Besluit van de Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur 10 april 2026, nr. RT-0000134677, houdende tijdelijke vrijstelling op grond van artikel 38 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden voor de beheersing van tulpengalmijt in de onbedekte teelt van tulp (Tijdelijke vrijstelling voor de beheersing van tulpengalmijt in de onbedekte teelt van tulp, 2026)

De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur,

handelende in overeenstemming met de Minister van Infrastructuur en Waterstaat;

Gelet op artikel 38 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden en artikel 53 van de Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europese Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen nr. 79/117/EEG en 91/414/EEG van de Raad (PbEU 2009, L 309);

BESLUIT:

Artikel 1

Tijdelijke vrijstelling als bedoeld in artikel 38 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden en artikel 53 van Verordening (EG) nr. 1107/2009 wordt verleend voor het gebruik van Movento voor de beheersing van tulpengalmijt (Aceria tulipae) in de onbedekte teelt van tulp.

Artikel 2

Aan de vrijstelling bedoeld in artikel 1 zijn de in de bijlage bij dit besluit opgenomen voorschriften en beperkingen verbonden.

Artikel 3

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de dagtekening van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst en vervalt op 1 juli 2026.

Artikel 4

Dit besluit wordt aangehaald als: Tijdelijke vrijstelling voor de beheersing van tulpengalmijt in de onbedekte teelt van tulp, 2026.

Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, S.P.A. Erkens

Bezwaar

Als u het niet eens bent met deze beslissing, kunt u binnen zes weken na dagtekening van dit besluit digitaal of schriftelijk een bezwaarschrift indienen.

Een digitaal bezwaarschrift kunt u indienen via ‘mijn.rvo.nl’. Om in te loggen heeft u uw gebruikerscode en wachtwoord nodig, voor de ondertekening een TAN-code. Bij een digitaal bezwaarschrift stuurt u een kopie van dit besluit mee als pdf-bestand of u stuurt een kopie per post na.

Als u schriftelijk bezwaar wilt maken, stuurt u het ondertekende bezwaarschrift naar de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, afdeling Juridische Zaken, Postbus 40219, 8004 DE Zwolle. Bij een schriftelijk bezwaar stuurt u een kopie van dit besluit mee met uw bezwaarschrift.

Op mijn.rvo.nl/bezwaar vindt u meer belangrijke informatie over het digitaal en schriftelijk indienen van een bezwaarschrift.

Meer informatie

Heeft u nog vragen over uw bezwaarschrift, kijk dan op de website: mijn.rvo.nl. of bel: 088 042 42 42 (lokaal tarief).

BIJLAGE: WETTELIJK GEBRUIKSVOORSCHRIFT MOVENTO (150 G/L SPIROTETRAMAT)

Wettelijk Gebruiksvoorschrift

Het middel is uitsluitend toegelaten als mijtenbestrijdingsmiddel voor het professionele gebruik in het volgende toepassingsgebied (volgens Definitielijst toepassingsgebieden versie 2.1 Ctgb juni 2015) onder de hierna vermelde toepassingsvoorwaarden.

Toepassingsgebied	Type toepassing	Te bestrijden organisme	Dosering middel per toepassing	Maximale dosering middel per toepassing	Maximaal aantal toepassingen per 12 maanden	Maximaal aantal liter middel per ha per 12 maanden	Minimum interval tussen toepassingen in dagen	Veiligheidstermijn in dagen
Tulp (onbedekte teelt)	Gewasbehandeling na de bloei	Tulpengalmijt[1]	0,5 L/ha	0,5 L/ha	2	1 L/ha	14	–

1 Tulpengalmijt (Tulipa aceria)

Toepassingsvoorwaarden

Artikel 1: koop

De koop van dit middel, voor gebruik in overeenstemming met dit vrijstellingsbesluit, is verboden tenzij deze plaats vindt onder gecontroleerde distributie middels het digitale registratiesysteem van de Stichting Certificatie Distributie in Gewasbeschermingsmiddelen, Stichting CDG.

De koper verstrekt bij de melding:

• a) De bij de gecombineerde opgave aangemelde percelen waar hij het product wil toepassen, waarbij het systeem controleert of het perceel aangemeld is om het gewas waarvoor een vrijstelling is afgegeven te telen.

• b) Een verklaring dat de te behandelen percelen beschikken over een teeltvrije zone van tenminste 150 centimeter.

• c) Voor de controle door de distributeur dat de koper kan voldoen aan de in dit Wettelijk Gebruiksvoorschrift (WG) gestelde eisen ten aanzien van driftreductie.

  • 1. Het SKL¹ keuringsrapport van de te gebruiken spuitapparatuur niet ouder dan 3 jaar of

  • 2. voor spuitapparatuur niet ouder dan 3 jaar het aanschafbewijs.

• d) Een verklaring dat hij kennis heeft genomen van, en voldoet aan de voorwaarden in dit besluit

Artikel 2: gebruik of voorhanden hebben

Het is verboden om dit middel voorhanden te hebben voor gebruik in de teelt van tulp of in die teelt te gebruiken zonder aan de eisen te voldoen genoemd onder artikel 1.

Artikel 3: verkoop

Het is verboden dit middel te verkopen voor gebruik in de teelt van tulp aan een koper die niet aantoont dat hij voldoet aan de eisen genoemd onder artikel 1. Verkoop vindt plaats volgens het regime van gecontroleerde distributie van de Stichting CDG.

Artikel 4: toepassing

Gevaarlijk voor bijen. Om de bijen en andere bestuivende insecten te beschermen mag u dit product niet gebruiken op in bloei staande gewassen of op niet-bloeiende gewassen wanneer deze actief bezocht worden door bijen en hommels. Gebruik dit product niet in de buurt van in bloei staand onkruid.

Om niet tot de doelsoorten behorende insecten/geleedpotigen, bijen en andere bestuivende insecten te beschermen is toepassing van dit middel uitsluitend toegestaan indien op het gehele perceel gebruik gemaakt wordt van een van de volgende maatregelen:

• een techniek uit tenminste de klasse DRT97,5 in combinatie met een teeltvrije zone van tenminste 150 centimeter (gemeten vanaf het midden van de laatste gewasrij of de laatste plant in de rij tot aan de perceelgrens), of

Let op: dit middel kan schadelijk zijn voor natuurlijke vijanden. Raadpleeg deskundigen (uw leverancier van natuurlijke vijanden, de producent van dit middel, uw adviseur) over het gebruik van dit middel in combinatie met het gebruik van natuurlijke vijanden.

Gezien het grote aantal variëteiten en de wisselende teeltomstandigheden van tulpen en de verschillen in gewasverdraagzaamheid, verdient het aanbeveling om alvorens het middel toe te passen een proefbespuiting uit te voeren. Na de proefbespuiting 14 dagen wachten om vast te stellen of een bespuiting van het middel gewaseffecten veroorzaakt.

Resistentiemanagement

Dit middel bevat de werkzame stof spirotetramat. Spirotetramat behoort tot de acetyl CoA carboxylase remmers. De IRAC code is 23. Bij dit product bestaat er kans op resistentieontwikkeling. In het kader van resistentiemanagement dient u de adviezen die gegeven worden in de voorlichtingsboodschappen, op te volgen.

TOELICHTING

1 Algemeen

Artikel 53 van Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europese Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen nr. 79/117/EEG en nr. 91/414/EEG van de Raad (PbEU 2009, L 309) (hierna: Verordening (EG) nr. 1107/2009) en artikel 38 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Wgb) maken het mogelijk in bijzondere omstandigheden tijdelijke vrijstelling te verlenen van het verbod om een niet toegelaten gewasbeschermingsmiddel binnen Nederland te brengen, op de markt te brengen, voorhanden te hebben of te gebruiken.

Tijdelijke vrijstelling kan worden verleend als een maatregel nodig blijkt voor een gecontroleerd en beperkt gebruik ter beheersing van een noodsituatie die op geen enkele andere redelijke manier te bestrijden is.

2 Adviezen

2.1 Landbouwkundig advies

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft een landbouwkundig advies opgesteld bestaande uit (a) een onderbouwing van de noodsituatie op het gebied van gewasbescherming en (b) een advies over de naleefbaarheid en handhaafbaarheid van de door het Ctgb voorgeschreven risico reducerende maatregelen / restrictiezinnen.

2.1.1 Noodsituatie op het gebied van gewasbescherming

Gevaar

Zwaar aangetaste bollen vormen na het planten geen wortels en komen niet op. Bij minder ernstige aantasting wordt de beworteling en de opkomst vertraagd en ontwikkelt zich een schraal gewas. In de broeierij kan het ook betekenen dat de bloemen zijn aangetast. Een tulpengalmijtbesmetting is ook een risicofactor voor verspreiding van virussen waaronder Tulpenvirus X. Bij export van bloembollen is het risico van afkeuring vanwege de aanwezigheid van de tulpengalmijt. Volgens de aanvrager varieert de schade tussen de 20% en de 100%.

Alternatieven

Maatregelen

In 2024 is op verzoek van de sector een hygiëne protocol ontwikkeld. Hierin staan ruim 20 maatregelen voor alle schakels in de keten om schade door de tulpengalmijt te voorkomen of te beperken. De maatregelen hebben o.a. te maken met bedrijfshygiëne, tijdig waarnemen, doordachte transportlijnen binnen het bedrijf om kruisbesmetting tussen schone en besmette partijen te voorkomen, bewaring bij lagere temperatuur en plantgoed eerder planten. Met al deze maatregelen wordt een belangrijke stap gezet om de tulpengalmijt te beheersen.

Het toepassen van een celbehandeling met een aangepaste luchtsamenstelling waarbij het zuurstofniveau wordt verlaagd in combinatie met een aangepast temperatuurregime in een afgesloten ruimte is een effectieve maatregel om mijten te doden, mits de cellen voldoende luchtdicht zijn afgesloten. Niet alle bloembollentelers beschikken over cellen die hiervoor technisch gezien geschikt zijn. Gespecialiseerde bedrijven kunnen deze behandeling in loonwerk uitvoeren maar zijn beperkt beschikbaar.

Heetstookbehandeling van tulpenbollen blijkt effectief te zijn. Uit onderzoek komt naar voren dat er bij verschillende rassen kwaliteitsverlies kan optreden. De optimale toepassingswijze en toepassingsperiode bij verschillende rassen en type bollen is nog in onderzoek.

Toegelaten gewasbeschermingsmiddelen en goedgekeurde basisstoffen

Ter beheersing van tulpengalmijt in de teelt van tulpen zijn middelen beschikbaar op basis van abamectine en kaliumzouten van vetzuren.

Middelen op basis van abamectine zijn toegelaten tegen de tulpengalmijt in de teelt van tulp. Deze middelen mogen vóór opslag van de tulpenbollen éénmalig worden toegepast door middel van een dompelbehandeling. Hiermee worden alle levende stadia van de tulpengalmijt bestreden, maar niet de eitjes. Twee middelen op basis van kaliumzouten van vetzuren zijn toegelaten tegen de tulpengalmijt in de teelt van tulp door middel van een dompelbehandeling. De behandelde tulpenbollen mogen volgens de toepassingsvoorwaarden niet in de openlucht worden uitgeplant. Dit betekent dat deze middelen niet mogen worden toegepast in de bloembollenteelt van tulp.

Voor de beheersing van tulpengalmijt op het veld is geen afdoende maatregel of middel beschikbaar. Met een éénmalige dompelbehandeling na het inschuren van de bollen zullen de eitjes overleven. Hieruit kan zich vervolgens bij de gehanteerde bewaartemperatuur een nieuwe populatie opbouwen. De sector is op dit moment nog niet in staat om op grote schaal een celbehandeling (op het eigen bedrijf of in loonwerk) toe te passen. De verwachting is dat dit binnen enkele jaren wel het geval is.

Conclusie

De tijdelijke vrijstelling van Movento voor het beheersen van tulpengalmijt in de onbedekte teelt van tulp voldoet aan de criteria voor een noodsituatie op het gebied van gewasbescherming. Tulpengalmijt is een teeltbedreigend probleem voor de onbedekte teelt van tulp waarvoor momenteel het beschikbare pakket aan maatregelen en middelen niet afdoende is.

2.1.2 Naleefbaarheid en handhaafbaarheid van de toepassingsvoorwaarden

Naleefbaarheid

De NVWA heeft een inschatting gemaakt van de mate waarin de voorgeschreven risico reducerende maatregelen nageleefd zullen worden. De NVWA heeft dit gedaan op basis van informatie van de aanvrager, een inschatting van andere overwegingen van de teler om zich wel of niet aan de gebruiksvoorschriften te houden, en eerdere inspectieresultaten.

De aanvrager schat in dat op 85–90% van de tulpenpercelen kan worden voldaan aan de toepassingsvoorwaarden. Dit is gebaseerd op een schatting dat 60% van het areaal tulpen op percelen met een teeltvrije zone van minstens 150 cm staan. Dit in combinatie met de inschatting dat 30% de telers kan voldoen aan DRT 97,5%. De overige telers kunnen het werk uitbesteden aan loonwerkers. Vanuit het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL) is een teeltvrije zone van 150 cm langs oppervlakte water vereist. Voor deze vrijstelling geldt een teeltvrije zone langs alle zijden van het perceel. Dat op 85–90% van de tulpenpercelen voldaan kan worden aan de toepassingsvoorwaarden is volgens de NVWA een overschatting.

De NVWA voert bedrijfsinspecties en toepassingsinspecties uit. Bij bedrijfsinspecties wordt een fysieke en administratieve controle uitgevoerd en wordt een gewasmonster genomen. Toepassingsinspecties worden tijdens het toepassen van gewasbeschermingsmiddelen uitgevoerd (heterdaad in het veld). De naleving van de bloembollensector bij de toepassingsinspecties was in 2022 92%, in 2023 67% en in 2024 94%.

De aanvrager geeft aan dat telers die niet over de juiste techniek beschikken een loonwerker kunnen inhuren om dit middel te laten toepassen, maar signaleert zelf al een knelpunt vanwege de capaciteit. De NVWA schat in dat dit aannemelijk is. De teler zal gebruik maken van eigen apparatuur, ook als deze niet aan de vereiste drift reducerende techniek voorwaarden voldoet. Om aan de bredere teeltvrije zone te voldoen is het een optie om tulpenbollen te rooien. De inschatting is dat telers dit niet zullen doen. Afhankelijk van de verwachte schade door tulpengalmijt in tulpen, zal de teler besluiten Movento in te zetten om schade te voorkomen. De NVWA schat in dat de naleefbaarheid van de voorgestelde toepassingsvoorwaarden door de teler laag is.

Handhaafbaarheid

De mogelijkheden voor het uitoefenen van toezicht op de voorschriften bestaan uit bedrijfscontrole (administratief en fysiek achteraf), toepassingscontrole (heterdaad), monstername en/of extra borging vooraf door gecontroleerde distributie. Het gebruik van Movento is via monstername van het gewas en analyse in een lab vast te stellen. De aanwezigheid/beschikbaarheid van de vereiste spuittechniek bij een teler is vast te stellen, echter het gebruik daarvan is alleen bij heterdaad vast te stellen. De mogelijkheid om de vereiste combinatie van voorwaarden te voldoen kan bij inspectie van het perceel worden vastgesteld. De NVWA schat in dat de mogelijkheid voor het uitoefenen van toezicht (handhaafbaarheid) matig is.

Conclusie

De NVWA concludeert dat de naleefbaarheid en handhaafbaarheid van de toepassingsvoorwaarden slecht is. Het niet naleven van wet- en regelgeving leidt tot risico’s voor mens, dier en milieu.

Advies

Op basis van de beoordeling van de noodsituatie (gevaar voor de teelt en beschikbare alternatieven voor de teelt) en de verwachte naleefbaarheid en handhaafbaarheid adviseert de NVWA een vrijstelling van het gewasbeschermingsmiddel Movento in de onbedekte teelt van tulp niet te verlenen.

Indien voor het gewasbeschermingsmiddel Movento een vrijstelling wordt verleend, adviseert NVWA nadrukkelijk om het middel enkel onder gecontroleerde distributie te laten leveren.

Ten eerste omdat het gewasbeschermingsmiddel Movento niet meer is toegelaten in Europa, ten tweede om te waarborgen dat aan de strenge toepassingsvoorwaarden kan worden voldaan en ten derde vanwege etiketvereisten.

2.3 Risicobeoordeling

Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) heeft een advies opgesteld waarin de vraag wordt beantwoord of er sprake is van aanvaardbare risico’s.

Humane toxiciteit

Voldoet aan de eisen.

Volksgezondheid

Voldoet aan de eisen.

Gedrag in het milieu

Voldoet aan de eisen.

Ecotoxiciteit

Voldoet aan de eisen met inachtneming van de volgende risicoreducerende maatregelen/ restrictiezinnen:

Gevaarlijk voor bijen. Om de bijen en andere bestuivende insecten te beschermen mag u dit product niet gebruiken op in bloei staande gewassen of op niet-bloeiende gewassen wanneer deze actief bezocht worden door bijen en hommels. Gebruik dit product niet in de buurt van in bloei staand onkruid.

Om niet tot de doelsoorten behorende insecten/geleedpotigen, bijen en andere bestuivende insecten te beschermen is toepassing van dit middel uitsluitend toegestaan indien op het gehele perceel gebruik gemaakt wordt van een van de volgende maatregelen:

• een techniek uit tenminste de klasse DRT97,5 in combinatie met een teeltvrije zone van tenminste 150 centimeter (gemeten vanaf het midden van de laatste gewasrij of de laatste plant in de rij tot aan de perceelgrens), of

• een techniek uit tenminste de klasse DRT95 in combinatie met een teeltvrije zone van tenminste 250 centimeter (gemeten vanaf het midden van de laatste gewasrij of de laatste plant in de rij tot aan de perceelgrens), of

• een techniek uit tenminste de klasse DRT75 in combinatie met een teeltvrije zone van tenminste 300 centimeter (gemeten vanaf het midden van de laatste gewasrij of de laatste plant in de rij tot aan de perceelgrens).

Conclusie

Het College constateert dat na het nemen van risicoreducerende maatregelen / het inachtnemen van restrictiezinnen het risico verbonden aan de vrijstelling acceptabel is.

Advies

Gezien het risico adviseert het College een vrijstelling ex artikel 38 Wgb van het gewasbeschermingsmiddel Movento in de teelt van tulp te verlenen onder vermelding van bovengenoemde risicoreducerende maatregelen / restrictiezinnen.

3 Overwegingen

Tulpengalmijt is een teeltbedreigend probleem voor de onbedekte teelt van tulp. Zonder de vrijstelling van Movento in de onbedekte teelt van tulp kan tulpengalmijt op geen enkele andere redelijke wijze te beheerst worden. Hierdoor wordt de doelmatige onbedekte teelt van tulp bedreigd.

De NVWA concludeert dat de naleefbaarheid en handhaafbaarheid van de toepassingsvoorwaarden slecht is. Het niet naleven van wet- en regelgeving leidt tot risico’s voor mens, dier en milieu.

Op basis van de beoordeling van de noodsituatie op het gebied van gewasbescherming en de beoordeling van de naleefbaarheid en handhaafbaarheid van de voorgeschreven risico reducerende maatregelen/restricties adviseert de NVWA een vrijstelling van het gewasbeschermingsmiddel Movento in de onbedekte teelt van tulp niet te verlenen. Indien voor het gewasbeschermingsmiddel Movento een vrijstelling wordt verleend, adviseert NVWA nadrukkelijk om het middel enkel onder gecontroleerde distributie te laten leveren.

In het Wettelijk Gebruiksvoorschrift (zie bijlage bij dit besluit) zijn de risico reducerende maatregelen overgenomen die door het Ctgb zijn voorgesteld.

4 Besluit

In afwijking van het advies van de NVWA en het advies van het Ctgb overnemend, heb ik in overeenstemming met de Minister van Infrastructuur en Waterstaat, besloten om op grond van artikel 38 van de Wgb tijdelijke vrijstelling te verlenen voor het gebruik van het gewasbeschermingsmiddel Movento voor de beheersing van tulpengalmijt in de onbedekte teelt van tulp.

De NVWA heeft vastgesteld dat tulpengalmijt een teeltbedreigend probleem is waarvoor op dit moment het beschikbare pakket aan maatregelen en middelen niet afdoende is. Ter stimulering van een correcte naleving heb ik ten positieve afgeweken van het Ctgb advies en slechts vrijgesteld een techniek met tenminste de klasse DRT 97,5 en een teeltvrije zone van 150 cm.

Dit besluit treedt in werking op met ingang van de dag na de dagtekening van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst en vervalt op 1 juli 2026.

De Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, S.P.A. Erkens

---

1 Stichting Kwaliteitseisen Landbouwtechniek

---

1 Stichting Kwaliteitseisen Landbouwtechniek