Tijdelijke vrijstelling op grond van artikel 46, eerste lid van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden voor het gebruik van VectoBac WG voor het bestrijden van exotische muggen in binnenruimten (Vrijstelling Vectobac WG 2025)

IENW/BSK-2024/228285

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat;

Handelende in overeenstemming met de Minister van Landbouw, Visserij, Voedselkwaliteit en Natuur;

Gelezen het verzoek van de directeur Infectieziektenbeleid van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (verder: VWS) op 23 juli 2024 tot vrijstelling van het verbod op het gebruik van de biocide VectoBac WG, voor het bestrijden van bepaalde exotische muggen (Aedes spec) in binnenruimten, met uitzondering van ruimten die bedoeld zijn of gebruikt worden voor menselijk verblijf;

Gelet op artikel 46, eerste lid, van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden en artikel 55 van Verordening (EU) nr. 528/2012;

BESLUIT:

Artikel 1

Ten behoeve van het bestrijden van bepaalde exotische muggen (Aedes spec) in binnenruimtes, wordt op grond van:

• a) artikel 46, eerste lid, van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden vrijstelling verleend van het verbod, bedoeld in artikel 43, eerste lid, van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden, om in strijd te handelen met artikel 17, eerste lid, van Verordening (EU) nr. 528/2012, voor het onder voorwaarden op de Nederlandse markt aanbieden en gebruiken van de biocide VectoBac WG, en

• b) artikel 55 van Verordening (EU) nr. 528/2012 toegestaan dat de in het onderdeel a genoemde biocide op de Nederlandse markt wordt aangeboden en gebruikt.

Artikel 2

Aan de vrijstelling en toestemming, bedoeld in artikel 1, onderdelen a onderscheidenlijk b, zijn de in de bijlage bij dit besluit opgenomen beperkingen en voorschriften verbonden.

Artikel 3

De vrijstelling wordt verleend van 1 mei 2025 tot en met 28 oktober 2025 (180 dagen).

Artikel 4

Dit besluit wordt aangehaald als: Vrijstelling VectoBac WG exotische muggen 2025.

Artikel 5

Dit besluit treedt in werking op de dag na de datum van plaatsing in de Staatscourant waarin het wordt bekendgemaakt.

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, namens deze, Directeur Omgevingsveiligheid & Milieurisico’s, J. Elsinghorst

Bezwaar

Op grond van de Algemene wet bestuursrecht kunnen belanghebbenden een bezwaarschrift indienen tegen dit besluit binnen zes weken na de dag waarop dit is bekendgemaakt. Het bezwaarschrift moet worden gericht aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, ter attentie van Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken, afdeling Algemeen Bestuurlijk-Juridische Zaken, postbus 20901, 2500 EX Den Haag.

Het bezwaarschrift dient te zijn ondertekend en ten minste te bevatten:

• a. naam en adres van de indiener;

• b. de dagtekening;

• c. een omschrijving van het besluit waartegen het bezwaarschrift zich richt (datum en nummer of kenmerk);

• d. een opgave van de redenen waarom men zich met het besluit niet kan verenigen;

• e. zo mogelijk een afschrift van het besluit waartegen het bezwaarschrift zich richt.

Het niet voldoen aan deze eisen kan leiden tot niet-ontvankelijkheid van het bezwaarschrift.

Een bezwaarschrift kan uitsluitend per gewone post en niet per e-mail worden ingediend. Machtigt u iemand om namens u bezwaar te maken? Stuur dan ook een kopie van de machtiging mee. Bij indiening van een bezwaarschrift namens een rechtspersoon, dient u documenten mee te sturen (origineel uittreksel uit het handelsregister en/of een kopie van de statuten van de rechtspersoon) waaruit blijkt dat u bevoegd bent namens de rechtspersoon op te treden.

BIJLAGE, BEDOELD IN ARTIKEL 2

De biocide VectoBac WG kan door professionele gebruikers worden gebruikt ter bestrijding van exotische muggen in binnenruimtes (kassen, loodsen, hallen, overdekte overslag locaties, bagagekelders), onder de volgende voorwaarden:

Gebruiksvoorschrift

De volgende aanbevelingen moeten worden geïmplementeerd om voldoende werkzaamheid te bewerkstelligen:

• Toepassing alleen voor professioneel gebruik, gebruiker dient in het bezit te zijn van een persoonlijk vakbekwaamheidsbewijs conform artikel 71, lid 4 Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Wgb) en artikel 17a Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Bgb).

• Toepassing slechts toegestaan door sproeien, niet vernevelen.

• Lees altijd het etiket of de folder voorafgaande aan het gebruik en neem alle bijgeleverde instructies in acht.

• Hanteer geïntegreerde plaagbestrijdingsmethoden (IPM), zoals de combinatie van chemische en fysieke bestrijdingsmethoden en andere publieke gezondheidsmaatregelen, waarbij rekening wordt gehouden met plaatselijke bijzonderheden (klimatologische omstandigheden, doelsoorten, gebruiksomstandigheden etc.).

• Materieel dat wordt gebruikt voor behandelingen, moet geschikt zijn en moet naar behoren zijn onderhouden en gekalibreerd.

• Houd rekening met de levenscyclus en kenmerken van de doelinsecten en stem behandelingen daarop af. Houd hierbij rekening met het meest gevoelige stadium van de plaag, de timing van toepassingen en de te behandelen gebieden.

• Informeer de toelatinghouder als de behandeling niet voldoende effectief/werkzaam is.

Risicobeperkende maatregelen

• VectoBac WG mag niet worden gebruikt door professionele gebruikers die lijden aan primaire of secundaire immunodeficiëntie of die worden behandeld met immunosuppressieve middelen, die de doeltreffendheid van de immuunsysteemrespons in belangrijke mate kunnen reduceren.

• VectoBac WG mag niet worden gebruikt door professionele gebruikers die lijden aan primaire of secundaire immunodeficiëntie of die worden behandeld met immunosuppressieve middelen, die de doeltreffendheid van de immuunsysteemrespons in belangrijke mate kunnen reduceren.

• Behandelde gebieden mogen tijdens de toepassing niet worden betreden totdat de sproeilaag is gedroogd

• Onbeschermde personen dienen niet aanwezig te zijn wanneer de behandeling plaatsvindt.

• De persoon die verantwoordelijk is voor de bestrijding, is gehouden er zorg voor te dragen dat personeel dat betrokken is bij het bestrijdingsproces, kennis heeft van 1. Muggen en hun bestaan als larven en volwassen muggen; 2. Het hanteren van relevant toepassingsmaterieel; 3. Hoe de voorgeschreven dosering wordt bewerkstelligd.

• Het maximum van 8 toepassingen met een interval van ten minste 10 dagen tussen twee toepassingen mag niet worden overschreden.

• Emissie van VectoBac WG naar oppervlaktewater en/of gemeentelijke riolering moet worden voorkomen.

• Het gebruik van VectoBac WG in ecosystemen is niet toegestaan.

• De gebruiker is verplicht al het gebruik te registreren, waaronder de exacte locatie van de behandelde gebieden, de data van de behandelingen en de gebruikte hoeveelheden en concentraties, en deze gegevens gedurende ten minste 10 jaar te bewaren. Op verzoek moeten deze gegevens aan de autoriteiten (NVWA) of voor onderzoek worden verstrekt.

• Op aangeven van de NVWA is een uitbreiding van het toepassingsgebied en/of een verhoging van het aantal toepassingen tot een maximum van 14 keer per jaar en/of een aanpassing van het interval tot een minimum van 5 dagen toegestaan mits dat gebeurt met zoveel mogelijk beperking van de emissie.

TOELICHTING

Inleiding

Het resultaat van inspecties van de NVWA te Schiphol, is de aanwezigheid van exotische muggen vastgelegd. Het Ministerie van VWS heeft in 2024 een aanvraag ingediend voor het gebruik van de biocide VectoBac WG op basis van de werkzame stof Bacillus thuriengiensis israeliensis vrij te stellen voor de bestrijding van exotische muggen (zoals de Aziatische tijgermug) in binnenruimten. Deze biocide is niet door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden toegelaten voor binnengebruik en mag daarom – tenzij de Staatssecretaris een zogenoemde vrijstelling verleent – niet binnen worden gebruikt. De aanvraag betrof dan ook een verzoek om een vrijstelling te verlenen.

Toepasselijke wetgeving

Volgens artikel 55, eerste lid van de Biocidenverordening kan ‘een bevoegde autoriteit voor een periode van ten hoogste 180 dagen toestaan dat een biocide dat niet aan de in deze verordening vastgelegde voorwaarden voor toelating voldoet, op de markt wordt aangeboden of gebruikt voor een beperkt en gecontroleerd gebruik, onder toezicht van de bevoegde autoriteit, indien die maatregel noodzakelijk is wegens een niet op andere wijze te bestrijden gevaar voor de volksgezondheid, de gezondheid van dieren of het milieu.’ De hierboven genoemde periode kan na toestemming van de Europese Commissie worden verlengd, voor een periode van ten hoogste 550 dagen. Met deze maatregel voor zogenoemde noodsituaties wordt afgeweken van de hoofdregel (artikel 17, eerste lid Biocidenverordening) dat alleen biociden mogen worden gebruikt, die door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (verder: Ctgb) zijn toegelaten tot de Nederlandse markt.

Artikel 46, eerste lid van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden bepaalt dat ‘Onze Minister’, in dit geval de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, de gevraagde ‘vrijstelling’ van het verbod kan verlenen. Op grond van artikel 21 van het Organisatie- en mandaatbesluit Infrastructuur en Waterstaat is de directeur Omgevingsveiligheid en Milieurisico’s bevoegd over een vrijstelling te besluiten.

Overwegingen bij het besluit

VectoBac WG is een biocide die wordt gebruikt voor het bestrijden van exotische muggen. Exotische muggen zijn een gevaar voor de volksgezondheid omdat ze ziekteverwekkers kunnen overbrengen, zoals dengue (knokkelkoorts) of chikungunya. Tegen deze ziekten is geen behandeling of vaccin beschikbaar.

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft de vrijstelling aangevraagd, met de bedoeling om ziekten als gevolg van de aanwezigheid van exotische muggen te voorkomen, of in ieder geval te minimaliseren. Het streven is om vestiging te voorkomen.

Het middel VectoBac WG is door het Ctgb toegelaten voor gebruik buiten, echter zijn er ook binnen populaties bekend die bestreden moeten worden. De exotische muggen kunnen met toepassing van preventieve en niet-chemische maatregelen niet afdoende worden bestreden. Alternatieven voor VectoBac WG zijn eveneens niet toegelaten voor gebruik in binnenruimten en zijn daarom geen optie.

Adviezen Ctgb en Inspectie Leefomgeving en Transport

Ter voorbereiding van een beslissing over de vrijstelling is advies gevraagd aan het Ctgb en aan de Inspectie Leefomgeving en Transport.

Het Ctgb heeft de risico’s van het gebruik van VectoBac WG beoordeeld en geconcludeerd dat vanuit humaantoxicologisch en milieutechnisch oogpunt er geen bezwaren zijn tegen het verlenen van deze vrijstelling, mits aan bepaalde beperkingen en voorschriften wordt voldaan.

Het advies is zorgvuldig tot stand gekomen; de voorgestelde voorschriften zijn in de bijlage overgenomen.

Het advies van de Inspectie Leefomgeving en Transport, over de handhaafbaarheid en uitvoerbaarheid van de voorschriften, is in het besluit verwerkt.