Voornemen tot subsidieverlening aan Samenwerkende Organisatie Vogelonderzoek Nederland (hierna: Sovon) ten behoeve van kennisondersteuning op het vlak van vogels en hun leefgebieden in het kader van Europese verplichtingen en landelijk natuurbeleid, Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur

De werkzaamheden die worden aangeboden, behelzen monitoring in onafgebroken methodologisch consistente tijdsreeksen op landelijk schaalniveau, en het op basis daarvan uitvoeren van ecologische analyses met gebruik van wetenschappelijk onderbouwde methodes, ornithologische expertkennis en ornithologisch advies, dat bijdraagt aan de monitorings-, rapportage- en instandhoudingsverplichtingen vanuit Nederlandse wetgeving, Europese richtlijnen en verdragen en andere internationale verdragen.

De Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur;

Overwegingen:

Mede gelet op mijn beleid ten aanzien van natuurwetgeving voor vogelsoorten, waarmee het Ministerie van LVVN dient te voldoen aan de Europese Vogelrichtlijn en de Natuurherstelverordening en waarvoor Sovon over landelijke, betrouwbare en wetenschappelijke data(analyses) over wilde vogels en hun populaties beschikt;

Gezien de aanvraag van 7 juli 2026 van Sovon;

Overwegende dat besluitvorming wordt voorbereid ten aanzien van het beslissen op de aanvraag van Sovon tot het verlenen van een subsidie voor kennisondersteuning op het vlak van vogels en hun leefgebieden in het kader van Europese verplichtingen en landelijk natuurbeleid, op grond van de Kaderwet EZ- LVVN- en KGG-subsidies waarbij overigens ook moet worden voldaan aan de wettelijke vereisten zoals bijvoorbeeld artikel 4 van die kaderwet.

Vooraankondiging

In het kader van deze voorbereiding maak ik de volgende vooraankondiging kenbaar:

  • 1. Voornemens te zijn om voor de kennisondersteuning op het vlak van vogels en hun leefgebieden in het kader van Europese verplichtingen en landelijk natuurbeleid aan Sovon een subsidie te verlenen van ten hoogste van € 3.969.686,00 voor de uitvoeringsperiode 2027–2030.

  • 2. Bij het onder 1 genoemde voornemen geldt dat voorafgaand aan de besluitvorming tot subsidieverlening er parlementaire goedkeuring vereist is van de daarvoor gereserveerde middelen op mijn begroting.

  • 3. Bij het onder 1 genoemde voornemen gelden verder de volgende voorbehouden en uitgangspunten:

    • a. Het zo nodig aan de subsidieaanvrager verzoeken om nadere gegevens en documenten aan te leveren voor een zorgvuldige beslissing op de aanvraag.

Beoordelingscriteria voor de subsidieverlening voor kennisondersteuning op het vlak van vogels en hun leefgebieden in het kader van Europese verplichtingen en landelijk natuurbeleid aan subsidieaanvrager Sovon

Bij mijn beoordeling zijn de volgende objectieve, toetsbare en redelijke criteria (kenmerken en kwaliteiten) van toepassing voor de (grondslag voor de) subsidieverlening:

  • 1. Onafhankelijk, objectief en neutraal opererend.

  • 2. Landelijk opererend.

  • 3. Groot landelijk netwerk met adequate ornithologische deskundigheid.

  • 4. Beschikking hebben over betrouwbare en wetenschappelijke langjarige (ook realtime beschikbare) data over verspreiding, populatieontwikkeling, populatiegroottes en bezetting leefgebied en demografie van de Nederlandse wilde vogels en hun populaties.

  • 5. Ontwikkelt landelijk gestandaardiseerde methoden van vogelmonitoring welke toegankelijk te gebruiken zijn door de maatschappij.

  • 6. Uitputtende kennis over wilde vogels en hun leefgebieden, knelpunten en te nemen maatregelen, direct in te zetten voor beleidsgerichte vraagstukken.

  • 7. Aantoonbare expertise op het gebied van (wetenschappelijke en beleidsmatige) analyse van hiervoor genoemde data.

  • 8. Aantoonbare langjarige en historische kennis van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn en de wijze waarop de vereisten vanuit het soorten- en gebiedenspoor in Nederland zijn uitgewerkt en toegepast.

Motivering

Ik heb beoordeeld of Sovon de enige serieuze gegadigde is om in aanmerking te komen voor een subsidie voor de voorgestelde kennisondersteuning op het vlak van vogels en hun leefgebieden in het kader van Europese verplichtingen en landelijk natuurbeleid op grond van de Kaderwet EZ-, LVVN- en KGG-subsidies die in mijn begroting van 2027 en begrotingsartikel 22 (Natuur, Visserij en Gebiedsgericht werken) is opgenomen.

Dit is het geval omdat:

Bovengenoemde criteria objectief, toetsbaar en redelijk zijn, omdat ze getoetst kunnen worden op basis van verifieerbare feiten en gestelde normen. Dit garandeert dat de objectiviteit gewaarborgd wordt en er sprake is van betrouwbare besluitvorming over het toekennen van de gevraagde subsidie. Er wordt gevraagd naar aantoonbare wetenschappelijke ervaring; de beschikbare kennis voldoet aan de in het vakgebied geldende wetenschappelijke kwaliteitsnormen, zodat beleidsvorming op de best beschikbare kennis is gestoeld.

De subsidievrager voldoet aan de bovengenoemde criteria; de wetenschappelijke kwaliteit en langjarige betrouwbaarheid worden gewaarborgd door de volgende pijlers:

  • • Sovon is een landelijke onderzoeksinstelling in de non-profitsector die actief is in het toepassingsgerichte werkveld van de informatievoorziening op het vlak van wilde vogels en hun leefgebieden. De organisatie richt zich op het verzamelen en het beschikbaar stellen van avifaunistische informatie ten behoeve van het beleid en beheer en in het kader van ornithologische kennisvermeerdering. Met het oog op haar rol in de maatschappelijke informatievoorziening heeft Sovon (met vereniging als rechtsvorm) objectiviteit en neutraliteit statutair geborgd. Dat betekent dat Sovon geen positie inneemt in maatschappelijke vraagstukken maar maatschappij, overheden, terreinbeheerders en kennisinstellingen zo goed mogelijk met betrouwbare vogelinformatie faciliteert.

  • • Sovon beschikt over een landelijk dekkend monitoringsnetwerk waarmee de aantallen vogels met een vaste actualisatiecyclus aan de hand van protocollen en voorschriften in kaart worden gebracht. Sovon monitort al sinds medio jaren zeventig vogelpopulaties in verspreiding en aantallen via atlasverspreidingsonderzoek en vogelmeetnetten en heeft daarom aantoonbare ervaring met grootschalige monitoring.

  • • Sovon coördineert een netwerk van duizenden getrainde monitoringvrijwilligers die aan de hand van protocollen en voorschriften de vogelaantallen landelijk in beeld brengen. Organisatie en wetenschappelijke begeleiding van de vrijwilligers wordt uitgevoerd door een professionele wetenschappelijk opgeleide staf. De staf van Sovon omvat ruim tachtig medewerkers. Monitoring strekt zich ook tot de water- en kustvogels langs de hele Oost-Atlantische trekroute. In dit kader wordt ook een netwerk van Afrikaanse partnerorganisaties in het ornithologische kenniswerkveld onderhouden. Alle actuele inzichten en langjarige trends worden gepubliceerd via het dataplaform van Sovon1 en in de jaarlijkse Vogelbalans.

  • • Gestandaardiseerde meetnetten: Sovon coördineert monitoringsprogramma's zoals het Meetnet Broedvogels, Meetnet Watervogels en het Meetnet Slaapplaatsen. Trend- en aantalsberekeningen worden daarnaast wetenschappelijk getoetst in samenwerking met het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), die ook jaarlijks onafhankelijk rapporteert over kwaliteit van de meetnetten2. Sovon organiseert periodiek landelijk gestandaardiseerd verspreidingsonderzoek teneinde de (ontwikkeling in) verspreiding en populatiegroottes van alle vogelsoorten te bepalen, en die informatie te gebruiken voor stratificatie en weging van monitoringprogramma’s.

  • • Op basis van deze informatie worden ruimtelijke populatiemodellen en verspreidingsmodellen continu geoptimaliseerd voor snelle inzet voor de beantwoording van (ad hoc) beleidsvragen. Ook worden methodieken doorontwikkeld voor de beoordeling van de vitaliteit van vogelpopulaties en de omvang en kwaliteit van leefgebieden. Daarbij wordt gebruik gemaakt van actuele en historische referentiewaarden.

  • • Sovons’ ervaring met het opstellen van wetenschappelijke analyses in beleidsmatige context blijkt uit de diverse rapportages en analyses die zij hebben gepubliceerd, waaronder vele publicaties in opdracht van het Ministerie van LVVN. Analyses van Sovon worden gebruikt voor overheidsbeleid en natuurbeheer, waaronder de Staat van Instandhouding en de Rode Lijst voor vogelsoorten.

  • • Sovon heeft vele rapporten op haar website gepubliceerd waaruit blijkt dat zij goede kennis heeft van de Vogel- en Habitatrichtlijn.

  • • De avifaunistische informatie wordt daarmee up-to-date gehouden voor de beantwoording van beleidsvragen op het vlak van natuur, en om te voldoen aan de monitorings-, rapportage- en instandhoudingsverplichtingen vanuit Europese richtlijnen, verordeningen en afspraken alsook internationale verdragen. Ook wordt de vogelinformatie (realtime) ingezet om risico's van de verspreiding van dierziekten, waaronder aviaire influenza, voor mens, dier en vogelpopulaties te kunnen beperken.

Vanwege bovenstaande redenen komt Sovon als enige gegadigde in aanmerking voor deze subsidie. Deze subsidie sluit overigens niet uit dat voor specifieke kennisvragen waar nodig en passend samengewerkt zal worden met andere kennisinstellingen.

Openbaarmaking

Deze vooraankondiging wordt openbaar gemaakt in de Staatscourant zodat belanghebbenden die menen ook aan al deze criteria te voldoen en in aanmerking willen komen voor deze subsidieverlening, hun belangstelling kenbaar kunnen maken.

Reactietermijn

Indien u meent ook aan al deze criteria te voldoen en tevens in aanmerking wilt komen voor deze subsidie, kunt u dit gemotiveerd schriftelijk kenbaar maken bij Ministerie van LVVN, directie Natuur en Biodiversiteit, t.a.v. mevrouw P.J.M.C. de Ridder Postbus 20401, 2500 EK Den Haag en nv@minezk.nl. U moet daarbij in een schriftelijke reactie duidelijk aangeven waarom u meent dat u als enige serieuze gegadigde in aanmerking kunt komen voor deze subsidie of de genoemde criteria volgens u niet toetsbaar, objectief en redelijk zijn en dit onderbouwen per afzonderlijk criterium.

Graag in uw schriftelijke reactie verwijzen naar het volgende kenmerk: ZK-0000150325. U moet uw schriftelijke reactie doen binnen acht weken na de datum van deze publicatie in de Staatscourant. Reacties na deze termijn of ongemotiveerde reacties worden niet in behandeling genomen. Zowel de aanvrager als belanghebbenden die gemotiveerd en binnen de termijn een reactie hebben ingediend krijgen het besluit op de aanvraag tot subsidieverlening toegestuurd.

Tegen deze beslissing ter voorbereiding van een besluit is geen bezwaar en beroep mogelijk.

Naar boven