Regeling van de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid van 13 november 2025, kenmerk 6825107, tot wijziging van de Regeling vervoer van justitiabelen in verband met het aanscherpen van de aanwezigheid van een medewerker die belast is met de beveiliging bij een medisch extern onderzoek

De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,

Gelet op artikel 18f van de Penitentiaire beginselenwet;

Besluit:

ARTIKEL I

De Regeling vervoer van justitiabelen wordt als volgt gewijzigd:

A.

Artikel 19 komt te luiden:

Indien dit in verband met de veiligheid van de arts of ander medisch personeel, vluchtgevaar of andere veiligheidsbelangen strikt noodzakelijk is, kan de directeur van de Dienst Vervoer en Ondersteuning van de Dienst Justitiële Inrichtingen namens de directeur van de inrichting van waaruit de justitiabele vervoerd wordt voor een medisch onderzoek, beslissen dat een medisch onderzoek buiten de inrichting in het bijzijn van een medewerker, belast met de beveiliging, geschiedt.

ARTIKEL II

Deze regeling treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin zij wordt geplaatst.

Deze regeling zal met de toelichting in de Staatscourant worden geplaatst.

De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, A.C.L. Rutte

TOELICHTING

In artikel 19 van de Regeling vervoer van justitiabelen zoals dit artikel luidde voor inwerkingtreding van onderhavige regeling, was bepaald dat een medisch onderzoek altijd in het bijzijn van de transportbegeleider plaatsvindt. De beroepscommissie van de RSJ heeft in diverse uitspraken geoordeeld dat deze bepaling zich niet verhoudt tot het in artikel 7:457 van het Burgerlijk Wetboek vervatte beginsel van de geheimhoudingsplicht van de arts, artikel 8 van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens en het in het artikel 2, vierde lid, van de Penitentiaire beginselenwet neergelegde beginsel van minimale beperkingen.¹ Volgens de beroepscommissie dient het uitgangspunt bij een bezoek van een justitiabele aan een arts (in het ziekenhuis) te zijn dat er geen toezichthoudend personeel aanwezig is in de behandel- of spreekkamer. Dit uitgangspunt lijdt slechts uitzondering indien de aanwezigheid van personeel in de behandel- of spreekkamer uit veiligheidsoverwegingen (strikt) noodzakelijk is. Deze jurisprudentie van de RSJ ziet op een bezoek aan een arts buiten de inrichting waarvoor vervoer door de Dienst Vervoer en Ondersteuning (DV&O) van de Dienst Justitiële Inrichtingen aangewezen is. Zoals de RSJ in zijn advies van 20 juni 2024 heeft onderstreept, is voor de veiligheid ten tijde van het vervoer van de justitiabele de directeur van een inrichting en niet die van DV&O verantwoordelijk. Derhalve is ervoor gekozen de tekst van artikel 19 van de Regeling vervoer van justitiabelen aan te passen in die zin dat de directeur van de DV&O namens de directeur van een inrichting in casu optreedt. Namens de directeur van de inrichting waaruit de gedetineerde wordt vervoerd, dient de directeur van de DV&O een zelfstandige belangenafweging te maken tussen enerzijds het individuele belang van de justitiabele bij raadpleging van/behandeling door een arts zonder dat daarbij toezichthoudend personeel aanwezig is en anderzijds het algemene belang van handhaving van de orde en veiligheid dan wel van een ongestoorde tenuitvoerlegging van de vrijheidsbeneming. In het kader van de belangenafweging zal DV&O vooraf een risicoprofiel van de justitiabele moeten maken ten behoeve van de veiligheid. Eveneens is de wens van de behandelend arts ten aanzien van beveiliging relevant voor de belangenafweging. Een inspectie van de behandelkamer door een medewerker van DV&O is aangewezen. Eveneens is de inbreng van de betreffende inrichting met betrekking tot het gedrag van de justitiabele in de inrichting, de kans op voortgezet crimineel handelen en zijn eventuele vluchtgevaarlijkheid van belang. Naast andere veiligheidsaspecten dienen in ieder geval al deze aspecten beschreven te worden in het risicoprofiel op basis waarvan de directeur van de DV&O namens de directeur van de inrichting zijn beslissing neemt ten aanzien van de aanwezigheid van een of meer beveiligers bij het bezoek aan de arts buiten de inrichting. Over de aanwezigheid van een medewerker van de inrichting tijdens een bezoek van een justitiabele aan een arts in de inrichting als ook een bezoek aan een arts buiten de inrichting zonder dat vervoer van DV&O is geïndiceerd, heeft de directeur van de DV&O geen betrokkenheid. Daarover gaat de directeur van de inrichting.

De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, A.C.L. Rutte

---

1 RSJ 13/1368/GA, RSJ R-19/3386/GA, RSJ R-20/6148/GA