Regeling van de Staatssecretaris van Defensie van 18 maart 2026, nr. MINDEF20260006817 tot wijziging van de Regeling beperking of verbod uitoefening burgerluchtverkeer in bepaalde gebieden 2018 in verband met het opsplitsen van oefengebied EHTRA59 in twee afzonderlijke gebieden en het inrichten van een beschermd gebied rond de haven van Vlissingen

De Staatssecretaris van Defensie,

Handelende in overeenstemming met de Minister van Infrastructuur en Waterstaat,

Gelet op artikel 5.10, tweede lid, van de Wet luchtvaart;

Besluit:

ARTIKEL I

De Regeling beperking of verbod uitoefening burgerluchtverkeer in bepaalde gebieden 2018 wordt als volgt gewijzigd:

A

Artikel 2, vijfde lid, wordt als volgt gewijzigd:

1. In onderdeel aa wordt ‘FL 130’ vervangen door ‘FL 055’.

2. Onder verlettering van de onderdelen bb tot en met nn wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:

  • bb. EHTRA 59A (Leusderheide)

    het gebied, begrensd door de lijn die de cirkel vormt met een straal van 2 nautische mijlen vanuit positie 52°06'14.00"N 005°20'34.00"E;

    van FL055 tot een in de NOTAM aangegeven maximum van FL 130;

3. Onder verlettering van de onderdelen ll tot en met nn wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:

  • ll. EHR 89 HNS Vlissingen

    een cirkelvormig gebied met een straal van anderhalve (1,5) zeemijlen met als middelpunt het coördinaat 51°27'29.5"N 003°42'50.9"E van GND tot 500’ AMSL

B

Artikel 7, eerste lid wordt als volgt gewijzigd:

In onderdeel b wordt ‘EHR 2, EHR 3, EHR 3A, EHR 3B, EHR 9, EHR 49, EHTSA 50, EHTSA 51, EHTSA 52, EHTSA 53, EHTSA 54, EHTSA 55, EHTSA 56, EHTSA 57, EHTRA 59, EHR 64, EHR 65, EHTSA 100, EHTSA 101 en EHTSA 102’ vervangen door EHR 2, EHR 3, EHR 3A, EHR 3B, EHR 9, EHR 49, EHTSA 50, EHTSA 51, EHTSA 52, EHTSA 53, EHTSA 54, EHTSA 55, EHTSA 56, EHTSA 57, EHTRA 59, EHR 64, EHR 65, EHR 69 HNS Vlissingen, EHTSA 100, EHTSA 101 en EHTSA 102.

ARTIKEL II

Deze regeling treedt in werking met ingang van 11 juni 2026.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Staatssecretaris van Defensie, D.G. Boswijk

TOELICHTING

Algemeen deel

1. Inleiding

De Regeling beperking of verbod uitoefenen burgerluchtvaart in bepaalde gebieden 2018 (hierna de Regeling) bevat onder andere alle permanente gebieden in Nederland waar op grond van de Wet Luchtvaart artikel 5.10, het uitoefenen van burgerluchtverkeer niet te verenigen valt met activiteiten in het kader van militaire noodzaak. Om deze reden zijn de relevante militaire oefengebieden in de Regeling opgenomen. Afhankelijk van de activiteit wordt er voor de burgerluchtvaart een algeheel verbod of beperking met voorwaarden ingesteld.

De inrichting van het luchtruim, en daarmee ook van de gebieden die in de Regeling zijn opgenomen, is een dynamisch proces dat gestuurd wordt door operationele behoeftes en internationale afspraken in het kader van flexibel gebruik van het luchtruim (FUA). De operationele en beleidsmatige afweging van deze behoeftes wordt gedaan door de Luchtverkeerscommissie (LVC), die de bewindspersonen van Infrastructuur en Waterstaat en Defensie adviseert over luchtruimzaken en air traffic management (ATM). De dagelijkse uitvoering is belegd binnen de gezamenlijke ATM beleidseenheid (ATMB), een samenwerkingsverband tussen het Directoraat-generaal Luchtvaart en Maritieme Zaken en de Militaire Luchtvaart Autoriteit. Deze laatste is namens de Minister van Defensie belast met ATM-beleid.

Voor het doorvoeren van structurele wijzigingen in het luchtruim wordt door initiatiefnemers het wijzigingsproces luchtruim en vliegprocedures gevolgd1. De ATMB bewaakt dit proces waarbij operationele, beleidsmatige en omgevingsfactoren in ogenschouw worden genomen. Daarnaast draagt zij zorg voor het initiëren van de eventueel noodzakelijke aanpassingen aan luchtvaartwet- en regelgeving.

2. Aanleiding voor de wijzigingen

Er zijn een aantal wijzigingsvoorstellen ingediend bij de ATMB die een aanpassing van de Regeling vergen. Allereerst wordt op verzoek van Luchtverkeersleiding Nederland het oefengebied EHTRA 59 (Leusderheide) verticaal opgesplitst in twee afzonderlijke gebieden. Hierdoor wordt voorkomen dat luchtverkeer van en naar Schiphol onnodig wordt beperkt.

Daarnaast is vanuit het Ministerie van Defensie, Commando Landstrijdkrachten, Host Nation Support het verzoek gekomen om ter bescherming van de doorvoeroperaties rond de haven van Vlissingen een beschermd gebied in te richten. Dit is ten behoeve van de aan- en afvoer van onder meer Combat Aviation Brigades en het effectiever kunnen optreden tegen ongeautoriseerde drone vluchten rond het havengebied gedurende deze doorvoeroperaties.

3. Toezicht en handhaving

De Militaire Luchtvaart Autoriteit is als toezichthouder intensief betrokken geweest bij de totstandkoming van deze wijzigingen. Daarom is afgezien van een handhaafbaarheids-, uitvoerbaarheids- en fraudebestendigheidstoets.

4. Internetconsultatie en regeldruk

De wijzigingen zijn in nauw overleg met het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en de luchtvaartsector (waaronder de koepelorganisaties Aircraft Owners & Pilots Association Netherlands (AOPA) en de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor luchtvaart (KNVvL)) tot stand gekomen.

Er is geen internetconsultatie uitgevoerd voor deze regeling, omdat hier sprake is van een ministeriële regeling die geen ingrijpende veranderingen teweegbrengt in de rechten en plichten van burgers en bedrijven en ook geen ingrijpende gevolgen heeft voor de uitvoeringspraktijk.

De onderhavige regeling brengt geen nieuwe administratieve lasten en nalevingskosten met zich mee. De wijzigingen zijn louter operationeel van aard.

5. Inwerkingtreding en vaste verandermomenten

De wijzigingen treden in werking op 11 juni 2026. Dit moment van inwerkingtreding wijkt af van de vaste verandermomenten. De grond hiervoor is aanwijzing 4.17, vijfde lid, onderdeel d, van de Aanwijzingen voor de regelgeving. Aanpassing van de luchtvaartgids vindt alleen plaats op internationaal vooraf vastgestelde data conform de Aeronautical Information and Control cyclus (AIRRAC). De inwerkingtreding van de wijziging dient daarom overeen te komen met de vastgestelde AIRAC datum van 22 januari 2026. Hierdoor kunnen de operationele diensten tijdig de noodzakelijke maatregelen voorbereiden.

Artikelsgewijs deel

Artikel I, onderdeel A

Er wordt een tweede onderdeel aan het eerste lid van artikel 2 toegevoegd.

Op verzoek van Luchtverkeersleiding Nederland wordt de bestaande EHTRA 59 verticaal opgesplitst. De reden hiervoor is de aanstaande introductie van het nieuwe verkeersleidingssysteem iCAS, die een technische beperking heeft in het verwerken van een variabele verticale afbakening van het gebied. Het gedeelte van de EHTRA 59 tot een hoogte van FL055 ligt in militair beheerd luchtruim; het gebied daarboven tot FL130 in civiel beheerd luchtruim. In de praktijk wordt voornamelijk gebruik gemaakt van het gebied tot FL055. Hierdoor vindt het vliegverkeer van en naar o.a. Schiphol geen hinder van de activiteiten. Het verkeersleidingssysteem iCAS wordt echter in het gehele gebied tot FL 130 als actief beschouwd, wat betekent dat het systeem in de planningsfase onnodig vliegverkeer gaat omleiden. Dit terwijl het gebied boven FL055 niet wordt benut. Deze situatie wordt opgelost door het gebied op te splitsen in EHTRA 59 en EHTRA 59A op de verticale scheidslijn van FL055.

Artikel I, onderdeel B

In de haven van Vlissingen-Oost, bij de Verbrugge Zeeland Terminal, vind met enige regelmaat grootschalige Host Nation Support (HNS) doorvoeroperaties plaats. In vredestijd gaat dit om enkele operaties per jaar (1 tot 3) variërend in duur van 1 tot 12 weken. De behoefte komt voort uit de noodzaak om dit soort operaties te beveiligen en de activiteiten daarbinnen te beschermen als onderdeel van HNS aan de Sending Nation. Defensie stelt bij dit soort operaties een Tijdelijk Militair Object (TMO) in op het haventerrein.

Om de toegang tot het luchtruim tot het havengebied te beperken voor bemande en onbemande luchtvaart werd altijd een tijdelijk gebied met beperkingen ingericht. Dit proces vergt een hoge administratieve last en een doorlooptijd van 16 weken per geval. Hierdoor is het middel ook minder geschikt voor het op korte termijn activeren van het gebied. Voor gebieden die op regelmatige basis voor militaire (oefen)doeleinden worden gebruikt wordt in de regel een structureel gebied ingesteld en opgenomen in de Regeling. Aan het gebruik van het gebied zijn regels verbonden. Ten behoeve van Host Nation Support wordt daarom boven de haven van Vlissingen een restricted area, EHR 89, ingesteld op de dagen en tijden dat er sprake is van eerder genoemde doorvoeroperaties.

De afmetingen van het gebied vormen geen directe hinder voor de activiteiten op Luchthaven Midden-Zeeland. Luchtvaartuigen van de Dienst infrastructuur van de Eenheid landelijke expertise en operaties van de politie en helikopters die worden gebruikt voor spoedeisende hulpverlening door traumateams en het vervoer van slachtoffers of voor zoek- en reddingsacties worden uitgezonderd van de beperking.

Artikel II

Deze regeling treedt in werking met ingang van 11 juni 2026, de datum waarop de relevante wijzigingen in de luchtvaartgids zijn gepubliceerd. Voor een nadere toelichting op de inwerkingtreding wordt verwezen naar het onderdeel ‘Inwerkingtreding en vaste verandermomenten’ van het algemeen deel van de toelichting.

De Staatssecretaris van Defensie, D.G. Boswijk

Naar boven