Kennisgeving concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau Programma Energiehoofdstructuur II, Ministerie van Klimaat en Groene Groei

Van vrijdag 7 november 2025 tot en met donderdag 18 december 2025 ligt de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau (concept-NRD) en het Participatieplan ter inzage voor het programma Energiehoofdstructuur II (PEH II). In de concept-NRD staan de kaders voor het op te stellen Integrale Effectanalyse voor dit programma. Het Participatieplan beschrijft hoe de omgeving bij het programma wordt betrokken.

Iedereen kan op de notitie en het Participatieplan reageren door het indienen van een reactie binnen de boven genoemde periode.

Wat houdt het programma in?

De energietransitie is noodzakelijk om Nederland in de toekomst weerbaar, klimaatneutraal en energieonafhankelijk te maken. De transitie vraagt ingrijpende aanpassingen in de infrastructuur van ons energiesysteem, zowel boven- als ondergronds. Het doel van het Programma Energiehoofdstructuur (PEH) is in deze transitie naar 2050 tijdig te zorgen voor voldoende ruimte voor de nationale energiehoofdstructuur. Onder nationale energiehoofdinfrastructuur in het kader van PEH wordt onder andere verstaan hoogspanningsverbindingen, buisleidingen, grootschalige elektriciteitscentrales, batterijen en elektrolyse, opslag van waterstof en CO₂ en kernenergie.

Elke vier jaar wordt het PEH herzien, om het programma waar nodig aan te passen op basis van voortschrijdend inzicht en in te kunnen spelen op nieuwe ruimtelijke vraagstukken. In 2024 is de eerste versie van het PEH opgeleverd. Nu wordt het Tweede PEH gestart (PEH II), waarin onderliggende aannames worden geactualiseerd, het onderzoek verder verdiept en de scope verbreedt. Concrete en meer gedetailleerde uitwerking (tracés, locaties van de energie-infrastructuur) volgen na het PEH II in zogenaamde projectprocedures die een eigen, verder getetailleerd onderzoek en daarmee beoordelingskader hebben.

Waarom is dit programma nodig?

Een programma is een kerninstrument onder de Omgevingswet en vervangt de voormalige structuurvisie. Met een dergelijk kerninstrument kan de overheid beleid schrijven en uitvoeren. Het programma is kaderstellend voor besluiten van het Rijk, zoals projectbesluiten. Dit betekent dat het projectbesluit moet voldoen aan wat is vastgelegd in het programma.

In het programma PEH II wordt de ruimtebehoefte voor het nationale energiesysteem en daarmee gepaard gaande verwachte ontwikkelingen van de energie-infrastructuur in beeld gebracht. Ook wordt in het PEH II ruimtelijk beleid geformuleerd om bepaalde ontwikkelingen naar de meest geschikte locaties te sturen (locatiesturing). Bijvoorbeeld door het aanwijzen van voorkeursgebieden voor bepaalde ontwikkelingen. De Minister van KGG is het bevoegd gezag voor dit programma en neemt besluiten in afstemming met andere ministeries en overheden. De Ministers van VRO en van IenW zijn medeondertekenaars.

Welke procedure wordt gevolgd?

PEH II volgt als programma de eisen van de Omgevingswet. Dit programma is zelfbindend voor het Rijk en het ruimtelijk kader voor projectbesluiten die door het Rijk worden uitgevoerd. De Minister van Klimaat en Groene Groei stelt dit programma vast. De nadere uitwerking van ontwikkelingen gebeurt in projectprocedures. In een projectprocedure wordt de ruimtelijke inpassing verder gedetailleerd, vindt nader onderzoek plaats en worden de vergunningen voorbereid die nodig zijn om de ontwikkeling te realiseren. Als het projectbesluit is vastgesteld kan de realisatie starten.

Integrale Effectanalyse

Een milieueffectrapportage (mer-procedure) brengt de milieueffecten van een activiteit of project in beeld. De eerste stap in de mer-procedure is het opstellen van een Notitie Reikwijdte en Detailniveau. Hierin is beschreven welke alternatieve oplossingen, welke milieueffecten en met welke diepgang deze onderzocht gaan worden in het milieueffectrapport (MER). Omdat het PEH II het kader is voor komende projectbesluiten, geldt er een planmer-plicht. Voor dit programma is gekozen om naast de milieu- en ruimtelijke effecten van mogelijke keuzes, breder te kijken naar onder andere effecten op energiesysteemefficiëntie, brede welvaart en uitvoerbaarheid. Dit betekent dat er een Integrale Effectanalyse (IEA) wordt opgesteld waarin deze thema’s aan bod komen.

Wilt u reageren?

U kunt van vrijdag 7 november 2025 tot en met donderdag 18 december 2025 reageren op de concept-NRD en het Participatieplan. In deze periode kunt u de documenten bekijken op www.rvo.nl/peh-ii.

U kunt op drie manieren reageren:

• Bij voorkeur digitaal: via www.rvo.nl/peh-ii

• Per post:

  Bureau Energieprojecten

  Inspraakpunt Programma Energiehoofdstructuur II

  Postbus 111

  9200 AC Drachten

  Wilt u uw brief ondertekenen en uw adres vermelden? Dan sturen wij u per brief een ontvangstbevestiging.

• Voor het opnemen van mondelinge reactie kunt u op werkdagen tussen 9.00 en 17.00 uur bellen met Bureau Energieprojecten op 088 042 47 47.

Webinars

Op 13 en 20 november worden webinars georganiseerd. U bent van harte welkom om deze webinars virtueel bij te wonen en uw vragen te stellen. De link naar deze webinars kunt u vinden op www.rvo.nl/peh-ii. Deze webinars vinden plaats op:

• Donderdag 13 november 15:30–17:00

• Donderdag 20 november 15:30–17:00

• Donderdag 20 november 19:00–20:30

Wat gebeurt er hierna?

De concept-NRD wordt ook aan verschillende andere betrokkenen voorgelegd, zoals gemeenten en provincies. De Commissie voor de milieueffectrapportage (verder Commissie mer). wordt om advies gevraagd over het detailniveau en de reikwijdte van het op te stellen IEA/plan-MER. Alle reacties en adviezen worden verzameld en verwerkt in de definitieve NRD. Uw reactie op het Participatieplan wordt gebruikt om het participatieproces verder uit te werken.

Heeft u hulp nodig?

De overheid vindt het belangrijk dat iedereen mee kan doen. Niet iedereen is even handig met computers. Daarom zijn er Informatiepunten Digitale Overheid. Deze informatiepunten vindt u in de bibliotheken. U kunt er makkelijk binnenlopen om uw vragen over websites van de overheid te stellen. Bijvoorbeeld voor het op de computer bekijken van documenten die bij dit project horen. Vraag ernaar bij de bibliotheek bij u in de buurt. Voor meer informatie kunt u terecht op de website: www.informatiepuntdigitaleoverheid.nl.

Wilt u meer weten?

Meer informatie over PEH II en alle bijbehorende stukken vindt u op www.rvo.nl/peh-ii. Heeft u naar aanleiding daarvan nog vragen? Dan kunt u Bureau Energieprojecten bellen op 088 042 47 47.