Regeling van de Minister van Asiel en Migratie van 23 juni 2026, nummer 7687750, tot wijziging van de Regeling opvang ontheemden Oekraïne in verband met de jaarlijkse indexering 2026, alsmede enkele andere wijzigingen

De Minister van Asiel en Migratie,

Gelet op de artikelen 3, eerste lid, en 6, vierde lid, van de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne;

Besluit:

ARTIKEL I

De Regeling opvang ontheemden Oekraïne wordt als volgt gewijzigd:

A

Artikel 10 wordt als volgt gewijzigd:

1. In het eerste lid vervallen de woorden ‘conform de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne’.

2. In het tweede lid, onderdeel a, wordt ‘252,18’ vervangen door ‘260,97‘ en ‘210,05’ door ‘216,41.

3. In het tweede lid, onderdeel b, wordt ‘214,29’ vervangen door ‘221,83’ en ‘178,53’ door ‘183,94.

4. In het tweede lid, onderdeel c, wordt ‘189,13’ vervangen door ‘195,72’ en ‘157,62’ door ‘162,33.

5. In het derde lid wordt ‘62,66’ vervangen door ’65,77’.

B

Artikel 12 wordt als volgt gewijzigd:

1. In het derde lid, onderdeel a, wordt ‘252,18’ vervangen door ‘260,97‘ en ‘210,05’ door ‘216,41’.

2. In het derde lid, onderdeel b, wordt ‘214,29’ vervangen door ‘221,83’ en ‘178,53’ door ‘183,94.

3. In het derde lid, onderdeel c, wordt ‘189,13’ vervangen door ‘195,72’ en ‘157,62’ door ‘162,33.

4. In het vierde lid wordt ‘62,66’ vervangen door ’65,77’.

C

Na artikel 16 wordt een hoofdstuk ingevoegd, luidende:

HOOFDSTUK VII WAARBORGEN GEGEVENSVERWERKING

Artikel 16a

Indien de gegevens over gezondheid, bedoeld in artikel 6, eerste en tweede lid, van de Wet tijdelijke opvang ontheemden Oekraïne, worden neergelegd in een persoonsgebonden dossier of in een geautomatiseerd bestand worden zij uitsluitend verwerkt door daartoe geautoriseerde personen die voor het uitoefenen van hun taak toegang tot die gegevens moeten hebben en voor zover de autorisatie strekt.

Artikel 16b

Indien de gegevens over gezondheid, bedoeld in artikel 6, eerste en tweede lid, van de Wet tijdelijke opvang ontheemden Oekraïne, worden neergelegd in een persoonsgebonden dossier of in een geautomatiseerd bestand wordt jaarlijks beoordeeld of het noodzakelijk is dat zij nog langer worden bewaard ter uitvoering van de taak. Indien dat niet het geval is worden zij vernietigd.

ARTIKEL II

Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 augustus 2026.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

’s-Gravenhage, 23 juni 2026

De Minister van Asiel en Migratie G. van den Brink

NOTA VAN TOELICHTING

ALGEMEEN

Met deze wijzigingsregeling wordt de Regeling opvang ontheemden Oekraïne (hierna: de RooO) op twee inhoudelijke onderdelen aangepast. Ten eerste worden per 1 augustus 2026 de bedragen voor eetgeld en kleedgeld, alsmede de eigen bijdrage voor de catering geïndexeerd. Ten tweede worden de artikelen 16a en 16b ingevoegd, die voorzien in passende en specifieke maatregelen voor de verwerking van gezondheidsgegevens als bedoeld in artikel 6, eerste en tweede lid, van de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne (hierna: de wet). In deze toelichting worden deze wijzigingen nader uiteengezet.

Indexatie

Eetgeld en leefgeld

De indexatie van het eetgeld en kleedgeld zijn gebaseerd op de berekeningen van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud). Uit de berekeningen van het Nibud volgt dat het normbedrag voor het eetgeld en het leefgeld naar boven moet worden bijgesteld. Voor de ontheemden uit Oekraïne in Nederland wordt het beleid gehanteerd om de financiële verstrekkingen zoveel mogelijk gelijk te trekken met de systematiek van het COA, maar vindt de indexering decentraal plaats.

Eigen bijdrage catering

Voor elke volwassen ontheemde die inkomsten geniet en op een opvanglocatie verblijft met catering is de eigen bijdrage voor catering gelijk aan de hoogte van het eetgeld van een alleenstaande volwassen ontheemde (artikel 7, vierde lid, RooO). Met het wijzigen van de hoogte van het eetgeld wordt daardoor ook automatisch de eigen bijdrage voor catering gewijzigd. De eigen bijdrage voor catering wordt in de nieuwe situatie derhalve € 260,97 per meerderjarige per maand. Een gezin bestaande uit twee meerderjarige gezinsleden (met of zonder kinderen) betaalt deze bijdrage maximaal twee keer.

Waarborgen gegevensverwerking

De wet creëert verschillende grondslagen voor de verwerking van persoonsgegevens, waaronder gegevens over de gezondheid van Oekraïense ontheemden (artikel 6, eerste en tweede lid). Artikel 4, onder 15, van de Algemene verordening gegevensbescherming (hierna: AVG) definieert gegevens over gezondheid als persoonsgegevens die verband houden met de fysieke of mentale gezondheid van een natuurlijke persoon, waaronder gegevens over verleende gezondheidsdiensten waarmee informatie over zijn gezondheidstoestand wordt gegeven. Deze gegevens zijn bijzondere persoonsgegevens die volgens de AVG alleen mogen worden verwerkt onder bepaalde voorwaarden. Een belangrijke voorwaarde is dat passende en specifieke maatregelen moeten worden getroffen ter bescherming van de grondrechten en fundamentele belangen van de betrokkene. Artikel 6, vierde lid, van de wet bepaalt dat hierin bij ministeriële regeling, onderhavige RooO, wordt voorzien.

Het college van burgemeester en wethouders (hierna: het college) heeft op grond van artikel 2, eerste lid, van de wet de wettelijke taak om in de materiële en immateriële opvang van ontheemden te voorzien. Deze taak is ook opgedragen in de RooO (zie de artikelen 2 en 15). Om passende opvang, ook aan kwetsbare ontheemden, te kunnen bieden is het noodzakelijk dat het college gegevens over gezondheid verwerkt. Artikel 6, eerste lid, van de wet bepaalt dat het college gegevens over gezondheid als bedoeld in artikel 9 van de AVG kan verwerken, voor zover dat noodzakelijk is ter uitvoering van de taak, bedoeld in artikel 2, eerste lid. In de uitvoeringpraktijk betreft de taak van het college en de daarmee gepaard gaande verwerking van gegevens over gezondheid vooral het ondersteunen van ontheemden bij het verkrijgen van medische zorg, voor zover zij daartoe niet zelf of met de hulp van een naaste in staat zijn, en om bij het bieden van adequate opvang zo nodig rekening te kunnen houden met de specifieke situatie en bijzondere opvangbehoefte van een ontheemde. De onderhavige regeling is aan een aantal gemeenten voorgelegd. Zij hebben aangegeven zo min mogelijk gegevens over gezondheid te verwerken. Voorbeelden van gevallen waarin dat wel gebeurt zijn het vragen naar allergieën, besmettelijke ziekten, hulp bij het toedienen van medicijnen en verzoeken om overplaatsing op medische gronden. In individuele gevallen heeft het college mogelijk contact met de Minister (de Nationale Opvang Organisatie (NOO) voor uitvoeringsvragen. Het college heeft geen toegang tot het medische dossier van een ontheemde, waarvoor het medisch beroepsgeheim geldt.

De Minister van Asiel en Migratie draagt op grond van artikel 2, tweede lid, van de wet, zorg voor de dekking van de kosten van medische zorg aan ontheemden middels een daartoe door hem te treffen ziektekostenregeling, en voor de beschikbaarheid van medische zorg voor ontheemden. De zorg wordt vergoed uit de Regeling Medische zorg Ontheemden uit Oekraïne (hierna: RMO; zie https://www.rmoekraine.nl/zorgverleners). Dit behelst het feitelijk afsluiten van een ziektekostencontract ter dekking van de kosten van een vastgesteld pakket medische verstrekkingen. De declaraties van zorgkosten van ontheemden worden, namens de Minister, afgehandeld door zorgverzekeraar DSW. Daartoe zijn er een dienstverleningsovereenkomst en verwerkersovereenkomst gesloten tussen de Minister en DSW. Deze zorgverzekeraar verricht zijn diensten in opdracht van de Minister en ter uitvoering van diens taak zorg te dragen voor de dekking van de kosten van medische zorg aan ontheemden. Daarbij maakt DSW gebruik van het reguliere systeem voor de declaratie en betaling van zorgkosten. In de meeste gevallen neemt de Minister zelf geen kennis van gegevens over gezondheid. In uitzonderlijke gevallen kan dat wel het geval zijn, bijvoorbeeld wanneer het een medische behandeling betreft die niet in de RMO is opgenomen en beoordeeld moet worden of in het individuele geval coulance moet worden getoond. In dat geval is er contact met de Minister over de vergoeding van zorgkosten.

De artikelen 16a en 16b, die in de RooO worden ingevoegd, voorzien in passende en specifieke maatregelen voor de verwerking van de gezondheidsgegevens bedoeld in artikel 6, eerste en tweede lid, van de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne. Daarbij komt het voor dat gegevens niet worden vastgelegd in een persoonlijk dossier of geautomatiseerd bestand, zoals bij de puur mondelinge bespreking van de situatie van een ontheemde of bij een praktische activiteit als het regelen van taxivervoer voor een ontheemde. Omdat onderhavige regeling niet beoogt om in die gevallen persoonsgegevens vast te leggen en te bewaren, is in de artikelen 16a en 16b geregeld dat de desbetreffende verplichtingen uitsluitend van toepassing zijn in de gevallen waarin gegevens over gezondheid worden opgenomen in een dossier of geautomatiseerd bestand. Alleen in die gevallen is er sprake van verwerking van persoonsgegevens en is de AVG van toepassing.

Overigens is de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO; Stcrt 2020, 7857) het verplichte basisnormenkader voor informatiebeveiliging binnen alle overheidslagen, waaronder Rijk en gemeenten. De BIO is een concretisering van een aantal normen naar concrete maatregelen die verplicht door alle bestuurslagen moeten worden nageleefd.

Artikelsgewijs

Artikel I

Onderdeel A (artikel 10)

In het eerste lid van artikel 10 is het zinsdeel ‘conform de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne’ geschrapt. Deze wijziging is enkel technisch van aard en beoogt geen inhoudelijke wijziging.

Daarnaast zijn in artikel 10, tweede en derde lid, de bedragen van eetgeld en kleedgeld bijgesteld conform de normbedragen van het Nibud.

Onderdeel B (artikel 12)

In artikel 12, derde, vierde en vijfde lid, zijn de bedragen van eetgeld en kleedgeld bijgesteld conform de normbedragen van het Nibud.

Onderdeel C (artikelen 16a en 16b)

Artikel 16a

Artikel 16a verplicht de verantwoordelijke om personen ter uitvoering van de taken in artikel 6, eerste en tweede lid, van de Wet Tijdelijke opvang ontheemden Oekraïne te autoriseren voor de verwerking van gegevens over gezondheid, voor zover dit noodzakelijk is voor de uitvoering van hun taak. Dit artikel waarborgt dat de toegang tot gegevens over gezondheid wordt gekoppeld aan en wordt beperkt door middel van autorisaties. Gegevens over gezondheid mogen alleen worden verwerkt door daartoe geautoriseerde personen. Zonder zo’n autorisatie kunnen personen geen gegevens over gezondheid verwerken. Het feit dat gegevens over gezondheid slechts mogen worden verwerkt voor zover de autorisatie strekt maakt het van belang dat de verwerkingsverantwoordelijke personen daadwerkelijk autoriseert voor zover zij gegevens over gezondheid moeten verwerken voor de uitvoering van hun taak waarmee zij zijn belast.

Overigens geldt voor de personen die werkzaam zijn bij DSW een geheimhoudingsplicht. In artikel 13 van de Algemene rijksvoorwaarden voor het verstrekken van opdrachten tot het verrichten van diensten 2018 (Arvodi-2018), die deel uitmaken van de dienstverleningsovereenkomst tussen de Minister en DSW, zijn bepalingen over geheimhouding opgenomen. In de verwerkersovereenkomst die is gesloten door de Minister en DSW ter uitvoering van de RMO, is opgenomen dat de verwerker procedures omtrent toegangsbeveiliging heeft en beleid heeft ontwikkeld voor de geheimhouding van persoonsgegevens alsmede een geheimhoudingsplicht. Verder geldt voor eenieder die is betrokken bij de uitvoering van een taak van een bestuursorgaan de geheimhoudingsplicht in artikel 2:5 van de Algemene wet bestuursrecht.

Artikel 16b

Op grond van de AVG geldt dat gegevens niet langer mogen worden bewaard dan nodig is voor het doel van de verwerking. In de wet is bepaald dat de door het college en de Minister verzamelde gegevens niet langer worden bewaard dan noodzakelijk is ter uitvoering van de taken en uiterlijk binnen vier jaar na de eerste verwerking worden verwijderd. Gelet hierop waarborgt artikel 16b dat jaarlijks wordt beoordeeld of het bewaren van de gegevens over gezondheid nog noodzakelijk is voor de uitvoering van de taken, zodat waar nodig de gegevens eerder worden vernietigd.

Overigens bepalen artikel 14 van de Arcodi-2018 en de verwerkersovereenkomst met DSW dat de verwerker de toepassing van passende technische en organisatorische maatregelen garandeert, opdat de verwerking aan de vereisten van de AVG voldoen en de bescherming van de betrokkenen is gewaarborgd.

Artikel II (inwerkingtreding)

De regeling treedt in werking op 1 augustus 2026. Daarmee bedraagt de invoeringstermijn minder dan twee maanden en wijkt daarmee af van de minimale invoeringstermijn. Deze wijzigingsregeling betreft echter begunstigend beleid, waarvoor afwijking is toegestaan, omdat de betreffende doelgroep daarbij gebaat is.

De Minister van Asiel en Migratie, G. van den Brink