Besluit van het college van toezicht van de Nederlandse orde van advocaten van 29 september 2025 tot vaststelling van de beleidsregel systeemtoezicht

Het college van toezicht van de Nederlandse orde van advocaten,

gelet op artikel 45h van de Advocatenwet;

gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht;

overwegende dat:

• het college van toezicht tot taak heeft om toe te zien op de werking van het toezicht, bedoeld in artikel 45a, eerste lid, van de Advocatenwet, artikel 24, tweede lid, van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, artikel 14, tweede lid, onderdeel b Wet kwaliteit incassodienstverlening en de klachtbehandeling door de deken ingevolge 46c van de Advocatenwet;

• het college van toezicht op grond van artikel 45h van de Advocatenwet beleidsregels dient vast te stellen voor de uitoefening van de taken ingevolge artikel 45a, eerste lid, van de Advocatenwet, artikel 24, tweede lid, van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, artikel 14, tweede lid, onderdeel b Wet kwaliteit incassodienstverlening, en artikel 46c van de Advocatenwet;

besluit:

ARTIKEL I. BELEIDSREGEL SYSTEEMTOEZICHT

De beleidsregel systeemtoezicht, zoals opgenomen in de bijlage behorende bij dit artikel, wordt vastgesteld.

ARTIKEL II. INWERKINGTREDING

Deze beleidsregel treedt in werking met ingang van 1 januari 2026 en wordt aangehaald als ‘beleidsregel systeemtoezicht’.

Dit besluit wordt bekendgemaakt door publicatie op de internetsite van het college van toezicht (www.collegevantoezichtnova.nl) en in de Staatscourant.

BIJLAGE, BEHORENDE BIJ ARTIKEL I BELEIDSREGEL SYSTEEMTOEZICHT

Besluit van het college van toezicht van de Nederlandse orde van advocaten van 29 september 2025 tot vaststelling van de Beleidsregel systeemtoezicht¹

Het college van toezicht van de Nederlandse orde van advocaten,

gelet op artikel 45h van de Advocatenwet;

gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht;

overwegende dat:

• het college van toezicht tot taak heeft om toe te zien op de werking van het toezicht, bedoeld in artikel 45a, eerste lid, van de Advocatenwet, artikel 24, tweede lid, van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, artikel 14, tweede lid, onderdeel b Wet kwaliteit incassodienstverlening en de klachtbehandeling door de deken ingevolge 46c van de Advocatenwet;

• het college van toezicht op grond van artikel 45h van de Advocatenwet beleidsregels dient vast te stellen voor de uitoefening van de taken ingevolge artikel 45a, eerste lid, van de Advocatenwet, artikel 24, tweede lid, van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, artikel 14, tweede lid, onderdeel b Wet kwaliteit incassodienstverlening, en artikel 46c van de Advocatenwet;

besluit tot vaststelling van de volgende beleidsregel:

Artikel 1. Begripsbepalingen

In deze beleidsregel wordt verstaan onder:

deken:

de deken van de orde in het arrondissement, bedoeld in artikel 22, tweede lid, van de Advocatenwet;

dekenberaad:

het dekenberaad bedoeld in artikel 2.5, eerste lid, van de Verordening op de advocatuur;

klachtbehandeling:

de taken ingevolge artikel 46c van de Advocatenwet;

toezicht:

de taken ingevolge artikel 45a, eerste lid, van de Advocatenwet, artikel 24, tweede lid, van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme en artikel 14, tweede lid, onderdeel b Wet kwaliteit incassodienstverlening.

Artikel 2. Reikwijdte

Deze beleidsregel richt zich tot het college van toezicht en bepaalt de normen die hij zal hanteren voor het beoordelen van de werking van het door de dekens uitgeoefende toezicht en klachtbehandeling.

Artikel 3. Normen en beleidsregel toezicht en klachtbehandeling

Bij het beoordelen van de werking van het door de dekens gehouden toezicht en de uitgeoefende klachtbehandeling toetst het college of deze op een onafhankelijke, zichtbare, effectieve, professionele en consistente wijze zijn uitgevoerd. Deze normen zijn nader uitgewerkt in de beleidsregel toezicht en klachtbehandeling.

Artikel 4. Beleid van de dekens

Bij de beoordeling van de werking van het toezicht en de klachtbehandeling betrekt het college of de deken toepassing geeft aan de door hem vastgestelde (beleids)regels en aan de afspraken en handleidingen die de dekens in het dekenberaad hebben gemaakt of opgesteld ten behoeve van hun toezicht en hun klachtbehandeling.

Artikel 5. Beleidsregel Handhaving

Het college beschikt over een in de beleidsregel handhaving vastgelegd handhavingsbeleid.

Artikel 6. Slotbepalingen

• 1. Deze beleidsregel treedt in werking met ingang van 1 januari 2026.

• 2. Deze beleidsregel kan worden aangehaald als: ‘Beleidsregel systeemtoezicht’.

• 3. Deze beleidsregel wordt bekendgemaakt door publicatie op de internetsite van het college van toezicht (www.collegevantoezichtnova.nl) en in de Staatscourant.

TOELICHTING

Het college van toezicht is als onafhankelijk orgaan van de Nederlandse orde van advocaten ingesteld om toe te zien op de werking van het toezicht op advocaten en de behandeling van klachten over advocaten door de dekens van de orden in het arrondissement (artikel 36a jo. artikel 45i Advocatenwet). In het kader van dit systeemtoezicht of ‘toezicht op toezicht’ beoordeelt het college hoe de lokale dekens individueel en als geheel hun taken uitoefenen.

De wetgever heeft het college van toezicht opgedragen om beleidsregels vast te stellen voor de uitoefening van de taken van de dekens op het gebied van het toezicht en de klachtbehandeling (artikel 45h Advocatenwet). Blijkens de toelichting van de wetgever is dit beleid bedoeld om consistent toezicht te waarborgen. Met deze beknopte beleidsregel systeemtoezicht legt het college de basis om aan die opdracht te voldoen.

Artikel 2

Deze beleidsregel bepaalt de normen waaraan het college het toezicht en de klachtbehandeling, zoals de dekens deze uitoefenen, toetst. Daarmee normeert het college zichzelf, maar ziet deze beleidsregel indirect ook op de taken van de dekens die zijn genoemd in artikel 45h van de Advocatenwet. De wet zelf stelt geen normen voor het systeemtoezicht, maar bepaalt dat het college beleidsregels vaststelt voor de uitoefening van de taken die de dekens hebben in het toezicht en de klachtbehandeling. Het college heeft gekozen voor normen waaraan dient te worden voldaan om goed toezicht en goede klachtbehandeling te verzekeren. Op deze wijze kan het college ook sturing aanbrengen in de werking van het toezicht en de klachtbehandeling. Tegelijk zijn deze normen open omdat dit het beste bij het systeemtoezicht past.

Artikel 3

Het college neemt als uitgangspunt voor zijn werkzaamheden dat het toezicht op advocaten en de behandeling van klachten over advocaten onafhankelijk, zichtbaar, consistent, effectief en professioneel dienen te zijn. Dat uitgangspunt legt het college vast in artikel 3 van deze beleidsregel.

Artikel 4

Het college van toezicht heeft kennisgenomen van de (beleids)regels die de dekens hebben vastgesteld en van de diverse afspraken en handleidingen die zij in de afgelopen jaren in het dekenberaad hebben gemaakt of opgesteld ten behoeve van hun taakuitoefening. De dekens maken ook afspraken over de prioriteiten die zij bij het toezicht en de klachtbehandeling in een bepaald jaar zullen stellen. Die leggen zij jaarlijks vast als speerpunten in het jaarplan² van het dekenberaad. Bij de in artikel 3 van deze beleidsregel geformuleerde normen past dat de dekens zich in beginsel dienen te houden aan deze (beleids)regels, afspraken en handleidingen. Inherent aan beleidsregels en algemene beginselen van behoorlijk bestuur is immers dat een bestuursorgaan in principe overeenkomstig zijn eigen (beleids)regels, afspraken en handleidingen handelt, tenzij dat door bijzondere omstandigheden gevolgen heeft die niet in verhouding staan met het doel van de (beleids)regel. Of, en de mate waarin de deken overeenkomstig de (beleids)regels, afspraken en handleidingen optreedt, is onderdeel van het systeemtoezicht zoals het college dat uitoefent.

---

1 Zoals gewijzigd bij besluiten van het college van toezicht van 15 juni 2018 (grondslag Wwft-toezicht), van 25 januari 2019 (Wijzigingsbesluit toezichtkader), van 2 oktober 2020 (Wijzigingsbesluit handhavingskader), van 15 juni 2022 (Wijzigingsbesluit algemene beleidsregel toezicht en klachtbehandeling en bijlagen) en van 28 februari 2024 (Wijzigingsbesluit toezichtkader).

2 Het jaarplan van het dekenberaad is te vinden op www.advocatenorde.nl, onder Toezicht en tuchtrecht, bij Dekenberaad.