Besluit van de Minister voor Natuur en Stikstof van 13 november 2023, nr. WJZ / 37587654, houdende verlening van mandaat en machtiging aan de Stichting Certificering SNL (Besluit mandaat en machtiging LNV voor de Stichting Certificering SNL)

De Minister voor Natuur en Stikstof,

Gelet op afdeling 10.1.1. van de Algemene wet bestuursrecht;

Overwegende:

• dat aan het Kroondomein op grond van de Kaderwet EZK- en LNV-subsidies subsidie wordt verstrekt;

• dat aan die subsidie de verplichting is verbonden dat het Kroondomein beschikt over een certificaat natuurbeheer, afgegeven door de Stichting Certificering Subsidiestelsel Natuur- en Landschapsbeheer (hierna: de Stichting Certificering SNL);

• dat de Stichting Certificering SNL op 15 oktober 2013 namens Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland aan het Kroondomein een certificaat natuurbeheer heeft verstrekt;

• dat gelet op de subsidierelatie tussen het Kroondomein en de Minister voor Natuur en Stikstof, het evenwel wenselijk is dat de opdracht tot certificering, de voorwaarden waaronder certificering kan plaatsvinden en de wijze waarop audits op het voldoen aan die voorwaarden worden uitgevoerd, door deze minister wordt gegeven respectievelijk worden gesteld;

• dat hiertoe dit mandaat- en machtigingsbesluit strekt;

Gezien de schriftelijke instemming van het bestuur van de Stichting Certificering SNL en het bestuur van het Interprovinciaal Overleg (IPO);

Besluit:

Artikel 1

In dit besluit wordt verstaan onder:

a. certificaat natuurbeheer:

een door de Stichting Certificering SNL namens de minister afgegeven bewijs dat de interne werkwijze van de houder van het certificaat voldoet aan de kwaliteitseisen met betrekking tot het beheer, de organisatie en de administratie, overeenkomstig het Programma van Eisen;

b. Programma van Eisen:

de in bijlage 1 opgenomen voorwaarden voor het afgeven van een certificaat natuurbeheer;

c. minister:

Minister voor Natuur en Stikstof.

Artikel 2

• 1. Aan het bestuur van de Stichting Certificering SNL wordt mandaat en machtiging verleend omtrent de afgifte van een certificaat natuurbeheer als het Kroondomein voldoet aan de certificeringsvoorwaarden die zijn opgenomen in het Programma van Eisen.

• 2. Het door de Stichting Certificering SNL op 15 oktober 2013 aan het Kroondomein verstrekte certificaat natuurbeheer wordt geacht namens de minister te zijn verstrekt.

Artikel 3

Het bestuur van de Stichting Certificering SNL neemt in een certificaat tenminste de volgende certificeringsvoorwaarden op:

• a. het Kroondomein draagt er zorg voor dat zij blijft voldoen aan de certificeringsvoorwaarden die behoren bij het afgegeven certificaat;

• b. het Kroondomein draagt er zorg voor dat namens de minister audits kunnen worden uitgevoerd in het kader van de naleving van de certificeringsvoorwaarden.

Artikel 4

• 1. Het bestuur van de Stichting Certificering SNL kan voor een te bepalen hersteltermijn besluiten tot voorlopig behoud van een certificaat als het Kroondomein niet voldoet aan één of meerdere certificeringsvoorwaarden.

• 2. Het bestuur van de Stichting Certificering SNL kan een certificaat intrekken als:

  • a. na afloop van de hersteltermijn, bedoeld in het eerste lid, blijkt dat het Kroondomein nog steeds niet voldoet aan de betreffende certificeringsvoorwaarde;

  • b. blijkt dat binnen een periode van 52 weken na afloop van de hersteltermijn, bedoeld in het eerste lid, het Kroondomein opnieuw niet voldoet aan de betreffende certificeringsvoorwaarde;

  • c. het Kroondomein opzettelijk een onjuiste aanvraag heeft ingediend ter verkrijging van een subsidie van de minister.

• 3. Het bestuur van de Stichting Certificering SNL maakt geen gebruik van de in het eerste en tweede lid bedoelde bevoegdheden als het niet voldoen aan de betreffende certificeringsvoorwaarde het gevolg is van overmacht of uitzonderlijke omstandigheden.

• 4. Het bestuur van de Stichting Certificering SNL stelt de minister onverwijld in kennis van besluiten als bedoeld in het eerste en tweede lid.

Artikel 5

De medewerkers van de Stichting Certificering SNL zijn bevoegd om namens de minister audits uit te voeren in het kader van de naleving van de certificeringsvoorwaarden.

Artikel 6

De ondertekening van documenten waarmee een bevoegdheid op grond van dit besluit wordt uitgeoefend vindt plaats op de volgende wijze:

De Minister voor Natuur en Stikstof,

namens deze:

(handtekening)

(naam functionaris)

Voorzitter van de Stichting Certificering SNL

Artikel 7

Dit besluit wordt aangehaald als: Besluit mandaat en machtiging LNV voor de Stichting Certificering SNL.

Artikel 8

Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin het wordt geplaatst.

Dit besluit zal in de Staatscourant worden geplaatst.

’s-Gravenhage, 13 november 2023

De Minister voor Natuur en Stikstof, C. van der Wal-Zeggelink

Tegen dit besluit kan degene wiens belang rechtstreeks bij dit besluit is betrokken binnen zes weken na de dag van dagtekening van deze Staatscourant een gemotiveerd bezwaarschrift indienen bij de Minister voor Natuur en Stikstof, directie Wetgeving en Juridische Zaken, Postbus 20401, 2500 EK Den Haag.

BIJLAGE 1 PROGRAMMA VAN EISEN NATUURBEHEER ALS BEDOELD IN ARTIKEL 1, ONDERDEEL B, VAN HET BESLUIT MANDAAT EN MACHTIGING LNV VOOR DE STICHTING CERTIFICERING SNL

	Eis	Toelichting op de eis
1	Algemeen
a.	Het Kroondomein maakt zichtbaar welke wijzigingen in het Kwaliteitshandboek zijn aangebracht.	In het Kwaliteitshandboek wordt een overzicht opgenomen waarin de aangebrachte wijzigingen op hoofdlijnen zijn beschreven, inclusief de datum van de wijzigingen. Alternatief is dat de wijzigingen in het document zijn gemarkeerd. Uit het Kwaliteitshandboek blijkt welke versie het betreft. In het Kwaliteitshandboek wordt ook de datum van goedkeuring door de Stichting SNL opgenomen.
2	Verantwoording aanvraagtitel
a.	Het Kroondomein houdt een overzicht bij van de openstelling van de terreinen, conform de bepalingen in de beschikking tot subsidieverlening.
b.	Het Kroondomein houdt een overzicht bij van de bevoegdheden voor het aanvragen van de subsidie en het certificaat natuurbeheer.	De bevoegdheden zijn op functieniveau beschreven.
3	Bepaling beheerdoelen (plan)
a.	Het Kroondomein beschikt over een beheerstrategie en gaat daarin uit van de beheertypen die in de beschikking tot subsidieverlening zijn aangegeven.	Dat kan bijvoorbeeld in een beheerplan, een beheerrichtlijn of een beheervisie.
b.	Het Kroondomein houdt een overzicht bij van de beheertypen en de ligging van de terreinen waarvoor subsidie wordt verkregen.	In de administratie is een overzicht aanwezig van de beheertypen en de ligging daarvan.
4	Behalen doelen door beheer (do)
a.	Het Kroondomein legt de koppeling tussen het beheer en de doelstelling vast.	Het Kroondomein geeft aan hoe het beheer georganiseerd is, bijvoorbeeld in eigen beheer, via opdrachten of door verpachting. Dat kan bijvoorbeeld in een beheerplan, een beheerrichtlijn of een beheervisie. Hierin wordt ook aangegeven of samenwerking met andere beheerders gewenst/noodzakelijk is voor het behalen van de doelen, en hoe daar invulling aan wordt gegeven. Hierin wordt ook aangegeven hoe het Kroondomein omgaat met terreinen die voor langere termijn niet beheerd kunnen worden (bijvoorbeeld door inrichtingsmaatregelen) waardoor de instandhouding niet meer gegarandeerd kan worden.
b.	Het Kroondomein geeft aan welke kennis nodig is voor beheercyclus en hoe deze kennis wordt ingezet.	Het doel is dat het Kroondomein laat zien dat de benodigde kennis in de afzonderlijke stappen van de beheercyclus wordt benut. Het gaat hier in ieder geval om de ecologische kennis en de beheerkennis.
5	Monitoring (check)
a.	Het Kroondomein draagt zorg voor het verzamelen van informatie, waaronder de gegevens van de monitoring, ten behoeve van plannen en evaluatie van het beheer.	Het verzamelen van informatie over het uitgevoerde beheer en de resultaten daarvan is onderdeel van de PDCA-cyclus en wordt gebruikt om het beheer te evalueren en bij te stellen in een volgend beheerplan of beheervisie. Het Kroondomein maakt inzichtelijk hoe het verzamelen van deze informatie is georganiseerd. Het Kroondomein geeft aan hoe gebruik wordt gemaakt van de gegevens die in het kader van de monitoring (conform het monitoringsprogramma van de provincie Gelderland) verzameld worden.
6	Evaluatie van het uitgevoerde beheer (act)
a.	Het Kroondomein draagt zorg voor een evaluatie van het uitgevoerde beheer in relatie tot de beheerdoelstelling. De frequentie van deze evaluatie is passend bij het betreffende beheertype dan wel bij het gebied.	Als richtlijn voor de frequentie wordt ongeveer eens per 6 jaar gehanteerd. Het Kroondomein beschrijft in het Kwaliteitshandboek welke frequentie gehanteerd wordt en waarop deze gebaseerd is.
b.	Het Kroondomein geeft aan op welke wijze de resultaten van de evaluatie worden benut (aanpassing van het beheer of voorstellen voor aanpassing van de beheertypekaart).	Uit de evaluatie kunnen ook constateringen ten aanzien van omgevingsfactoren voortkomen. De acties naar aanleiding daarvan maken geen onderdeel uit van deze eis.
7	Eigen controle van het proces/interne audit
a.	Het Kroondomein beschrijft hoe de interne audit op het in het Kwaliteitshandboek beschreven proces plaatsvindt, en hoe wordt omgegaan met de daarbij geconstateerde bevindingen.	De werkwijze van het Kroondomein stemt overeen met het in het Kwaliteitshandboek beschreven proces. Het gaat hier om de eigen, interne audit. Het volledige proces wordt minimaal eenmaal per 3 jaar doorlopen. Het actueel houden van de werkprocessen is een doorlopend proces, deze wijzigingen worden niet geadministreerd. Via de interne audit worden alle wijzigingen vastgelegd.
b.	Het Kroondomein legt de resultaten van de interne audit vast in een verslag, en geeft aan welke verbetermaatregelen daaruit voortkomen en voert deze uit.

TOELICHTING

Eén van de voorwaarden waaraan het Kroondomein dient te voldoen om in aanmerking te komen voor een subsidie natuur- en landschapsbeheer is dat zij dient te beschikken over een geldig certificaat natuurbeheer.

Kwaliteitsborging natuurbeheer door certificering

Certificering speelt een belangrijke rol bij de kwaliteitsborging van het natuurbeheer. De kwaliteit van het beheer van natuur en landschap is immers mede afhankelijk van de deskundigheid, professionaliteit, toewijding en inzet van de beheerders. Het is wenselijk de kwaliteit van het natuurbeheer te borgen door gebruik te maken van deze kwaliteiten van de beheerders. Daarnaast is een van de doelen van certificering het verminderen van administratieve lasten en controledruk bij subsidieverstrekkende organen en beheerders, zodat de beschikbare middelen zoveel mogelijk kunnen worden ingezet voor natuurontwikkeling en -behoud. Omdat de beheerder duidelijk en navolgbaar heeft beschreven hoe hij/zij aan de eisen voor de kwaliteit in de bedrijfsvoering en het beheerproces voldoet, kan de subsidieverstrekker er via de certificering van het uitgevoerde natuurbeheer en monitoring op vertrouwen dat het beheer goed wordt uitgevoerd.

Tegelijkertijd vragen politiek en maatschappij om borging van de natuurkwaliteit en de maatschappelijke legitimiteit van subsidies voor natuurbeheer. Naast het stellen van subsidievoorwaarden zijn er een drietal instrumenten die samen hiervoor zorgdragen. Het betreft:

• Certificering

• Monitoring / beoordeling natuurkwaliteit

• ‘Goede gesprek’ tussen subsidieverstrekker en beheerder over de natuurkwaliteit

Samen geven deze instrumenten invulling aan het werken vanuit vertrouwen in de beheerder. Vandaar dat dit instrumentarium ook door de provincies wordt toegepast bij het verstrekken van subsidies voor (agrarisch) natuur- en landschapsbeheer.

Het Programma van Eisen

Voor de certificering is een toetsingskader ontwikkeld: het Programma van Eisen. In het Programma van Eisen is vastgelegd aan welke eisen een subsidieontvanger moet voldoen om voor certificering in aanmerking te komen.

Het Programma van Eisen vormt het toetsingskader bij de beoordeling van het kwaliteitssysteem van de subsidieontvangers bij de aanvraag voor het SNL-certificaat. Tevens vormt het Programma van Eisen het toetsingskader bij de daaropvolgende audits bij gecertificeerde subsidieontvangers. Het kwaliteitssysteem omvat het kwaliteitshandboek, waarin beschreven is op welke wijze de subsidieontvanger voldoet aan de eisen voor certificering, maar ook administratieve systemen en processen die hiervoor zijn ingericht.

De subsidieontvanger werkt de eisen zoals benoemd in dit Programma van Eisen uit in een eigen kwaliteitssysteem en legt dit vast in een kwaliteitshandboek. De subsidieontvanger kan zelf invulling geven aan de wijze waarop het kwaliteitssysteem wordt uitgewerkt binnen het kader van het Programma van Eisen en daarbij zoveel mogelijk aansluiten bij de eigen werkprocessen en procedures. Het kwaliteitssysteem, en daarmee de inhoud van het kwaliteitshandboek, is afgestemd op de werkwijze en de organisatie van de subsidieontvanger zelf. Wel zal het kwaliteitshandboek zo dienen te worden ingericht dat de onderdelen uit het Programma van Eisen herkenbaar terug te vinden zijn. Kortom: in het Programma van Eisen wordt het ‘wat’ beschreven, maar de beschrijving van het ‘hoe’ wordt overgelaten aan de subsidieontvanger.

Het Programma van Eisen en de uitwerking daarvan in het kwaliteitshandboek van de subsidieontvanger is gericht op de kwaliteitsborging volgens het principe van de Plan-Do-Check-Act Cyclus (PDCA-cyclus), met als doel instandhouding en optimalisatie van het beheer van de natuurterreinen. De PDCA-cyclus is een continue cirkel om tot verbetering van kwaliteit te komen en bevat de volgende stappen:

Plan:	de beheerder ontwikkelt een beheerplan en koppelt daar doelstellingen aan;
Do:	de beheerplannen worden uitgevoerd en de resultaten worden gemeten;
Check:	de resultaten worden geanalyseerd en getoetst aan de geformuleerde doelstellingen;
Act:	aan de hand van de uitgevoerde analyse worden aanpassingen aan de werkwijze doorgevoerd.

Het kwaliteitshandboek dient gedurende de hele subsidieperiode een actuele beschrijving te zijn van het werkproces van de subsidieontvanger én te voldoen aan het Programma van Eisen.

De Stichting Certificering SNL

Een certificaat natuurbeheer wordt afgegeven door de Stichting Certificering SNL (hierna: de Stichting). De Stichting is in 2011 opgericht door de gezamenlijke provincies. Zij is door elke provincie gemandateerd om de certificering van natuurbeheerders te verzorgen. Zij doet dit door het beoordelen van het kwaliteitshandboek van de aanvrager aan de hand van het Programma van Eisen. Ook voert zij, na verstrekking van het certificaat, audits uit om de naleving van de certificeringsvoorwaarden te controleren. De Stichting is tevens bevoegd om het certificaat weer in te trekken indien blijkt dat de certificaathouder niet langer aan de voorwaarden voldoet. Daarnaast geeft de Stichting voorlichting over het certificerings- en auditproces. Voor het uitvoeren van deze werkzaamheden ontvangt de Stichting een vergoeding van de provincies.

Gelet op het voorgaande is het wenselijk dat de Stichting namens de minister deze taken verricht ten aanzien van het Kroondomein.

Artikelsgewijze toelichting

Artikel 2

Zoals reeds eerder aangehaald dient het Kroondomein over een certificaat natuurbeheer te beschikken indien zij aanspraak wil maken op een subsidie natuur- en landschapsbeheer. Middels dit mandaatbesluit wordt aan de Stichting mandaat en volmacht verleend om namens de minister een dergelijk certificaat af te geven. De bevoegdheid omvat ook de weigering om een certificaat af te geven indien niet aan de certificeringsvoorwaarden wordt voldaan. Daarentegen is de Stichting niet bevoegd te beslissen op een bezwaarschrift tegen de toekenning of weigering van het certificaat.

In oktober 2013 heeft de Stichting namens Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland aan het Kroondomein reeds een certificaat natuurbeheer verstrekt. De Stichting heeft dit gedaan omdat zij in de veronderstelling verkeerde dat de subsidiëring van het door het Kroondomein uitgevoerde natuurbeheer via die provincie verliep, en daarmee viel binnen de opdracht die respectievelijk het mandaat dat zij van de provincie Gelderland heeft gekregen. In het tweede lid van dit artikel is opgenomen dat het betreffende certificaat geacht wordt te zijn afgegeven namens de minister.

Artikel 3

In dit artikel zijn de voorwaarden opgenomen die de Stichting in elk geval aan het certificaat dient te verbinden.

Artikel 4 en 5

Het mandaat en de machtiging strekken zich ook uit tot de in deze artikelen bedoelde besluiten en handelingen. Het beslissen op bezwaar tegen de in artikel 4 bedoelde besluiten is hiervan echter uitgezonderd.

Artikel 6

Uit de besluiten, bedoeld in de artikelen 2 en 4, dient uitdrukkelijk te blijken dat deze in mandaat namens de minister zijn genomen.

De Minister voor Natuur en Stikstof, C. van der Wal-Zeggelink