepaalde onderzoeksvraag adviseert en wie aanwezig is bij een vergadering.

In het vierde lid is de vervanging van de voorzitter bij afwezigheid geregeld. De leden kiezen – met het oog op de vereiste deskundigheid- uit hun midden een voor die gelegenheid geschikte plaatsvervangend voorzitter. Gezien de variatie aan onderwerpen en de mogelijke persoonlijke belangen is een vaste plaatsvervangend voorzitter niet wenselijk.

In het vijfde lid is de benoemingstermijn geregeld en is bepaald dat leden eenmaal kunnen worden herbenoemd.

In het zesde lid zijn tussentijdse beëindigingsgronden opgenomen: overlijden, ontslag op eigen verzoek of ontslag om zwaarwichtige redenen door de Raad van Bestuur.

Het zevende lid bepaalt dat de leden op persoonlijke titel deel uitmaken van de commissie. Zij vertegenwoordigen niet een bepaalde organisatie. Zij oefenen hun taken uit zonder last.

Het achtste lid bepaalt dat leden van de Raad van Bestuur, de Adviescommissie Pakket, en de Kwaliteitsraad uitgesloten zijn van lidmaatschap van de commissie. Ook medewerkers van het Zorginstituut kunnen geen lid zijn van de commissie.

Artikel 2.3 Bekendmaking

Omwille van de transparantie wordt de samenstelling en de benoemingsperiode van de commissie bekendgemaakt op de website van het Zorginstituut.

Artikel 2.4 Vergoeding

In dit artikel is de vergoeding van de commissieleden geregeld die wordt vastgesteld in lijn met het Besluit vergoedingen adviescolleges en commissies. De vergoeding is gebaseerd op een bedrag per half of heel dagdeel. Het bedrag is afgeleid van het maximum van schaal 17 van de CAO-rijk.

De vergoeding voor reiskosten is gebaseerd op de CAO-rijk. Indien een lid is aangewezen op aangepast vervoer in verband met een functiebeperking kan de Raad van Bestuur voor dat lid een afzonderlijk regeling treffen, zodat de functiebeperking geen belemmering hoeft te zijn voor deelname aan de commissie.

Hoofdstuk 3. Taken van de commissie

Artikel 3.1 Adviestaak

De commissie heeft de taak de Raad van Bestuur te adviseren over vragen over onderzoek dat relevant is voor pakketbeheer en passende zorg, bijvoorbeeld voor KPPZ, ViO, ZE&GG, of voor onderzoek naar geneesmiddelen en medische technologie. De Raad van Bestuur kan in voorkomende gevallen vragen over onderzoek voor de afstemming op andere terreinen van de volksgezondheid en sociale zekerheid aan de commissie voorleggen. Dat geldt ook voor mogelijke vragen over onderzoek dat relevant is voor zowel pakketbeheer en passende zorg als voor de kwaliteitstaak van het Zorginstituut.

Als de commissie bij de uitoefening van haar adviestaak op iets stuit dat van belang is voor het werk van het Zorginstituut, kan de commissie ongevraagd advies uitbrengen.

De secretaris neemt namens de Raad van Bestuur de vragen om advies in ontvangst. De Raad van Bestuur en de secretaris maken hierover praktische werkafspraken. Zie ook de toelichting bij artikel 5.5.

Het Zorginstituut voert, namens de Minister van Volksgezondheid Welzijn en Sport, de Subsidieregeling veelbelovende zorg uit. Er kunnen geen nieuwe subsidies meer verstrekt worden. Wel lopen er nog een aantal onderzoeken waarvoor subsidie is verstrekt. De Raad van Bestuur vraagt de commissie om advies over lopende onderzoeken, bijvoorbeeld om te kunnen beoordelen of een wijzigingsverzoek past binnen de regeling en wordt voldaan aan de daarvoor geldende criteria.

Hoofdstuk 4. Persoonlijke belangen

Artikel 4.1 Omgaan met persoonlijke belangen

Voor de betrouwbaarheid van het advies is het van belang dat de commissie haar werk onpartijdig en zonder vooringenomenheid kan verrichten.

De werkwijze zoals in dit artikel beschreven wordt, is mede gebaseerd op de uitgangspunten uit de Code ter voorkoming van oneigenlijke beïnvloeding door belangenverstrengeling van de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen.

Het derde, vierde en vijfde lid zien op de belangenverklaringen. Met het oog op de vereiste transparantie is bepaald dat alle leden jaarlijks een belangenverklaring invullen die gepubliceerd wordt op de website van het Zorginstituut. Wijzigingen worden tussentijdse gemeld. Deze belangenverklaring ziet op:

  • – hoofd- en nevenfuncties;

  • – persoonlijke financiële belangen;

  • – persoonlijke relaties;

  • – extern gefinancierd onderzoek;

  • – intellectuele belangen en reputatie.

Belangen van leden worden op verschillende momenten beoordeeld. Een eerste beoordeling van de belangen vindt plaats bij de benoeming tot lid van de commissie. Daarnaast kan ook tijdens het lidmaatschap het risico op oneigenlijke beïnvloeding ontstaan, bijvoorbeeld vanwege betrokkenheid bij een van de onderzoeksvragen die aan de commissie wordt voorgelegd. Afhankelijk van de mate van betrokkenheid kan dat ertoe leiden dat het betreffende lid wordt uitgesloten van deelname aan de advisering en de beraadslaging van de commissie over de betreffende onderzoeksvraag.

In het zesde lid is bepaald welke belangen deelname van de commissieleden aan de advisering en beraadslaging over een bepaalde onderzoeksvraag in de weg staan. Indien een van deze situaties zich voordoet, mag het betreffende lid niet deelnemen aan de advisering en beraadslaging daarover.

Bij andere persoonlijke belangen dient een expliciete afweging gemaakt te worden of en onder welke voorwaarden deelgenomen kan worden aan de advisering en beraadslaging over een onderzoeksvraag.

In het zevende tot en met negende lid is de procedure voor de individuele leden van de commissie geregeld. En individueel lid doet zelf een voorstel voor een beheersmaatregel. De voorzitter en secretaris bespreken de persoonlijke belangen en de voorgenomen beheersmaatregelen van de individuele leden. Indien zij tot de conclusie komen dat de voorgenomen beheersmaatregelen mogelijk niet afdoende zijn om de onafhankelijkheid van de commissie te waarborgen, neemt de voorzitter contact op met het betreffende lid. Indien noodzakelijk geacht, leidt dat tot een aanscherping van de voorgenomen beheersmaatregelen.

In het tiende lid is de procedure voor het omgaan met een persoonlijk belang van de voorzitter opgenomen. Wanneer de voorzitter een persoonlijk belang meldt, wordt de voorzitter in elk geval voor het deel van de vergadering waar dat belang op ziet vervangen door een plaatsvervangend voorzitter. De voorzitter kan ook voor de gehele vergadering vervangen worden.

Artikel 4.2 Persoonlijke belangen medewerkers

Ook medewerkers van het Zorginstituut die betrokken zijn bij de werkzaamheden van de commissie kunnen een persoonlijk belang hebben bij een van de onderwerpen die de commissie behandeld. In dit artikel is bepaald hoe de betrokken medewerker daarmee omgaat.

Hoofdstuk 5. De vergaderingen van de commissie

Artikel 5.1 Vergaderingen

Artikel 5.1 ziet op de vergaderingen zelf. De vergaderingen zijn besloten vanwege het veelal vertrouwelijke karakter van onderzoeksvragen en de noodzaak van een vrije gedachtewisseling. In het vierde lid is daarom expliciet opgenomen dat de aanwezigen gebonden zijn aan geheimhouding over de voorgelegde vragen, de beraadslaging en de advisering daarover.

In het vijfde lid is bepaald dat bij aanvang van de vergadering alle vooraf gemelde persoonlijke belangen van de leden worden besproken, alsmede de eventuele beheersmaatregelen. Daarna inventariseert de voorzitter of in de tussentijd een nieuw persoonlijk belang is ontstaan bij de leden. Daarbij komt expliciet de vraag aan de orde hoe eventuele belangen zich tot elkaar verhouden en wat dat betekent voor de commissie als geheel. De commissie neemt vervolgens een beslissing over:

  • – deelname aan de vergadering door het betreffende lid;

  • – adequate beheersmaatregelen verbonden aan deelname aan de vergadering door het betreffende lid.

De voorzitter stelt de leden expliciet de vraag of de getroffen beheersmaatregelen erin resulteren dat het proces niet wordt beïnvloed door vooringenomenheid en dat personen die een persoonlijk belang hebben de besluitvorming niet beïnvloeden.

Artikel 5.2 en 5.3 Primaire vragen en vervolgvragen

Om slagvaardig te kunnen opereren wordt niet voor elke vraag die wordt voorgelegd aan de commissie een vergadering gehouden. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen primaire vragen en vervolgvragen. Primaire vragen zijn vragen over een onderzoeksopzet die voor de eerste keer aan de commissie wordt aangeboden. Dergelijke vragen worden in een vergadering besproken waarvoor de gehele commissie wordt uitgenodigd.

Als er daarna opnieuw vragen rijzen, de zogenaamde vervolgvragen, kan de voorzitter, in overleg met de secretaris, ervoor kiezen om de commissie schriftelijk te raadplegen. De voorzitter kan, opnieuw in overleg met de secretaris, bepalen op welke wijze dat gebeurt. Afhankelijk van de vraag kan een deel van de commissie worden geraadpleegd, bijvoorbeeld de leden van de commissie die de primaire vragen voor de vergadering over de onderzoeksopzet hebben voorbereid.

In deze artikelen zijn ook de onderdelen benoemd waaruit het advies tenminste dient te bestaan.

Artikel 5.4 Advisering

In dit artikel is vastgelegd wanneer een advies aan de Raad van Bestuur kan worden uitgebracht. Het bereiken van consensus is daarbij het uitgangspunt. Voor vervolgvragen, waarvoor het advies kan zijn opgesteld door een tussentijdse schriftelijke raadpleging van een deel van de commissie, is bepaald dat de voorzitter in overleg met de secretaris moet beslissen of dat advies als advies van de commissie kan gelden zonder dat er een vergadering heeft plaatsgevonden. Als dat niet het geval is, zal alsnog een vergadering over dat onderwerp moeten worden gehouden.

Artikel 5.5 Secretariaat

De commissie wordt ondersteund door een secretariaat. De secretaris neemt namens de Raad van Bestuur de vragen om advies in ontvangst. Hierover worden praktische werkafspraken gemaakt tussen de Raad van Bestuur en de secretaris. De secretaris stelt in overleg met de voorzitter de agenda voor de vergaderingen op.

Het secretariaat bereidt de vergaderingen voor en verzendt de stukken.

Ook stelt het secretariaat het verslag op, dat wordt vastgesteld door de voorzitter.

Het secretariaat stelt een conceptadvies op en legt dit ter vaststelling voor aan de voorzitter van de commissie. De secretaris ondertekent de vastgestelde adviezen namens de commissie. Ook zorgt de secretaris voor de verdere afhandeling van het advies namens de Raad van Bestuur.

Hoofdstuk 6. Overleg en afstemming

Het is van belang dat de Raad van Bestuur gedegen adviezen uitbrengt. De kwaliteit van de adviezen van de commissies van het Zorginstituut is daarbij een factor van belang. Daarom is het nodig dat er een consistente advieslijn is.

Artikel 6.1 bepaalt dat de voorzitter tenminste acht keer per jaar overlegt met de portefeuillehouder van de Raad van Bestuur over de voorgelegde vragen, de kwaliteit van de ontvangen adviezen, het functioneren van de commissie en relevante maatschappelijke ontwikkelingen. Bij dat overleg is ook de secretaris aanwezig. Daarnaast hebben de portefeuillehouder van de Raad van Bestuur en de voorzitter van de Commissie frequent informeel contact.

Artikel 6.2 regelt dat de commissie op heidagen zelf de kwaliteit van haar advisering en de werkwijze van de commissie bespreekt.

Voor de consistente lijn van advisering vindt er afstemming plaats met de andere commissies van het Zorginstituut. Artikel 6.3 regelt dat er overleg plaatsvindt met de secretarissen van de wetenschappelijke adviesraad, waarbij dat overleg niet altijd hoeft plaats te vinden met alle secretarissen en plaatsvervangend secretarissen.

Artikel 6.4 is opgenomen vanwege het belang van overleg en afstemming met de voorzitter van de commissie, de voorzitter van de WAR, de voorzitter van de WAR CC en de voorzitter van de WAR CG. Bij dit overleg zijn de secretarissen aanwezig.

Ook de gezamenlijke heidagen van de ACP, de Kwaliteitsraad en de WAR zijn van belang voor de consistente advieslijn. Daarop ziet artikel 6.5.

Hoofdstuk 7. Slotbepalingen

Artikel 7.1 en 7.2 Inwerkingtreding en citeertitel

Deze artikelen bevatten de inwerkingtreding en de citeertitel.

Voorzitter Raad van Bestuur Zorginstituut Nederland M.J. Janssen


X Noot
1

Pakketbeheer in de praktijk 4 (2023). Zorginstituut Nederland, Diemen. Via www.zorginstituutnederland.nl.

X Noot
2

Beoordeling Stand van de Wetenschap en Praktijk (2023). Zorginstituut Nederland. Via www.zorginstituutnederland.nl.

X Noot
3

Rapport kosteneffectiviteit van zorg (2024) Zorginstituut Nederland, Diemen. Via www.zorginstituutnederland.nl.

X Noot
4

Noodzakelijkheid gaat zowel over de medische noodzaak als gevolg van de ernst van een ziekte voor de patiënt (ziektelast) als over de noodzaak om iets te verzekeren. Zie pakketbeheer in de praktijk 4 (2023).

X Noot
5

Het pakketcriterium uitvoerbaarheid gaat over de vraag of het haalbaar of houdbaar is om een bepaalde zorgvorm in het basispakket op te nemen. Het is dus vooral een toets op een aantal uitvoeringsaspecten zoals de zorgorganisatie, het draagvlak, ethische en juridische aspecten, budgetimpact en dergelijke. Zie pakketbeheer in de praktijk 4 (2023).

Naar boven