Regeling van de Minister van Asiel en Migratie van 13 januari 2026, nummer 7047164, houdende wijziging van de Subsidieregeling ondersteuning zelfstandig vertrek 2023 (derde wijziging)

De Minister van Asiel en Migratie,

Gelet op de artikelen 3 en 4 van de Kaderwet overige JenV-subsidies en artikel 2, eerste lid, van het Kaderbesluit overige JenV-subsidies;

Besluit:

ARTIKEL I

De Subsidieregeling ondersteuning zelfstandig vertrek 2023 wordt als volgt gewijzigd:

A

Artikel 1 wordt als volgt gewijzigd:

1. Het begrip ‘minister’ komt te luiden:

minister:

Minister van Asiel en Migratie;

2. In de alfabetische volgorde worden de volgende begripsbepalingen ingevoegd:

DT&V:

Dienst Terugkeer en Vertrek;

IOM:

Internationale Organisatie voor Migratie;

post-arrival ondersteuning:

een bijdrage aan de terugkeerder in contanten of in natura om de eerste dagen na terugkeer te vergemakkelijken;

B

Artikel 17 wordt als volgt gewijzigd:

1. In het tweede lid vervalt onderdeel b, onder verlettering van de onderdelen c en d tot b en c.

2. Het derde lid komt te luiden:

• 3. Voor het verstrekken van herintegratieondersteuning in het land van herkomst of bestemming, is het uitgangspunt dat de subsidieontvanger gebruik maakt van FX EURP.

3. Onder vernummering van het vierde lid tot vijfde lid wordt, een lid ingevoegd, luidende:

• 4. In afwijking van het derde lid kunnen subsidieontvangers gebruikmaken van IOM indien FX EURP niet beschikbaar is in het land van herkomst of bestemming, of indien er geen terugkeerbesluit is uitgevaardigd aan de terugkeerder die wordt ondersteund door de subsidieontvanger.

4. Het vijfde lid (nieuw) komt te luiden:

• 5. In afwijking van het derde lid kan de subsidieontvanger, slechts met voorafgaande toestemming van de minister, gebruikmaken van het IOM of een lokale partnerorganisatie, indien dat netwerk meer passend is voor het verstrekken van herintegratieondersteuning dan FX EURP.

5. Er worden twee leden toegevoegd, luidende:

• 6. In het geval van een lokale partnerorganisatie als bedoeld in het vijfde lid beoordeelt de minister of het een institutionele partner betreft die aantoonbaar kwalitatief goede herintegratieondersteuning verstrekt.

• 7. Voor het verkrijgen van de voorafgaande toestemming van de minister, bedoeld in het vijfde lid, dient de subsidieontvanger een verzoek in. De subsidieontvanger kan hiervoor gebruik maken van een door de minister beschikbaar gesteld formulier op de website van DT&V.

C

Artikel 18 wordt als volgt gewijzigd:

1. Het eerste lid komt te luiden:

• 1. Projecten worden uitgevoerd in nauw overleg met DT&V. De subsidieontvanger en DT&V maken afspraken over hoe deze samenwerking wordt vormgegeven.

2. In het vierde lid, tweede volzin vervalt ‘via het REAN-programma, EURP-programma of het ERSO-netwerk’.

D

Artikel 19, zesde lid, onderdeel b, komt te luiden:

• b. buiten Nederland zijn gemaakt en zijn gecontroleerd en goedgekeurd door het internationale netwerk van de Internationale Organisatie van Migratie of de door de minister goedgekeurde lokale partner van de subsidieontvanger waarmee de subsidieontvanger een overeenkomst heeft gesloten. In het geval dat de ondersteuning wordt geboden via FX EURP en de kosten derhalve zijn gecontroleerd en goedgekeurd door de lokale partner van FX EURP zijn de kosten niet subsidiabel aangezien deze door Frontex worden gefinancierd.

E

In artikel 22 wordt ‘€ 1.800.000’ vervangen door ‘€ 1.702.000’.

F

In artikel 27 wordt ‘1 augustus 2023 tot en met 30 november 2023’ vervangen door ’1 januari 2026 tot en met 31 maart 2026’.

G

In artikel 28 wordt ‘artikel 21’ vervangen door ‘artikel 27’.

ARTIKEL II

Op subsidies die voor 1 januari 2026 zijn aangevraagd blijft de Subsidieregeling ondersteuning zelfstandig vertrek 2023, zoals die luidde voor inwerkingtreding van deze regeling, van toepassing.

ARTIKEL III

Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst en werkt terug tot en met 1 januari 2026.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

’s-Gravenhage, 13 januari 2026

De Minister van Asiel en Migratie, D.M. van Weel

TOELICHTING

ALGEMEEN

De Subsidieregeling ondersteuning zelfstandig vertrek 2023 (hierna: OZV regeling) wordt zodanig gewijzigd dat het subsidieplafond voor aanvragen die zien op doelgroep A voor 2026 € 1.702.000 bedraagt. Voor doelgroep A is in de tweede wijzigingsregeling van de OZV regeling een jaarlijks aanvraagtijdvak opgenomen, wat ongewijzigd kan blijven.

Voor doelgroep B (gemeenschapsonderdanen) wordt voor 2026 een aanvraagtijdvak opengesteld van 1 januari 2026 tot en met 31 maart 2026 met een subsidieplafond van € 4.000.000. Het aanvraagtijdvak per 1 januari 2026 is opgenomen omdat het huidige project ten aanzien van doelgroep B van Stichting Barka loopt tot 31 december 2025. De minister wenst deze stichting de mogelijkheid te bieden om een aanvraag voor een vervolgproject in te dienen zonder onderbreking en ook andere ngo’s de gelegenheid te geven om een aanvraag in te dienen voor een project ten aanzien van doelgroep B. Een termijn van drie maanden biedt ngo’s voldoende ruimte om een (vervolg)aanvraag in te dienen.

Bij het openstellen van de hiervoor genoemde subsidieplafonds voor de doelgroepen A en B is rekening gehouden met voldoende beschikbare financiële ruimte. In de rijksbegroting zijn de kosten hiervoor voor het jaar 2026 begroot op € 4.534.000. Naast de verplichtingen die ten behoeve van lopende OZV-projecten zijn gereserveerd voor het jaar 2026, is er voldoende financiële ruimte voor een subsidieplafond ter hoogte van € 1.702.000 voor doelgroep A en € 4.000.000 voor doelgroep B.

Verder worden de wijzigingen doorgevoerd die noodzakelijk zijn voor het gebruik van het FX EURP-programma als hoofdprogramma voor herintegratieondersteuning.

Het Frontex herintegratieprogramma is begin 2024 gewijzigd van Joint Reintegration Services (JRS) naar Frontex EU Reintegration Programme (FX EURP). Sindsdien stimuleert DTenV het gebruik van FX EURP. Voor het verstrekken van de herintegratieondersteuning in het land van herkomst of bestemming, kon de subsidieontvanger ook gebruik maken van andere netwerken naast EURP, namelijk: ERSO, IOM of een door de minister goedgekeurde lokale partner van de subsidieontvanger. In september 2025 heeft de minister besloten dat FX EURP het hoofdkanaal wordt voor het verstrekken van herintegratieondersteuning aan vreemdelingen. Op 17 oktober 2025 zijn de NGO’s hiervan reeds op de hoogte gebracht door via DTenV. Vanwege voornoemd besluit wordt de regeling zo gewijzigd dat hierin is opgenomen dat FX EURP als hoofdkanaal geldt voor vreemdelingen die in aanmerking komen voor herintegratieondersteuning en wanneer hiervan kan worden afgeweken.

De subsidieontvanger kan afwijken van FX EURP wanneer FX EURP als terugkeerprogramma niet beschikbaar is in het land van herkomst of bestemming, of wanneer er geen terugkeerbesluit is uitgevaardigd aan de terugkeerder die wordt ondersteund door de subsidieontvanger. Er moet namelijk een terugkeerbesluit zijn afgevaardigd aan de terugkeerder die wordt ondersteund door de subsidieontvanger om gebruik te kunnen maken van herintegratieondersteuning van FX EURP. FX EURP is namelijk slechts beschikbaar voor herintegratieondersteuning aan terugkeerders met een vertrekplicht. Indien blijkt dat FX EURP niet beschikbaar is of er geen terugkeerbesluit is uitgereikt aan de terugkeerder die wordt ondersteund door de subsidieontvanger, dan kan de subsidieontvanger FX EURP niet gebruiken voor het verstrekken van de herintegratieondersteuning en kan het netwerk van IOM hiervoor worden gebruikt.

De subsidieontvanger kan verder, met voorafgaande toestemming van de minister, afwijken van FX EURP voor de herintegratieondersteuning als het IOM-netwerk of een lokale partnerorganisatie meer passend is bij het verstrekken van herintegratieondersteuning. Het kan zijn dat het IOM of een lokale partnerorganisatie, vanwege hun eigen expertise, meer passende terugkeerondersteuning kan bieden dan FX EURP. Dit is bijvoorbeeld het geval indien er sprake is van kwetsbaarheid, medische aspecten of er specifieke ondersteuningsbehoeften zijn opgenomen in het herintegratieplan en de expertise van IOM of een lokale partnerorganisatie hierop beter aansluiten.

Daarnaast kan een lokale partner meer passend zijn omdat noch FX EURP noch het IOM-netwerk beschikbaar is in de specifieke regio in het land van herkomst of bestemming waardoor de herintegratieondersteuning enkel verstrekt kan worden door een lokale partnerorganisatie. De minister beoordeelt of hiervan sprake is.

In het geval dat de subsidieontvanger verzoekt om toestemming voor het gebruikmaken van een lokale partner beoordeelt de minister, net als voorheen, of het een institutionele partner betreft, waarvan de minister kan vaststellen dat deze aantoonbaar kwalitatief goede herintegratieondersteuning verstrekt.

De subsidieontvanger dient het verzoek om voorafgaande toestemming te krijgen om af te wijken van FX EURP in met het door de minister hiervoor beschikbaar gestelde formulier dat gepubliceerd is op de website van de DTenV. De beslissing van de minister wordt schriftelijk medegedeeld aan de subsidieaanvrager.

Het ERSO-netwerk (European Reintegration Support Organisations) is niet langer opgenomen in de regeling om het gebruik van FX EURP als hoofdkanaal te stimuleren en de voordelen van FX EURP optimaal te benutten. Het ERSO-netwerk wordt hoofdzakelijk door stichting Vluchtelingenwerk Nederland gebruikt. Gelet op het beperkte aantal terugkeerders die via dit netwerk terugkeren en het feit dat het ERSO-netwerk en FX EURP gebruik maken van dezelfde dienstverleners in landen van herkomst, wordt te weinig toegevoegde waarde gezien in het onderhouden van het ERSO-netwerk.

Tot slot worden in de onderhavige wijziging een aantal tekstuele aanpassingen en correcties doorgevoerd.

ARTIKELSGEWIJS

ARTIKEL I

Onderdeel A (artikel 1)

Artikel 1 bevat de definities van de in de regeling gehanteerde begrippen. In de definitielijst is gewijzigd dat in de onderhavige regeling met ‘minister’, de Minister van Asiel en Migratie wordt bedoeld in plaats van de Minister van Justitie en Veiligheid.

Verder zijn de afkortingen DT&V, dat staat voor de Dienst Terugkeer en Vertrek en IOM, dat staat voor Internationale Organisatie voor Migratie, toegevoegd aan de definitielijst.

De lijst met definities is daarnaast uitgebreid met het woord ‘post-arrival ondersteuning’. De post-arrival ondersteuning door het Frontex EU Reintegration Programma (FX EURP) maakt sinds september 2024 onderdeel uit van de Nederlandse terugkeerondersteuning. De uitleg van de post-arrival ondersteuning was abusievelijk opgenomen in artikel 17, tweede lid, onderdeel b, in plaats van in artikel 1. Met deze wijziging is dit hersteld.

Onderdeel B (Artikel 17, tweede lid, onderdeel b, derde, vierde, vijfde, zesde en zevende lid)

Doordat de definitie van ‘post-arrival ondersteuning’ is opgenomen in artikel 1, kan deze in artikel 17 worden geschrapt. Gelet hierop is artikel 17, tweede lid, onderdeel b, geschrapt.

Verder is artikel 17 zodanig gewijzigd dat in het derde lid is opgenomen dat FX EURP het hoofdkanaal is voor herintegratieondersteuning. In het vierde tot en met zevende lid is vervolgens opgenomen wanneer, al dan niet met voorafgaande toestemming van de minister, mag worden afgeweken van FX EURP. Verwezen wordt naar hetgeen hierover is opgenomen in het algemene deel van deze toelichting.

Onderdeel C (Artikel 18, eerste lid en vierde lid)

Omdat de ngo’s tegenwoordig landelijk opereren in plaats van lokaal, is in het eerste lid van artikel 18 gewijzigd dat afstemming plaatsvindt met ‘lokale afdelingen’ van DT&V.

In het vierde lid is de opsomming van de verschillende netwerken geschrapt. Naast de wijziging in de regeling dat EURP het hoofdkanaal is geworden en het schrappen van het ERSO-netwerk, gaat het in dit artikellid over de mogelijkheid van het voortijdig beëindigen van projecten en is het noemen van de verschillende netwerken in dit kader niet relevant.

Onderdeel D (Artikel 19, zesde lid, onderdeel b)

Artikel 19, zesde lid, onderdeel b is zodanig gewijzigd dat het ERSO-netwerk (European Reintegration Support Organisations) niet langer is opgenomen in de regeling. Voor de toelichting hiervan wordt verwezen naar hetgeen hierover onder het algemene gedeelte van deze toelichting reeds is opgenomen.

Onderdeel E (Artikel 22)

In artikel 22 is het subsidieplafond voor doelgroep A voor 2026 opgenomen ter hoogte van € 1.702.000. Voor de toelichting op de hoogte van dit bedrag voor 2026 wordt verwezen naar hetgeen hierover onder het algemene gedeelte van deze toelichting reeds is opgenomen.

Onderdeel F (Artikel 27)

In artikel 27 wordt ‘1 augustus 2023 tot en met 30 november 2023’ vervangen door ’1 januari 2026 tot en met 31 maart 2026’.

Onderdeel G (Artikel 28)

In artikel 28 wordt ‘21’ vervangen door ‘27’ omdat hier abusievelijk werd verwezen naar het verkeerde artikel.

Het subsidieplafond voor doelgroep B voor 2026 is € 4.000.000. Voor de toelichting op de hoogte van dit bedrag voor 2026 wordt verwezen naar hetgeen hierover onder het algemene gedeelte van deze toelichting reeds is opgenomen. Dit bedrag is in de huidige tekst van artikel 28 reeds opgenomen en kan derhalve ongewijzigd blijven.

ARTIKEL II

Op subsidies die voor 1 januari 2026 zijn aangevraagd – derhalve voor het nieuwe aanvraagtijdvak – dient de Subsidieregeling ondersteuning zelfstandig vertrek 2023, zoals die luidde voor inwerkingtreding van deze regeling, van toepassing te blijven. Dit overgangsrecht heeft tot gevolg dat de wijzigingen van deze regeling alleen van toepassing zijn op aanvragen die op of na 1 januari 2026 zijn gedaan.

ARTIKEL III

De invoeringstermijn bedraagt minder dan twee maanden en de regeling werkt terug tot en met 1 januari 2026. Daarmee wijkt de inwerkingtreding af van de minimale invoeringstermijn van twee maanden. Deze regeling maakt het verstrekken van subsidies mogelijk waardoor afwijking is toegestaan, omdat de betreffende doelgroepen daarbij gebaat zijn.

De Minister van Asiel en Migratie, D.M. van Weel