Mededeling implementatie Richtlijn 2025/1788/EU inzake de uitoefening van het actief en passief kiesrecht door Unieburgers bij de verkiezingen voor het Europees Parlement in een lidstaat waarvan zij geen onderdaan zijn (herschikking), Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Betreft: Implementatie van Richtlijn 2025/1788/EU van de Raad van 24 juni 2025 tot vaststelling van de wijze van uitoefening van het actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen voor het Europees Parlement ten behoeve van de burgers van de Unie die verblijven in een lidstaat waarvan zij geen onderdaan zijn (herschikking) (PbEU L 2025/1788).

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties deelt overeenkomstig aanwijzing 9.13 van de Aanwijzingen voor de regelgeving mede dat richtlijn 2025/1788/EU van de Raad van 24 juni 2025 tot vaststelling van de wijze van uitoefening van het actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen voor het Europees Parlement ten behoeve van de burgers van de Unie die verblijven in een lidstaat waarvan zij geen onderdaan zijn (herschikking) (PbEU L 2025/1788) (hierna: de richtlijn) volledig is geïmplementeerd door middel van bestaande regelgeving en beleid.

De richtlijn werkt door in de Nederlandse rechtsorde door middel van bestaande regelgeving, te weten de Kieswet, op de wijze als aangegeven in de transponeringstabel die als bijlage bij deze mededeling is opgenomen.

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, namens deze, W. van der Woude Directeur Constitutionele Zaken en Wetgeving

BIJLAGE: TRANSPONERINGSTABEL

Transponeringstabel in verband met de implementatie van de bepalingen van Richtlijn 2025/1788/EU

Richtlijn 2025/1788/EU	Geïmplementeerd in de Kieswet, tenzij anders vermeld	Beleidsruimte	Toelichting
Artikel 1, eerste lid	Behoeft geen implementatie.		Bepaling regelt doel en werkingssfeer richtlijn.
Artikel 1, tweede lid	Behoeft geen implementatie.		Bepaling regelt doel en werkingssfeer richtlijn.
Artikel 2	Behoeft geen implementatie.		Definities zijn verdisconteerd in materiële bepalingen Kieswet.
Artikel 3	Art. Y 3 jo. Y 4.
Artikel 4, eerste lid	Art. Y 31.
Artikel 4, tweede lid	Art. Y 32, tweede lid.
Artikel 5	Behoeft geen implementatie.		NL vereist geen minimum verblijfsperiode.
Artikel 6, eerste lid	Art. Y 32, tweede lid jo. art. Y 35c.
Artikel 6, tweede lid	Art. Y 35, eerste lid.
Artikel 6, derde lid	Art. Y 35b jo. art. Y 38.
Artikel 6, vierde lid	Art. Y 35c.
Artikel 6, vijfde lid	Art. Y 35b jo. art. Y 38
Artikel 7, eerste lid	Art. Y 32, lid 2 jo. lid 8.
Artikel 7, tweede lid	Behoeft geen implementatie.		NL maakt geen gebruik van kan-bepaling.
Artikel 7, derde lid	Art. Y 38
Artikel 8, eerste lid	Art. Y 32, eerste lid
Artikel 8, tweede lid	Behoeft geen implementatie.		NL heeft geen stemplicht.
Artikel 9, eerste lid	Art. Y 32, eerste lid
Artikel 9, tweede lid	Art. Y 32, tweede lid
Artikel 9, derde lid	Art. Y 32, tweede lid, jo. Art. Y 32 Kiesregeling
Artikel 9, vierde lid	Art. Y 33
Artikel 9, vijfde lid	Behoeft geen implementatie.		Eigen model in artikel Y 32 Kiesregeling.
Artikel 9, zesde lid	Behoeft geen implementatie.		Richt zich niet tot lidstaten.
Artikel 10, eerste lid	Art. Y 35
Artikel 10, tweede lid	Art. Y 35, jo. Art. Y 35 Kiesregeling
Artikel 10, derde lid	Behoeft geen implementatie.		Eigen model in artikel Y 35 Kiesregeling.
Artikel 10, vierde lid	Behoeft geen implementatie.		Richt zich niet tot lidstaten.
Artikel 11, eerste lid	Art. Y 32, zesde lid, jo. Art. I 4
Artikel 11, tweede lid	Art. Y 32, tiende lid, jo. art. D 8, art. I 7
Artikel 11, derde lid	Art. Y 32, tiende lid, jo. art. D 8, art. I 7
Artikel 11, vierde lid	Art. Y 32, zesde lid, jo. Art. I 4, art. D 8, art. I 7
Artikel 12, eerste lid	Art. Y 32, eerste lid, jo. art. Y 34
Artikel 12, tweede lid	Art. J 7, tweede lid, jo. art. Y 32, vijfde lid		Zie ook Circulaire Europees Parlementsverkiezing 2024 van het Ministerie van BZK, pagina 4 en 5: gemeenten wordt geadviseerd om mobiele EU-burgers die nog niet geregistreerd zijn actief (opnieuw) aan te schrijven.
Artikel 12, derde lid	Behoeft geen implementatie.		Bepaling wordt feitelijk geïmplementeerd. Informatie over verkiezingen is te vinden op de websites van de rijksoverheid in het Nederlands en Engels. In de Toolkit van het Ministerie van BZK en de Kiesraad worden middelen aangeboden voor gemeenten om kiezers te informeren over registratie: een vertaling van het registratieformulier Y-32 in Engels, Frans, Duits, Spaans, Italiaans en Pools. En een begeleidende brief in diezelfde talen. Deze middelen zijn digitaal toegankelijk.
Artikel 12, vierde lid	Behoeft geen implementatie.		Bepaling wordt feitelijk geïmplementeerd. In de Toolkit van het Ministerie van BZK en de Kiesraad zijn eveneens meerdere handreikingen en richtlijnen opgenomen voor het vergroten van de toegankelijkheid van het stemproces, in het bijzonder voor personen met een handicap.
Artikel 13, eerste lid	Art. Y 32, achtste lid, jo. art. Y 35b, art. Y 36, art. Y 38.
Artikel 13, tweede lid	Art. Y 31
Artikel 13, derde lid	Behoeft geen implementatie.		Richt zich niet tot lidstaten.
Artikel 13, vierde lid	Behoeft geen implementatie.		Richt zich niet tot lidstaten.
Artikel 14	Behoeft geen implementatie.		NL maakt geen gebruik van de genoemde stemmethoden.
Artikel 15	Art. Y 36
Artikel 16	Behoeft geen implementatie.		Niet van toepassing op NL.
Artikel 17, eerste lid	Behoeft geen implementatie.		Behoeft geen wettelijike verankering maar feitelijke handeling. NL zendt binnen zes maanden na een EP-verkiezing informatie aan de Commissie over de toepassing van de richtlijn.
Artikel 17, tweede lid	Behoeft geen implementatie.		Richt zich niet tot lidstaten.
Artikel 18	Behoeft geen implementatie.		Richt zich niet tot lidstaten.
Artikel 19	Behoeft geen implementatie.		Richt zich niet tot lidstaten.
Artikel 20	Behoeft geen implementatie.		Richt zich niet tot lidstaten.
Artikel 21	Behoeft geen implementatie.		NL voldoet reeds aan de bepalingen uit de richtlijn.
Artikel 22	Behoeft geen implementatie.		Richt zich niet tot lidstaten.
Artikel 23	Behoeft geen implementatie.		Richt zich niet tot lidstaten.
Artikel 24	Behoeft geen implementatie.		Slotbepaling.