Voorgenomen besluit van de Stuurgroep van het regieorgaan Open Science van 8 juli tot het verlenen van een begrotingssubsidie aan Coöperatie SURF U.A., Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek

De Stuurgroep van het regieorgaan Open Science (hierna: OSNL);

gelet op artikel 4:23, derde lid, aanhef en onder c, van de Algemene wet bestuursrecht en artikel 6, vierde lid, van de Wet op de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek;

gelet op artikel 5.1, eerste en tweede lid, van het Bestuursreglement NWO 2017, alsmede artikel 2, en artikel 4, vijfde lid, van het Convenant regieorgaan Open Science;

gelet op artikel 1, onder e, van het Besluit raad van bestuur Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek van 10 december 2025, nr. 494 houdende regels inzake mandaat aan de Stuurgroep van het regieorgaan Open Science, voor het nemen van besluiten betrekking hebbende op activiteiten van het ‘Open Science NL Work Programme 2026–2027’;

maakt het volgende voornemen bekend:

Artikel 1

Een van de bouwstenen van de strategie van NWO voor 2023–2026 – Wetenschap werkt! – is Gezonde onderzoekscultuur. Hiermee ambieert NWO het bevorderen van een inclusieve, diverse, open en veilige onderzoekscultuur waarin talent tot bloei komt, samenwerking centraal staat en wetenschappelijke integriteit vanzelfsprekend is. Dit komt onder andere naar voren in ambitie 8 van de strategie om de transitie naar open science te stimuleren. Infrastructuren voor open science zijn een noodzakelijke randvoorwaarde voor onderzoekers en praktijkprofessionals om open science in de praktijk toe te passen. Er is in de afgelopen periode veel geïnvesteerd in de verbetering en ontwikkeling van open science-infrastructuren, onder andere via financiering vanuit het Open Science NL Werkprogramma 2024–2025.

De duurzaamheid van open science infrastructuur is echter een complexe en veelzijdige uitdaging. Deze infrastructuren vormen de ruggengraat van een open en collaboratief onderzoeksecosysteem – maar hun lange termijn voortbestaan is niet altijd gegarandeerd. In het huidige geopolitieke klimaat is dit nog duidelijker geworden. Veel initiatieven zijn afhankelijk van onzekere financiering, vrijwilligerswerk of kortlopende projectfinanciering, waardoor ze kwetsbaar zijn. Om ervoor te zorgen dat open science-infrastructuur veerkrachtig blijft in de loop van de tijd, is meer nodig dan technische expertise. Hoewel degenen die verantwoordelijk zijn voor open wetenschapsinfrastructuren vaak uitblinken in innovatie en probleemoplossend vermogen – vaardigheden die essentieel zijn voor het opbouwen van de infrastructuur – ontbreekt het vaak aan de expertise die nodig is om langdurige duurzaamheid te waarborgen, zoals het ontwikkelen en implementeren van levensvatbare financieringsmodellen. Dit initiatief probeert die vaardigheidskloof aan te pakken.

In het Open Science NL Werkprogramma 2026–2027 is aangekondigd dat de uitvoering van het onderdeel “Training for open science infrastructure sustainability” (paragraaf 2.1) zal worden toegekend via een begrotingssubsidie aan Open Science NL (€ 250k voor de duur van twee jaar). Open Science NL is voornemens om Coöperatie SURF U.A. (hierna: SURF) te financieren met een begrotingssubsidie ter hoogte van voornoemd bedrag ten behoeve van de ontwikkeling en daaropvolgende uitvoering en evaluatie van een pilot-mentorprogramma gericht op duurzaamheid van open science infrastructuur. Het programma zal zich richten op verantwoordelijken voor open science-infrastructuren in alle levenscyclusfasen, en zal zich concentreren op drie hoofdgebieden: 1) kernstrategische vaardigheden, 2) technologische best practices en 3) langetermijnstrategieën voor duurzaamheid. Tevens dienen aanbevelingen te worden gedaan over hoe dit programma duurzaam kan worden geborgd binnen het Nederlandse onderzoekslandschap.

SURF is verzocht hiervoor een aanvraag in te dienen. De aanvraag is getoetst op een aantal vooraf gestelde beoordelingscriteria. De aanvraag heeft op alle criteria aan de kwalitatieve beoordelingscriteria voldaan, derhalve is het voornemen de aanvraag toe te kennen.

Open Science NL heeft aan de hand van onderstaande criteria en afwegingen vastgesteld dat SURF de enige serieuze gegadigde is die initiatief 2.1, onderdeel “Training for open science infrastructure sustainability” van het Werkprogramma succesvol uit kan voeren.

Criterium 1: De organisatie is actief betrokken en heeft bewezen expertise met open science-infrastructuren in Nederland en vervult hierin een landelijke coördinerende rol.

SURF is de nationale aanbieder van infrastructuur voor het academische veld in Nederland. Alle Nederlandse instellingen maken gebruik van de backbone-infrastructuur (zoals authenticatie, cloudopslag, computerrekenkracht, etc.) die door SURF wordt aangeboden om hun eigen institutionele infrastructuurvoorzieningen te integreren. In die hoedanigheid coördineert SURF de ontwikkeling van open science-infrastructuren in Nederland. SURF host daarnaast al enkele van de belangrijkste Nederlandse open science-infrastructuren, zoals Yoda voor onderzoeksdatamanagement, Publinova voor onderzoeksoutput van hogescholen, en de gefedereerde ondersteuning voor lokale digitale competentiecentra (DCC’s). Daarnaast coördineert SURF de Nederlandse deelname aan de European Open Science Cloud (EOSC) als officieel gemandateerde organisatie (het mandaat is verstrekt door het Ministerie van OCW). Ook coördineert SURF de nationale EOSC-node, die verschillende open science-infrastructuren van Nederlandse academische aanbieders samenbrengt en toegankelijk maakt voor onderzoekers binnen de EU. Daarnaast coördineert SURF de samenwerking tussen instellingen en de Grootschalige Wetenschappelijke Infrastructuren (GWI).

SURF is als leden-organisatie zeer nauw betrokken bij de discussies met de leden rond open science infrastructuren. Dit is een van de aandachtsgebieden in hun innovatiezone open science, en de daaronder vallende roadmaps voor Open Scholarly Communication, FAIR data en Open Research Information. Tevens raakt het pilot-mentorprogramma ook aan SURF's innovatiezones skills en capaciteitopbouw en publieke waarden.

Criterium 2: De organisatie heeft aantoonbare ervaring in het ondersteunen van infrastructuren in duurzaamheid, digitale soevereiniteit en open source.

SURF heeft jarenlange ervaring op het gebied van het operationaliseren en implementeren van (open) infrastructuur. Met de bovengenoemde aandacht in de verschillende innovatiezones voor open science in relatie tot bijvoorbeeld digitale autonomie en interoperabiliteit laat SURF zien aandacht te hebben voor het belang van de daaronder vallende infrastructuren voor de wetenschap in Nederland. Verder heeft SURF zich al jarenlang ingezet voor open source, niet alleen door eigen tools en producten als open source te ontwikkelen en de digitale autonomie en soevereiniteit van onderzoeksinstellingen te ondersteunen, maar ook door het hosten van Open Science Programme Offices. Daarnaast heeft SURF verschillende evenementen en informatiesessies georganiseerd ter bevordering van open source en digitale autonomie, zowel voor de brede open science-community als voor het academisch leiderschap in Nederland.

Criterium 3: Sterke verbinding met de open science-community in Nederland in een coördinerende rol, over domeinen heen en over verschillende aspecten van open science.

SURF coördineert verschillende open science netwerkorganisaties met betrekking tot verschillende aspecten van open science, zoals het Open Science Communities-NL, het Landelijk Coördinatiepunt Research Data Management (LCRDM) en het netwerk van lokale en thematische Digital Competence Centers, waarin de expertise van alle onderzoeksinstellingen op het gebied van onderzoeksdata en onderzoekssoftware wordt verenigd, en dit alles over alle onderzoeksdomeinen en disciplines heen.

Open Science NL kent geen andere organisatie die voldoet aan alle bovengenoemde criteria. Gelet hierop heeft Open Science NL geconcludeerd dat SURF de enige partij is die aan alle drie de criteria voldoet en daardoor in aanmerking komt voor de uitvoering van het voornoemde initiatief. Daarom is Open Science NL voornemens om de financiering voor de hierboven omschreven activiteiten aan SURF toe te kennen.

Artikel 2

Tegen dit voorgenomen besluit kan binnen acht weken na de bekendmaking van dit bericht een zienswijze worden ingediend door organisaties die van mening zijn dat zij ook in aanmerking komen voor de begrotingssubsidie. Daarna zal de Stuurgroep van het regieorgaan Open Science overgaan tot het nemen van een subsidieverleningsbesluit in de zin van artikel 4:29 van de Awb, mits er geen zienswijzen op dit voorgenomen besluit zijn gekomen die de doorgang van het besluit kunnen verhinderen (zie artikel 1).

U kunt uw zienswijze sturen naar opensciencenl@nwo.nl. De zienswijze dient de volgende informatie te bevatten:

• de naam en het adres van de indiener;

• de dagtekening;

• de reden(en) van de zienswijze.

Den Haag/Utrecht, 11 september 2026

namens de Stuurgroep van het regieorgaan Open Science, H. de Jonge Directeur Open Science NL