Regeling van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat van 22 juni 2026, nr. IENW/BSK-2026/104578, tot wijziging van de Regeling optische en geluidssignalen 2009 en de Regeling voertuigen in verband met de aanwijzing van Team Bijzondere Bijstand van de Douane als hulpverleningsdienst [KetenID WGK29145]

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,

Gelet op artikel 147, eerste lid, van de Wegenverkeerswet 1994 en artikel 29, eerste lid, van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990;

Besluit:

ARTIKEL I

De Regeling optische en geluidssignalen 2009 wordt als volgt gewijzigd:

A

Aan artikel 1, tweede lid, wordt onder vervanging van de punt aan het slot van onderdeel s door een puntkomma een onderdeel toegevoegd, luidende:

• t. het Team Bijzondere Bijstand van de Douane.

B

Aan artikel 5, eerste lid, wordt een zin toegevoegd, luidende:

Het Team Bijzondere Bijstand van de Douane, zoals aangewezen in artikel 1, tweede lid, onder t, is uitgezonderd van de verplichting dat het motorvoertuig herkenbaar moet zijn als een motorvoertuig in gebruik bij de Douane.

ARTIKEL II

Het tweede lid van de artikelen 5.2.51a en 5.3.51a van de Regeling voertuigen komt te luiden:

• 2. Het eerste lid is niet van toepassing op personenauto’s gedurende hun inzet voor onopvallende politietaken en hun inzet voor de taken van het Team Bijzondere Bijstand van de Douane, aangewezen in artikel 1, tweede lid, onder t, van de Regeling optische en geluidssignalen 2009.

ARTIKEL III

Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 juli 2026 of, indien de Staatscourant waarin deze regeling wordt geplaatst, wordt uitgegeven na 30 juni 2026, met ingang van de dag na de datum van uitgifte van die Staatscourant en werkt terug tot en met 1 juli 2026.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat, V.P.G. Karremans

TOELICHTING

ALGEMEEN

Op grond van artikel 29, eerste lid, van het Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens 1990 (hierna: RVV 1990) mogen bestuurders van motorvoertuigen in gebruik bij politie, brandweer, diensten voor spoedeisende medische hulpverlening en van motorvoertuigen van andere door de Minister van Infrastructuur en Waterstaat aangewezen hulpverleningsdiensten blauw zwaai- flits- of knipperlicht en een tweetonige hoorn voeren als zij een dringende taak vervullen. Het vereiste van een dringende taak is nader uitgewerkt in artikel 2 van de Regeling optische en geluidssignalen 2009 (hierna: Regeling OGS 2009).

Een motorvoertuig dat blauw zwaai-, flits- of knipperlicht en een tweetonige hoorn voert, is een voorrangsvoertuig als bedoeld in artikel 1 van het RVV 1990.

Aanwijzing TBB van de Douane als hulpverleningsdienst

Het Team Bijzondere Bijstand van de Douane (hierna: TBB Douane) is het uitvoeringsteam van het Hit and Run-Cargoteam (hierna: HARC) dat ruim 25 jaar geleden is opgericht. Het HARC is een samenwerkingsverband van de Douane, de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst, de Zeehavenpolitie en het Openbaar Ministerie om de drugssmokkel via de (zee)havens van Rotterdam, Vlissingen en Moerdijk tegen te gaan. Het TBB Douane voert zijn taken uit op grond van grond artikel 8k van de Opiumwet en artikel 11:3, eerste lid, van de Algemene Douanewet.

Wanneer er verdovende middelen in de havens worden aangetroffen heeft het TBB Douane onder andere als taak om tijdig de beveiliging van de plaats delict en de ter plaatse aanwezige Douane-collega’s te verzorgen, deze te bewaken en de verdovende middelen te transporteren. Daarnaast komt het TBB Douane in actie als er insluipers of uithalers aanwezig zijn in de havens. Voor de uitvoering van deze taken maakt het TBB Douane vanwege veiligheidsoverwegingen gebruik van speciale, onherkenbare voertuigen. In hoog risico situaties is het van belang dat het TBB Douane zo spoedig mogelijk ter plaatse is. Daarom wordt het van belang geacht dat het TBB Douane gebruik kan maken van optische en geluidssignalen in situaties waarbij door de operationeel commandant van het TBB Douane toestemming is gegeven. De meldkamers van de Politie en de Douane worden ingelicht over de gegeven toestemming.

Dit was aanleiding om met ingang van 1 juli 2024 TBB Douane voor de duur van twee jaar aan te wijzen als hulpverleningsdienst als bedoeld in artikel 29, eerste lid, van het RVV 1990. Om optische en geluidssignalen te mogen voeren met onherkenbare voertuigen is het TBB Douane tevens vrijgesteld van de artikelen 5.2.51a, eerste lid, en 5.3.51a, eerste lid, van de Regeling voertuigen. Dit laatste is mogelijk op basis van artikel 147, eerste lid, van de Wegenverkeerswet 1994 (hierna: WVW 1994). Tevens is in deze tijdelijke aanwijzing opgenomen dat TBB Douane voldoet aan de eisen van artikel 5, eerste en vijfde lid, van de Regeling OGS, met uitzondering van het vereiste dat het motorvoertuig herkenbaar is als een motorvoertuig in gebruik bij de Douane.

De Douane heeft deze tijdelijke aanwijzing geëvalueerd. Uit de evaluatie van de tijdelijke aanwijzing blijkt dat de Douane succesvol gebruik maakt van optische en geluidssignalen, dat het de Douane daadwerkelijk helpt bij de uitvoering van de wettelijke taak en dat de gevolgen voor de verkeersveiligheid beperkt zijn gebleven. Gezien dit resultaat kan worden geconcludeerd dat het gebruik van optische en geluidssignalen door TBB Douane bijdraagt aan de vervulling van een dringende taak zoals genoemd in artikel 2 van de Regeling OGS 2009.

Daarom wordt in deze wijzigingsregeling TBB Douane definitief aangewezen als hulpverleningsdienst middels een wijziging in de Regeling OGS 2009.

TBB Douane heeft reeds een richtlijn opgesteld voor het gebruik van optische en geluidssignalen door voertuigen van TBB Douane. Die richtlijn voldoet aan dezelfde eisen als de zogenoemde brancherichtlijnen van politie, brandweer en diensten voor spoedeisende medische hulpverlening. Die eisen zijn vastgelegd in artikel 3, derde en vierde lid, van de Regeling OGS 2009.

De medewerkers van TBB Douane die daadwerkelijk voorrangsvoertuigen mogen besturen, dienen door TBB Douane te worden aangewezen en dienen een speciale instructie te volgen (artikel 4, eerste en tweede lid, van de Regeling optische en geluidssignalen 2009).

De door voertuigen van TBB Douane te voeren optische en geluidssignalen moeten voldoen aan de in artikel 5 van de Regeling optische en geluidssignalen 2009 aan die signalen gestelde eisen, behalve de eis dat de voertuigen die worden gebruikt voor het vervullen van een dringende taak aan weerszijden zijn voorzien van een embleem of naam van de dienst.

Daarnaast is door deze regeling ook een wijziging aangebracht in de artikelen 5.2.51a en 5.3.51a van de Regeling voertuigen. Deze artikelen verplichten dat voertuigen die OGS kunnen voeren, herkenbaar zijn als voertuigen in gebruik bij deze diensten, door middel van retroreflecterende striping, letters, cijfers of tekens. Het tweede lid van de hierboven genoemde artikelen voorziet in een uitzondering van de verplichting herkenbaar te zijn voor voertuigen gedurende hun inzet voor onopvallende politietaken. Door de wijziging van deze bepaling in deze regeling zijn ook voertuigen uitgezonderd die worden ingezet voor de taken van TBB Douane. Dit is noodzakelijk geacht, omdat anders voor voertuigen van TBB Douane de verplichting zou bestaan om herkenbaar te zijn op het moment dat de voertuigen van het TBB Douane géén OGS voeren.

Deze regeling heeft geen gevolgen voor de administratieve lasten of nalevingskosten voor burgers of bedrijven.

Omdat deze regeling geen gevolgen heeft voor burgers of bedrijven en evenmin ingrijpende gevolgen heeft voor de uitvoeringspraktijk is afgezien van internetconsultatie.

ARTIKELSGEWIJS

ARTIKEL I

Artikel I regelt de toevoeging van het TBB Douane aan artikel 1, tweede lid, van de Regeling optische en geluidssignalen 2009. Hiermee wordt het TBB Douane aangewezen als hulpverleningsdienst. Hulpverleningsdiensten voeren op basis van artikel 29 van het RVV 1990 optische en geluidssignalen om kenbaar te maken dat zij een dringende taak vervullen.

Uit artikel 1 van het RVV 1990 volgt dat een motorvoertuig dat optische en geluidssignalen voert, een voorrangsvoertuig is. Dat heeft tot gevolg dat andere weggebruikers bestuurders van een voorrangsvoertuig voor moeten laten gaan (artikel 50 RVV 1990). Daarnaast mogen bestuurders van een voorrangsvoertuig afwijken van de voorschriften van het RVV 1990, voor zover de uitoefening van hun taak dat vereist.

ARTIKEL II

Artikel II regelt de wijziging van de artikelen 5.2.51a en 5.3.51a van de Regeling voertuigen. Beide artikelen behoren tot hoofdstuk 5 van de Regeling voertuigen, waarin de zogenoemde permanente eisen zijn opgenomen. Deze eisen gaan over de bouw en inrichting van een voertuig. Afdeling 2 van hoofdstuk 5 (waarvan artikel 5.2.51a onderdeel uitmaakt), is van toepassing op personenauto’s, terwijl afdeling 3 (waarvan artikel 5.3.51a onderdeel uitmaakt) van toepassing is op bedrijfsauto’s.

Door de wijziging van artikel 5.2.51a en 5.3.51a hoeven personenauto’s en bedrijfsauto’s die in gebruik zijn bij de Douane en die worden ingezet voor de taken van het het TBB Douane, niet door middel van retroreflecterende striping, letters, cijfers of tekens herkenbaar te zijn als voertuigen in gebruik bij de Douane.

ARTIKEL III

De inwerkingtredingsdatum wijkt af van het stelsel van vaste verandermomenten en invoeringstermijnen. De reden daarvoor is dat de tijdelijke aanwijzing van het TBB Douane als hulpverleningsdienst eindigt op 1 juli 2026. Er wordt gebruik gemaakt van de uitzondering uit Ar 4.17, vijfde lid, onder a. Het tijdelijk niet kunnen gebruiken van de optische en geluidssignalen is, gelet op de uitkomsten van de evaluatie, zeer onwenselijk. Op deze wijze worden aanmerkelijke publieke nadelen voorkomen. Voor het geval de inwerkingtredingdatum na 1 juli 2026 is, is bepaald dat de wijziging ingaat met terugwerkende kracht tot en met 1 juli 2026.

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat, V.P.G. Karremans